Tề gia, trị quốc, bình thiên hạ! Riêng thiên hạ, Chương vẫn đang mở rộng, thực tế, ở tuổi 26, Chương đã kiểm soát một vùng đất rộng lớn hơn nhiều so với những gì anh từng nghĩ. Còn Tề gia? Dù các cô vợ đều sắc sảo, ghê gớm nhưng cũng ngoan ngoãn, chưa từng làm điều gì quá phận. Bốn nàng biết quan tâm lẫn nhau, chia sẻ công việc, lắm khi tranh luận rất sôi nổi nh��ng chưa bao giờ cãi vã. Chương dạy rằng, cãi nhau thì ai to tiếng, cãi cùn sẽ thắng, còn tranh luận thì cần có lý lẽ. Kể ra, việc dạy vợ được như vậy cũng là một tài năng hiếm có.

Trị quốc thì sao?

Chương đã nhiều đêm nằm vắt tay lên trán nghĩ suy. Không phải đến bây giờ, mà ngay từ năm Thiên Đức 25, Chương đã để tâm đến việc xây dựng luật lệ mới cho huyện Thiên Đức. Thỉnh thoảng, Chương cũng thường đàm đạo với Phạm Tu, Bỉnh Di, và đặc biệt là Duệ. Chương đôi khi phàn nàn rằng luật lệ Vạn Xuân, vốn đang áp dụng ở phủ Thiên Đức (trước đây là Siêu Loại), tuy có nhiều điểm khác nhau nhưng tựu chung lại vô cùng hà khắc, nặng về trị dân.

Chương không muốn vậy.

Vì Chương không biết Hán tự, mà Duệ cũng bận rộn chẳng kém, nên Ty Thông tin và Ty Giáo dục đã cùng nhau dịch toàn bộ nội dung luật sang chữ Bụt để Chương có thể đọc. Việc dịch 398 điều luật sang thứ ngôn ngữ mà người trẻ bắt đầu dùng nhiều, lại cần phải sát nghĩa, quả thực không hề dễ dàng đối với nhóm của Hàn Thuyên. Gần đây, nhờ sự giúp đỡ của Vũ Trinh, Lê Văn Thịnh, Ngô Miên Thiệu, Trịnh Hoài Thượng, Nguyễn Công Truyền, bộ luật Vạn Xuân đã được trình lên. Như lời Phạm Tu, luật Vạn Xuân lấy khuôn mẫu từ luật Hoa quốc, chỉ điều chỉnh không đáng kể, đồng thời bỏ đi vài điều không phù hợp.

Không chỉ riêng ở Siêu Loại cũ, mà trên khắp Vạn Xuân, chẳng sứ quân nào có ý định thay đổi bộ luật đang áp dụng. Họ cho rằng nó hợp lý, hoặc đơn giản là không cần tốn thời gian thay đổi làm gì.

Hậu nhân cứ thế theo tiền bối, dần dà chẳng còn ai thấy cần thay đổi điều gì trong bộ luật.

Chương thì khác, vì còn trẻ, anh muốn luật lệ do mình định ra phải phù hợp với trình độ nhận thức của dân. Anh không muốn dân sợ luật, mà muốn họ hiểu, càng hiểu nhiều càng tốt.

Huyện Thiên Đức, dưới quyền Chủ tịch Phạm Ba Duy, hiện có hơn 3 vạn dân. Đây là một huyện nhỏ, cũng là xuất phát điểm của quân Thiên Đức. Sau mấy năm tích cực chú trọng việc dạy chữ khắp thôn xóm bằng nhiều hình thức. Trẻ em từ 8 đến 14 tuổi, có đến hơn bảy mươi phần trăm biết đọc, biết viết, và biết làm toán cộng trừ nhân chia đến hàng vạn.

Gần năm mươi phần trăm quân sĩ Thiên Đức biết chữ, trong đó, hai mươi tám phần trăm đọc thông viết thạo. Tuy còn chậm, nhưng họ đều đọc và viết đúng.

Dân trong huyện Thiên Đức, ở độ tuổi từ 15 đến 40, có đến hơn bảy mươi phần trăm nhận biết mặt chữ. Dù đánh vần còn chậm, nhưng đó là những tín hiệu đáng mừng, khích lệ Chương đẩy nhanh tiến độ phổ cập chữ Bụt trong toàn bộ phủ Thiên Đức. Phấn đấu đến hết năm Thiên Đức 30, sẽ có khoảng 65% dân dưới 40 tuổi biết đọc, biết viết.

Bộ sách đầu tiên mà những người biết chữ cần đọc là “Dự thảo luật Thiên Đức”. Các vị đầu huyện, nhân viên trong các ty hay binh sĩ khi đọc sách này, nếu thấy chỗ nào vô lý, hà khắc, hay cần bỏ, hãy viết ra giấy trình bày kèm tên họ, rồi gửi lên trên. Vạn Thắng vương tuyên bố sẽ tuyên dương và thưởng tiền, thưởng phép cho những ai có ý kiến đề đạt, vạch ra những điều luật cần thay đổi.

Ai dám sửa luật? Bàn tán thì dễ, nhưng đặt bút viết ra giấy trắng mực đen lại sợ tội v��� đổ đầu. Huyện phó Thừa Thiên Vũ Trinh hiến kế rằng, cần phải có người đứng ra sửa trước thì mới có kẻ dám làm theo. Chương thấy phải, bèn lệnh cho Vũ Trinh chọn ra ba nho sinh ở các nơi khác nhau, mách bảo họ đề đạt loại bỏ nhuận hình trong Điều 1.

Điều 1 luật Vạn Xuân ghi rõ, “Tội tử” là hình phạt tử hình gồm có 3 bậc chính: Giảo (thắt cổ), Trảm (chém đầu) và Nhuận hình. Trong đó, Trảm nặng hơn vì thân xác không còn nguyên vẹn.

Tội nhân bị xử giảo hay trảm mà đem thi hành ngay được gọi là giảo quyết hay trảm quyết. Trường hợp giam kỹ chờ mùa xuân xem xét lại (xét án mùa xuân) được gọi là giam hậu (trảm giam hậu, giảo giam hậu), tức là việc giam chờ. Các quan trong Đại Lý tự sẽ xem xét hồ sơ của tử tội và chia làm 3 bậc: số tình thực (tức là tội tình chắc chắn, bị y án); số hoãn quyết (có nghĩa là tạm hoãn thi hành hình phạt); và số căng nghi (tức là nên thương (căng) và còn ngờ (nghi)), được tâu lên nhà vua quyết định.

Bậc thứ ba là nhuận hình, được xem là hình thức xử tăng nặng, vô cùng nghiêm khắc, điều mà Chương, một người hiện đại, khó lòng chấp nhận. Bao gồm:

Tội lăng trì: Xẻo từng miếng thịt, moi ruột gan, phân thây, muối xương, tức là khiến tội nhân phải chịu cái chết vô cùng đau đớn để đền tội, đồng thời nhằm nêu gương răn đe những người khác.

Tội trảm kiêu (chém bêu đầu): Chém đầu rồi ghi rõ tên và tội trạng, sau đó treo lên đầu một cây sào, rồi đem cắm bêu ở ngã tư đường cái để tất cả mọi người đều biết mà răn sợ.

Tội lục thi (phân thây): Băm thây.

Luật Vạn Xuân định nghĩa: Khi hết thở gọi là chết, hình hài còn lại gọi là xác chết.

Khi nhận được kiến nghị của ba nho sinh "chim mồi", Chương triệu tập các chức sắc đứng đầu huyện, đứng đầu ty... chỉ để phát biểu rằng: Khi một phạm nhân đã chết rồi thì không cần phải xử tội nữa; luật trời đã phạt y rồi thì con người không còn đòi hỏi gì thêm ở phạm nhân nữa. Chương muốn những nhân sĩ hiểu rằng chết là hết, chúng ta không thể man rợ với đồng loại.

– Nếu bách tính nhìn vào mà sợ rồi không làm điều bậy, đúng ra những hình phạt ấy phải biến mất rồi chứ? Sao vẫn còn? Giữa việc dân sợ mà không làm, và không làm vì hiểu biết điều hay lẽ phải, thì chúng ta chọn cái nào? Phòng bệnh bao giờ cũng hơn chữa bệnh. Một cái đầu bêu ngoài chợ nghĩa là gì? Nó là minh chứng cho một tội ác đã xảy ra trước đó. Thôi thì do trước đây dân chúng còn chưa biết, nay nhiệm vụ của các ông là phải dạy cho dân chúng hiểu biết để họ bảo ban nhau. Dân Thiên Đức biết chữ nhiều hơn các xứ lân bang, vậy phải tăng cường dạy chữ, nâng cao nhận thức và hiểu biết luật pháp cho họ. Khi biết rồi mà vẫn cố tình làm sai, lúc ấy chém đầu cũng chưa muộn.

Cơ bản, mọi người đều cho rằng Chương vì lòng nhân mà nghĩ vậy. Chương là vương, vương muốn sao thì đó chính là thế ấy.

Ty Thông tin nhanh chóng lan truyền tin tức khắp phủ về ba nho sinh được thưởng mỗi người 1 nén bạc vì đã đề đạt ý kiến loại bỏ ba hình phạt nghiêm khắc. Vạn Thắng vương thấy rất đúng, liền thuận tình loại bỏ. Ngoài khoản thưởng 1 nén bạc, ba nho sinh còn được tuyển vào làm việc với vị trí tùy chọn trong 5 huyện.

Dân tình kháo nhau, những người hay chữ bấy giờ mới sờ đến sách vở, nghiên cứu những luật lệ đã tồn tại từ trước khi nước Vạn Xuân được lập.

Nghiên cứu rồi bàn luận, tranh luận ở ngoài đồng, bên bàn trà, dưới bến sông, trong doanh trại…

Chương chỉ tốn chưa đến hai trăm nén bạc để phổ cập “Dự thảo luật Thiên Đức” đến toàn bộ bách tính. Ai cũng có thể nêu ý kiến, ai cũng muốn gửi thư. Còn ý kiến nào được đem ra bàn ở thượng tầng thì chỉ có trời mới biết.

Tất cả những ai gửi thư đến Lý phủ đều nhận được thư cảm ơn vì đã góp ý, có đóng dấu Vạn Thắng vương, kèm theo 10 đồng vì… đã có người góp ý trước rồi.

Thực tế, cũng có hơn hai mươi ý kiến được nghiên cứu kỹ lưỡng để sửa đổi, thay đổi lần thứ nhất “Dự thảo luật Thiên Đức”.

Vũ Trinh, nhờ công lao mách kế hay, nhiệt tình vận động, cùng với quá trình làm việc mẫn cán, đã được Vạn Thắng vương thăng chức Huyện trưởng Thừa Thiên, kèm 5 nén vàng và 10 tấm lụa thượng hạng.

Phạm Sư Mạnh được bổ nhiệm làm Huyện phó Thừa Thiên vì hiến kế riêng cho Vạn Thắng vương, còn đó là kế gì thì chưa ai hay biết.

Thần phi bị cho thôi nhiệm Huyện trưởng, về Lý phủ chuyên tâm nghiên cứu luật pháp trước khi nhận nhiệm vụ mới.

Thần phi Nguyễn Diệu Huyền đã biên soạn rằng: “Ngày nay vĩnh viễn bỏ nhục hình, vĩnh viễn bỏ độc hình, chỉ còn giữ lại hình phạt ghê khiếp, vư��t trên mọi sự ghê khiếp khác, là bằng cách trảm kẻ bất trung, bất hiếu mà thôi”.

Một số tội điển hình “bất trung bất hiếu” như:

– Mưu phản và đại nghịch chống Vương cùng xã tắc. (Điều 233)

– Mưu giết ông bà, cha mẹ. Gian dâm và âm mưu giết chồng, vợ. (Điều 255)

– Giết một nhà ba người. (Điều 256)

Bởi quân Thiên Đức kỷ cương nghiêm, một tay Duệ quán xuyến từ ngày còn ở bến sông chỉ với hơn ba trăm người, nên Duệ đã chắp bút viết quyển 1 Bộ Luật Thiên Đức, gọi là quyển Quân chính, gồm 41 điều, quy định về sự trừng phạt các hành vi sai trái của sỹ quan, hạ sĩ quan, binh lính và các tội quân sự khác.

Quyển 2, còn gọi là Luật Hộ hôn, gồm 60 điều quy định về hộ tịch, hộ khẩu, hôn nhân, gia đình và các tội phạm trong các lĩnh vực này.

Quyển 3, còn gọi là Luật Ruộng đất, gồm 32 điều quy định về ruộng đất, thừa kế, hương hỏa và các tội phạm trong lĩnh vực này.

Quyển 4, còn gọi là Luật Hình sự, tổng cộng 136 điều, được chia thành 3 chương mục chính:

Mục Cường đạo: Gồm 55 điều quy định về các tội trộm cướp, giết người và một số tội chính trị như phản phủ, hại Vương.

Mục Đấu tụng: Gồm 50 điều quy định về các nhóm tội như đánh nhau, vu cáo, lăng mạ.

Mục Giả dối: Gồm 31 điều quy định các tội giả mạo, lừa dối.

Việc soạn thảo Bộ luật Thiên Đức là điều cần thiết, bởi Thiên Đức nay đã có thêm huyện Kim Động và trấn Hải Đông. Tuy các nơi ấy vẫn áp dụng luật cũ, nhưng việc xét xử lại có phần khác nhau, nặng nhẹ theo cảm tính và độ nặng nhẹ của bạc vàng. Bởi vậy, Chương muốn thống nhất luật pháp càng sớm càng tốt.

Duệ soạn dở quyển 5 liên quan đến tội tham nhũng thì tạm ngưng, giao lại cho các vị đứng đầu huyện bàn thảo theo ý của Chương. Hơn nữa, Chương cũng thương vợ.

Một nửa số luật do Duệ biên soạn là dựa trên tài liệu mà nàng lưu giữ, cũng như những bản chép tay của Chương. Uyển Như, Lam Khuê, Thiên Bình cũng đã giúp Duệ biên soạn. Trong những cuốn sách sử mà Chương từng đem đến Vạn Xuân có đề cập đến Bộ luật Hồng Đức. Dù sách chép không đủ, nhưng đã gợi ý cho Chương và bốn n��ng rất nhiều điều.

Bốn cô vợ đầu gối tay ấp vẫn một mực tin rằng Chương từ trên trời xuống, bởi họ chưa bao giờ nghe đến tên bất cứ ông vua nào được ghi trong những cuốn sách ấy.

Như một trò đùa của số phận, những cuốn sách sử mà Chương vô tình đem theo đều chỉ viết từ giai đoạn Lý Thái Tổ lên ngôi mà thôi.

Bản chuyển ngữ này là sản phẩm độc quyền của truyen.free.