Ánh nắng ban mai hiếm hoi của một ngày đầu xuân, vàng nhạt như mật ong chảy, khẽ len lỏi qua ô cửa sổ bằng giấy dầu đã ngả màu thời gian của quán sách Tạ Trần. Từng hạt bụi li ti nhảy múa trong không trung, tạo nên một vũ điệu vô thường mà chỉ những tâm hồn tĩnh lặng mới có thể cảm nhận. Mùi giấy cũ, mực tàu và chút hương trà thảo mộc nhẹ nhàng quyện vào nhau, tạo nên một không gian vừa trang nghiêm vừa ấm cúng, nơi tri thức và sự bình yên giao thoa.

Linh, với dáng người nhỏ nhắn ngồi tựa bên bàn trà gỗ lim đã bạc màu, đôi mắt thanh tú vẫn còn đọng lại vẻ suy tư sâu sắc từ câu chuyện đêm qua. Nàng khẽ lật một trang sách cũ, nhưng tâm trí lại trôi dạt về những lời Tạ Trần đã kể về dòng suối, về sự kiên cường của nhân tâm và trí tuệ phàm trần. Nàng đã thấu hiểu rằng “Vô Vi Chi Đạo” không phải là bất động, mà là thuận theo lẽ tự nhiên, là tìm kiếm sự hài hòa mà không cố chấp. Nhưng một câu hỏi khác lại nhen nhóm trong tâm trí non trẻ của nàng: nếu vấn đề không phải là lòng người, không phải là sự tranh giành lợi ích, mà là một sự vật vô tri vô giác, một cơ quan phức tạp, thì liệu “nhân quả” và “lòng tốt” có đủ sức để hóa giải?

Tiểu An, thư đồng nhỏ bé, cũng ngồi đối diện nàng, đôi mắt thông minh lấp lánh sự tò mò. Y cũng đã nghe câu chuyện, và những lời cuối cùng của Tạ Trần vẫn còn văng vẳng bên tai, về sức mạnh vĩnh cửu của lòng người. Y khẽ xoa xoa cuốn sách trên tay, đoạn ngẩng đầu nhìn Linh, rồi lại nhìn về phía Tạ Trần đang ngồi sau quầy, bình thản nhấp trà, ánh mắt vẫn lướt trên những hàng chữ cổ.

“Thưa tiên sinh,” Linh khẽ cất lời, giọng nói trong trẻo nhưng đầy sự nghiêm túc, “con vẫn còn suy nghĩ về câu chuyện dòng suối… Con hiểu rằng lòng tốt và sự kiên cường của con người là sức mạnh vĩ đại, có thể hàn gắn những rạn nứt trong nhân tâm. Nhưng đôi khi, con người cũng cần trí tuệ để giải quyết những điều phức tạp, những vấn đề không xuất phát từ chấp niệm của con người.” Nàng ngừng một chút, như đang tìm kiếm lời lẽ thích hợp. “Con tự hỏi, nếu gặp phải những vấn đề không phải do lòng người, mà là do những vật chết, những cỗ máy tinh xảo, thì sao ạ? Liệu những triết lý về nhân quả và sự thuận theo tự nhiên có còn đủ sức mạnh?”

Tiểu An gật đầu lia lịa, hùa theo: “Đúng vậy, thưa tiên sinh. Như những chiếc 'cơ quan' mà thương nhân phương xa hay mang đến ấy ạ. Chúng có những bánh răng nhỏ li ti, những sợi dây đồng, những con ốc. Khi chúng hỏng, không thể dùng lòng tốt hay sự kiên cường để sửa chữa được. Vậy thì, ‘nhân đạo’ của chúng ta sẽ giải quyết những vấn đề đó bằng cách nào?”

Tạ Trần đặt chén trà xuống, một tiếng chạm nhẹ nhàng vang lên trong không gian tĩnh m��ch. Anh không lập tức đáp lời, chỉ khẽ mỉm cười, ánh mắt sâu thẳm ẩn chứa sự thấu hiểu. Anh hiểu rằng Linh đang dần trưởng thành, không chỉ tiếp nhận tri thức một cách thụ động, mà còn chủ động đặt câu hỏi, tìm kiếm sự liên kết giữa triết lý và thực tiễn. Đây chính là mầm mống của một kỷ nguyên mới, nơi con người không còn chỉ biết ngước nhìn những ảo ảnh của tiên đạo, mà bắt đầu đào sâu vào chính bản chất của nhân gian, tìm kiếm những giải pháp từ trí tuệ phàm trần.

Anh khẽ vuốt ve bìa cuốn sách cổ trên tay, một cử chỉ quen thuộc mà Linh và Tiểu An đã nhìn thấy vô số lần. Mỗi lần như vậy, họ đều biết rằng tiên sinh đang suy tư, và một lời giải đáp sâu sắc sắp được hé lộ. “Linh nhi, Tiểu An,” anh cất giọng trầm ấm, “nhân tâm là gốc rễ của mọi sự. Ngay cả những cỗ máy tinh xảo nhất cũng đều do con người tạo ra, và lỗi lầm của chúng, đôi khi, cũng phản ánh lỗi lầm trong tư duy, trong cách con người định hình thế giới. Tuy nhiên, các con nói đúng, không phải mọi vấn đề đều cần lòng tốt để giải quyết trực tiếp. Đôi khi, chúng cần sự thấu hiểu về quy luật vận hành của chúng, cần trí tuệ để phân tích, và cần sự kiên nhẫn để tìm ra điểm mấu chốt.”

Tạ Trần nhìn ra ngoài cửa sổ, nơi ánh nắng đã bắt đầu gay gắt hơn một chút, làm nổi bật những viên ngói âm dương phủ rêu phong trên mái nhà đối diện. “Nhân quả không chỉ nằm ở hành động của con người, mà còn ở quy luật vận hành của vạn vật. Một cỗ máy cũng có ‘nhân’ và ‘quả’ của nó. Mỗi bánh răng là một ‘nhân’, sự chuyển động của nó tạo ra ‘quả’. Khi một ‘nhân’ sai lệch, cả hệ thống ‘quả’ sẽ bị ảnh hưởng. Việc của chúng ta là tìm ra cái ‘nhân’ sai lệch đó. Đây cũng là một dạng của ‘phá cục’, phá bỏ sự bế tắc của một hệ thống, tìm lại sự hài hòa vốn có.”

Linh gật đầu, đôi môi mím chặt, cố gắng thấu triệt từng lời của Tạ Trần. Nàng cảm thấy như những mảnh ghép rời rạc trong tâm trí đang dần được nối lại, tạo nên một bức tranh hoàn chỉnh hơn về “Nhân Đạo”. Nàng nhận ra rằng, triết lý không chỉ là nh��ng câu chữ khô khan trên trang giấy, mà là một phương pháp tư duy, một cách nhìn nhận thế giới, có thể áp dụng vào mọi khía cạnh của cuộc sống, từ những vấn đề to lớn của xã hội cho đến những chi tiết nhỏ nhặt nhất. Sự luân hồi của vạn vật không ngừng biến đổi, và mỗi thế hệ kế tiếp sẽ phải tự mình khám phá những ý nghĩa mới của cuộc sống, không phải bằng cách vươn tới những đỉnh cao hư ảo, mà bằng cách đào sâu vào chính bản chất của con người và thế giới xung quanh. Nàng cảm thấy một sự thôi thúc mạnh mẽ muốn được thực hành, muốn được kiểm chứng những triết lý này trong thực tế. Tạ Trần nhìn thấy ánh sáng trong đôi mắt nàng, một ánh sáng của sự khao khát tri thức và khám phá, và anh biết rằng những hạt mầm anh gieo đã bắt đầu đâm chồi.

* * *

Tiếng chuông gió treo trước cửa quán sách khẽ leng keng, phá vỡ sự yên tĩnh đang bao trùm. Cửa quán khẽ mở, rồi từ từ hé rộng hơn, để lộ một bóng người lấp đầy khung cửa. Đó là Lão Thợ Mộc, một vị khách quen của quán, thường ghé qua để đọc những cuốn sách về kiến trúc cổ hoặc những câu chuyện dân gian. Khuôn mặt ông, vốn đã khắc khổ theo năm tháng cầm đục, giờ đây lại càng thêm hằn lên vẻ lo lắng và thất vọng. Đôi tay chai sạn, thô ráp, quen với việc đẽo gọt những khối gỗ cứng cáp, giờ đây lại đang run rẩy nâng niu một vật phẩm nhỏ bé, lấp lánh ánh kim loại.

Ông lão bước vào quán, đầu hơi cúi thấp, ánh mắt quét qua một lượt rồi dừng lại trên Tạ Trần. "Ai da, tiên sinh Tạ Trần, ông xem cái thứ này..." Giọng ông lão khàn khàn, nghe rõ sự bất lực và mệt mỏi. Ông đặt vật phẩm lên mặt bàn trà, ngay cạnh cuốn sách của Linh, rồi thở dài một hơi nặng nề. Vật ấy là một chiếc đồng hồ cơ khí nhỏ, được làm từ đồng và sắt, với những bánh răng và lò xo tinh xảo đến khó tin. Ánh sáng ban mai chiếu vào, làm nổi bật những chi tiết chạm khắc tinh xảo, những con số La Mã được khắc trên mặt đồng hồ. Nó không hề giống bất kỳ thứ gì được tạo ra từ gỗ, thứ vật liệu mà Lão Thợ Mộc đã gắn bó cả đời.

"Nó tinh xảo thì có tinh xảo, nhưng hỏng một cái là tôi bó tay rồi, tiên sinh ạ." Lão Thợ Mộc nói tiếp, đoạn khẽ lắc đầu. "Tôi đã thử đủ mọi cách, dùng que gỗ, dùng mũi đục nhỏ nhất, nhưng không tài nào làm cho nó chuyển động lại được. Nó cứ đứng im lìm như một khúc gỗ chết vậy. Cứu tôi với, đây là quà quý của tiểu tôn tử nhà tôi. Thằng bé nó thích lắm, cả ngày cứ mang ra ngắm nghía, giờ hỏng rồi nó cứ đòi tôi sửa cho bằng được." Ông lão ngẩng đầu nhìn Tạ Trần, ánh mắt đầy vẻ cầu khẩn, xen lẫn một chút hổ thẹn vì sự bất lực của bản thân trước một vật phẩm 'phàm trần' lạ lẫm.

Lão Thợ Mộc là một người thợ lành nghề, cả đời gắn bó với gỗ, với những kết cấu mộc truyền thống. Ông tự hào về khả năng thấu hiểu 'linh hồn' của từng thớ gỗ, từng khúc củi, biết cách biến chúng thành những vật dụng hữu ích, bền bỉ. Nhưng chiếc đồng hồ cơ khí này lại là một thế giới hoàn toàn khác, một 'cơ quan' được tạo nên từ kim loại lạnh lẽo, với những chuyển động phức tạp mà ông không thể nhìn thấu hay cảm nhận được. Nó đại diện cho một loại tri th��c mới, một loại công nghệ mới đang dần xuất hiện trong nhân gian, và ông cảm thấy mình bị bỏ lại phía sau. Sự bất lực này không chỉ là về việc sửa chữa một món đồ, mà còn là sự lo lắng về việc mình không còn theo kịp dòng chảy của thế sự. Nỗi lo "mất người" trong kỷ nguyên mới, khi những kinh nghiệm cả đời bỗng trở nên lỗi thời, khiến ông cảm thấy thất vọng sâu sắc.

Tạ Trần khẽ nhướng mày, ánh mắt anh lướt qua Lão Thợ Mộc, dừng lại ở chiếc đồng hồ tinh xảo trên bàn, rồi cuối cùng, ánh mắt anh dừng lại ở Linh, như một lời gợi mở. Anh không trực tiếp đưa ra lời khuyên hay can thiệp, mà chỉ tạo ra một không gian để Linh tự mình khám phá, tự mình tìm kiếm câu trả lời. Đây là cách anh vẫn luôn định hướng cho thế hệ trẻ của "Nhân Đạo": không áp đặt, mà khơi gợi. Anh hiểu rằng, những vấn đề mới sẽ đòi hỏi những tư duy mới, và những kinh nghiệm cũ, dù quý giá đến mấy, đôi khi cũng trở thành rào cản nếu không biết cách thích ứng.

“Lão trượng đừng lo,” Tạ Trần cất giọng điềm tĩnh, “có lẽ tri thức không nằm ở tuổi tác hay kinh nghiệm nghề mộc đâu. Mỗi thời đại, mỗi sự vật đều có quy luật riêng của nó. Đôi khi, một cái nhìn mới mẻ, một tâm trí chưa bị định hình bởi những khuôn mẫu cũ, lại có thể thấy rõ bản chất của vấn đề hơn.” Anh khẽ gật đầu về phía Linh và Tiểu An, như một lời khuyến khích ngầm.

Tiểu An, vốn đã tò mò từ lúc Lão Thợ Mộc bước vào, giờ đây càng không thể kìm được. Y khẽ liếc nhìn Linh, rồi lại nhìn chiếc đồng hồ, đôi mắt không ngừng chớp chớp. "Thưa tiên sinh, cái này... nó là 'cơ quan' gì vậy ạ? Con chưa thấy bao giờ."

Linh, sau những suy tư về "nhân quả" và "quy luật tự nhiên", đã sẵn sàng cho một thử thách thực tế. Ánh mắt nàng sáng lên vẻ hiếu kỳ, pha lẫn chút tự tin sau những bài học quý giá từ Tạ Trần. Nàng hiểu rằng, đây chính là cơ hội để nàng áp dụng những gì mình đã học, không phải bằng sức mạnh hay phép thuật, mà bằng trí tuệ và sự quan sát tinh tế của phàm nhân. Nàng không còn chút do dự nào, bởi nàng biết rằng, mọi sự vật, dù phức tạp đến đâu, cũng ��ều có quy luật vận hành của nó, và việc của nàng là tìm ra quy luật ấy. Nàng bước lại gần bàn, cúi mình xuống, chuẩn bị đối mặt với bài toán đầy thử thách này. Không khí trong quán sách trở nên căng thẳng hơn một chút, nhưng cũng đầy sự mong chờ.

* * *

Linh và Tiểu An cúi mình xuống, chăm chú quan sát chiếc đồng hồ cơ khí trên bàn. Ánh nắng đã dâng lên cao hơn, chiếu thẳng vào cửa quán, làm cho những chi tiết đồng và sắt của chiếc đồng hồ lấp lánh như được dát vàng. Mùi giấy cũ trong quán vẫn thoang thoảng, nhưng giờ đây hòa lẫn với một chút mùi kim loại thoang thoảng từ chiếc đồng hồ, một mùi hương lạ lẫm với không gian đầy sách vở này.

Linh, với đôi mắt lanh lợi và trí óc nhạy bén, chậm rãi đưa tay ra, không phải để tháo gỡ hay sửa chữa ngay, mà để cảm nhận. Những ngón tay nhỏ nhắn của nàng khẽ chạm vào bề mặt mát lạnh của vỏ đồng hồ, rồi nhẹ nhàng xoay chỉnh từng bánh răng nhỏ li ti có thể nhìn thấy qua lớp kính trong suốt. Nàng lắng nghe, không phải bằng tai mà bằng cả tâm hồn, cố gắng thấu hiểu từng âm thanh nhỏ nhất, từng tiếng "cạch" nhẹ, từng tiếng "rít" khẽ khàng mà chỉ những người thực sự tập trung mới có thể nghe thấy. Nàng nhớ lại lời Tạ Trần về "nhân quả" và "quy luật tự nhiên" – rằng mọi thứ đều có mối liên hệ và nguyên nhân, kết quả của nó. Một cỗ máy cũng không ngoại lệ. Nó có quy luật riêng, và sự cố của nó ắt hẳn có một "nhân" nào đó đã sai lệch.

"Nó vẫn không nhúc nhích, dù đã thử xoay thế này rồi." Tiểu An nói khẽ, đôi mắt thông minh của y cũng đang tập trung cao độ, nhìn chằm chằm vào những bánh răng phức tạp như một mê cung. Y đã thử dùng ngón tay chạm nhẹ vào, nhưng không thấy phản ứng nào.

Linh không vội trả lời. Nàng nhắm mắt lại trong giây lát, hít một hơi thật sâu, rồi lại mở mắt ra, như thể muốn nhìn thấu bản chất của chiếc đồng hồ. Nàng không nhìn vào tổng thể, mà tập trung vào những gì "không tự nhiên". Nếu một cỗ máy hoạt động theo quy luật, thì bất kỳ sự bất thường nào cũng là một tín hiệu. Nàng bắt đầu suy luận về mối liên hệ giữa các bộ phận, từ kim chỉ giờ, kim chỉ phút, cho đến những bánh răng nối tiếp nhau. Mỗi bánh răng là một "nhân", và sự chuyển động của nó sẽ là "quả" cho bánh răng kế tiếp. Vậy, nếu chiếc đồng hồ ngừng chạy, ắt hẳn có một "nhân" nào đó đã bị cản trở, một "quả" đã không thể sinh ra.

Sau một hồi tập trung cao độ, sự im lặng bao trùm cả quán sách, chỉ có tiếng chim hót líu lo ngoài cửa sổ và tiếng gió nhẹ thoảng qua. Linh khẽ nghiêng đầu, đôi mắt nàng bỗng dừng lại ở một khe hở nhỏ giữa hai bánh răng đồng, gần trục chính. "A, đây rồi!" Nàng khẽ thốt lên, giọng nói nhỏ nhưng đầy vẻ khám phá. "Một sợi tóc nhỏ, làm kẹt cả một 'cơ quan' lớn. Mọi thứ đều có nguyên nhân của nó, dù nhỏ đến mấy."

Lão Thợ Mộc, vốn đang đứng nép mình bên cạnh, đôi mắt mờ đục vì lo lắng, giờ đây tròn xoe ngạc nhiên. Ông cúi thấp người hơn, cố gắng nhìn vào điểm Linh vừa chỉ. Quả thật, một sợi tóc mỏng, gần như vô hình, đã mắc kẹt giữa khe răng cưa, đủ để cản trở toàn bộ chuyển động của chiếc đồng hồ. Nó nhỏ đến mức khó ai có thể nhận ra bằng mắt thường, đặc biệt là với một người thợ mộc đã quen với việc xử lý những vật liệu lớn hơn.

Linh cẩn thận lấy ra chiếc kẹp sách nhỏ của mình – một vật dụng đơn giản, tinh xảo được làm từ tre, thường dùng để đánh dấu những trang sách quý. Nàng từ từ đưa đầu kẹp vào khe hở, khéo léo gắp sợi tóc mỏng li ti ra. Một tiếng "tíc tắc" nhẹ nhàng, rồi một tiếng "cạch" khác, và sau đó là một chuỗi tiếng "tíc tắc" đều đặn và rõ ràng vang lên, như một lời cảm ơn từ chiếc đồng hồ. Kim giây bắt đầu chuyển động, chậm rãi nhưng không ngừng nghỉ, báo hiệu sự sống đã quay trở lại với "cơ quan tinh xảo" này.

Lão Thợ Mộc kinh ngạc đến mức đánh rơi chiếc mũ vải đã cũ trên đầu, đôi mắt ông tròn xoe, không thể tin vào những gì mình vừa chứng kiến. Ông đã thử đủ mọi cách, đã dùng hết kinh nghiệm cả đời của một thợ mộc, nhưng lại thất bại trước một sợi tóc nhỏ bé. Ông lão cúi mình thật sâu trước Linh, vẻ mặt đầy sự biết ơn và ngưỡng mộ. "Trời đất! Con bé... con bé làm được rồi! Đúng là 'tri thức phàm trần' của Tạ Trần tiên sinh có khác, mở mang đầu óc cho lũ trẻ! Lão già này học được một bài học rồi!" Ông lão nói, giọng run run, không giấu nổi sự xúc động. "Thật là đáng hổ thẹn, kinh nghiệm cả đời của ta, lại không bằng một sợi tóc nhỏ và ánh mắt tinh tường của một đứa trẻ. Ta đã chấp niệm vào những gì mình biết, mà quên mất rằng thế sự vạn vật đều đang thay đổi, và những quy luật mới đang dần hình thành."

Tiểu An reo mừng: "Linh tỷ tỷ giỏi quá! Thật đúng là 'nhân quả' mà tiên sinh nói!"

Tạ Trần, vẫn bình thản ngồi sau quầy, khẽ gật đầu, trên môi nở một nụ cười mỉm chi khó nhận thấy. Sự hài lòng hiện rõ trong ánh mắt anh, không phải vì anh đã tiên đoán được, mà vì anh đã thấy mầm mống của "Nhân Đạo" nảy nở một cách tự nhiên và mạnh mẽ. Anh biết rằng, Linh đã không chỉ sửa được chiếc đồng hồ, mà còn đã "phá cục" trong chính tâm trí của Lão Thợ Mộc, giúp ông lão thoát khỏi chấp niệm về những kinh nghiệm cũ, mở lòng đón nhận những điều mới.

"Kiến thức nằm ở mọi nơi, lão trượng ạ," Tạ Trần cất giọng trầm ấm, "chỉ cần biết cách quan sát và thấu hiểu. Mỗi vấn đề, dù là sự tranh giành nguồn nước hay một cỗ máy hỏng hóc, đều là một bài học quý giá. Khi Thiên Đạo suy kiệt, khi tiên môn không còn là ngọn hải đăng duy nhất, chính trí tuệ và sự kiên cường của nhân gian sẽ dẫn lối. Đây là khởi đầu của một kỷ nguyên mới, nơi con người sẽ tự mình khám phá, tự mình xây dựng, không dựa vào những điều hư ảo. Con người sẽ không 'mất người' vì cố chấp vào những điều không thể, mà sẽ tìm thấy sự trọn vẹn trong chính cuộc sống bình thường của mình."

Linh cảm nhận được ánh mắt của Tạ Trần, một ánh mắt đầy tin tưởng và khích lệ. Nàng biết, bài học hôm nay không chỉ là về việc sửa chữa một chiếc đồng hồ, mà còn là về khả năng của con người trong việc thấu hiểu và thích nghi với sự thay đổi của vạn vật. Chiếc đồng hồ "tíc tắc" đều đặn trên bàn, như một minh chứng sống động cho lời Tạ Trần, rằng trí tuệ phàm trần, sự kiên nhẫn và lòng ham học hỏi mới chính là s��c mạnh thực sự, là nền tảng vững chắc cho kỷ nguyên "Bình Thường Vĩnh Cửu". Khả năng quan sát, suy luận logic và giải quyết vấn đề bằng trí tuệ của Linh báo hiệu cô bé sẽ trở thành một nhân vật quan trọng trong việc định hình sự phát triển khoa học, kỹ thuật của kỷ nguyên Nhân Gian mới, nơi con người tự lực cánh sinh. Sự xuất hiện của "cơ quan tinh xảo" như chiếc đồng hồ cơ khí cho thấy văn minh phàm nhân đang bắt đầu phát triển những công nghệ mới, lấp đầy khoảng trống mà tiên đạo để lại, đặt nền móng cho "bình thường vĩnh cửu". Và Tạ Trần, vẫn ở đó, đóng vai trò người gieo mầm tri thức, khuyến khích thế hệ mới tự mình khám phá và giải quyết vấn đề, định hình một xã hội tự chủ và phát triển, không phụ thuộc vào sức mạnh siêu nhiên.

Tiếng "tíc tắc" của chiếc đồng hồ vang vọng trong không gian quán sách, đều đặn và mạnh mẽ, như nhịp đập của một trái tim mới, của một kỷ nguyên mới đang dần hình thành trong dòng chảy vô thường của nhân gian. Linh ngước nhìn Tạ Trần, ánh mắt rực sáng niềm tin, hiểu rằng hành trình khám phá ý nghĩa cuộc sống, không phải bằng cách vươn tới những đỉnh cao hư ảo, mà bằng cách đào sâu vào chính bản chất của con người, sẽ mãi tiếp diễn qua sự luân hồi của vạn vật, qua các thế hệ kế tiếp.

Truyện do Long thiếu chấp bút, độc quyền đăng tải tại truyen.free.