Ánh nắng ban mai hiếm hoi của một ngày cuối thu, vốn dĩ nên mang theo sự an lành và dịu mát, lại như bị nung chảy bởi một luồng khí nóng hừng hực đang bốc lên từ khắp các ngóc ngách của Thị Trấn An Bình. Tiếng chân người vội vã, tiếng xe ngựa cộc cộc trên đường đá, tất cả hòa quyện tạo nên một bức tranh sống động của một ngày mới. Mùi thức ăn sáng từ các quán hàng rong, mùi đất ẩm sau một đêm sương và đặc biệt là mùi giấy báo mới tinh từ những sấp báo vừa được Lão Bán Sách Cũ phân phát, lan tỏa khắp nơi.

Thư Đồng Tiểu An, với đôi mắt lanh lợi, đang cặm cụi thu thập những tờ báo cũ từ các thùng rác công cộng, nhưng tai cậu vẫn không ngừng lắng nghe những lời bàn tán xung quanh. Cậu thấy nhiều người dân, từ những tiểu thương đang bày hàng, những bà nội trợ đi chợ sớm, cho đến những học trò áo vải, đều dừng lại trước những sấp ‘An Bình Báo’ mới. Họ tò mò cầm lấy một tờ, rồi chăm chú đọc bài luận in trên trang nhất, với tiêu đề lớn: “Bản Chất Nhân Đạo: Khiêm Tốn, Tự Do, Chống Cuồng Tín” của một ‘phàm nhân vô danh’.

“Chà, bài viết này nói chí lý!” Một người đàn ông trung niên, tay cầm cái bánh bao nóng hổi, vừa đọc vừa gật gù tán thành. “’Nhân Đạo’ không phải là để thành tiên, mà là để làm người cho tốt, để sống sao cho ý nghĩa. Chứ cái kiểu ‘trường sinh’ của Giảng Sư Thanh Minh kia, nghe cứ thấy ảo vọng thế nào ấy.”

Bên cạnh ông ta, một phụ nữ trẻ tuổi đang lựa rau, khẽ nhíu mày. “Nhưng Giảng Sư Thanh Minh nói có ‘phép màu của con người’ để trường sinh, đó không phải là tự do sao? Tự do không bị bệnh tật, tự do không phải đối mặt với cái chết… ai mà chẳng muốn?” Giọng nàng đầy vẻ hoài nghi, pha chút khao khát.

Những cuộc tranh luận nhỏ bắt đầu nổ ra khắp quảng trường. Một số người đồng tình với bài viết, cho rằng nó đã nói lên sự thật mà bấy lâu nay họ vẫn băn khoăn. Họ cho rằng việc theo đuổi một sự bất tử giả tạo chỉ khiến con người thêm xa rời bản chất thực sự của mình. Nhưng cũng có không ít người, đặc biệt là những ai đã bị ảnh hưởng bởi những lời giảng đường mật của Giảng Sư Thanh Minh, tỏ ra không đồng tình, thậm chí có phần bực tức. Họ cho rằng bài viết đang cố gắng phủ nhận những “phép màu” mà họ đang tin tưởng, đang cố gắng tước đi niềm hy vọng về một cuộc sống vĩnh cửu.

Ông Lão Tiều Phu, tay chống cây rìu, lặng lẽ đứng cạnh Tiểu An, ánh mắt tinh tường quan sát từng biểu cảm trên gương mặt người dân. Ông không nói gì nhiều, chỉ khẽ mỉm cười khi thấy một nhóm người già gật gù tâm đắc, nhưng cũng thở dài thườn thượt khi nghe một vài thanh niên hăng hái bảo vệ quan điểm của Giảng Sư Thanh Minh.

“Con thấy đó, Tiểu An,” Ông lão thì thầm, giọng nói chậm rãi, từ tốn, “một lời nói có thể gieo mầm, nhưng cần rất nhiều thời gian và sự kiên nhẫn để nó nở hoa đúng cách. Một triết lý chân chính không thể được chấp nhận chỉ trong một sớm một chiều, đặc biệt là khi nó đối nghịch với những khao khát sâu thẳm nhất của con người. Sự đa dạng trong phản ứng của người dân cho thấy việc xây dựng một triết lý chung cho ‘Nhân Đạo’ sẽ là một quá trình dài và đầy thách thức, với nhiều thử nghiệm và sai lầm.”

Tiểu An gật đầu, cậu hiểu ý ông lão. Cậu bé nhìn về phía quán sách của Tạ Trần, nơi cánh cửa vẫn khép hờ. Từ trong quán, Tạ Trần đang lặng lẽ quan sát dòng người, ánh mắt sâu thẳm ẩn chứa sự thấu hiểu và một chút hy vọng. Hắn biết, bài luận này chỉ là một lời thì thầm giữa một trận cuồng phong tư tưởng. Nó sẽ không ngay lập tức thay đổi mọi thứ, thậm chí có thể kích hoạt những phản ứng mạnh mẽ hơn từ những kẻ có lợi ích từ ‘Nhân Đạo’ biến tướng. Nhưng hắn tin rằng, những hạt mầm của lý trí và sự khiêm tốn đã được gieo. Rồi sẽ có ngày, chúng sẽ nảy mầm, đâm chồi, và dần d���n thanh tẩy những chấp niệm đang làm vẩn đục kỷ nguyên Nhân Gian.

Hắn cũng biết, việc hắn can thiệp gián tiếp bằng lời nói sẽ không giải quyết triệt để vấn đề, mà có thể kích hoạt những phản ứng mạnh mẽ hơn từ những kẻ có lợi ích từ ‘Nhân Đạo’ biến tướng. Nhưng đây là con đường hắn chọn, con đường của một phàm nhân chỉ dùng bút lực để chống lại cuồng tín, để nhắc nhở con người về giá trị thực sự của cuộc sống hữu hạn. Ánh nắng ban mai dần lên cao, phủ vàng khắp quảng trường, và cuộc tranh luận về ‘Nhân Đạo’ vẫn tiếp diễn, sôi nổi và không ngừng nghỉ, như một dòng chảy ngầm đang định hình lại toàn bộ nhân gian.

***

**Chương 962: Làn Sóng Tranh Luận: Đánh Thức Tư Duy Nhân Gian**

Bên trong quán sách của Tạ Trần, một không gian tĩnh mịch đối lập hoàn toàn với sự ồn ào đang cuộn trào bên ngoài. Ánh nắng sớm, sau khi xuyên qua khung cửa sổ gỗ chạm trổ tinh xảo, rọi xuống nền gạch xanh rêu đã nhuốm màu thời gian, vẽ nên những vệt sáng vàng óng trên những kệ sách cổ kính, phủ bụi thời gian. Mùi giấy cũ, mùi mực và một thoáng hương trầm dịu nhẹ, vốn là không khí thường nhật của quán, giờ đây lại hòa lẫn với một mùi hương khác, sắc nét và tươi mới hơn: mùi mực in còn vương trên những tờ báo vừa ra lò.

Tạ Trần, thân hình gầy gò trong bộ áo vải bố màu xám nhạt, đang chậm rãi pha trà. Động tác của hắn ung dung, điềm tĩnh đến lạ, như thể mọi biến động của thế sự đều không thể chạm tới sự an nhiên trong tâm hồn hắn. Từng giọt nước sôi từ ấm trà bằng gốm sứ trắng ngà rót xuống chén trà nhỏ, khói trắng nghi ngút bốc lên, mang theo hương thơm thanh khiết của lá trà mộc. Đôi mắt sâu thẳm của hắn, thường ngày vẫn ánh lên vẻ tỉnh táo và suy tư, giờ đây lại mang một nét đạm bạc, vô ưu, nhưng không hề lơ đễnh. Hắn lắng nghe, không phải bằng đôi tai, mà bằng toàn bộ sự thấu hiểu nhân tâm, thấu hiểu nhân quả của mình.

Đối diện hắn, Thư Đồng Tiểu An ngồi thẳng lưng trên chiếc ghế gỗ, vẻ mặt non nớt lộ rõ sự lo lắng và bối rối. Đôi mắt to tròn của cậu bé chốc chốc lại liếc nhìn ra cánh cửa khép hờ, nơi những âm thanh tranh luận vọng vào như tiếng ong vỡ tổ. Gương mặt thanh tú của Tiểu An, vốn dĩ luôn tràn đầy vẻ hiếu kỳ, giờ đây lại nhuốm một màu tái nhợt của sự bận tâm. Cậu bé không ngừng mân mê góc áo, như đang tìm cách trút bỏ một gánh nặng vô hình đang đè nén.

Lão Bán Sách Cũ, dáng người gầy gò, đôi mắt cận thị phía sau cặp kính tròn vẫn ánh lên vẻ hiền lành, nhưng khóe môi lại khẽ co giật vì phấn khích và một chút e ngại. Ông đặt chồng báo ‘An Bình Báo’ mới nhất lên bàn, tiếng giấy sột soạt phá vỡ sự tĩnh lặng hiếm hoi. Mùi mực in đậm đặc bỗng chốc tràn ngập không gian nhỏ hẹp, như một lời nhắc nhở hữu hình về sự kiện vừa diễn ra.

“Tiên sinh Tạ Trần, bài luận của người… đã gây chấn động lớn,” Lão Bán Sách Cũ thốt lên, giọng nói hơi run rẩy vì xúc động, nhưng vẫn cố gắng giữ vẻ điềm đạm thường ngày. Ông đưa tay chỉ vào tiêu đề lớn trên trang nhất, như muốn nhấn mạnh thêm mức độ ảnh hưởng của nó. “Có người khen, kẻ chê, nhưng không ai có thể làm ngơ. Sáng nay, chỉ trong chốc lát, hơn trăm tờ báo đã bán hết sạch. Người người tranh nhau đọc, bàn tán xôn xao, chưa từng thấy cảnh tượng này từ khi ‘An Bình Báo’ ra đời.”

Tiểu An không đợi Tạ Trần đáp lời, vội vã chen vào, giọng nói non nớt nhưng đầy vẻ cấp bách: “Tiên sinh, ở trường học, các bạn con tranh cãi đến đỏ mặt tía tai. Có người nói tiên sinh nói đúng, rằng cái ‘Nhân Đạo Trường Sinh’ của Giảng Sư Thanh Minh là ảo tưởng, là cái chấp niệm khiến con người ‘mất người’. Nhưng cũng có người lại nói tiên sinh đang phá hoại niềm tin, đang tước đi hy vọng của họ vào một cuộc sống vĩnh cửu. Họ bảo, phàm nhân như chúng ta, không tu tiên, không linh khí, thì lẽ nào cứ phải cam chịu sinh lão bệnh tử sao?”

Tạ Trần đưa chén trà đến bên môi, nhấp một ngụm nhỏ, hơi ấm lan tỏa khắp khoang miệng, thanh lọc tâm trí. Hắn đặt chén xuống, ánh mắt lướt qua vẻ mặt bối rối của Tiểu An, rồi dừng lại ở chồng báo trên bàn. “Chỉ cần họ suy nghĩ, đã là một khởi đầu tốt,” Tạ Trần đáp, giọng nói trầm tĩnh, đi��m đạm, như một dòng suối mát chảy qua giữa những tảng đá gập ghềnh. “Một tư tưởng không cần phải được tất cả mọi người chấp nhận ngay lập tức mới có giá trị. Giá trị của nó nằm ở khả năng khơi gợi, ở việc thúc đẩy con người tự vấn, tự chiêm nghiệm. Sự tranh luận, dù gay gắt đến mấy, cũng là một phần tất yếu của quá trình nhận thức. Chân lý không phải là thứ có thể áp đặt, mà phải là thứ con người tự tìm thấy trong tâm mình.”

Lão Bán Sách Cũ gật gù, vuốt bộ râu lưa thưa. “Lời tiên sinh dạy chí lý. Nhưng, e rằng Giảng Sư Thanh Minh và những người ủng hộ ông ta sẽ không để yên. Học thuyết của ông ta đã bén rễ sâu trong lòng không ít người, đặc biệt là những kẻ luôn khao khát thoát ly khỏi vòng luân hồi sinh tử của phàm nhân. Bài luận của tiên sinh, tựa như một nhát dao bén, đã rạch toạc bức màn che đậy sự ảo vọng, khiến họ phải đối mặt với thực tại nghiệt ngã. E rằng, sẽ có những phản ứng dữ dội hơn.” Ông lão nói, giọng điệu có chút lo lắng, bởi ông hiểu rõ bản chất cố chấp và hung hãn của những kẻ cuồng tín.

Tạ Trần chỉ khẽ mỉm cười, nụ cười ẩn chứa sự thấu hiểu sâu sắc. “Con người khi nắm giữ một niềm tin, đặc biệt là niềm tin hứa hẹn những điều vượt xa tầm với, thường khó lòng buông bỏ. Đó là bản tính cố hữu của nhân loại, là chấp niệm về sự trường sinh, về quyền năng siêu phàm. Tuy nhiên, cũng chính vì thế mà Nhân Đạo chân chính cần được làm rõ. Nó không phải là con đường dẫn đến một cái ‘trường sinh’ hư ảo, mà là con đường tìm thấy ý nghĩa trong cái hữu hạn, tìm thấy sự trọn vẹn trong từng khoảnh khắc ‘sống’.” Hắn nói, ánh mắt nhìn ra ngoài cửa sổ, nơi những âm thanh tranh luận vẫn không ngừng vọng lại. “Một con thuyền muốn vững vàng giữa biển cả, ắt phải chịu đựng phong ba bão táp. Một tư tưởng muốn đứng vững trong lòng người, cũng phải trải qua những thử thách tương tự.”

Tiểu An lắng nghe từng lời của Tạ Trần, lòng cậu dần lắng xuống. Cậu bé hiểu rằng, tiên sinh không hề lo sợ, mà chỉ đơn thuần đang quan sát, đang suy ngẫm về con đường mà nhân loại đang đi. “Nhưng tiên sinh, nếu họ cố chấp không chịu hiểu, thậm chí còn muốn đàn áp những lời chân thật của tiên sinh thì sao?” Tiểu An hỏi, vẻ lo lắng vẫn chưa hoàn toàn tan biến.

Tạ Trần nhẹ nhàng đặt tay lên vai Tiểu An, một hành động hiếm hoi nhưng đầy sự ấm áp và động viên. “Dòng nước chảy xiết có thể cuốn trôi cây cối, nhưng không thể thay đổi bản chất của dòng sông. Lời nói cũng vậy. Dù có bị bóp méo, bị phản bác, nhưng nếu nó mang theo chân lý, nó sẽ tự tìm đường đến với những tâm hồn sẵn sàng đón nhận. Cuồng tín có thể gây ra hỗn loạn nhất thời, nhưng lý trí và sự khiêm tốn sẽ là ngọn đèn soi sáng con đường dài. Đây là một cuộc chiến không tiếng súng, nhưng lại là cuộc chiến khốc liệt nhất: cuộc chiến giành giật trái tim và khối óc của nhân loại. Và ta, một phàm nhân, chỉ có thể dùng cây bút này làm vũ khí.”

Hắn liếc nhìn ra bên ngoài, qua khe cửa, ánh mắt phảng phất một nỗi ưu tư thầm kín. Hắn biết rõ, sự phản ứng mạnh mẽ từ Giảng Sư Thanh Minh và những người ủng hộ ông ta chỉ là điều tất yếu. Cuộc 'bút chiến' này sẽ không dừng lại ở lời nói, mà có thể dẫn đến những hành động quyết liệt hơn để trấn áp tư tưởng của hắn. Nhưng hắn cũng tin rằng, việc các tầng lớp xã hội khác nhau – từ học trò, người dân lao động đến những người kể chuyện – đều bị cuốn vào tranh luận, báo hiệu sự lan tỏa rộng rãi của tư tưởng này. Đó vừa là cơ hội, vừa là thách thức lớn lao trong việc giữ vững tinh thần ban đầu của ‘Nhân Đạo’.

***

Quảng trường An Bình, vào giữa trưa, không còn là một nơi chốn yên bình hay nhộn nhịp thường lệ, mà đã biến thành một diễn đàn khổng lồ, một cái lò nung tư tư���ng đang sôi sục. Ánh nắng gắt của mặt trời đổ xuống như thiêu đốt, nhưng dường như không thể làm dịu đi ngọn lửa tranh cãi đang bùng lên dữ dội. Mùi mồ hôi, mùi thức ăn đường phố, và đặc biệt là mùi mực in mới từ những tờ ‘An Bình Báo’ bị vò nát, trộn lẫn vào nhau, tạo thành một thứ không khí đặc quánh, căng thẳng đến ngạt thở. Tiếng người nói, tiếng người la hét, tiếng bàn ghế xê dịch, tiếng quạt giấy phành phạch, tất cả hòa thành một bản giao hưởng hỗn loạn của sự bất đồng.

Từng nhóm người tụ tập ở các góc quảng trường, tay cầm những tờ báo in bài luận của Tạ Trần, lớn tiếng tranh cãi. Gương mặt họ đỏ gay vì nắng, vì giận dữ, vì nhiệt huyết bảo vệ quan điểm của mình. Có người vung tay khoa chân, có người đập bàn phẫn nộ, có người lại chỉ trỏ vào từng câu chữ trên tờ báo, như muốn chứng minh lý lẽ của mình là đúng đắn nhất.

Bà Lão Bán Trầu, lưng còng, khuôn mặt khắc khổ nhưng đôi mắt tinh anh, đang ngồi bên hàng trầu của mình. Miệng bà nhai trầu đỏ quạch, răng đen nhánh, nhưng l��i nói lại sắc như dao, thốt ra từng tràng không ngớt. “Ăn miếng trầu cho đỏ môi, nghe chuyện đời cho thông thái!” Bà lão khạc một bãi trầu xuống đất, rồi chống nạnh, cao giọng. “Cái cậu Tạ Trần nói cũng có lý, sống làm người cho tử tế cái đã, tiên thần xa vời quá! Cứ lo cái chuyện trường sinh bất tử, rồi bỏ bê vợ con, nhà cửa, quên cả gốc gác của mình, thì cái trường sinh đó có nghĩa lý gì? Sống một đời bình thường, có buồn có vui, có sinh có tử, mới là trọn vẹn chứ!” Bà lão nói, giọng oang oang, khiến mấy người xung quanh phải chú ý.

Một gã thanh niên vạm vỡ, vẻ mặt hằn học, tay nắm chặt tờ báo đã nhàu nát, bước đến gần Bà Lão Bán Trầu. Gã là một trong những tín đồ cuồng nhiệt của Giảng Sư Thanh Minh. “Lời lẽ phàm tục! Hắn đang phá hoại con đường trường sinh mà Giảng Sư Thanh Minh đã chỉ lối! Bà lão nói vậy là không hiểu gì cả! Giảng Sư đã nói, ‘phép màu của con người’ là để chúng ta vượt qua giới hạn của phàm tục, để không còn phải chịu đựng bệnh tật, đói khổ, chết chóc. Hắn, một kẻ thư sinh y��u ớt, chỉ biết ngồi sau bàn sách, thì hiểu gì về khao khát thoát ly khổ ải của chúng ta?” Gã gầm gừ, ánh mắt đầy vẻ căm phẫn.

“Đúng vậy! Hắn là kẻ ghen ghét với sự khai sáng của Giảng Sư Thanh Minh!” một người phụ nữ khác, cũng là tín đồ, thêm vào, giọng the thé. “Hắn muốn chúng ta mãi mãi chìm trong vũng bùn phàm trần, mãi mãi làm nô lệ cho cái chết. Hắn muốn tước đi niềm hy vọng cuối cùng của chúng ta!”

Bà Lão Bán Trầu không hề nao núng trước sự hung hăng của họ. Bà nhếch mép cười khẩy, khạc thêm một bãi trầu nữa. “Hy vọng ư? Cái hy vọng mà khiến người ta quên mất bản thân, quên mất gia đình, quên mất tình nghĩa, thì đó là hy vọng hay là ảo tưởng mê hoặc? Ta thấy, cái ‘phép màu’ của các ngươi chỉ là một cái bánh vẽ, một thứ mị dân để lừa gạt những kẻ yếu lòng thôi!”

Giữa lúc cuộc tranh cãi đang lên cao, Người Kể Chuyện, dáng người gầy gò, vẻ mặt hóm hỉnh thường ngày, lại xuất hiện. Hắn nhảy phắt lên một cái thùng gỗ rỗng, tay cầm chiếc quạt giấy, vỗ nhẹ một tiếng “bốp” để thu hút sự chú ý. “Này các vị, nghe ta kể chuyện đây! Bài luận này nói về… tự do tư tưởng, không cuồng tín! Ai hiểu được thì ngộ, ai không hiểu thì cứ chấp mê!” Hắn bắt đầu diễn giải bài luận của Tạ Trần bằng một giọng điệu đầy kịch tính, thêm thắt những chi tiết li kỳ, những ẩn dụ dân gian để người nghe dễ hiểu. “Tự do tư tưởng, nghĩa là không ai có thể nhồi nhét vào đầu ngươi những điều ngươi không tin. Không cuồng tín, nghĩa là đừng tin một cách mù quáng vào bất cứ ai, dù người đó có khoác lên mình tấm áo ‘thầy’ hay ‘tiên nhân’!”

Lời của Người Kể Chuyện như một làn gió thổi vào đám lửa đang cháy rừng rực, một số người gật gù tán thành, nhưng cũng có những kẻ, đặc biệt là tín đồ Thanh Minh, càng thêm phẫn nộ. Một nhóm tín đồ của Giảng Sư Thanh Minh, khoảng chục người, với vẻ ngoài đạo mạo nhưng ánh mắt đầy vẻ cố chấp, bắt đầu hô hào. Họ cố gắng trấn áp những tiếng nói ủng hộ Tạ Trần, dùng những lời lẽ đanh thép để công kích. “Kẻ phá hoại! Kẻ mị dân! Hắn đang dùng lời lẽ hoa mỹ để che đậy sự yếu hèn của mình! Giảng Sư Thanh Minh mới là người dẫn lối cho nhân loại!”

Một học trò trẻ tuổi, áo vải trắng tinh, tay cầm cuốn sách nhỏ, khuôn mặt tái nhợt vì căng thẳng, cố gắng lên tiếng: “Nhưng bài viết của vị phàm nhân kia không phải không có lý. Người nói, Nhân Đạo là sống trọn vẹn, là trân trọng từng khoảnh khắc. Không phải là chối bỏ cái chết, mà là chấp nhận nó như một phần tất yếu của cuộc sống, để từ đó sống ý nghĩa hơn. Nếu chỉ vì khao khát trường sinh mà ta đánh mất đi lòng trắc ẩn, tình người, thì đó có còn là Nhân Đạo nữa không?”

Lời của học trò vừa dứt, đã bị một tràng tiếng la ó phản đối át đi. “Mù quáng! Ngươi đã bị hắn tẩy não rồi! Cái chết là bi kịch, không phải là thứ để chấp nhận! Giảng Sư Thanh Minh sẽ ban cho chúng ta phép màu để vượt qua bi kịch đó!”

Cả quảng trường chìm trong hỗn loạn. Sự chia rẽ rõ ràng hiện hữu, không còn là những cuộc tranh luận nhẹ nhàng mà là sự đối đầu tư tưởng gay gắt. Những người ủng hộ Tạ Trần, dù ch��a đông đảo bằng phe đối lập, nhưng lại có một sự kiên định nhất định trong ánh mắt. Họ đã tìm thấy một tiếng nói chung, một triết lý mà bấy lâu nay họ vẫn mơ hồ cảm nhận. Ngược lại, những tín đồ của Giảng Sư Thanh Minh lại bộc lộ rõ sự cuồng tín, sự sợ hãi bị tước đoạt niềm tin, niềm hy vọng vào một con đường giải thoát mà họ cho là duy nhất. Tiếng tranh cãi ồn ào từ quảng trường không chỉ là tiếng của ngôn từ, mà còn là tiếng của những xung đột nội tâm, của những khao khát đối chọi, của những chấp niệm đang va đập vào nhau, tạo ra một cảm giác căng thẳng như dây đàn có thể đứt bất cứ lúc nào.

***

Khi ánh tà dương bắt đầu buông xuống, nhuộm đỏ cả một vùng trời phía tây, và những âm thanh ồn ào từ quảng trường cũng dần lắng dịu, nhường chỗ cho sự tĩnh lặng trở lại, Tạ Trần và Ông Lão Tiều Phu đã tìm đến Quán Trà Vọng Giang. Quán nằm nép mình bên bờ sông, kiến trúc gỗ đơn giản, mộc mạc, với ban công nhỏ nhìn thẳng ra dòng nước đang lững lờ trôi. Những chiếc bàn ghế tre cũ kỹ được xếp gọn gàng, đón lấy làn gió mát lành từ sông thổi vào.

Mùi trà thơm dịu nhẹ thoang thoảng trong không khí, hòa cùng mùi nước sông mát lạnh và thoang thoảng hương hoa cỏ ven bờ. Tiếng nước sông chảy róc rách, tiếng chim chiều hót líu lo đâu đó trong vòm cây, tạo nên một bản nhạc êm đềm, thanh bình, đối lập hoàn toàn với sự hỗn loạn mà họ vừa chứng kiến. Ánh hoàng hôn phản chiếu trên mặt sông, dát vàng óng ánh lên từng gợn sóng nhỏ, tạo nên một khung cảnh trữ tình, đẹp đến nao lòng.

Tạ Trần, vẫn trong bộ áo vải bố giản dị, ngồi đối diện Ông Lão Tiều Phu. Hắn nhấp từng ngụm trà nóng, ánh mắt dõi theo dòng sông, xa xăm như nhìn thấy cả dòng chảy của thời gian và số phận. Thân hình gầy gò của hắn, trong khoảnh khắc đó, dường như hòa vào cảnh vật, một phần của sự vô thường. Ông Lão Tiều Phu, râu tóc bạc phơ, lưng hơi còng nhưng ánh mắt tinh anh, cũng lặng lẽ thưởng trà, vẻ mặt trầm tư. Cây rìu gỗ cũ kỹ được đặt dựa vào thành ghế, như một người bạn đồng hành quen thuộc.

Lão Quán Chủ, dáng người trung bình, vẻ mặt phúc hậu, nụ cười hiền từ luôn nở trên môi, lặng lẽ mang thêm nước sôi để châm trà. Ông đặt ấm nước xuống bàn một cách nhẹ nhàng, không gây ra một tiếng động nào, rồi đứng lùi lại một chút, ánh mắt đầy vẻ lo lắng và suy tư. Ông hiểu rõ hơn ai hết những biến động đang diễn ra trong lòng người dân Thị Trấn An Bình, và những hệ lụy mà nó có thể mang lại.

“Con sóng này đã nổi lên rồi,” Ông Lão Tiều Phu phá vỡ sự im lặng, giọng nói chậm rãi, từ tốn, “liệu có cuốn trôi mọi thứ không, hay chỉ làm sạch những cặn bã?” Ông lão nhìn Tạ Trần, ánh mắt chất chứa đầy sự thăm dò và một chút ưu tư. Ông lão không trực tiếp nói về cuộc tranh luận, mà dùng ẩn dụ về dòng sông, về những con sóng, để diễn tả sự biến động của tư tưởng nhân gian.

Tạ Trần đặt chén trà xuống, khẽ thở dài, nhưng không phải thở dài vì mệt mỏi hay nản lòng, mà là một tiếng thở dài của sự thấu hiểu. “Sông có chảy thì mới có phù sa bồi đắp. Tranh luận là cách để chân lý tự tìm đường, để con người tự học c��ch phân biệt. Mọi tư tưởng, dù là chân lý hay ngụy biện, đều cần trải qua sự khảo nghiệm của thời gian và của lòng người. Chỉ khi đối diện với những ý kiến trái chiều, với những nghi ngờ, con người mới thực sự bắt đầu suy ngẫm, mới thực sự học cách độc lập tư duy. Con sóng có thể cuốn trôi những thứ mục nát, nhưng cũng có thể làm lộ ra những viên ngọc quý. Cái quan trọng không phải là nó có cuốn trôi hay không, mà là sau khi nó đi qua, liệu nhân loại có học được điều gì, có trở nên trưởng thành hơn không.”

Lão Quán Chủ, lúc này mới khẽ cúi người, giọng nói nhỏ nhẹ, đầy vẻ ưu tư: “Hi vọng là vậy, tiên sinh. Lòng người khó đoán lắm. Sự cuồng tín, một khi đã bén rễ, khó lòng nhổ bỏ. Sức mạnh của lời nói có thể khai sáng, nhưng cũng có thể thiêu rụi. E rằng, Giảng Sư Thanh Minh và những kẻ bị mê hoặc sẽ không chấp nhận thất bại dễ dàng. Họ đã nhìn thấy lợi ích, đã tin vào một con đường dễ dãi. Phủ nhận nó, chẳng khác nào lấy đi mạng sống của họ.”

Tạ Trần khẽ gật đầu, ánh mắt vẫn không rời dòng sông đang lấp loáng dưới ánh hoàng hôn. Hắn hiểu rõ những lời Lão Quán Chủ nói. Sự phản ứng mạnh mẽ từ Giảng Sư Thanh Minh và những người ủng hộ ông ta là điều tất yếu. Cuộc 'bút chiến' này sẽ không dừng lại ở lời nói, mà có thể dẫn đến những hành động quyết liệt hơn để trấn áp tư tưởng của hắn. Những kẻ đã quen với việc được dắt mũi, với việc tin tưởng mù quáng, sẽ xem sự tự do tư tưởng như một mối đe dọa, một sự phá hoại trật tự.

“Bản chất của vô thường chính là sự biến đổi không ngừng,” Tạ Trần nói, giọng hắn trầm bổng như tiếng gió thoảng qua tre. “Thiên Đạo suy kiệt, tiên môn tàn lụi, đó là một sự biến đổi. Nhưng Nhân Đạo không thể vì thế mà trở nên cuồng loạn. Cuộc sống bình thường là một hành trình dài, không ngừng nghỉ của sự học hỏi và thích nghi. Mặc dù Thiên Đạo sụp đổ, vũ trụ vẫn còn đó những bí ẩn chưa được khám phá, và con người vẫn phải tự tìm lấy con đường của mình. Con đường đó, không thể là con đường của ảo tưởng hay cuồng tín. Nó phải là con đường của lý trí, của lòng khiêm tốn, của sự tự do trong tư duy.”

Ông Lão Tiều Phu khẽ nhắm mắt, gật gù. “Lời của tiên sinh, tựa như dòng nước mát lành, gột rửa tâm hồn. Nhưng để dòng nước này thấm sâu vào lòng đất cằn cỗi, e rằng còn cần rất nhiều thời gian và sự kiên trì.”

Tạ Trần chỉ khẽ mỉm cười, một nụ cười đạm bạc, nhưng ẩn chứa sự kiên định không gì lay chuyển nổi. Hắn biết, con đường phía trước còn đầy chông gai. Những hạt mầm lý trí mà hắn gieo xuống sẽ phải đối mặt với những cơn giông bão của sự cuồng tín, của những chấp niệm sâu xa. Nhưng hắn cũng tin rằng, lời nói của Ông Lão Tiều Phu về 'con sóng' và Tạ Trần về 'phù sa bồi đắp' gợi ý rằng cuộc tranh luận này là một phần tất yếu của quá trình chuyển mình, nhưng không đảm bảo một kết quả dễ dàng.

Ánh đèn lồng bắt đầu được thắp sáng, lung linh trên ban công quán trà, trên những con thuyền nhỏ neo đậu bên sông. Màn đêm dần buông xuống, nuốt chửng những tia sáng cuối cùng của hoàng hôn. Tiếng tranh cãi từ quảng trường đã ho��n toàn tắt hẳn, chỉ còn lại tiếng nước sông chảy miên man, như một lời nhắc nhở về sự vĩnh cửu của tự nhiên, đối lập với những biến động nhất thời của nhân gian. Tạ Trần vẫn ngồi đó, lặng lẽ nhìn ra sông, trong lòng không khỏi suy tư về chặng đường dài và đầy thử thách mà nhân loại, và cả chính hắn, sẽ phải đối mặt để định hình một kỷ nguyên mới, một Nhân Đạo chân chính.

Tác phẩm do Long thiếu sáng tác, được phát hành độc quyền tại truyen.free.