Ánh nắng chiều rải vàng trên sân trường, nơi những tiếng reo hò, tiếng đọc bài vang vọng lúc sáng giờ đã nhường chỗ cho sự tĩnh lặng của những chiếc bàn gỗ trống trải. Tiểu Minh, với vẻ mặt rạng rỡ và tự tin chưa từng thấy, đã tạm biệt thầy giáo và các bạn để trở về nhà, mang theo một ngọn lửa trí tuệ vừa được thắp sáng. Linh và Tiểu An, sau khi chứng kiến niềm vui và sự trưởng thành của bạn, cũng chậm rãi rời khỏi lớp học, bước trên con đường quen thuộc dẫn về quán sách của Tạ Trần tiên sinh. Tiếng chim hót líu lo trên những cành cây cổ thụ ven đường, tiếng gió nhẹ thoảng qua mang theo mùi hương của hoa d��i ven bờ ruộng, hòa lẫn với mùi đất ẩm sau cơn mưa đêm. Bầu không khí trong lành, bình yên của Thị Trấn An Bình len lỏi vào từng hơi thở, xoa dịu những mệt mỏi còn vương vấn sau một ngày học tập. Tiểu An, vẫn còn một chút lơ đãng sau những giờ vò đầu bứt tai với bài toán, bước đi chậm hơn Linh một chút, đôi mắt toát lên vẻ ngái ngủ.

Linh, ngược lại, dường như không hề cảm thấy mệt mỏi. Đôi mắt sáng ngời của cô bé không ngừng quan sát vạn vật xung quanh, từ những chú ong đang miệt mài hút mật trên những bông hoa dại, đến những đám mây trắng bồng bềnh trôi trên nền trời xanh thẳm. Tâm trí cô bé vẫn còn vương vấn những khái niệm về "nhân quả" mà mình đã gợi ý cho Tiểu Minh, về sự liên kết vô hình giữa mọi sự vật, hiện tượng. Khi bước vào quán sách, mùi giấy cũ, mực và thảo dược quen thuộc ập vào khứu giác, mang đến một cảm giác ấm cúng, thân thuộc đến lạ. Quán sách lúc này vắng lặng, chỉ có Tạ Trần tiên sinh đang ngồi bên chiếc bàn trà quen thuộc, tay cầm một cuốn sách dày, đôi mắt ẩn chứa vẻ trầm tư sâu thẳm. Ánh nắng dịu dàng cuối chiều xuyên qua khung cửa sổ, rọi xuống tấm lưng gầy gò của anh, tạo nên một vầng sáng mơ hồ, huyền ảo.

"Tiên sinh Tạ Trần, chúng con đã về!" Linh khẽ gọi, giọng nói trong trẻo như tiếng chuông gió.

Tạ Trần ngẩng đầu lên, đặt cuốn sách xuống, khẽ mỉm cười. Nụ cười ấy không rạng rỡ, nhưng lại ẩn chứa một sự bình yên, mãn nguyện sâu sắc, như thể anh vừa chứng kiến một điều gì đó vô cùng ý nghĩa. "Hai đứa về rồi đấy à. Buổi học hôm nay thế nào?"

"Rất tốt ạ!" Linh hào hứng kể lại câu chuyện của Tiểu Minh, về cách cậu bé đã tự mình tìm ra lời giải cho bài toán khó nhờ sự gợi ý của cô bé. Tạ Trần lắng nghe một cách chăm chú, thỉnh thoảng khẽ gật đầu, ánh mắt ánh lên vẻ tán thưởng. Anh không nói nhiều, nhưng sự hiện diện của anh, sự lắng nghe của anh, đã là một nguồn động viên vô bờ bến cho Linh.

Sau khi cất cặp sách, Linh, với vẻ mặt đầy hiếu kỳ, lướt mắt qua các kệ sách cao ngất, nơi hàng ngàn cuốn sách đủ mọi thể loại đang im lìm chờ đợi được khám phá. Cô bé đã quen thuộc với hầu hết các cuốn sách trong quán, nhưng hôm nay, một cuốn sách cũ kỹ, bìa đã ngả màu thời gian, nằm khuất sau một chồng sách khác, đã thu hút sự chú ý của cô. Bìa sách làm bằng thứ giấy cổ xưa, có lẽ là loại da thú được chế tác công phu, đã phai màu theo năm tháng, nhưng những đường vân chạm khắc tinh xảo vẫn còn mờ ảo hiện rõ. Không có hình ảnh minh họa cầu kỳ, chỉ có vài nét chữ Hán cổ được viết bằng mực tàu đã bạc màu, giản dị nhưng lại ẩn chứa một sức hút kỳ lạ.

Linh nhẹ nhàng đưa tay, chạm vào bìa sách. Cảm giác thô ráp, lạnh lẽo của lớp da cũ kỹ truyền qua đầu ngón tay, như thể chạm vào một mảnh ghép của lịch sử. Cô bé cẩn thận kéo cuốn sách ra, phủi nhẹ lớp bụi mờ đang bám trên đó. Những hạt bụi li ti bay lên trong ánh nắng chiều, lấp lánh như những tinh thể nhỏ bé. Tên sách, được viết bằng lối chữ triện cổ, dần hiện rõ: "Vô Vi Chi Đạo".

"Tiên sinh Tạ Trần," Linh quay lại, cầm cuốn sách trên tay, đôi mắt to tròn ánh lên vẻ tò mò vô hạn. "Cuốn sách này... nhìn có v�� rất cũ, nhưng tên lại rất lạ. 'Vô Vi Chi Đạo' là gì ạ?" Cô bé nâng niu cuốn sách, như thể đang cầm một báu vật vô giá, một cánh cửa dẫn đến một thế giới tri thức hoàn toàn mới lạ.

Tiểu An, đang ngồi phịch xuống ghế, ngáp một cái rõ to, lẩm bẩm: "Sách của tiên sinh luôn khó hiểu mà Linh. Con đọc mấy cuốn về lịch sử còn thấy đau đầu, huống chi mấy cái 'đạo' gì gì đó." Cậu bé có vẻ hơi mệt mỏi, nhưng vẫn không nhịn được mà liếc nhìn cuốn sách Linh đang cầm, ánh mắt pha lẫn sự tò mò và một chút e ngại trước những khái niệm trừu tượng. Dù không hoàn toàn hiểu hết những gì Linh đang tìm kiếm, Tiểu An vẫn luôn là một người bạn đồng hành kiên nhẫn, một người sẵn lòng ngồi bên cạnh Linh trong những hành trình khám phá tri thức của cô bé, dù đó là một bài toán khó hay một cuốn sách cổ. Cậu bé hiểu rằng, Linh có một sự say mê đặc biệt đối với tri thức, một ngọn lửa hiếu học không bao giờ tắt.

Tạ Trần khẽ nhấp một ngụm trà, nhìn Linh với ánh mắt sâu thẳm, nhưng không hề trả lời trực tiếp câu hỏi của cô bé. Thay vào đó, anh chỉ nhẹ nhàng nói: "Đó là một trong những cuốn cổ thư ghi lại tư tưởng của những bậc hiền triết xưa. Ý nghĩa của nó không thể giải thích bằng vài lời, mà cần phải tự mình chiêm nghiệm, tự mình cảm ngộ." Anh nhấp thêm một ngụm trà nữa, hương trà thanh khiết lan tỏa trong không gian tĩnh lặng. "Nếu con hứng thú, cứ thử đọc xem sao."

Được Tạ Trần tiên sinh cho phép, Linh mừng rỡ. Cô bé cẩn thận lấy cuốn sách xuống, phủi nhẹ bụi bặm một lần nữa, rồi tìm một góc yên tĩnh trong quán, nơi ánh nắng chiều vẫn còn len lỏi qua khung cửa sổ, rọi xuống chiếc ghế gỗ đã sờn màu thời gian. Cô bé ngồi xuống, lưng thẳng tắp, hai tay nâng niu cuốn sách trên đùi, rồi bắt đầu lật giở những trang giấy đã ngả vàng. Mùi giấy cũ, mùi mực tàu phai nhạt, hòa quyện với mùi hương nhẹ nhàng của thảo dược phơi khô treo trên mái hiên, tạo nên một bản giao hưởng của khứu giác, đưa Linh vào một không gian khác, tách biệt khỏi thế giới bên ngoài. Cô bé không vội vàng đọc từng chữ, mà dành thời gian để cảm nhận từng dòng, từng đo���n, từng ý nghĩa sâu xa mà cuốn sách muốn truyền tải. Đôi mắt cô bé di chuyển chậm rãi, nhưng ánh mắt lại vô cùng tập trung, như thể đang cố gắng thấu hiểu một bí mật cổ xưa. Tạ Trần, từ bàn trà của mình, lặng lẽ quan sát Linh. Anh không cần phải nói, không cần phải chỉ dẫn, chỉ cần để cô bé tự mình khám phá. Bởi lẽ, đối với anh, sự tự do trong việc tìm kiếm tri thức, sự tự do trong việc chiêm nghiệm cuộc sống, chính là cốt lõi của "Nhân Đạo". Anh tin rằng, Linh, với tâm hồn trong sáng và trí tuệ sắc bén của mình, sẽ tự mình tìm thấy con đường, tự mình thấu hiểu những chân lý tưởng chừng như vô cùng phức tạp.

***

Ánh nắng chiều vàng vọt tiếp tục lướt qua khung cửa sổ, giờ đã ngả màu cam đỏ rực rỡ, rọi lên những trang sách cũ trong tay Linh, tạo nên một vầng sáng dịu dàng, huyền ảo quanh cô bé. Quán sách chìm trong sự tĩnh lặng, chỉ có tiếng gió lật trang sách khe khẽ, cùng với tiếng chim hót gọi đàn từ khu vườn nhỏ phía sau quán. Bầu không khí trầm tư, sâu lắng bao trùm cả không gian, được điểm xuyết bởi mùi hương trầm nhẹ từ góc bàn trà của Tạ Trần, nơi anh vẫn lặng lẽ ngồi đọc sách, thỉnh thoảng lại nhấp một ngụm trà thanh đạm.

Linh hoàn toàn chìm đắm trong cuốn "Cổ Thư Vô Vi Chi Đạo". Từng dòng chữ, từng câu văn, từng ẩn dụ triết lý đều như những dòng suối mát lành, thấm vào tâm trí non trẻ của cô bé, nhưng cũng đồng thời đặt ra những câu hỏi hóc búa, thách thức khả năng tư duy của Linh. Đôi mắt cô bé di chuyển nhanh trên từng dòng chữ, rồi lại dừng lại, suy ngẫm. Thỉnh thoảng, cô bé khẽ nhíu mày, biểu hiện của một tâm trí đang cố gắng tháo gỡ một nút thắt phức tạp. Rồi đôi mày lại giãn ra, một nụ cười mỉm nhẹ nhàng nở trên môi, như vừa bừng tỉnh một điều gì đó, một chân lý mới vừa được khám phá.

Cô bé lẩm bẩm, giọng nói nhỏ xíu như tiếng gió thoảng: "Không có gì làm, mà lại có tất cả... làm sao có thể?" Câu nói này, được lặp đi lặp lại trong tâm trí Linh, như một câu đố khó mà cô bé đang miệt mài tìm lời giải. Cô bé đã quen với việc hành động để đạt được mục tiêu, việc nỗ lực để có được thành quả. Vậy mà cuốn sách này lại nói về "vô vi", về việc không làm gì cả, nhưng lại có thể thành tựu mọi thứ. Điều này mâu thuẫn với mọi điều cô bé đã học, mọi điều cô bé đã trải nghiệm. Nhưng đồng thời, nó cũng mở ra một cánh cửa mới, một cách nhìn nhận thế giới hoàn toàn khác.

Linh nhớ lại câu chuyện của Tiểu Minh buổi sáng nay, về cách cậu bé đã tìm ra lời giải cho bài toán kinh tế phức tạp không phải bằng cách vội vàng tính toán, mà bằng cách lùi lại, quan sát tổng thể, phân tích các mối liên hệ "nhân quả". Phải chăng "vô vi" cũng là một dạng của sự quan sát, sự thấu hiểu sâu sắc, chứ không phải là sự lười biếng hay bỏ mặc? Liệu có phải "không làm gì" ở đây không phải là không hành động, mà là không hành động một cách vội vã, không hành động một cách mù quáng, không hành động với những chấp niệm cá nhân? Phải chăng "vô vi" là hành động thuận theo tự nhiên, thuận theo quy luật của "nhân quả", để mọi thứ tự nhiên mà thành?

Tiểu An, ngồi gần đó, cố gắng đọc theo vài trang sách Linh đang đ��c, nhưng nhanh chóng bỏ cuộc. Những dòng chữ Hán cổ phức tạp, những khái niệm trừu tượng vượt quá tầm hiểu biết của cậu bé. Cậu bé khẽ thở dài, rồi chuyển sang vẽ vời trên mảnh giấy nháp, vẽ những hình ảnh đơn giản của những ngôi nhà, những con sông, những chú chim, một thế giới bình dị và dễ hiểu hơn nhiều so với những gì cuốn sách kia đang nói đến. Cậu bé thỉnh thoảng lại ngẩng đầu lên nhìn Linh, thấy cô bé vẫn đang say sưa đọc, đôi khi lại đưa tay vuốt nhẹ trang sách như thể đang trò chuyện với nó. Cậu bé không hiểu gì nhiều, nhưng sự kiên trì và niềm say mê của Linh luôn khiến cậu ngưỡng mộ.

Linh gập nhẹ cuốn sách lại, ánh mắt nhìn xa xăm ra ngoài cửa sổ, nơi những hoạt động bình dị của Thị Trấn An Bình đang diễn ra. Một bà lão đang quét dọn sân nhà, tiếng chổi tre sột soạt trên nền đất. Một người thợ mộc đang đục đẽo gỗ, tiếng búa gõ lách cách đều đặn. Những đứa trẻ đang nô đùa trên con đường làng, tiếng cười trong trẻo vang vọng. Tất cả những hoạt động ấy, tưởng chừng như riêng lẻ, nhưng lại hòa quyện vào nhau, tạo nên một bức tranh sống động của cuộc sống. Phải chăng, sự "vô vi" không phải là không tham gia vào bức tranh ấy, mà là tham gia vào nó một cách tự nhiên nhất, không gượng ép, không cố chấp, để mỗi hành động đều là một phần của dòng chảy tự nhiên của vạn vật?

Tạ Trần, đang pha trà, liếc nhìn Linh với một nụ cười kín đáo. Anh không nói gì, chỉ đơn thuần quan sát. Trong tâm trí anh, một dòng suy nghĩ bình yên và mãn nguyện đang trỗi dậy. "Nàng đã bắt đầu thấu hiểu... không cần chỉ dẫn, chỉ cần tự tâm cảm ngộ." Anh biết rằng, việc thấu hiểu "Vô Vi Chi Đạo" không phải là điều có thể dạy hay học, mà là một quá trình tự mình chiêm nghiệm, tự mình giác ngộ. Anh đã gieo những hạt mầm triết lý vào tâm hồn Linh, và giờ đây, anh đang chứng kiến những hạt mầm ấy nảy nở, tự mình vươn mình đón lấy ánh sáng của trí tuệ. Anh thấy ở Linh, không phải là một người khao khát sức mạnh hay tu vi, mà là một người khao khát sự thấu hiểu, sự trọn vẹn của nhân tính. Đó chính là nền tảng của "Nhân Đạo" mà anh hằng mong muốn.

Tạ Trần mỉm cười. Anh tin rằng, Linh, và những thế hệ tiếp theo như cô bé, sẽ là những người định hình nên một kỷ nguyên mới, một kỷ nguyên "Bình Thường Vĩnh Cửu", nơi giá trị của con người không còn được đo đếm bằng sức mạnh siêu nhiên, mà bằng trí tuệ, lòng nhân ái, và khả năng sống một đời bình thường, trọn vẹn. Anh đã không thành tiên, nhưng anh đang nhìn thấy một tương lai mà không một vị tiên nào có thể tạo ra: một thế giới nơi con người tìm thấy ý nghĩa trong chính cuộc sống của mình, không cần đến sự phù phép của "tiên đạo".

***

Hoàng hôn bắt đầu buông xuống, nhuộm đỏ cả một góc trời phía Tây, tô điểm cho những mái nhà cổ kính của Thị Trấn An Bình một sắc màu trầm ấm. Ánh sáng vàng cam dần phai nhạt, nhường chỗ cho bóng tối đang chầm chậm lan tỏa, và những ánh đèn dầu le lói bắt đầu được thắp sáng trong các ngôi nhà, hắt ra những vệt sáng yếu ớt nhưng ấm áp qua khung cửa sổ. Trong quán sách của Tạ Trần, một ngọn đèn dầu nhỏ cũng được thắp lên, đặt trên bàn trà, hắt ánh sáng mờ ảo lên những kệ sách cao vút và gương mặt trầm tư của Linh. Mùi khói bếp từ những ngôi nhà lân cận, nơi bữa tối đang được chuẩn bị, hòa lẫn với mùi sách cũ và mùi hương trầm thanh nhẹ, tạo nên một bầu không khí ấm cúng, tĩnh lặng, nhưng cũng tràn đầy sự chiêm nghiệm.

Linh, sau một hồi lâu chìm đắm trong suy tư, khẽ khép cuốn "Cổ Thư Vô Vi Chi Đạo" lại. Cô bé không đóng sập mà đặt nó xuống bàn một cách nhẹ nhàng, như thể không muốn làm giật mình những triết lý sâu xa đang ẩn chứa bên trong. Đôi mắt cô bé rạng rỡ, nhưng cũng ẩn chứa một vẻ suy tư sâu sắc, như thể vừa trở về từ một chuyến hành trình dài trong cõi tư tưởng. Cô bé nhẹ nhàng đứng dậy, từng bước chậm rãi tiến về phía Tạ Trần, người vẫn đang ngồi bên bàn trà, đôi mắt sâu thẳm nhìn ra ngoài cửa sổ, nơi bóng đêm đang dần nuốt chửng ánh hoàng hôn cuối cùng.

Tạ Trần đặt chén trà đang cầm xuống, tiếng chén sứ chạm nhẹ vào mặt bàn gỗ tạo ra một âm thanh thanh thoát trong không gian tĩnh mịch. Anh không nói gì, chỉ quay đầu lại nhìn Linh, ánh m���t dịu dàng và kiên nhẫn, chờ đợi. Anh biết rằng, khoảnh khắc này, cô bé đã có điều muốn bày tỏ, một điều gì đó đã được hình thành trong tâm trí cô bé sau những giờ phút chiêm nghiệm cùng cuốn sách cổ.

"Tiên sinh," Linh cất tiếng, giọng nói trong trẻo nhưng đầy nghiêm túc, "cuốn sách nói về 'vô vi', là không làm gì cả. Ban đầu con thấy thật khó hiểu, bởi vì con nghĩ, nếu không làm gì, thì làm sao có thể đạt được điều gì? Nhưng bây giờ, con thấy, khi không làm gì, lại có rất nhiều điều tự nhiên mà thành..." Cô bé dừng lại một chút, ánh mắt nhìn thẳng vào Tạ Trần, như muốn tìm kiếm sự đồng điệu trong tâm hồn anh. "Con người có cần phải làm gì để trở thành 'con người' không ạ?"

Câu hỏi của Linh không phải là một sự thắc mắc thông thường, mà là một câu hỏi triết lý sâu sắc, chạm đến tận cùng bản chất của sự tồn tại. Nó cho thấy cô bé không chỉ đọc sách bằng mắt, mà còn đọc bằng cả tâm hồn, bằng cả trí tuệ của mình. Tạ Trần mỉm cười nhẹ, nụ cười ấy ẩn chứa sự hài lòng và một chút tự hào kín đáo. Anh biết rằng, những hạt mầm triết lý mà anh đã gieo, giờ đây đã nảy mầm và đơm hoa kết trái trong tâm hồn non trẻ này.

"Vậy, theo con, 'con người' là gì?" Tạ Trần không trả lời trực tiếp, mà lại đặt ngược lại một câu hỏi, một cách quen thuộc của anh để khuyến khích người khác tự mình tìm ra câu trả lời, tự mình khai mở trí tuệ. Đó là phương pháp "khai mở trí tuệ" mà Linh đã áp dụng với Tiểu Minh buổi sáng nay, và giờ đây, Tạ Trần lại áp dụng nó với chính cô bé.

Linh trầm ngâm một lát, đôi mắt cô bé khẽ cụp xuống, như đang lục tìm trong sâu thẳm tâm hồn mình. Rồi cô bé ngẩng đầu lên, ánh mắt kiên định và trong sáng hơn bao giờ hết. "Con người... là biết yêu thương, biết suy nghĩ, biết sống bình yên." Mỗi từ cô bé nói ra đều chứa đựng một sự chân thành và một sự thấu hiểu sâu sắc, vượt xa cái tuổi của mình. "Con người là biết quan tâm đến người khác, biết chia sẻ niềm vui nỗi buồn. Là biết suy ngẫm về cuộc sống, về vạn vật. Và là biết tìm thấy sự bình yên trong chính tâm hồn mình, dù cuộc đời có bao nhiêu sóng gió."

Tạ Trần lắng nghe từng lời của Linh, ánh mắt anh càng trở nên sâu thẳm và dịu dàng. Anh khẽ gật đầu, một nụ cười mãn nguyện nở trên môi. "Chính là vậy." Anh chỉ nói ngắn gọn hai chữ ấy, nhưng hai chữ ấy lại chứa đựng tất cả sự đồng tình, sự tán thưởng và sự khẳng định cho những gì Linh vừa nói. Đó không chỉ là câu trả lời, mà còn là sự xác nhận cho một chân lý mà anh đã theo đuổi suốt cuộc đời mình.

Linh khẽ cúi đầu, như đã nhận được câu trả lời trọn vẹn nhất, một sự xác nhận cho những suy tư sâu sắc của mình. Cô bé cảm thấy một sự bình yên lan tỏa trong tâm hồn, một sự thấu hiểu rõ ràng hơn về ý nghĩa của "vô vi" và về bản chất của "con người". Đó không phải là một sự bình yên đến từ sức mạnh hay quyền năng, mà là sự bình yên đến từ sự thấu hiểu nội tại, từ sự hòa hợp với quy luật của vạn vật.

Tạ Trần nhẹ nhàng đưa tay, khẽ xoa đầu cô bé, động tác ấy đầy sự ân cần và trìu mến. Bàn tay anh gầy gò, nhưng lại truyền đến một cảm giác ấm áp, an toàn. Anh vẫn giữ nụ cười mãn nguyện trên môi, rồi quay lại nhìn ra ngoài cửa sổ, nơi bóng tối đã hoàn toàn bao trùm, chỉ còn những ánh đèn dầu le lói và ánh trăng non đang dần hiện rõ trên nền trời đêm.

Xa xa, trên con đường làng đã chìm vào bóng tối, Bà Lão Bán Hoa đang gánh những đóa hoa cuối cùng về nhà. Dáng người bà lão lưng còng, mái tóc bạc phơ, bước đi chậm rãi nhưng vững vàng. Trên môi bà vẫn nở một nụ cười hiền lành, dù một ngày dài mưu sinh đã kết thúc. Tiếng bà lão khẽ hát một câu hò cổ, nghe thật bình dị nhưng lại tràn đầy sức sống.

Trong khoảnh khắc ấy, Tạ Trần cảm nhận rõ ràng sự luân hồi của vạn vật, của các thế hệ kế tiếp đang tiếp tục hành trình khám phá ý nghĩa cuộc sống, bằng chính trí tuệ và lòng nhân ái của mình. Anh thấy ở Linh, không chỉ là một đứa trẻ, mà là một biểu tượng cho kỷ nguyên mới của "Nhân Gian", nơi sự thấu hiểu sâu sắc về "Vô Vi Chi Đạo" ở độ tuổi nhỏ báo hiệu cô bé sẽ trở thành một trụ cột triết lý, một người dẫn dắt tư tưởng, không bằng quyền lực mà bằng trí tuệ và lòng nhân ái. Cuốn "Cổ Thư Vô Vi Chi Đạo" đã trở thành một biểu tượng cho sự chuyển đổi từ "tiên đạo" sang "nhân đạo", nơi giá trị của tri thức và sự thấu hiểu nội tại được đề cao hơn sức mạnh tu vi. Phản ứng của Tạ Trần cho thấy anh nhìn thấy tương lai mà mình hằng mong muốn đang dần thành hình thông qua thế hệ trẻ, củng cố thông điệp về "Bình Thường Vĩnh Cửu". Anh tin rằng, chính những hành động bình dị, những suy tư sâu sắc, và những giá trị nhân văn này sẽ là nền móng vững chắc cho một kỷ nguyên mới, một kỷ nguyên mà con người không cần phải thành tiên, mà vẫn có thể sống một đời trọn vẹn, chân thực, và đầy ý nghĩa.

Tác phẩm do Long thiếu sáng tác, được phát hành độc quyền tại truyen.free.