(Đã dịch) Vạn Xuân Đế Quốc - Chương 263: Những người con xứ Đoài
Phạm Sư Mạnh, giống như bao nho sĩ đất Vạn Xuân mà Chương từng biết đến, từng gặp gỡ và đàm đạo, là người uyên thâm kinh sử, am tường kim cổ Đông Tây, nhưng lại quá nặng về lý thuyết trị quốc an dân kinh điển.
Đó vừa là ưu điểm, vừa là nhược điểm của những người như vậy.
Chương không tự cho mình giỏi hơn các nho sĩ. Anh chỉ tin rằng mình biết nhiều điều lạ hơn họ mà thôi. Những người chăm chỉ học hành sẽ nhanh chóng tiếp thu cái mới, từ đó trở thành tầng lớp tinh hoa của Thiên Đức. Chương cũng hiểu, muốn thu phục một tướng lĩnh, chỉ cần đối đãi bằng trung, nghĩa, nhân, tín, bởi đa phần họ tính tình ngay thẳng. Còn đối với văn thân nho sĩ, thâm sâu như nhà nho, ai biết được họ nghĩ gì, lắm lúc nghĩ một đằng nói một nẻo. Tuy nhiên, dù là người theo cách tân hay thủ cựu, các văn thân nho sĩ đều có một điểm chung: nếu thấy quân vương một lòng yêu nước thương dân, họ sẽ tự nguyện đi theo. Nếu quân vương còn tài trí hơn người, có lòng nhân ái, họ sẽ tâm phục khẩu phục.
Từ cổ chí kim, muốn chinh phạt cần mãnh tướng, muốn trị nước cần tôi hiền.
Ban đầu, Phạm Sư Mạnh không mấy bận tâm đến Chương, bởi ông chưa xưng vương trong vùng. Mãi đến khi nhận ra Chương có thâm ý, không phải là một bậc võ phu đơn thuần, ông mới dần nảy sinh sự kinh nể.
Kẻ nắm quyền sinh sát trong tay, dù tài giỏi đến mấy, nếu không thuận theo thì cũng khó có đất dung thân. Lẽ đời xưa nay vốn vẫn vậy.
Sau hai ngày đường trở về Thiên Đức, Chương dành nhiều thời gian trò chuyện cùng Phạm Sư Mạnh. Ông càng nghe càng thấy hứng khởi bởi những điều lạ lẫm. Sư Mạnh hỏi:
-Hạ quan nghe môn đệ nói, Vương thương yêu binh sĩ, coi bách tính như cha mẹ, tướng sĩ Thiên Đức ai nấy đều dũng mãnh, trung thành. Vương có thể giảng giải thêm để hạ quan được thông tỏ?
Chương nói như sách:
-Dân là gốc của nước, có dân ắt có nước. Ta từng nghe một câu nói rằng: “Sinh con rồi mới sinh cha, sinh cháu giữ nhà rồi mới sinh ông”. Phạm tiên sinh nghĩ sao?
-Hạ quan lần đầu nghe đến điều này. Chẳng hay ai đã nói với Vương lý lẽ sâu sắc này? Hạ quan thoạt nghe thấy vô lý, ngẫm kỹ lại liền thấy rất có lý.
Chương tặc lưỡi:
-Thần phi nói với ta như thế.
-Hạ quan thực lòng mong được tham kiến Thần phi một lần, mong Vương chấp thuận, hạ quan xin đội ơn.
-Phạm tiên sinh sẽ gặp thường xuyên thôi, có điều tiên sinh phải tập dần với cách xưng hô, lễ nghĩa giản dị ở Thiên Đức trước đã. Còn như tiên sinh muốn hiểu thêm ý của ta về cách dùng người ư?
Chương thả hồn theo ánh nắng, đôi mắt hơi nheo lại, mãi một lúc sau mới nói:
-Dụng người như dụng mộc. Chọn tướng ư? Người yêu quân lính mà không yêu dân thì không thể làm tướng tài. Người yêu tướng mà không yêu dân thì… cũng chẳng thể làm vương được. Lẽ đơn giản vì quân, tướng hay vương cũng đều từ dân mà ra, cũng như câu ‘sinh con rồi mới sinh cha’ đó thôi.
Phạm Sư Mạnh ngạc nhiên một chốc, vội quay lại nhắc nhở các nho sinh những lời Chương vừa nói, bởi ông cho rằng đó là chân lý. Sau đó, Mạnh lại hỏi:
-Vương có binh hùng tướng mạnh, chiếm Siêu Loại rồi mà chẳng vội xưng vương. Bảy phần Hải Đông nắm trong tay cũng chẳng vội xưng vương, hạ quan thực lấy làm thắc mắc vô cùng.
-Tiên sinh hẳn đã tìm hiểu nhiều, nghiền ngẫm nhiều, sao không tự mình giải đáp thắc mắc ấy? Ta đoán rằng tiên sinh đã có những lý giải riêng rồi.
-Dạ bẩm, hạ quan cho rằng ngài chẳng vội xưng vương cả hai lần ấy ắt hẳn có thâm ý đằng sau. Phải chăng ngài muốn để các võ tướng và văn thân tự tôn lập ngài? Nếu đúng là vậy, hạ quan thấy thật sự rất có lý. Có vậy nền móng mới bền vững, quân tướng trên dưới mới một lòng.
Chương nhoẻn miệng cười:
-Cũng đúng! Còn gì nữa?
-Thưa Vương, xưng vương cũng chỉ là danh hiệu. Lòng dân đã xem là vương thì dù không xưng vương vẫn là vương. Dân không coi là vương thì dù có xưng vương vẫn không là vương.
Chương gật đầu tán đồng. Phạm Sư Mạnh lại nói thêm:
-Xưng vương sớm chi bằng xưng vương muộn. Các đấng minh quân xưa nay thường xưng vương rồi mới đánh chiếm lân bang, mở mang bờ cõi. Nhưng Vương lại khác. Vương áp dụng chiến thuật ‘Tiểu tiền đại hậu, viễn giao cận công’, mạnh mẽ mà không kiêu căng, chỉ lấy phần mà mình quản lý được, rồi sau đó mới mở rộng. Cách này tuy chậm nhưng một mai khi nền móng đã vững chắc, hạ quan nghĩ khó ai có thể địch lại ngài.
Chương khen Phạm Sư Mạnh có cái nhìn xa trông rộng. Mạnh lấy làm mừng khi được khen ngợi. Bấy giờ, Chương mới quay sang hỏi các môn đệ của Sư Mạnh:
-Các cậu thấy đấy, ta lấy thành Kinh Môn không hao binh tổn tướng, nắm Ninh Hải dễ như trở bàn tay. Các cậu theo học một người từng đỗ Thái học sinh, vậy các cậu thử đoán xem vì sao ta không nhân đà thắng lợi mà đánh cho Lê Hoan tan tác, không còn manh giáp, mà lại để hắn cát cứ một phương?
Một môn đệ bạo dạn tâu rằng:
-Tiểu sinh thiển nghĩ Vương mở cho Lê tặc một đường sống là để hắn tạm không quấy phá, đồng thời làm phên giậu ngăn Phạm Lệnh công.
-Ồ, nhỡ đâu ông ta quy thuận Phạm Khải Ca hoặc La Đình Độ sau đó hợp binh đánh ta thì sao?
Môn sinh ấy tâu:
-Nếu Lê tặc làm như vậy, lòng quân dân sẽ ly tán, chắc chắn hắn sẽ mất nhiều hơn được. Vương chiếm được Hải Đông không làm hại đến bách tính. Lê tặc cứ yên phận thì còn, nhược bằng không, hắn sẽ tay trắng lại hoàn trắng tay.
-Cậu tên gì?
-Thưa Vương, tiểu sinh họ Đoàn, tên húy là Nhữ Hài, người làng Trường Tân, năm nay mười tám tuổi, đã theo học thầy được chín năm ạ.
Phạm Sư Mạnh bổ sung:
-Môn đệ của hạ quan là trưởng nam của Đoàn đại nhân, Đoàn đại nhân nghe nói có họ hàng với một đại quan trong Thiên Đức quân là Đoàn Thượng.
Chương nghe thế liền hỏi Đoàn Nhữ Hài:
-Cậu và ông Đoàn Thượng vai vế thế nào?
-Dạ bẩm Vương, Thượng bá bá rời làng đã lâu, tiểu sinh chưa từng gặp mặt. Thượng bá bá theo vai vế là anh em thúc bá với phụ thân tiểu sinh.
Chương cười:
-A! Vậy là cậu với Lan Ngư phủ cũng là anh em thúc bá.
Đoàn Nhữ Hài nghệt mặt:
-Lan Ngư… ngư phủ là… là ai thưa Vương?
Chương phì cười:
-Biệt danh ta đặt cho cậu ấy, một chàng trai rất giỏi. Cậu ta là chỉ huy súng lớn.
-Biệt… biệt danh là gì ạ, thưa Vương?
-Các người có tên húy hay dùng tên hiệu, tên chữ gì đó. Ta thì thích gọi tên thật hoặc biệt danh vì dễ nhớ.
Chương giải thích ý nghĩa của biệt danh Lan Ngư phủ, ai nghe cũng trầm trồ. Chương kết luận:
-Người Hải Đông rất giỏi và nắm giữ nhiều trọng trách trong quân Thiên Đức. Tả Đô đốc Phạm Tu là lãnh tụ tinh thần, lão tướng Đoàn Thượng luyện võ cho quân. Các nữ nhân hộ vệ đây hầu hết đều là môn đệ của ông ấy. Phạm Cự Lượng thống lĩnh toàn quân, Phạm Hữu Thế nắm thủy quân, Phạm Bạch Hổ nắm súng pháo, và Thần phi của ta lại là con gái gốc làng Thủy Đường. À… còn cả người anh lầm lì lúc chia tay ngoài cổng thành tên Võ Văn Dũng cũng là người Hải Đông mà ta không nhớ quê gốc làng nào.
Đồng hương là một điều gì đó rất lạ, nó như sợi dây vô hình nhưng bền chặt. Chương từng sống ở làng nên hiểu điều này lắm.
-Tiên sinh cũng họ Phạm, liệu có họ hàng gì với Tả Đô đốc không nhỉ?
-Thưa Vương, theo như hạ quan biết thì chỉ trùng họ mà thôi ạ. Dạ bẩm, hạ quan nghe nói Đại Thắng Hoàng hậu họ Phạm, là người thống lĩnh quân áo vàng.
-Ý tiên sinh nhắc đến Thiên Bình? Trước lúc ta động binh, biết nàng mang thai nên ta đã yêu cầu nàng ở nhà. Đại Thắng Hoàng hậu là nghĩa nữ của Phạm Quý phi tiền triều, ta không biết song thân của nàng, nàng cũng không biết.
Nhờ buổi nói chuyện này, Chương lại nảy ra một ý tưởng. Anh gọi người thuộc Ty Thông tin đến và dặn dò riêng:
-Hãy tích cực lan truyền gốc tích của những người gốc Hải Đông nắm giữ trọng trách trong quân. Đặc biệt nhấn mạnh Thần phi, người con gái Thủy Đường, sẽ cai quản quê cha đất tổ thịnh vượng.
Mấy ngày sau, hàng nghìn tờ yết thị được dán ở khắp các chợ, đình chùa, đầu làng cuối thôn, liệt kê những người con của Hải Đông đi xa nay đã trở về. Điều này ngầm ý rằng quân Thiên Đức cũng chính là từ Hải Đông mà ra. Nhiều bách tính kháo nhau rằng Đại Thắng Hoàng hậu họ Phạm chính là con của Tả Đô đốc Phạm Tu quê ở Hải Môn trấn. Vương có một hậu, ba phi, mà hai trong số đó là người Hải Đông, nhất định Hải Đông sẽ được ưu ái nhiều thứ.
Gần về đến bến Bình Than, nghe Chương băn khoăn về đường thủy, Phạm Sư Mạnh mách cho Chương một kế sách với mong muốn việc đi lại giữa Thiên Đức và Hải Đông được thuận tiện mà không cần công khai đối đầu với Vũ Ninh vương. Chương nghe xong cả mừng, tạm gọi là kế “Tá đao sát nhân”.
Trên bến Bình Than, không thiếu một ai chờ đón Chương trở về. Tiếng hò reo của mấy nghìn người khi Chương đặt chân lên bến vang vọng cả một khúc sông. Phạm Sư Mạnh và các môn đệ thấy bách tính già trẻ mừng vui đón vương trở về, liền cảm thấy dường như đã chọn được minh chủ.
Bấy giờ là cuối hè đầu thu, trời vẫn còn nắng gắt. Thiên Bình đã mang thai được gần ba tháng. Trở về sau chuyến xuất chinh, Chương dành riêng ba ngày cho hậu cung tại Lý phủ. Cô con gái nhỏ Thiên Kim sắp tròn hai tuổi, thường ôm chân gọi “bô bô” khiến Chương như muốn tan chảy. Ngoài niềm vui đoàn tụ, Chương còn nhận thêm tin Uyển Như và Lam Khuê mang thai cùng một lượt.
Quyền sở hữu bản biên tập này hoàn toàn thuộc về truyen.free.