Ánh nắng ấm áp của buổi sáng vẫn chiếu rọi quảng trường, mang theo một làn gió nhẹ. Buổi đối thoại tiếp tục, với những lời nói ban đầu còn ngập ngừng, còn va chạm, nhưng dần dần, một sợi dây vô hình của sự thấu hiểu bắt đầu được dệt nên, chậm rãi nhưng kiên cố, giữa lòng nhân thế đang trên đà chuyển mình. Tạ Trần vẫn đứng đó, lặng lẽ quan sát, trở thành điểm neo nhân quả cho dòng chảy vô thường của một kỷ nguyên mới, nơi con người học cách tự viết nên định mệnh của mình, không cần Thiên Đạo, mà bằng chính trái tim và lý trí.

***

Khi đồng hồ cát đã trôi gần hết phân nửa buổi, không khí trong quảng trường chính của Thị Trấn An Bình dường như đặc quánh lại dưới cái nắng gắt chói chang của buổi trưa. Mồ hôi lấm tấm trên trán những người tham gia, thấm ướt những bộ quần áo đủ màu sắc, từ quan phục trang trọng của Thị Trưởng Thành đến chiếc áo vải thô cũ kỹ của người dân thường. Nắng nhuộm vàng mái ngói cong, hắt bóng những hàng cột đá xuống nền đất khô, tạo nên một khung cảnh vừa uy nghiêm vừa ngột ngạt. Tiếng ve kêu râm ran từ những tán cây cổ thụ quanh quảng trường dường như càng làm tăng thêm sự oi bức, khiến tâm trí mọi người thêm phần bức bối. Mùi mồ hôi trộn lẫn mùi đất, mùi thức ăn còn vương vất từ các gánh hàng rong buổi sáng, tạo nên một hỗn hợp khó chịu, đẩy sự căng thẳng lên đến đỉnh điểm.

Thị Trưởng Thành, khuôn mặt vốn phúc hậu giờ đây lộ rõ vẻ lo âu, mồ hôi lấm tấm trên vầng trán. Ông liên tục dùng tay áo lau nhẹ, ánh mắt mệt mỏi lướt qua đám đông đang xôn xao. Ông biết, lời khuyên của Tạ Trần là đúng đắn, nhưng việc biến lý thuyết thành hiện thực, giữa hàng vạn cái tôi và hàng ngàn lợi ích đan xen, quả thực khó hơn lên trời. Tiếng rì rầm bàn tán, tiếng phản đối nho nhỏ, rồi cả những tiếng ho khan cố ý, tất cả như một bản hòa tấu hỗn loạn đè nặng lên đôi vai của vị quan chức già. Ông cảm thấy mình đang đứng giữa một dòng lũ xiết, cố gắng dùng sức lực hạn chế của mình để điều hòa, để không bị cuốn trôi. Sự bế tắc hiện rõ trong đáy mắt ông, một cuộc đấu tranh nội tâm giữa mong muốn duy trì trật tự và sự bất lực trước sự cố chấp của dân chúng.

Lão Gia Phủ, với thân hình béo tốt và bộ quan phục sang trọng, râu dài phất phơ theo mỗi cử chỉ khoa trương, bước lên bục phát biểu. Vẻ ngoài hống hách của ông ta càng tăng thêm khi ông vung tay, giọng nói hùng hồn, đầy tự tin vang vọng khắp quảng trường: "Hỡi các vị, Nhân Đạo là phải để người có tài năng, có của cải được tự do phát triển, làm giàu cho xã hội! Chỉ khi thương nghiệp hưng thịnh, tiền tài luân chuyển, bách tính mới có việc làm, mới có của ăn của để! Đó mới là nền tảng vững chắc nhất cho một Nhân Đạo phồn vinh!" Ông ta nhìn quanh, ánh mắt đầy vẻ tự phụ, dường như muốn nói rằng quan điểm của mình là chân lý không thể lay chuyển. Một vài thương nhân khác đứng phía dưới vội vã phụ họa, gật gù tán thành, tạo thành một làn sóng ủng hộ nhỏ.

Ngay lập tức, Thư Sinh Giỏi, một thanh niên tuấn tú với phong thái nho nhã, tay vẫn cầm chặt một cuốn sách cổ, bước lên phản bác. Anh ta có vẻ ngoài cứng nhắc, niềm tin vào tri thức và lễ nghĩa dường như đã ăn sâu vào cốt tủy. Giọng anh ta lý lẽ, có phần cố chấp: "Không! Nhân Đạo phải dựa trên lễ nghĩa, giáo hóa, dùng tri thức để dẫn dắt bách tính, đó mới là gốc rễ! Nếu không có đạo lý, không có sự hiểu biết, thì của cải dù có chất đống cũng chỉ dẫn đến sự trụy lạc và tranh giành. Chỉ có giáo dục mới khai mở trí tuệ, tạo nên một xã hội thượng tôn đạo đức!" Anh ta dứt lời, cúi đầu một cách trịnh trọng, ánh mắt kiên định nhìn về phía Lão Gia Phủ, không chút nhượng bộ. Phía dưới, một vài học giả và nho sĩ vỗ tay tán thưởng, tạo nên một làn sóng đối lập.

Tiểu Lão Bà, dáng người lưng còng, tóc bạc phơ, gương mặt nhăn nheo nhưng đôi mắt vẫn sáng quắc, khẽ chống gậy, cằn nhằn bước lên. Bà ta không nói lời hoa mỹ, không triết lý sâu xa, mà chỉ bằng những lời lẽ mộc mạc, đầy thực tế, nhưng lại chạm đến nỗi lòng của số đông dân đen. "Mấy ông nói gì thì nói, chúng tôi chỉ cần cơm no áo ấm, không bị áp bức là được rồi! Đó mới là Nhân Đạo lớn nhất cho người dân đen! Mấy cái của cải, mấy cái lễ nghĩa các ông nói, có đổi được bát cơm cho con tôi không? Có che được mưa gió cho căn nhà dột nát của tôi không?" Giọng bà ta tuy cằn nhằn, nhưng ẩn chứa sự cay đắng và nỗi lo lắng thường trực của một phàm nhân giữa thời buổi Thiên Đạo suy yếu. Tiếng xì xào đồng tình vang lên rõ rệt từ đám đông bình dân, những người chỉ mong muốn một cuộc sống bình thường, an ổn.

Thị Trưởng Thành cố gắng trấn an: "Xin mọi người bình tĩnh! Chúng ta ở đây để lắng nghe nhau, không phải để tranh cãi!" Giọng ông ta mệt mỏi, lộ rõ sự bất lực. Ông biết, mỗi người đều có cái lý của riêng mình, và cái lý đó đều xuất phát từ hoàn cảnh và trải nghiệm sống cá nhân. Làm sao để dung hòa, làm sao để họ nhìn thấy điểm chung, khi mà cái tôi và lợi ích đang che mờ tất cả? Áp lực đè nặng lên vai ông, khiến ��ng gần như muốn buông xuôi.

Cách đó không xa, tại một góc khuất của quán trà đối diện quảng trường, nơi bóng mát của cây đa cổ thụ bao phủ, Tạ Trần vẫn ngồi đó, thân hình gầy gò, làn da trắng nhợt dưới tà áo vải bố cũ kỹ. Đôi mắt sâu thẳm của anh lướt qua đám đông hỗn loạn, ánh lên vẻ tỉnh táo và suy tư, dường như có thể nhìn thấu mọi sự. Anh khẽ nhấp một ngụm trà nóng, hương trà thoang thoảng dịu nhẹ, trái ngược hoàn toàn với không khí căng thẳng ngoài kia. Anh không nói gì, chỉ lặng lẽ quan sát, như một người ngoài cuộc, nhưng tâm trí anh lại đang phân tích từng ánh mắt, từng lời nói. Anh hiểu rằng, đây là bản chất của "nhân tâm", phức tạp và đa diện, không thể dùng một khuôn mẫu duy nhất để đánh giá hay định hình. "Nhân Đạo" không thể được xây dựng bằng một mệnh lệnh hay một triết lý duy nhất, mà phải từ sự thấu hiểu và dung hòa của vô vàn những mảnh ghép nhỏ bé này. Anh biết, con đường này sẽ dài và gian nan, không phải là một giải pháp tức thời cho mọi vấn đề.

Tiểu An, cậu thư đồng gầy gò, ��ôi mắt toát lên vẻ thông minh, ngồi cạnh Tạ Trần, chăm chú lắng nghe từng lời tranh luận gay gắt. Cậu bé thỉnh thoảng liếc nhìn Tạ Trần, ánh mắt đầy vẻ bối rối và khao khát một lời giải thích. Ông Lão Tiều Phu, dáng người gầy gò, lưng hơi còng nhưng ánh mắt tinh anh và nụ cười hiền hậu, cũng ngồi đó. Trên tay ông vẫn là cây rìu gỗ cũ kỹ quen thuộc. Ông khẽ gật đầu, khuôn mặt khắc khổ của người từng trải qua nhiều sương gió, dường như đã nhìn thấy quá nhiều những cuộc tranh cãi tương tự trong đời. Ông hiểu rằng, sự xung đột này là điều tất yếu khi một kỷ nguyên mới đang hình thành, và mỗi người đều cố gắng tìm kiếm vị trí và định nghĩa của riêng mình trong cái "Nhân Đạo" còn quá đỗi mơ hồ.

Tạ Trần cảm nhận được sự bất an và lo lắng của Thị Trưởng Thành. Anh biết, vị quan chức này đang cố gắng hết sức, nhưng sức người có hạn. Để "phá cục" này, cần một sự thay đổi trong cách tiếp cận, một ngọn gió mới thổi vào những trái tim đang cố chấp. Anh tin vào sức mạnh của "nhân quả", rằng mỗi hành động, mỗi lời nói chân thành đều sẽ gieo mầm cho một kết quả tương ứng. Nụ cười nhẹ lướt qua môi anh, một nụ cười thấu hiểu, không phán xét, mà chỉ là một sự chấp nhận bản chất của con người.

***

Thời gian trôi chậm rãi, kéo theo cái nắng gắt dần dịu lại, nhường chỗ cho ánh hoàng hôn mềm mại trải dài trên quảng trường. Gió nhẹ bắt đầu thổi qua, làm lay động những tán cây, mang theo hơi mát của buổi chiều tà. Không khí không còn oi bức như ban trưa, nhưng sự căng thẳng vẫn còn đó, ẩn hiện trong ánh mắt và cử chỉ của những người tham dự. Sau một thời gian dài tranh luận gay gắt, tiếng nói chát chúa, không khí bắt đầu chùng xuống. Những hàng ghế đá trở nên nặng nề hơn với những con người mệt mỏi, một số đã bắt đầu rời đi, nhưng phần lớn vẫn nán lại, có lẽ vì tò mò, có lẽ vì hy vọng một điều gì đó sẽ thay đổi.

Thị Trưởng Thành, nhận thấy sự bế tắc không lối thoát của cuộc tranh luận, chợt nhớ lại lời Tạ Trần đã khuyên: "Hãy kể chuyện, để thông điệp mềm mại thấm sâu vào lòng người." Ông hít một hơi thật sâu, giọng nói dù vẫn còn chút mệt mỏi nhưng đã mang một sự chân thành và gợi mở hơn. "Thay vì chỉ nói về 'Nhân Đạo' là gì, xin hãy kể cho chúng tôi nghe, 'Nhân Đạo' đã giúp đỡ hay thử thách cuộc sống của quý vị ra sao?" Ông nhìn quanh, ánh mắt đầy vẻ kỳ vọng, muốn khơi gợi những câu chuyện đời thường, những trải nghiệm cá nhân mà ai cũng có thể đồng cảm. Ông tin rằng, chỉ khi những bức tường bảo vệ cái tôi được hạ xuống, những trái tim mới có thể thực sự lắng nghe nhau.

Trong khoảnh khắc im lặng ngắn ngủi, Bà Chủ Quán Trà, với vẻ mặt phúc hậu và nụ cười hiền từ, bước lên bục. Bà không có những lời lẽ đao to búa lớn, chỉ đơn giản là kể câu chuyện của mình, bằng một giọng nói mộc mạc, chất phác, nhưng tràn đầy cảm xúc. "Nhân Đạo đối với tôi, đơn giản là mỗi ngày quán trà tôi vẫn sáng đèn, lũ trẻ nhà tôi vẫn có cái ăn, và tôi không phải lo sợ bị ai đó cướp đi tất cả chỉ vì họ mạnh hơn." Bà dừng lại, đôi mắt rưng rưng, ánh nhìn xa xăm như thấy lại những tháng ngày gian khó. "Tôi có hai đứa con nhỏ, chồng tôi mất sớm. Mỗi ngày, tôi đều lo lắng không biết ngày mai sẽ ra sao, khi Thiên Đạo suy yếu, khi những kẻ mạnh hơn có thể làm gì tùy thích. Tôi chỉ mong một cuộc sống bình thường, được nuôi con khôn lớn, không phải sống trong sợ hãi."

Những lời nói mộc mạc của Bà Chủ Quán Trà như một dòng suối mát lành, làm dịu đi không khí căng thẳng. Những người ban đầu còn gay gắt tranh cãi, như Lão Gia Phủ hay Thư Sinh Giỏi, giờ đây cũng lắng nghe một cách trầm tư hơn. Vài người khẽ gật đầu, gương mặt lộ vẻ suy nghĩ. Mùi hương của hoa dạ lý hương từ một khu vườn gần đó bắt đầu thoang thoảng trong gió, mang theo một cảm giác bình yên đến lạ.

Tiếp theo là một nông dân, khuôn mặt khắc khổ, bàn tay chai sạn vì quanh năm cày cấy. Giọng ông ta nghèn nghẹn, đầy khắc khổ khi kể về nỗi lo lắng của mình: "Tôi chỉ mong có thể cày cấy yên ổn, không bị lũ cường hào ác bá lấn chiếm đất đai, không bị thiên tai hoành hành. Đó là Nhân Đạo lớn nhất đối với tôi." Ông ta kể về những năm mất mùa, về việc bị kẻ mạnh chèn ép, cướp đoạt thành quả lao động. Nỗi sợ hãi mất đi mảnh đất cha ông để lại, mất đi kế sinh nhai, hiện rõ trong ánh mắt ông. Đám đông lại một lần nữa chìm vào im lặng. Có lẽ, trong mỗi người đều có những nỗi lo lắng tương tự, những mong muốn giản dị về một cuộc sống an bình.

Ông Lão Tiều Phu, ngồi cạnh Tạ Trần, khẽ nói với Tiểu An, giọng trầm tĩnh, uyên thâm: "Mỗi người một cuộc đời, mỗi cuộc đời một 'Nhân Đạo' riêng. Chỉ khi hiểu được điều đó, mới có thể dung hòa." Ánh mắt ông lão tinh anh, dường như đã nhìn thấu mọi sự phức tạp của nhân gian. Ông khẽ gật đầu, vẻ mặt đồng cảm với những câu chuyện vừa được kể.

Thị Trưởng Thành thở phào nhẹ nhõm. Ông cảm thấy một tia hy vọng lóe lên trong lòng. Ông nhìn về phía Tạ Trần, người vẫn ngồi im lặng ở góc quán trà, ánh mắt hai người giao nhau như một lời cảm ơn thầm lặng. Phương pháp "kể chuyện" này quả thực có tác dụng diệu kỳ hơn bất kỳ lời lý lẽ hùng biện nào. Nó chạm đến trái tim, nơi những lý lẽ khô khan không thể vươn tới. Ông biết, những cuộc đối thoại này sẽ là khởi đầu cho một quá trình dài và gian nan để xây dựng 'Nhân Đạo', không phải là một giải pháp tức thời. Nhưng ít nhất, nó đã gieo những hạt mầm của sự thấu hiểu, của lòng khoan dung.

Dưới ánh nắng dịu của buổi chiều tà, những câu chuyện cứ thế nối tiếp nhau. Mỗi câu chuyện là một mảnh ghép của cuộc đời, một góc nhìn về "Nhân Đạo". Có những người kể về sự mất mát khi Thiên Đạo suy yếu, có người kể về sự đoàn kết trong khó khăn, có người lại nói về việc tìm thấy ý nghĩa cuộc sống trong những điều giản dị nhất. Không còn tiếng tranh cãi gay gắt, thay vào đó là những tiếng thở dài cảm thông, những cái gật đầu chia sẻ. Dù không ai nói ra, nhưng một sợi dây vô hình của sự đồng cảm đang dần được dệt nên, chậm rãi nhưng kiên cố, giữa lòng nhân thế. Những cá nhân tham gia vào buổi đối thoại sẽ có những thay đổi nhỏ trong nhận thức, dần dần hình thành một thế hệ mới hiểu rõ hơn về giá trị của sự thấu hiểu và lòng khoan dung.

Tạ Trần vẫn ngồi đó, lặng lẽ quan sát. Anh nhìn thấy sự phức tạp của nhân tâm, nhưng cũng nhìn thấy vẻ đẹp tiềm ẩn của nó. Anh biết, con đường để xây dựng một kỷ nguyên mới, một kỷ nguyên của "Nhân Đạo" không cần Thiên Đạo, sẽ đầy chông gai. Nhưng anh tin vào bản chất thiện lương của con người, tin vào khả năng học hỏi và thích nghi không ngừng nghỉ của họ. Anh tin rằng, chính từ những cuộc đối thoại chân thành, từ những câu chuyện đời thường này, những nền tảng vững chắc nhất sẽ được xây dựng.

***

Khi màn đêm buông xuống, phủ một lớp áo đen huyền ảo lên Thị Trấn An Bình, mang theo làn gió mát lành xua đi cái nóng bức ban ngày, buổi đối thoại tại quảng trường cuối cùng cũng tạm kết thúc. Dù chưa đi đến một kết luận cuối cùng, nhưng những hạt mầm của sự thấu hiểu đã được gieo, và không khí dường như đã bớt căng thẳng hơn rất nhiều.

Tạ Trần, sau khi rời quảng trường, trở về quán sách nhỏ của mình. Quán sách chìm trong ánh sáng ấm áp của vài chiếc đèn lồng treo cao, tạo nên một không gian yên bình, đối lập hoàn toàn với sự ồn ào và sôi động của buổi đối thoại ban ngày. Mùi giấy cũ, mùi mực và một chút hương trà dịu nhẹ quyện vào nhau, mang đến cảm giác thư thái quen thuộc. Anh ngồi bên bàn trà, khẽ lật dở một cuốn sách cổ đã ố vàng, ngón tay lướt nhẹ trên những trang giấy chứa đầy tri thức của tiền nhân. Tiếng gió mát lùa qua khe cửa, làm lay động những chiếc chuông gió nhỏ treo trước hiên, tạo nên âm thanh leng keng nhẹ nhàng, như một bản nhạc xoa dịu tâm hồn.

Tiểu An, vẫn còn bận tâm về những gì đã chứng kiến trong buổi chiều, ngồi đối diện Tạ Trần, đôi mắt to tròn vẫn ánh lên vẻ bối rối và khao khát tìm lời giải đáp. Cậu bé đã chứng kiến sự gay gắt ban đầu, rồi sự dịu xuống khi những câu chuyện đời thường được kể. "Tiên sinh, con thấy mọi người ai cũng có cái lý của mình. Lão Gia Phủ nói về tiền tài, Thư Sinh Giỏi nói về lễ nghĩa, Tiểu Lão Bà lại chỉ mong cơm no áo ấm. Vậy thì làm sao để họ có thể hiểu nhau và cùng đi một con đường ạ?" Giọng Tiểu An nhỏ nhẹ, nhưng chất chứa một vấn đề lớn, một câu hỏi mà nhiều người lớn cũng đang bế tắc.

Tạ Trần khẽ nhắm mắt, hít một hơi thật sâu, cảm nhận mùi hương của sách cũ và trà. Anh mở mắt, ánh nhìn thấu suốt hướng về phía Tiểu An, như nhìn thấu cả những suy nghĩ sâu xa trong tâm trí cậu bé. "Nhân Đạo không phải là một con đường, Tiểu An. Nó là vô số con đường. Mỗi người, mỗi hoàn cảnh, sẽ có một cách hiểu và thực hành khác nhau." Anh ngừng lại, đặt cuốn sách xuống, đưa tay nâng chén trà lên môi, nhấp một ngụm nhỏ, hơi ấm của trà lan tỏa trong lòng bàn tay. "Giống như muôn vàn dòng sông nhỏ, mỗi dòng chảy từ một ngọn nguồn khác nhau, mang theo những đặc tính riêng biệt. Có dòng chảy xiết, có dòng êm đềm, có dòng mang theo phù sa, có dòng trong vắt."

Tạ Trần đặt chén trà xuống, tiếp tục giải thích, giọng nói trầm tĩnh, sâu sắc: "Điều quan trọng không phải là ép buộc họ đi chung một lối, mà là dạy họ cách nhìn nhận, thấu hiểu và khoan dung cho sự khác biệt của nhau. Biển lớn đâu từ chối dòng sông nhỏ nào? Tất cả đều đổ về biển cả, tạo nên sự mênh mông, vĩ đại. 'Nhân Đạo' cũng vậy. N�� là một biển lớn, nơi mọi dòng chảy của cuộc đời, mọi quan điểm, mọi ước mơ đều có thể hội tụ, miễn là chúng không làm ô nhiễm dòng chảy chung, không gây hại cho những dòng chảy khác."

Ông Lão Tiều Phu, sau khi buổi đối thoại kết thúc, cũng quay trở lại quán sách. Ông mang theo một bình rượu nhỏ, đặt lên bàn, mùi rượu thoang thoảng trong không khí. Ông nghe Tạ Trần nói, khẽ gật gù tán thành, rồi bổ sung bằng một câu chuyện ngụ ngôn quen thuộc. "Đúng vậy, Tiểu An. Giống như rừng cây này vậy, mỗi loại cây một vẻ, nhưng cùng nhau tạo nên một khu rừng vững chãi. Ép chúng thành một loại cây, liệu có còn là rừng? Liệu có còn sức sống, có còn sự đa dạng để chống chọi với bão tố?" Ông Lão Tiều Phu nhấp một ngụm rượu nhỏ, ánh mắt hiền từ, ẩn chứa triết lý sâu xa. "Sự đa dạng là sức mạnh, Tiểu An. Khoan dung là sợi dây liên kết."

Tiểu An ngồi yên lặng, ánh mắt xa xăm suy ngẫm về những lời vừa nghe. Cậu bé bắt đầu hình dung về những dòng sông nhỏ đổ về biển lớn, về khu rừng với muôn vàn loài cây. Một sự hiểu bi��t mới mẻ, sâu sắc hơn về "Nhân Đạo" bắt đầu bén rễ trong tâm trí non nớt của cậu. Cậu hiểu rằng, cuộc sống bình thường là một hành trình dài, không ngừng nghỉ của sự học hỏi và thích nghi. Mặc dù Thiên Đạo sụp đổ, vũ trụ vẫn còn đó những bí ẩn chưa được khám phá, và con người cần phải học cách sống cùng nhau, chấp nhận nhau trong một thế giới vô thường.

Tạ Trần nhìn Tiểu An, một nụ cười nhẹ lướt trên môi. Anh biết, con đường để xây dựng một nền tảng 'Nhân Đạo' vững chắc sẽ còn rất dài và gian nan, không phải là một giải pháp tức thời cho mọi vấn đề. Sự đa dạng trong cách hiểu và thực hành 'Nhân Đạo' sẽ tiếp tục là thách thức lớn đối với xã hội mới, đòi hỏi sự khoan dung và thích nghi liên tục từ mỗi cá nhân và các thể chế. Nhưng anh tin, vai trò của 'kể chuyện', 'đồng cảm', và 'nghệ thuật lắng nghe' sẽ trở thành những công cụ quan trọng trong việc hàn gắn xã hội và tìm kiếm sự đồng thuận trong kỷ nguyên mới.

Đêm dần khuya, quán sách chìm trong sự tĩnh lặng. Ánh đèn lồng hắt bóng Tạ Trần, Tiểu An và Ông Lão Tiều Phu lên tường, ba cái bóng in hằn trên nền tường, như ba thế hệ đang cùng nhau tìm kiếm, cùng nhau định hình một tương lai. Tạ Trần khẽ lật thêm một trang sách, như lật mở một chương mới của nhân gian, nơi con người sẽ tự viết nên định mệnh của mình, bằng chính trái tim và lý trí, không cần đến sự can thiệp của Thiên Đạo đã suy tàn.

Truyện do Long thiếu chấp bút, độc quyền đăng tải tại truyen.free.