Để hoàn thành việc vây Trường Châu từ ba phía, ngày 18 tháng Chạp, những đơn vị đầu tiên của Trung đoàn 3 (E Thần Vũ) thuộc Sư đoàn 1, Quân đoàn 1 từ phương Nam đã về đóng quân tại làng Gôi Thượng, dưới chân núi Gôi, thuộc Sơn Nam Hạ.

Làng Gôi Thượng nằm ven sông Bình Lục (còn gọi là sông Kẻ Sắt), phía Đông thủ phủ Trường Châu. Sông Kẻ Sắt là một con sông nhỏ dài khoảng một trăm dặm, lấy nước từ sông Tả Châu Giang ở phía Bắc, đoạn qua hương Bình Lục, uốn lượn trong đất Sơn Nam Hạ rồi đổ vào dòng Sinh Quyết (tức Hát Giang) ở bên kia, nơi đối diện với thủ phủ Trường Châu.

Đến ngày 20 tháng Chạp, E Thần Vũ đã tập hợp đủ quân số, bao gồm Tiểu đoàn Bộ binh 31, Tiểu đoàn Thần Vũ và Tiểu đoàn Đại Thắng. Chỉ huy trung đoàn là E trưởng Linh Thông Thuận, Chính ủy Phạm Thu Cúc và E phó Nguyễn Cư Đạo.

Ngày 21 tháng Chạp, Trung đoàn Bộ binh Bình Kiều, mang phiên hiệu 36, gồm các Tiểu đoàn 360, 361 và 362, với 2000 quân trang bị vũ khí lạnh mới thành lập. Trung đoàn này dưới quyền chỉ huy của Đoàn Liêm Duy, 19 tuổi, con trai thứ của Đoàn Nhật Khanh, nguyên Sứ tướng đất Bình Kiều. Các lão tướng chuyên huấn luyện tân binh như Trương Lôi, Triệu Văn Khoát tạm thời làm tham mưu cho Đoàn Liêm Duy.

Ngoài hai đơn vị trên, Trung đoàn bộ binh địa phương Sơn Nam, phiên hiệu 90, cùng năm trăm dân binh phục vụ có thời hạn, đảm trách công tác hậu cần, dựng doanh trại và các công việc khác.

Đích thân Sư đoàn phó Sư đoàn 1 Nghiêm Phúc Lý từ phương Nam đã có mặt tại trận tiền để chỉ huy cánh quân Thần Vũ làm chủ công, theo sự sắp xếp của Triệu Quang Phục.

Cách sắp xếp binh lực của Triệu Quang Phục khiến Ngô Thiên Sách và các bộ tướng không khỏi lấy làm lạ. Ở hai mặt Bắc - Nam, mỗi mặt Triệu Quang Phục đều bố trí gần một vạn binh mã tinh nhuệ, trong khi hướng chính diện Trường Châu, lực lượng lại ít, nếu không muốn nói là yếu hơn hẳn. Thông qua tên tuổi các chỉ huy mà quân trinh sát báo cáo với Ngô Thiên Sách, hoàn toàn không có danh tướng nào đáng kể ngoài Nghiêm Phúc Lý, một người tương đối mờ nhạt trong quân Thiên Đức.

- Tên tùy tùng của Phạm Tu định giở trò gì đây? – Ngô Thiên Sách hỏi chúng tướng. – Hướng chính diện hắn lại bố trí một đám hổ lốn. Thằng ranh con Đoàn Liêm Duy, nếu không phải là con của Đoàn Nhật Khanh, thì chỉ là một tên lính quèn. Bọn Sơn Nam Hạ nào khác gì, đám ấy thậm chí còn chưa được xếp vào hàng quân tinh nhuệ của Thiên Đức.

Mưu sĩ của Ngô Thiên Sách liền thưa rằng:

- Lê tướng quân đang thống lĩnh binh mã mạn Nam để chống lại Thiên Đức. Tôi cho rằng Mạc Thiên Chương chưa tin dùng quân Sơn Nam Hạ chính bởi lẽ đó. Đoàn Nhật Khanh sau khi thần phục, được cai quản đất Bình Kiều nhưng chẳng có binh quyền. Nay Thiên Đức dùng con trai hắn đứng đầu quân ấy nhằm tập hợp lòng quân Bình Kiều, chứ thực quyền hẳn vẫn do các lão tướng Thiên Đức nắm giữ. B��m chúa công, Triệu Quang Phục có lẽ muốn dùng đám hỗn tạp ấy để cầm chân trọng binh Trường Châu; nếu ta đánh sang thì chúng sẽ lui. Còn như ta lên Bắc hay xuống Nam thì Nghiêm Phúc Lý sẽ đốc quân vượt dòng Kẻ Sắt đánh sang đất Ý Yên.

Người vừa nói là Lưu Danh Hiệu, người trang Tri Hối, động Thung Lau, tâm phúc của Ngô Thiên Sách.

Lưu Danh Hiệu vừa dứt lời, Đinh Nho Quan, một tâm phúc khác của Ngô Thiên Sách, cũng cất lời bàn:

- Bẩm chúa công, bên Ý Yên có trang Vạn Điểm và Tống Xá chuyên đúc đồng, rèn kiếm và binh khí. Còn nhớ trước đây Thiên Đức từng lọt vào Siêu Loại bắt đi các nghệ nhân chuyên đúc đồng. Từ dạo ấy, thần khí của Thiên Đức ngày một nhiều. Tôi cho là Triệu Quang Phục nhắm đến Vạn Điểm. Chúa công nên đưa dân nơi ấy về Trường Châu và đặt phục binh thì hơn.

Ngô Thiên Sách gật đầu hài lòng vì đó cũng là những điều chúa động Thung Lau đã dự liệu.

- Cùng lúc điều động gần ba nghìn binh mã, chưa kể quân vây ba mặt đất kinh sư và ở phía Nam. Giờ ta mới hiểu tầm nhìn ôm trọn thiên hạ và dã tâm của họ M���c. Xưa cứ lầm tưởng y cũng chỉ xưng hùng một cõi, hóa ra y tích trữ binh lực rồi như con tằm ăn lá dâu, gặm nhấm Vạn Xuân mà chẳng ai làm gì nổi. Lại nghe y mới khuất phục được đám sơn man trên mạn ngược, thanh thế ngày một lớn, thật đáng lo.

Nghe Ngô Thiên Sách than thở như vậy, Lưu Danh Hiệu bèn nói:

- Trường Châu là hiểm địa, ta chỉ cần ba vạn binh mã cũng đủ chống mười vạn đại quân. Cuộc chiến này không tránh được, nhưng kéo dài ắt Thiên Đức bất lợi. Động chúa chỉ cần đề cao cảnh giác, chúng dụ ta không đánh, chờ chúng mệt mỏi ắt thời cơ sẽ đến, khi ấy ra tay cũng chẳng muộn. Ta đang ở trên đất của ta, lấy quân nhàn đánh quân mệt mỏi. Y có thần khí thì ta cũng có nỏ Liên châu, Cự thạch pháo chẳng thua kém gì, xin động chúa an lòng.

Nói đoạn, Ngô Thiên Sách bảo võ tướng Đinh Sài Bơi:

- Ông đem hai nghìn quân sang Ý Yên chi viện, đưa dân Vạn Điểm, Tống Xá, đặc biệt những người đúc đồng về đây. Đinh tiên sinh nói có lý, Mạc tặc có ý dòm ngó đất Ý Yên là muốn bắt nghệ nhân đúc đồng về đúc thần khí cho chúng. Ông sang đấy không nhất thiết phải đánh vỗ mặt, quan trọng nhất là khiến chúng mệt mỏi.

Đinh Sài Bơi tuân mệnh rời khỏi sảnh nghị sự, gấp rút điểm binh, đến bến Vội, qua sông Sinh Quyết sang đất Ý Yên ngay trong đêm.

Về địa thế, Ý Yên như một vùng đệm phía Tây, ngăn cách Trường Châu với Sơn Nam Hạ bởi dòng Sinh Quyết. Thành Nam, một tòa thành đất nằm ở thượng nguồn con sông Đào và bến đò Tân Đệ ven bờ Xích Giang, cách Ý Yên khoảng 70 dặm về hướng Tây. Phía Bắc, Ý Yên tiếp giáp đất Bình Lục và Thanh Liêm, phía Nam giáp huyện Đại Ác (gọi theo cửa biển Đại Ác).

Đinh Sài Bơi một mặt cưỡng chế dân hai trang Vạn Điểm và Tống Xá bồng bế nhau sang Trường Châu khi chỉ còn chưa đầy mười ngày nữa là hết năm. Mặt khác, Đinh Sài Bơi bắt tráng đinh Ý Yên sung làm quân tạp vụ, lấy núi Ngô và núi Chương Sơn nằm ở phía Tây sông Kẻ Sắt, cách núi Gôi ba mươi dặm về phía Tây Bắc làm nơi đóng quân.

Tại trang Vạn Điểm và Tống Xá, cách núi Gôi hai mươi dặm về phía Tây, có tướng Nguyễn Lặc với 1500 quân kỵ bộ trấn giữ, thay chân dân hai trang. Nguyễn Lặc và Đinh Sài Bơi tạo thế "răng môi" vững chắc, cùng với quân Thiên Đức ở núi Gôi tạo thành đúng thế chân kiềng. Theo tính toán của Đinh Sài Bơi và Nguyễn Lặc, Nghiêm Phúc Lý sẽ phải tấn công cùng lúc hai nơi, mà với quân số hiện có ở núi Gôi, Nghiêm Phúc Lý rất khó để làm điều đó.

Bên kia sông Kẻ Sắt, Nghiêm Phúc Lý cũng ý thức được điều đó. Một khi tổ chức vượt sông đánh sang đất Ý Yên, quân Thiên Đức sẽ vấp phải sự chống trả của cả Đinh Sài Bơi và Nguyễn Lặc. Nếu Nghiêm Phúc Lý tấn công một trong hai cánh quân của Trường Châu thì cánh còn lại sẽ đánh vào sườn. Còn nếu chia binh lực tấn công Đinh Sài Bơi và Nguyễn Lặc cùng lúc, lại ở thế lưng quay ra sông sẽ vô cùng bất lợi.

Nguyễn Lặc, Đinh Sài Bơi có địa lợi, với hỏa lực yểm trợ của kỵ bộ gồm Cự thạch pháo, nỏ Liên châu, cung cứng… Trước tình hình đó, Nghiêm Phúc Lý đành chờ thêm viện quân.

Ngày 27 tháng Chạp, trời lạnh và âm u, sương mù giăng khắp chốn. Các đơn vị trực thuộc Trung đoàn Thuận Thành lần lượt đến đóng quân quanh núi Gôi. Ngày hôm sau, 28 tháng Chạp, gần năm trăm cô gái vận y phục màu vàng của Tiểu đoàn Mai Lan theo đường thủy có mặt tại trận tiền để động viên, khích lệ ba quân. Bên cạnh đó còn có hai đại đội Thân Vệ quân (Đại đội XT1) và một tiểu đoàn pháo không phiên hiệu, trang bị 15 khẩu thần công. Đại kỳ Vạn Thắng Vương bay cao báo hiệu Mạc Thiên Chương có mặt trong trung quân.

Sáng sớm 29 tháng Chạp, E Thuận Thành và E36 Bình Kiều đặt vài chục khẩu Cự thạch pháo các loại tại bãi dâu của làng Đồng Lạc ven bờ Kẻ Sắt, cách núi Gôi mười dặm về hướng Đông Nam, sẵn sàng vượt sông tiến đánh Nguyễn Lặc.

Nguyễn Lặc đã bố trí Cự thạch pháo và một số quân cung nỏ phục sẵn, chờ quân Thiên Đức ra đến giữa sông sẽ dùng Cự thạch pháo trút đạn đá và hỏa đạn để phá cầu phao.

Tại mặt Đông Nam núi Gôi, Hoàng Văn Thái cho quân chèo nhiều thuyền nhỏ sang sông thăm dò. Các thuyền khi gần đến bờ bên kia thì mũi tên từ trong lau lách bắn ra, buộc họ phải quay thuyền về. Quân Bình Kiều làm được ba cầu phao vượt sông, mỗi cầu cách nhau chừng 30 trư��ng, bắc đến giữa sông thì đạn đá từ bờ đối diện bắn sang khiến hư hỏng nhiều chỗ, gây thương vong cho một số binh sĩ.

Đến chiều, quân Bình Kiều gia cố cầu phao chắc chắn, rồi đem Cự thạch pháo xuống bè bắn hỏa đạn trong nửa canh giờ, gây ra nhiều đám cháy. Nguyễn Lặc cho Cự thạch pháo phân tán đáp trả, song các đám cháy dần lan rộng trong gió chiều, buộc Nguyễn Lặc phải lùi quân về sau. Quân Bình Kiều tận dụng thời cơ gấp rút hoàn thành việc bắc cầu phao, trong khi Tiểu đoàn Thổ Hà của quân Thuận Thành dùng các bè nhỏ chất quân trang bơi qua sông.

Chập tối, Nguyễn Lặc hết các loại đạn, tên phải bắn cầm chừng, trong khi lửa cháy mỗi lúc một lớn. Cộng thêm màn đêm che khuất tầm mắt, quân trinh sát chẳng thể biết binh sĩ Thổ Hà đã lên bờ hay vẫn còn nép bên bờ sông tránh lửa.

Nửa đêm, toàn bộ quân Thuận Thành và Bình Kiều đã sang được bờ hữu ngạn sông Kẻ Sắt, chia thành ba mũi tấn công. Mỗi mũi gồm một tiểu đoàn Thuận Thành đi trước, một tiểu đoàn Bình Kiều đi sau, cùng tiến song song về hướng Đông khoảng vài dặm, chờ quân đưa thần công yểm trợ.

Đêm cuối năm trời tối đen, hai bên chẳng trông rõ nhau, không phân định được chiến tuyến. Thảng hoặc, những bóng đen lom khom in trên nền trời trở thành mục tiêu của pháo thủ và cung thủ. Một vài cuộc chạm trán nhỏ xảy ra trong đêm tối, quân sĩ đụng nhau vung đao chém vội rồi ù té chạy về sau.

Đầu trống canh Tư, Nguyễn Lặc có thêm hỏa đạn, đạn đá bèn sai quân đốt một số gò để lấy ánh sáng nhằm nghi binh hai cánh. Hoàng Văn Thái điều một vài tiểu đội áp sát các gò đất đang cháy. Nguyễn Lặc dùng Cự thạch pháo bắn các loại đạn, trong đó có hỏa đạn, đồng thời phân tán các khẩu pháo, nhằm giảm thiệt hại nếu bị phản pháo. Tuy nhiên, các khẩu pháo đá bắn hỏa đạn trong đêm tối đã làm lộ vị trí. Nhờ đó, thần công Thiên Đức khai hỏa ước lượng khiến Nguyễn Lặc mất hơn chục khẩu pháo.

Hoàng Văn Thái phát hiện được các khẩu pháo đá của Nguyễn Lặc dàn thành hàng ngang dài đến cả dặm. Chờ thần công khai hỏa vài loạt trợ uy, ông mới hạ lệnh ba quân nhất loạt xung phong. Hai bên giao chiến trong ánh sáng yếu ớt chưa được bao lâu thì Nguyễn Lặc truyền lệnh thu quân về Vạn Điểm và Tống Xá do thua thiệt về binh lực. Hoàng Văn Thái sợ có phục binh nên không truy kích, cho quân tản ra tạm nghỉ chờ trời sáng.

Sáng 30 tháng Chạp, Hoàng Văn Thái tung toàn bộ lực lượng hai trung đoàn bộ binh tấn công vào khoảng giữa hai trang Tống Xá ở mạn Bắc và Vạn Điểm ở mạn Nam, nhằm chia cắt quân của Nguyễn Lặc đồn trú ở đây. Vốn Nguyễn Lặc trấn giữ đất Ý Yên đã lâu, binh mã thuộc quyền đều là dân địa phương, tinh thần chiến đấu rất tốt, ra sức chống cự quân Thiên Đức. Trước hỏa lực áp đảo của quân tấn công, cuối giờ Ngọ, quân Nguyễn Lặc phải rút vào hai trang, dựa vào hào lũy, gò đống để cố thủ, chấp nhận bị chia cắt. Bấy giờ Hoàng Văn Thái tập trung Cự thạch pháo cùng sự yểm trợ của 15 khẩu thần công vây trang Tống Xá. Sau hơn nửa canh giờ công phá bằng hỏa đạn của những khẩu pháo đá, quân Nguyễn Lặc trong trang phải tháo chạy. Trang Tống Xá trở thành bình địa, lửa cháy khắp nơi vào buổi chiều cuối năm giá rét.

Tại trang Vạn Điểm, Nguyễn Lặc cầm cự được đến chiều muộn, buộc phải rút quân về làng Cao Bồ ở mạn Nam trang Vạn Điểm, trước khi Đoàn Liêm Duy dẫn quân Bình Kiều tràn ngập trong trang. Đoàn Liêm Duy đem quân truy kích Nguyễn Lặc. Chập tối, Đoàn Liêm Duy tấn công làng Cao Bồ với sự giúp sức của Tiểu đoàn Mai Lan.

Tiểu đoàn Mai Lan dùng Hỏa pháo liên hoàn bắn đạn nổ và hỏa đạn yểm trợ Đoàn Liêm Duy xông thẳng vào làng Cao Bồ chém giết. Nguyễn Lặc bỏ làng Cao Bồ chạy về hướng Đông. Đoàn Liêm Duy đốc quân truy đến tận bờ Sinh Quyết. Tại đây, Nguyễn Lặc có tiếp viện từ Trường Châu liền quay lại phản kích. Đoàn Liêm Duy lui về Cao Bồ, được nửa đường gặp Tiểu đoàn Mai Lan bày trận dàn quân giữa cánh đồng. Trước hỏa lực của những khẩu Hỏa pháo liên hoàn, Nguyễn Lặc phải dừng ngựa.

Tiểu đoàn Mai Lan, trang bị súng hỏa mai và lựu đạn tre, nhất loạt tràn lên khai hỏa. Chớp lửa đầu nòng kèm tiếng súng như pháo nổ đêm Giao thừa. Quân sĩ Bình Kiều thấy con gái Thiên Đức quá hăng hái cũng xách đao kiếm tràn lên. Nguyễn Lặc và viện quân Trường Châu rút về ven dòng Sinh Quyết, đóng quân ven bờ sông, trong tầm yểm trợ của Cự thạch pháo. Đoàn Liêm Duy chia quân cảnh giới, đề phòng Nguyễn Lặc phản công.

Trưa ngày 1 tháng Giêng năm Thiên Đức thứ 35, Tiểu đoàn Mai Lan đóng giữ làng Cao Bồ làm hậu quân cho Trung đoàn Bình Kiều, trong khi Trung đoàn Thuận Thành giữ trang Vạn Điểm làm nơi đứng chân.

Cùng thời điểm Hoàng Văn Thái tổ chức vượt sông Kẻ Sắt, thì tại làng Kẻ Dầy (gồm hai thôn Uông và Cầu), cách núi Gôi hơn mười dặm về phía Đông Bắc, Nghiêm Phúc Lý chỉ huy E Thần Vũ với sự giúp sức của trung đoàn quân địa phương cũng tổ chức làm cầu phao vượt sông, với mục tiêu là Đinh Sài Bơi ở núi Chương Sơn và núi Ngô. Bên kia sông Kẻ Sắt, quân Trường Châu bố trí ba doanh trại tạm thời ngăn cản Nghiêm Phúc Lý. Thậm chí, Đinh Sài Bơi dùng hơn vài chục thuyền nhỏ các loại, chất đầy vật dễ cháy, chờ lúc thủy triều rút cho quân chèo nhanh từ phía thượng nguồn tấn công quân Thiên Đức đang làm cầu phao. Cùng với đó, hàng trăm khẩu pháo đá đặt dọc bờ sông bắn đủ các loại đạn khiến Trung đoàn 90 Sơn Nam phải tạm dừng việc làm cầu.

Nguyễn Cư Đạo, E phó Thần Vũ, cho quân kết hơn chục bè tre lớn, chờ đêm xuống chèo ra gần giữa sông khai hỏa. Binh sĩ trên bờ reo hò trợ uy, làm như thể quân Thiên Đức sắp tràn sang. Đinh Sài Bơi đáp trả bằng các loạt đạn và đạn đá, nhưng không phải vô tận. Quá nửa đêm, hỏa đạn Thiên Đức gây cháy dọc bờ sông, dài đến hơn ba dặm, soi tỏ các bè tre, cầu phao trên sông. Mặc lửa cháy, Đinh Sài Bơi vẫn tập trung binh lực, quyết dùng Cự thạch pháo, cung tiễn cự đến cùng, cản bước và gây thiệt hại cho quân Thiên Đức.

Linh Thông Thuận, E trưởng Thần Vũ, chỉ huy Tiểu đoàn 31 và Đại Thắng cùng Tiểu đoàn 900 thuộc Trung đoàn 90 Sơn Nam, đã âm thầm bơi qua sông trên mạn thượng du trong làn nước lạnh giá từ giờ Tuất, mãi đến cuối giờ Tý ngày 30 mới tập hợp đủ quân số. Linh Thông Thuận dẫn binh đi trong đêm tối, dựa vào pháo hiệu Phạm Thu Cúc bắn lên sau mỗi khắc để xác định phương hướng.

Đầu trống canh Năm, Linh Thông Thuận dùng hai tiểu đoàn 900 và Đại Thắng cùng đánh úp núi Chương Sơn và núi Ngô, trong khi Tiểu đoàn Thần Vũ tấn công tập hậu Đinh Sài Bơi bằng các loạt súng hỏa mai và lựu đạn nổ. Linh Thông Thuận còn chưa kịp đưa quân vào giao chiến, Đinh Sài Bơi đã kinh hãi vội bỏ lại pháo, dẫn quân chạy về sông Sinh Quyết. Nguyễn Cư Đạo và các đơn vị còn lại nhờ đó qua sông an toàn.

Do đó, quân sĩ trấn giữ ở núi Ngô và núi Chương Sơn, mỗi nơi chỉ còn hơn ba trăm quân. Ngay khi quân Thiên Đức nổ pháo hiệu rồi xung phong, quân trấn giữ hai nơi này lập tức bỏ căn cứ tìm đường tháo thân về phía Đông ngay trong đêm.

Đinh Sài Bơi tập hợp được tàn quân còn non nghìn người, huy động thêm hơn hai trăm dân binh địa phương ven sông Sinh Quyết, tổ chức quấy phá núi Ngô trong ngày 1 và 2 Tết Nguyên đán. Các cuộc đụng độ lẻ tẻ diễn ra liên tục trong mấy ngày đầu năm khi quân Thiên Đức rà soát bán kính mười dặm quanh núi.

Linh Thông Thuận và Hoàng Văn Thái không chủ đích tiến chiếm khu vực ven sông Sinh Quyết, do lo ngại quân Trường Châu bên kia sông sẽ đánh sang. Thay vào đó, Linh Thông Thuận gia cố trại quân chiếm được l��m chỗ đứng chân, ra lệnh quân hậu bị hoàn thiện các cầu phao để trọng binh qua lại dễ dàng. Theo kế hoạch, sau khi làm chủ được đất Ý Yên, quân thiết kỵ từ các nơi sẽ kéo đến phối hợp.

Mọi bản quyền nội dung thuộc về truyen.free, xin đừng quên nguồn.