Màn đêm buông xuống Thôn Vân Sơn tựa như một tấm lụa đen huyền bí, nhưng khi ánh bình minh đầu tiên rạng rỡ xuyên qua rặng núi phía Đông, nó đã xua tan đi lớp sương mờ ảo, nhuộm vàng những mái nhà rêu phong và con đường đất quen thuộc. Lão Nông Trần, với dáng vẻ đã hoàn toàn khác biệt so với khi ông rời đi, bước đi trên con đường làng. Không còn là cái dáng còng xuống vì gánh nặng của lo toan, cũng không còn vẻ mặt khắc khổ hay ánh mắt u uất thường trực. Thay vào đó, mỗi bước chân của ông đều nhẹ nhàng, vững chãi, như thể mỗi hạt bụi trên con đường đều được nâng đỡ bởi một sức mạnh vô hình của sự thanh thản. Gương mặt ông, tuy vẫn in hằn dấu vết thời gian, nhưng lại ánh lên một vẻ bình yên đến lạ, khóe miệng đôi khi khẽ nở một nụ cười ẩn chứa sự thấu hiểu sâu xa.

Lão nông dân, trong bộ quần áo tiều phu giản dị, mái tóc bạc phơ giờ đây dường như cũng bớt phần xơ xác, mang một vẻ sáng bóng dưới ánh nắng sớm. Ông gật đầu chào hỏi những người dân làng đang hối hả ra đồng hoặc chuẩn bị cho một ngày mới. Tiếng chim hót líu lo trên những tán cây cổ thụ, tiếng suối chảy róc rách từ phía đầu nguồn, và cả tiếng gà gáy vang vọng từ những ngôi nhà xa xa, tất cả như hòa vào nhịp điệu của một cuộc sống thanh bình mà bấy lâu ông đã quên lãng. Ông hít thở thật sâu, cảm nhận mùi đất ẩm sau một đêm sương và mùi cỏ cây xanh non, những hương vị quen thuộc của quê hương, nhưng nay lại mang một ý nghĩa hoàn toàn mới mẻ.

Vài người dân làng, đang ngồi uống trà bên hiên nhà hoặc vác cuốc ra đồng, không khỏi ngạc nhiên. Họ dừng tay, đôi mắt tròn xoe dõi theo bóng Lão Nông Trần. "Ông Trần dạo này khác lạ quá...", một bà lão thì thầm với người bên cạnh, tay che miệng. "Đúng vậy, ta cứ tưởng ông ấy sẽ trở về với vẻ mặt giận dữ như mọi khi, ai ngờ...", một người đàn ông khác đáp lời, ánh mắt đầy vẻ dò xét. Những lời thì thầm, những cái nhìn tò mò, dò xét, không ngừng bám theo bước chân ông. Họ đã quá quen với hình ảnh một Lão Nông Trần cau có, nặng nề, luôn mang trong mình nỗi oán hận và chấp niệm về mảnh đất tranh chấp. Giờ đây, sự thay đổi này khiến họ không khỏi xôn xao, thậm chí còn có chút hoài nghi, liệu đây có phải là một âm mưu mới của gia tộc họ Trần chăng? Nhưng Lão Nông Trần vẫn bình thản, những lời bàn tán ấy tựa như gió thoảng mây bay, không thể chạm đến sự thanh tĩnh trong tâm hồn ông. Ông biết rằng, sự thay đổi chân thật nhất phải đến từ bên trong, và nó không cần bất kỳ lời giải thích nào. Ông không còn sống trong sự kỳ vọng hay phán xét của người khác, mà sống trong sự tự tại của chính mình, một sự tự tại mà Tạ Trần đã khơi gợi.

Xa xa trên cánh đồng lúa đang vào vụ, Thanh Niên Lý đang hì hụi gánh nước tưới rau. Anh ta là một thanh niên tráng kiện, gương mặt bướng bỉnh, ánh mắt sắc sảo nhưng giờ đây lộ rõ vẻ uể oải, mệt mỏi. Suốt thời gian qua, cuộc tranh chấp kéo dài đã khiến anh và nhiều người trẻ khác trong gia tộc họ Lý phải dồn hết sức lực vào việc đồng áng để bù đắp cho những ruộng đất bị bỏ hoang, hay những cuộc đối đầu vô nghĩa. Khi ngẩng đầu lên nghỉ mệt, ánh mắt anh vô tình chạm phải bóng dáng Lão Nông Trần đang khuất dần ở phía cuối con đường. Anh nheo mắt, cố gắng nhìn rõ hơn. "Lão già đó...", anh lẩm bẩm, "lại giở trò gì đây?". Vẻ mặt khó hiểu hiện rõ trên khuôn mặt anh. Cái vẻ thanh thản, an nhiên của Lão Nông Trần dường như là một sự sỉ nhục đối với sự kiệt quệ và bế tắc mà gia tộc họ Lý đang phải gánh chịu. Anh ta không thể tin rằng một người từng cố chấp và nặng nề như Lão Nông Trần lại có thể thay đổi đến vậy. Trong tâm trí Thanh Niên Lý, hình ảnh Lão Nông Trần luôn gắn liền với sự đối đầu, với những lời lẽ gay gắt và ánh mắt đầy thù hận. Giờ đây, khi chứng kiến một Lão Nông Trần hoàn toàn khác, một cảm giác khó chịu, xen lẫn sự hoài nghi và một chút ghen tị không tên, trỗi dậy trong lòng anh. Anh ta không biết rằng, hạt mầm của sự thay đổi đã được gieo, không phải bằng sức mạnh hay quyền lực, mà bằng trí tuệ và sự thấu hiểu. Lão Nông Trần không chỉ mang về sự bình yên cho riêng mình, mà còn mang về một làn gió mới, một tín hiệu cho sự chuyển biến của "dòng chảy nhân quả" cho cả Thôn Vân Sơn. Ánh nắng sớm vẫn rải đều trên những mái nhà, nhưng trong lòng Thanh Niên Lý, những áng mây u ám vẫn chưa thể tan đi, chỉ có thêm những hạt giống hoài nghi vừa được gieo xuống.

***

Buổi trưa, ánh nắng vàng óng ả đổ xuống Thị Trấn An Bình, xuyên qua những tán cây cổ thụ rợp bóng, tạo thành những đốm sáng lung linh trên con đường lát đá. Trong quán sách nhỏ của Tạ Trần, không khí vẫn tĩnh lặng và dịu mát như thường lệ. Tạ Trần ngồi sau quầy, thân hình gầy gò của anh tựa như một bức tượng trầm mặc, ẩn chứa một sức mạnh nội tại phi thường. Đôi mắt sâu thẳm của anh, tựa hồ chứa đựng cả nghìn năm lịch sử và vạn vật luân hồi, lướt qua từng dòng chữ cổ xưa trên một cuốn sách đã ngả màu thời gian. Mùi giấy cũ, mùi mực tàu phảng phất trong không khí, hòa quyện với hương trà thoang thoảng từ chén trà men ngọc mà anh đang nhấp từng ngụm nhỏ. Anh không đọc sách theo kiểu tìm kiếm kiến thức đơn thuần, mà là để thấu hiểu, để cảm nhận "dòng chảy nhân quả" đang chuyển động không ngừng quanh mình.

Thư Đồng Tiểu An, với dáng người nhỏ nhắn và đôi mắt toát lên vẻ thông minh lanh lợi, đang cặm cụi lau dọn những chiếc bàn gỗ đã bóng loáng. Thằng bé miệng lẩm bẩm, không ngừng kể những câu chuyện nghe lỏm được từ khách vãng lai, từ những người dân thị trấn hay từ những người nông dân hiếm hoi ghé qua quán. "Tiên sinh, người ta nói ông Trần ở Thôn Vân Sơn về rồi!", Tiểu An cất giọng trong trẻo, ánh mắt đầy vẻ hiếu kỳ nhìn về phía Tạ Trần. "Mà lạ lắm, không còn cau có nữa! Mấy bà hàng xóm bảo, ông ấy trông như được uống tiên đan vậy, mặt mũi tươi tỉnh, đi đứng cũng nhẹ nhàng hơn nhiều". Tiểu An dùng tay khoa chân múa tay, cố gắng diễn tả sự kinh ngạc của những người mà nó đã nghe kể. "Mấy người ở chợ còn bàn tán, bảo ông ấy chắc tìm thấy bí kíp gì đó rồi, không thì làm sao mà thay đổi nhanh đến thế được?". Thằng bé nhìn Tạ Trần, hy vọng nhận được một lời giải đáp, một sự lý giải cho những điều kỳ lạ mà nó đã nghe.

Tạ Trần chỉ khẽ nhấp trà, không nói một lời. Ánh mắt anh vẫn dán vào trang sách, nhưng khóe môi anh khẽ nở một nụ cười kín đáo. Anh gật đầu nhẹ, một cử chỉ dường như không có ý nghĩa gì đặc biệt, nhưng đối với Tiểu An, đó là một sự chấp thuận, một dấu hiệu cho thấy tiên sinh của nó đã lắng nghe. Trong tâm trí Tạ Trần, những lời kể ngây thơ của Tiểu An không chỉ là những câu chuyện phiếm, mà là những mảnh ghép quan trọng của bức tranh "dòng chảy nhân quả" mà anh đang quan sát. Sự thay đổi của Lão Nông Trần, tưởng chừng như chỉ là chuyện riêng của một cá nhân, nhưng lại có sức ảnh hưởng lan tỏa, như một gợn sóng nhỏ trên mặt hồ tĩnh lặng, từ từ lan rộng ra khắp Thôn Vân Sơn, và thậm chí đến cả Thị Trấn An Bình này.

Anh biết, cái "bí kíp" mà Tiểu An nhắc đến không phải là tiên đan hay công pháp tu luyện nào, mà chính là sự thức tỉnh của "nhân đạo", là khả năng "thấu hiểu" và "nhường nhịn" mà anh đã khơi gợi. Lão Nông Trần đã không "mất người", mà ngược lại, ông đã tìm lại được chính mình, tìm thấy sự trọn vẹn trong nhân tính của mình, điều mà rất nhiều tu sĩ đã đánh mất trên con đường mưu cầu sức mạnh. Tạ Trần không cần trực tiếp can thiệp, không cần dùng đến bất kỳ phép thuật nào. Anh chỉ đơn giản là gieo một hạt mầm của triết lý, để nó tự nảy mầm trong tâm hồn Lão Nông Trần, và giờ đây, hạt mầm ấy đã bắt đầu kết trái.

Anh quay trở lại với cuốn sách cổ, những dòng chữ đã mờ nhạt theo thời gian, nhưng lại ẩn chứa những triết lý vĩnh cửu. Ánh nắng trưa vẫn dịu dàng xuyên qua khung cửa sổ, chiếu rọi lên những chồng sách, lên tấm lưng gầy của Tạ Trần và cả bóng dáng nhỏ bé của Tiểu An đang miệt mài lau dọn. Trong không gian tĩnh lặng ấy, có một sự chuyển biến vô hình đang diễn ra, một sự chuyển biến không ồn ào, không khoa trương, nhưng lại có sức mạnh thay đổi cả một cục diện. Tạ Trần, với vai trò là "điểm neo nhân quả", không phải là người định đoạt, mà là người quan sát, người khơi gợi, và người tin tưởng vào sức mạnh của nhân tính. Anh tin rằng, ngay cả trong kỷ nguyên Thiên Đạo suy yếu, khi linh khí mỏng dần và con người dễ "mất người", thì "nhân đạo" vẫn là ngọn hải đăng dẫn lối, giúp con người tìm thấy ý nghĩa đích thực của cuộc sống, không cần thành tiên, chỉ cần sống đúng với bản chất lương thiện của mình.

***

Khi ánh chiều tà bắt đầu buông xuống, nhuộm đỏ cả một góc trời Thôn Vân Sơn, gió nhẹ se lạnh thổi qua những rặng tre, mang theo chút hơi sương của buổi tối. Trong căn nhà lớn nhất của Gia tộc họ Lý, không khí lại bao trùm một vẻ trầm uất và nặng nề. Trưởng Lão Lý, một lão nhân râu tóc bạc phơ, gương mặt khắc khổ, ngồi trầm ngâm bên bàn trà. Ánh mắt ông chứa đựng sự mệt mỏi và lo toan đã chồng chất qua bao năm tháng. Chiếc áo tơ tằm màu xám bạc tuy tươm tất nhưng đã lộ rõ vẻ cũ kỹ, sờn màu, như chính vận mệnh của gia tộc ông. Ông đưa tay vuốt nhẹ bộ râu dài, một tiếng thở dài nặng nề thoát ra khỏi lồng ngực, hòa vào tiếng gió rít qua khe cửa.

Xung quanh ông là Thanh Niên Lý, với vẻ mặt bướng bỉnh đã bị thay thế bằng sự uể oải rõ rệt, và một vài người lớn tuổi khác trong gia tộc. Tất cả đều mang vẻ chán nản, mệt mỏi. Ánh đèn dầu leo lét trên bàn chỉ càng làm tăng thêm sự ảm đạm cho căn phòng. Cuộc tranh chấp đất đai với gia tộc họ Trần, tưởng chừng như là một cuộc chiến của danh dự và quyền lợi, nhưng giờ đây đã trở thành một gánh nặng không thể chịu nổi. "Chúng ta cứ thế này mãi sao?", Trưởng Lão Lý cất giọng khàn đục, ánh mắt vô định nhìn ra ngoài cửa sổ, nơi ánh chiều tà đang tắt dần, nhường chỗ cho bóng đêm. "Đất đai thì bỏ hoang, người trong nhà thì bất hòa, mùa màng thất bát, rồi sẽ đi về đâu?". Giọng ông chứa đựng sự tuyệt vọng và bất lực.

Những người lớn tuổi khác cũng thở dài theo. Một người phụ nữ trung niên, gương mặt hốc hác vì lo lắng, khẽ nói: "Đúng vậy, Trưởng Lão. Mấy đứa nhỏ trong nhà cũng bắt đầu than vãn. Chúng nó không hiểu tại sao chúng ta cứ phải tiếp tục cuộc tranh chấp này nữa. Cuộc sống ngày càng khó khăn hơn trước, linh khí thì mỏng dần, ai cũng chỉ muốn có một cuộc sống yên ổn." Những lời nói đó như một lưỡi dao cứa vào vết thương lòng của Trưởng Lão Lý. Ông biết, cuộc sống của người dân ở Thôn Vân Sơn, và cả Nhân Gian nói chung, đã không còn như xưa. Cái thời tu sĩ có thể dùng pháp lực để giải quyết mọi chuyện đã qua. Giờ đây, mỗi hạt gạo, mỗi tấc đất đều quý giá.

Thanh Niên Lý, ngồi đối diện Trưởng Lão, ban đầu vẫn giữ vẻ mặt cố chấp. "Nhưng lẽ nào lại nhượng bộ lão Trần đó?", anh ta cất giọng, tuy không còn sự hăng hái như trước, nhưng vẫn còn chút kiêu hãnh cố hữu. "Chúng ta đã tốn bao nhiêu công sức, bao nhiêu năm tháng cho chuyện này. Nếu giờ bỏ cuộc, chẳng phải là phí hoài tất cả sao?". Lời nói của anh ta vang lên trong căn phòng im ắng, nhưng không ai hưởng ứng. Thay vào đó, một người đàn ông lớn tuổi khác, tóc đã điểm bạc, khẽ lắc đầu. "Thanh Niên Lý à, không phải là nhượng bộ, mà là tìm một con đường. Cứ thế này thì... chúng ta chịu đựng không nổi nữa." Giọng ông ta yếu ớt, nhưng lại chứa đựng sự thật không thể chối cãi.

Trưởng Lão Lý nhắm mắt lại. Trong tâm trí ông, hình ảnh Lão Nông Trần tươi tỉnh sáng nay chợt hiện lên. Cái vẻ bình thản đến lạ của đối thủ cũ đã gieo vào lòng ông một hạt mầm hoài nghi. Liệu có phải ông ấy đã tìm ra một cách gì đó, một con đường mà gia tộc họ Lý chưa từng nghĩ tới? Ông đã từng nghĩ rằng, sự kiên trì và cố chấp sẽ mang lại chiến thắng, nhưng giờ đây, ông chỉ thấy sự kiệt quệ và chia rẽ. Ông mở mắt, nhìn ra ngoài cửa sổ một lần nữa. Màn đêm đã bao trùm hoàn toàn, chỉ còn lại những vì sao lấp lánh trên nền trời đen. Một cảm giác bất lực len lỏi trong trái tim ông. "Phải rồi...", ông lẩm bẩm, "chúng ta phải tìm một con đường mới. Không thể cứ thế này mãi được. Nhưng con đường đó là gì, và ai có thể dẫn lối?". Trong khoảnh khắc đó, hình ảnh Lão Nông Trần với vẻ mặt bình yên hiện rõ hơn bao giờ hết, và một ý nghĩ mơ hồ, mong manh bắt đầu nhen nhóm trong tâm trí vị trưởng lão già nua. Có lẽ, đã đến lúc phải đặt lòng tự tôn sang một bên, và lắng nghe những điều mà bấy lâu nay họ đã cố tình bỏ qua.

***

Đêm khuya ở Thôn Vân Sơn, trăng sáng vằng vặc trên nền trời, soi rọi vạn vật trong một màu bạc huyền ảo. Sương đêm bắt đầu giăng mắc, phủ một lớp mỏng lên những mái nhà, cành cây và con đường đất. Trong không gian tĩnh mịch, chỉ còn lại tiếng côn trùng rả rích và tiếng suối chảy róc rách, tựa như lời thì thầm của tạo hóa. Thanh Niên Lý, với tâm trạng bồn chồn, không thể nào chợp mắt. Những lời nói của Trưởng Lão Lý và sự uể oải của các thành viên khác trong gia tộc cứ văng vẳng bên tai anh. Anh đứng dậy, khoác vội chiếc áo vải thô đã sờn, và bước ra khỏi nhà, lang thang trên con đường làng quen thuộc. Mỗi bước chân anh đều nặng nề, chất chứa sự thất vọng và một nỗi hoang mang mơ hồ về tương lai.

Anh đi dọc theo con đường nhỏ dẫn ra bờ suối, nơi những bụi cây dại và đá cuội nằm rải rác. Mùi đất ẩm và sương đêm mơn man trên da thịt, mang theo một chút lạnh lẽo. Anh ngẩng đầu nhìn vầng trăng tròn vành vạnh, lòng đầy những câu hỏi không lời đáp. "Liệu có thật là không còn cách nào khác?", anh tự hỏi. "Chẳng lẽ chúng ta cứ phải chịu đựng cái vòng lặp vô nghĩa này mãi sao?". Mặc dù bề ngoài anh luôn tỏ ra cứng rắn và cố chấp, nhưng sâu thẳm bên trong, sự mệt mỏi đã gặm nhấm anh từ lâu. Anh nhớ lại những ngày thơ ấu, khi hai gia tộc tuy có những bất đồng nhỏ, nhưng vẫn sống hòa thuận, cùng nhau gieo trồng và thu hoạch. Giờ đây, những hình ảnh ấy chỉ còn là ký ức xa xăm, bị che phủ bởi bóng tối của sự thù hận và tranh chấp.

Khi bước đến khúc cua quen thuộc bên bờ suối, Thanh Niên Lý chợt khựng lại. Dưới ánh trăng bạc, một bóng người gầy gò đang ngồi một mình trên tảng đá lớn, hướng mặt về phía dòng nước chảy. Đó chính là Lão Nông Trần. Anh ta nheo mắt, không tin vào cảnh tượng trước mắt mình. Lão Nông Trần không hề cau có, không hề có vẻ nặng nề hay ưu tư. Thay vào đó, ông ta ngồi đó một cách bình thản, đôi mắt hướng về vầng trăng, khóe miệng khẽ nở một nụ cười an lành. Ánh trăng chiếu rọi khuôn mặt ông, làm nổi bật những nếp nhăn của thời gian, nhưng lại không thể che giấu đi vẻ thanh thoát, nhẹ nhàng. Ông ta không hề giống một người đang gánh chịu một cuộc tranh chấp kéo dài, mà giống như một vị ẩn sĩ đang hòa mình vào thiên nhiên, tận hưởng sự tĩnh lặng của đêm khuya.

Thanh Niên Lý lặng lẽ đứng từ xa quan sát. Anh ta không dám đến gần, một phần vì sự ngạc nhiên, một phần vì sự khó hiểu. "Sao lão ta lại có thể bình thản như vậy?", anh ta tự nhủ, giọng nói chỉ đủ để mình nghe thấy. "Chẳng lẽ có điều gì đó mà mình chưa hiểu?". Sự đối lập gay gắt giữa vẻ bình yên đến khó tin của Lão Nông Trần và sự hỗn loạn, bế tắc trong lòng mình khiến Thanh Niên Lý suy ngẫm sâu sắc. Anh ta nhớ lại vẻ mặt kiệt quệ của Trưởng Lão Lý, nhớ lại những lời than vãn của những người lớn tuổi trong gia tộc. Tất cả đều chìm đắm trong sự tuyệt vọng, trong khi đối thủ của họ lại tìm thấy sự an nhiên.

Lão Nông Trần, dường như cảm nhận được sự hiện diện của Thanh Niên Lý, nhưng ông không quay đầu lại. Ông chỉ khẽ mỉm cười, một nụ cười thấu hiểu và bao dung, không hề có chút mỉa mai hay chiến thắng. Đó là nụ cười của một người đã buông bỏ chấp niệm, đã tìm thấy con đường của riêng mình. Anh ta, Thanh Niên Lý, đã từng coi Lão Nông Trần là biểu tượng của sự cố chấp, của những tư tưởng cũ kỹ, nhưng giờ đây, ông ta lại là một ẩn số, một lời giải đáp cho những câu hỏi mà anh ta đang bế tắc.

Trong khoảnh khắc đó, một ký ức mơ hồ chợt lóe lên trong tâm trí Thanh Niên Lý. Anh ta nhớ lại những lời đồn đại về một "quán sách" ở Thị Trấn An Bình, nơi có một thư sinh kỳ lạ, không tu tiên nhưng lại có trí tuệ siêu phàm, có thể nhìn thấu nhân tâm, và những người tìm đến đó đều tìm thấy sự bình yên. Anh ta đã từng gạt bỏ những lời đồn ấy như những chuyện phiếm vô căn cứ. Nhưng giờ đây, khi chứng kiến sự thay đổi kỳ diệu của Lão Nông Trần, những lời đồn ấy bỗng trở nên chân thực hơn bao giờ hết. Có lẽ nào, Lão Nông Trần đã tìm thấy "bí kíp" của mình ở nơi ��ó? Có lẽ nào, cái "con đường mới" mà Trưởng Lão Lý đang tìm kiếm lại nằm trong những trang sách cũ kỹ, trong những triết lý đã bị lãng quên?

Thanh Niên Lý vẫn đứng đó, dưới ánh trăng, giữa tiếng suối chảy và mùi sương đêm. Ánh mắt anh ta không còn sự bướng bỉnh hay uể oải, mà thay vào đó là một sự suy tư sâu sắc, một hạt mầm hoài nghi đã nảy nở thành một sự tò mò mạnh mẽ. Sự bình yên của Lão Nông Trần đã gieo vào lòng anh một câu hỏi lớn, một câu hỏi có thể thay đổi cả cục diện của Thôn Vân Sơn. Anh ta biết, mình cần phải tìm hiểu, cần phải đi tìm câu trả lời, không chỉ cho riêng mình mà còn cho cả gia tộc. Và cái "quán sách" kia, dường như đang vẫy gọi anh, hứa hẹn một sự giải đáp cho những chấp niệm đã ăn sâu bấy lâu nay.

Tác phẩm do Long thiếu sáng tác, dành riêng cho độc giả truyen.free.