Hà Duy tháo chạy được một quãng thì thấy Trương Bồ và Bùi Sơn Lâm. Ngoái đầu nhìn lại, không thấy quân Thiên Đức truy đuổi, mà đội xạ tiễn lại rút về vị trí ban đầu. Hà Duy chẳng rõ đối thủ đang có mưu đồ gì.

"Chắc chúng chỉ có một toán phục kích ở đây, thấy ta đông người nên không truy đuổi," Bùi Sơn Lâm nhận định. "Chúng muốn đánh động các toán quân khác kéo đến. Bây giờ phải nhanh chóng vượt qua, chần chừ sẽ nguy hiểm."

Bùi Sơn Lâm tập hợp quân, chia thành ba đội. Tiền đội do Hà Duy chỉ huy, gồm khoảng 240 thổ binh, chia làm 12 hàng, mỗi hàng chừng hai mươi người. Ba hàng đầu trang bị khiên đồng, mấy hàng giữa có cung nỏ, còn hàng cuối cầm khiên gỗ và đao to bản.

Bùi Sơn Lâm chỉ huy đội quân gần hai trăm người ở cánh tả, đứng lùi khoảng hai mươi trượng so với tiền đội. Ở cánh hữu, Trương Bồ cùng Đinh Đệ, mỗi người chỉ huy một đội trăm người, xếp thành mấy hàng dọc, với đủ loại khí giới và khiên chắn. Bùi Sơn Lâm sắp đội hình như cánh chim, cho tiền đội tràn lên như thác lũ. Ông ta ở cánh trái, lùi lại để đề phòng đối phương đánh thọc vào sườn đội của Hà Duy. Trong khi đó, cánh quân của Trương Bồ và Đinh Đệ sẽ làm binh cơ động tiếp ứng. Bùi Sơn Lâm rất mực tự tin vào cách sắp xếp ba quân của mình.

Thấy thổ binh dàn trận tương đối nhanh và quy củ, Nguyễn Lạc Thổ tấm tắc khen ngợi. Do tình huống xảy ra ngoài dự kiến, Nguyễn Lạc Thổ vẫn chưa cho đội trung quân xuất hiện. Nay đối phương đã dàn trận, hẳn muốn đánh để tìm đường tiến, Nguyễn Lạc Thổ cũng lập tức điều chỉnh bố trí binh lực. Theo đó, đội xạ tiễn chia thành hai hàng ngang ẩn nấp. Đội hỏa khí ở ngay sau lưng đội xạ tiễn, cũng chia làm hai hàng. Trung quân của Nguyễn Lạc Thổ lại chia thành ba đội: Hữu, trung, tả dàn ngang, mỗi đội chừng bảy tám mươi quân sĩ. Hai đội tả, hữu sẽ vòng sang hai cánh tấn công vào sườn đối phương, trong khi đội trung quân tập hợp những binh sĩ có khiên bọc sắt, giáo dài và đoản đao giắt lưng. Để trợ uy cho quân, Nguyễn Lạc Thổ đã lấy bớt từ đội hỏa khí, mỗi quân một quả lựu đạn tre, rồi chia đều cho ba đội này.

Tiểu đoàn Bộ binh 1, Thắng binh Hoan châu, có khoảng 450 quân sĩ, hơn hai phần ba là tân binh. Bên đối diện, Bùi Sơn Lâm nhỉnh hơn đôi chút, với gần 650 thổ binh. Quân sĩ hai bên đều chưa từng đánh trận. Tuy thua thiệt về quân số, nhưng Nguyễn Lạc Thổ được bù đắp bằng trăm khẩu hỏa mai và lựu đạn tre, nên chẳng tính là đáng thiệt thòi gì.

Đào Khiêu và Vũ Mão trở lại đội hình, tay nắm khiên sắt, tay kia cầm đao, hai mắt mở trừng trừng, môi mím chặt, chờ lệnh xông lên. Nguyễn L���c Thổ lại vỗ vai hai anh lính khích lệ:

"Thưa thủ trưởng, nghe nói sơn man rất khỏe."

Nguyễn Lạc Thổ bật cười mà rằng: "Đánh trận thì khỏe tất nhiên là tốt, nhưng ý chí và chiến thuật quan trọng hơn một bậc. Có trong tay trăm người khỏe mạnh mà tiến thoái không đồng nhất thì sẽ vỡ trận rất nhanh. Lúc xung trận, hoặc nhắm tướng địch đánh sấn đến, hoặc tập trung tấn công vào chỗ cậu thấy địch yếu nhất. Cậu thấy đấy, cái tay hổ tướng kia sắp quân giáp lên trước là lẽ thường tình. Hắn lui hai cánh một quãng để đề phòng ta đánh vào sườn tiền quân, vì hai bên sườn thường sơ hở hơn mặt chính diện. Nghĩ xem, tránh chỗ mạnh, đánh chỗ yếu sẽ khiến đám giáp sĩ phải xoay sang chống đỡ, và như thế hỏa khí mới phát huy tác dụng."

Đào Khiêu liền hỏi: "Nhưng lúc chúng em đánh vào sườn tiền quân, chẳng phải cái tay hổ tướng kia sẽ đốc quân thọc thẳng vào sườn đội em ư?"

Lạc Thổ cười tít mắt: "Cậu hiểu ra vấn đề rồi đấy. Mưu tính của gã hổ tướng đó đúng là như vậy, vậy muốn thắng hắn thì ta cứ để hắn nghĩ ta mắc bẫy. Cậu dẫn đội hữu vòng qua cánh, hò reo xông lên, nhưng ngay khi gã hổ tướng nhập trận thì cậu dẫn quân chạy về là xong."

Đào Khiêu vâng dạ. Lạc Thổ dặn thêm: "Khi nào cậu thấy đội trung quân nhập trận, chia cắt gã hổ tướng ấy với đội giáp sĩ thì thúc anh em quay lại đánh mạnh."

Đào Khiêu hiểu ra, vui mừng nói: "Em hiểu rồi, thủ trưởng muốn chia cắt đội hình của chúng phải không ạ?"

Nguyễn Lạc Thổ gật đầu: "Lựu đạn không nhiều, biết dùng thì hiệu quả cao. Cậu là Trung đội trưởng, hãy cho anh em thấy theo cậu sẽ có tương lai, nhớ chưa?"

Trong khi Lạc Thổ tranh thủ dặn dò thuộc hạ, Hà Duy đã bắt đầu dẫn tiền quân tiến lên. Hà Duy sai quân phóng những mũi tên có tua rua đo khoảng cách. Hàng chục mũi tên buộc tua rua màu đỏ xé gió bay lên không trung, cắm xuống đất, cách chỗ ẩn nấp của đội xạ tiễn chưa đầy năm trượng. Quân xạ tiễn Hoan châu nép mình bên các mô đất, bụi cây, hơi xoay người sang một bên, dùng khiên đeo sau lưng che chắn. Tên của thổ binh xứ mường đều tẩm độc, trúng sẽ mất mạng ngay tức thì. Hơn nữa, quân Hoan châu đều được biết thổ binh người Mường rất khỏe, dùng cung cứng, tầm bắn hiệu quả trong khoảng năm mươi trượng và cực đại ngót trăm trượng. Với cự li gần hơn tầm bắn hiệu quả, khả năng những mũi tên bọc đồng lấy mạng người chẳng cần tẩm độc là rất cao.

Tuy nhiên, một biến cố bất ngờ xảy ra ngay trước khi hai bên giáp trận, ảnh hưởng không nhỏ đến cục diện.

Hà Duy vừa hô quân phóng tên đo tầm, mới đi thêm chừng mươi bước đã đột nhiên ngã vật ra đất, hai mắt mở thao láo, tay chân khó cử động, hơi thở khò khè. Giáp sĩ dừng hết cả lại, nhớn nhác nhìn nhau chẳng hiểu chuyện gì vừa xảy ra. Trương Bồ vội chạy đến xem xét sự tình, không thấy Hà Duy trúng tên. Thấy cánh tay áo Hà Duy bị rách một lỗ, Trương Bồ xé toạc áo, nhìn thấy một vết thương nhỏ do cạnh mũi tên gây ra. Trương Bồ đoán Hà Duy bị trúng độc, định nói ra nhưng rồi lại thôi, sợ ảnh hưởng đến tinh thần ba quân trước khi xông trận.

Hà Duy nằm thẳng cẳng bất động trên đất, hai mắt mở trừng trừng, mặt nhăn nhó, nói chẳng thành tiếng. Chân tay Hà Duy khẽ co giật, toàn thân tê dại, như thể có hàng trăm nghìn con kiến đang bò trong xương tủy.

Thổ binh dùng tên tẩm độc, quân Hoan châu cũng chẳng kém cạnh. Phần lớn họ là thợ rừng hoặc có hiểu biết đôi chút về các loại cây rừng. Khi gia nhập quân Thiên Đức, họ mang theo cả những kiến thức ấy. Ban đầu, một số tân binh Hoan châu vót tên, vác cung vào rừng săn bắn để cải thiện bữa ăn những lúc nghỉ ngơi. Tân binh Hoan châu ngắt một số loại lá cây, trộn với bầu hoa loa kèn và nhựa cây, pha thêm nước tiểu hài nhi cùng nước mưa, giã nhuyễn, đun nhỏ lửa, chờ nước sôi thì nhúng mũi tên vào. Lúc săn bắn, thợ săn không nhất thiết phải nhắm vào yếu huyệt của thú, chỉ cần trúng một mũi tên, thú vật dù còn sức cũng sẽ bỏ chạy. Thợ săn thong thả lần theo dấu vết thú mà vác về.

Một lần, Nguyễn Lạc Thổ nghe trong quân doanh huyên náo, tưởng binh sĩ đánh nhau, đến xem xét thì mới hay, một toán tân binh Hoan châu đi săn vừa khiêng về một con hổ. Điều lạ ở chỗ con hổ bị trói sơ sài, nhưng lại nhe nanh nằm bất động giữa sân, trên thân có một vệt máu đã khô. Nguyễn Lạc Thổ hỏi chuyện mới biết về loại độc dược khiến thú bất động mà không chết. Tân binh Hoan châu hồ hởi kể cho Nguyễn Lạc Thổ nghe, khẳng định con hổ sẽ nằm bất động như vậy ít nhất một ngày.

Nguyễn Lạc Thổ lập tức nhận ra công dụng hữu ích của loại thuốc độc này, liền gọi quân Hoan châu đến trướng quân, bảo ghi lại cách thức chế biến ra giấy, đồng thời hái thêm nguyên liệu gửi về Vạn Xuân.

Với cách bào chế ban đầu do tân binh Hoan châu viết ra, Quan Lam Giang đã thử nghiệm trên trâu bò, gà vịt. Trâu bò trở lại bình thường sau một ngày nhưng gà vịt thì chết. Quan Lam Giang nhận định ban đầu rằng liều lượng mạnh sẽ khiến những con vật nhỏ không thể chịu đựng được. Chương bèn sai Lam Giang sang gặp Phạm Bỉnh Di, đem thuốc độc thử trên người phạm nhân sắp bị xử tử. Các phạm nhân trúng độc đều mất mạng do trụy tim và ngưng hô hấp.

Chương giao cho Quan Lam Giang cùng với người bên Bộ Y tế và Trường Y học Vạn Xuân nghiên cứu, mục đích là tìm liều lượng vừa đủ, cốt sao khi trúng tên, địch nhân bất động vài canh giờ mà vẫn giữ được mạng sống. Sau cùng, Lam Giang giảm tỉ lệ nhựa cây và nước tiểu, đồng thời tăng lượng nước mưa. Sau vài lần thử trên người tử tội thì có được tỉ lệ mong muốn. Ba trong số tử tội không chết đã được phóng thích vì Chương bảo không ai chết hai lần.

Như vậy, cùng là dùng độc, thổ binh Mường Động lấy mạng người trong vòng một khắc, trong khi Thiên Đức chủ trương loại bỏ đối phương ra khỏi vòng chiến. Quân Thiên Đức không phải vì nhân đạo mà là bởi Chương cần nhân lực khai khoáng, khai thác gỗ đóng thuyền ở vùng Tây Bắc. Quan trọng hơn, chỉ huy từ cấp trung đội trở lên, những người theo học trường quân sự, đều nhớ kỹ điều này: Gây thương vong cho đối phương có lợi hơn là tước đoạt mạng sống của họ. Một người bị thương sẽ khiến thêm một, hai người phải giúp đỡ, ảnh hưởng lớn đến sĩ khí ba quân trên chiến trường. Thêm nữa, trong thâm tâm, Chương không muốn sát hại những tộc người mà anh cho là chung nòi giống.

Tuy vậy, Chương cũng yêu cầu Bộ Y tế và một số vị cao tăng nghiên cứu để áp dụng loại độc dược xứ Hoan châu vào việc cứu chữa thương binh trên chiến trường, cụ thể là gây tê, giúp họ giảm đau.

Bên cạnh những mũi tên độc khiến người trúng phải nằm bất động, một số loại độc dược khác còn được bào chế thành dạng bột nhồi vào lựu đạn ống tre để tạo khói. Có loại khi hít phải sẽ ngất đi như mê hồn hương; có loại khi hít, người trúng độc sẽ sinh ra ảo giác, đâm chém lung tung hoặc cởi bỏ y phục la hét như kẻ điên dại. Lại cũng có loại lựu đạn khói khiến địch quân cay mắt, thậm chí mù mắt. Có thể nói, các cuộc binh đao liên miên đã góp phần thúc đẩy ngành y tế phát triển nhanh hơn.

Nhìn tình cảnh thảm thương của Hà Duy, Trương Bồ sai hai thuộc hạ xốc nách Hà Duy lùi về hậu quân. Trương Bồ bừng bừng lửa giận, thay Hà Duy chỉ huy, hò hét lệnh tiền quân vai kề vai tiến lên.

Tên độc bắn trùm lên khu vực quân Hoan châu ẩn nấp, song không gây thương vong nào. Ba quân nằm im chờ lệnh.

Sau dăm ba lượt tên, tiền quân do Trương Bồ chỉ huy còn cách đội xạ tiễn mươi trượng, bấy giờ Bồ mới thét quân tràn lên.

Hiệu lệnh của Bồ vừa dứt, hiệu lệnh xạ tiễn cũng phát ra. Hàng trăm nỏ Liên châu nhất loạt phóng tên vọt qua hàng giáp sĩ đầu tiên. Cung thủ của Trương Bồ vẫn bắn trả, nhưng không còn theo loạt nữa.

Hai đội hỏa khí nhận lệnh, đồng loạt ném lựu đạn nổ cản bước đối phương trước khi khai hỏa loạt đạn đầu tiên. Các tay súng đều nhắm vào chân giáp sĩ thay vì thân người, bởi tấm khiên đồng sẽ vô hiệu hóa viên đạn tròn.

Lựu đạn nổ chỉ khiến tiền quân Trương Bồ khựng lại trong giây lát, nhiều giáp sĩ hàng đầu bị thương. Trương Bồ vẫn thét quân xông lên.

Đội xạ tiễn lắp tên vào ổ thứ hai, vừa bắn vừa lùi yểm trợ cho đội hỏa khí tiếp đạn. Giáp sĩ của Trương Bồ áp sát, quân xạ tiễn và hỏa khí dạt sang hai bên, chừa khoảng trống cho đội trung quân xông lên đối chiến. Dẫn đầu đội trung quân có mấy lính cũ, tay lăm lăm những cây hỏa hổ cán dài, được buộc ba ống làm một. Hỏa hổ phụt lửa khiến các giáp sĩ Mường Động kinh hoàng sững sờ. Một vài quả lựu đạn tre từ phía sau đội trung quân Hoan châu, vọt qua đầu các giáp sĩ, rơi xuống chỗ quân cung thủ và phát nổ.

Tiền quân Trương Bồ nhốn nháo, vừa lo chống đỡ quân Thiên Đức tràn đến trước mặt, lại vừa bị tên và súng bắn từ hai cánh. Nhiều kẻ vứt khí giới chạy loạn vì nhựa thông bám vào người gây bỏng rát.

Đào Khiêu dẫn mấy chục quân Hoan châu vòng qua cánh hữu, định tấn công toán binh có khiên gỗ của Trương Bồ. Bùi Sơn Lâm thấy Đào Khiêu chỉ có mấy chục quân, lập tức điều động một nửa đội hình để chặn. Đào Khiêu đang vung đao hò hét rất khí thế, trông thấy Bùi Sơn Lâm đưa quân đánh thốc vào mặt liền hô quân dừng lại. Đào Khiêu điểm hỏa, mấy quân tốt theo sát Khiêu làm theo, nhất loạt ném lựu đạn về phía địch quân đang đến rồi lệnh cho cả đội rút chạy về hướng Đông Bắc.

Mấy quả lựu đạn phát nổ khiến hàng chục binh sĩ của Bùi Sơn Lâm thương vong, toán quân này sôi máu hò nhau đuổi giết bọn Đào Khiêu.

Bùi Sơn Lâm dẫn phần còn lại của đội hình xông lên tiếp ứng cho Trương Bồ. Bấy giờ quân xạ tiễn đã dùng hết ba hộp tên ngắn, Nguyễn Lạc Thổ điều toán mấy chục quân xạ tiễn bên cánh hữu rút đoản đao chặn toán Bùi Sơn Lâm. Toán hỏa khí trợ chiến bằng súng và một vài quả lựu đạn khi cần thiết.

Đinh Đệ dẫn hai toán quân nhập trận, tấn công vào cánh tả của Nguyễn Lạc Thổ. Lạc Thổ điều đội cánh tả ra chặn, hàng chục ống hỏa hổ phụt nhựa thông cản bước Đinh Đệ. Toán hỏa khí bên cánh tả có năm mươi quân quay súng ra nhả đạn. Đinh Đệ bất chấp, thúc quân chia ra, một toán đánh với hữu đội, một toán áp sát tiêu diệt toán hỏa khí.

Đội hỏa khí đều là lính cựu, từng rong ruổi nhiều nơi cùng Nguyễn Lạc Thổ. Chờ quân Đinh Đệ xông đến gần mới điểm hỏa, ném lựu đạn, đẩy ngược đối phương lui ra sau mấy trượng, đủ thời gian nạp một viên đạn. Đội quân đáng ra phải ở dưới quyền Trương Bồ lại lúng túng chẳng dám xông lên, mặc cho Đinh Đệ ra lệnh. Toán binh này ngẫm thấy giao chiến với quân đao kiếm của Thiên Đức dễ ăn hơn, bèn đổi mục tiêu về phía ấy.

Chỉ huy toán hỏa khí cánh tả cũng nhận ra đối phương không dám áp sát nhưng cũng không thể tùy ý truy đuổi vì hỏa khí không dùng cận chiến. Chỉ huy toán xạ tiễn khi biết đã hết tên, liền dẫn binh lính cầm đoản đao, khiên sắt xông ra đánh với bọn Đinh Đệ. Trong khi đó, toán hỏa khí quay trở lại tấn công bọn Trương Bồ.

Đội tiền quân của Trương Bồ vừa nhập trận đã thiệt hại gần một phần ba quân số, lại thấy quân Thiên Đức không ít, đánh trả lại hăng hái khiến họ lúng túng. Trương Bồ ngoảnh về sau, thấy Bùi Sơn Lâm đang bị chặn, chưa thể tiếp ứng nên càng sốt ruột, chỉ còn cách đốc quân mở đường máu vượt qua trận địa mà địch đã giăng sẵn.

Nguyễn Lạc Thổ đã thành công trong việc phân tán đội hình tấn công của đối phương ra làm bốn phần. Trong khi đó, đội hình thuộc quyền Lạc Thổ về cơ bản vẫn bám sát nhau, vai kề vai. Nhận thấy Trương Bồ đang say máu, đã hạ sát mấy binh sĩ, nếu bịt đường thoát của Bồ, dồn Bồ vào đường cùng thì thương vong sẽ rất lớn, đó lại không phải mục đích của Nguyễn Lạc Thổ trong trận rèn quân này. Bởi vậy, Lạc Thổ đã mở sinh lộ, tạo điều kiện cho Trương Bồ chạy thoát cùng hơn một trăm thổ binh.

Truyen.free hân hạnh mang đến bạn bản biên tập này.