Ánh trăng đã bắt đầu ló rạng, thay thế cho vầng thái dương vừa khuất bóng. Trong không gian tĩnh mịch của quán sách, chỉ còn tiếng thở đều của Tiểu An và Tạ Trần. Kỷ nguyên Thiên Đạo suy yếu đang mở ra một con đường mới, nơi những giá trị tưởng chừng đã bị lãng quên của "nhân đạo" lại trở nên quan trọng hơn bao giờ hết. Và Tạ Trần, một thư sinh bán sách, đang lặng lẽ chuẩn bị cho vai trò của mình, không phải là một cứu tinh, mà là một người gieo hạt, một người dẫn lối cho một kỷ nguyên mới, nơi con người học cách tìm thấy sự trọn vẹn trong chính cuộc sống bình thường của họ, mà không cần đến sự ảo vọng của tu tiên.

***

Đêm đã về khuya, phủ một màn sương mỏng lên Thôn Vân Sơn, khiến những ngôi nhà gỗ và đá nhỏ nép mình dưới chân núi càng thêm phần ẩn mình trong tĩnh mịch. Tiếng côn trùng rả rích từ những bụi cây ven đường, tiếng suối chảy róc rách từ con suối nhỏ uốn lượn qua làng, và thỉnh thoảng là tiếng gà gáy lạc mùa từ xa vọng lại, tất cả hòa quyện vào nhau tạo nên một bản giao hưởng êm đềm của vùng sơn cước. Mùi đất ẩm sau một ngày nắng, mùi cỏ dại thoang thoảng cùng làn khói bếp đã tàn còn vương vấn trong không khí, mang theo sự thanh bình đến lạ. Nơi đây, khí trời se lạnh, ánh trăng mờ nhạt như một tấm gương hoen ố, chỉ đủ soi rọi những đường nét mờ ảo của cảnh vật, khiến mọi thứ chìm trong một vẻ đẹp u tịch, gần gũi với thiên nhiên nguyên sơ.

Thế nhưng, trong căn nhà gỗ đơn sơ của Lão Nông Trần, sự yên bình ấy lại không thể ngự trị. Ông trằn trọc trên chiếc giường tre cũ kỹ, đôi mắt mệt mỏi mở thao láo nhìn trần nhà tối đen. Khuôn mặt khắc khổ của người nông dân quanh năm bán mặt cho đất bán lưng cho trời giờ đây lại hằn thêm những nếp nhăn của lo âu và phiền muộn. Ánh mắt ông vô thức dõi ra ngoài cửa sổ, xuyên qua màn đêm, hướng về phía giếng làng xa xa. Nơi đó, ông biết, chiếc bình gốm của Tạ Trần vẫn lặng lẽ ở đó, đầy ắp nước, như một biểu tượng của sự bình yên mà giờ đây làng ông đang thiếu thốn.

Những lời tuyên bố cứng rắn, không khoan nhượng của Trưởng Tộc Trần và Trưởng Tộc Lý cứ văng vẳng bên tai ông, như những tiếng sét đánh ngang tai, xé toạc sự hòa thuận đã tồn tại hàng trăm năm qua. "Nước là sự sống của gia tộc ta, không thể nhượng bộ!" – lời lẽ đanh thép của Trưởng Tộc Trần. "Lý gia không thể cúi đầu trước bất cứ ai!" – câu nói đầy kiêu hãnh của Trưởng Tộc Lý. Chúng cứ lặp đi lặp lại trong tâm trí Lão Nông Trần, xoáy sâu vào nỗi thất vọng và bất lực của ông. Ông đã chứng kiến biết bao mùa màng bội thu, bao lễ hội tưng bừng, bao thế hệ con cháu lớn lên dưới bóng cây cổ thụ bên giếng làng, nơi mà cả hai gia tộc từng chung tay đào đắp. Giờ đây, chỉ vì một dòng suối cạn, một mảnh đất khô cằn, mà tình làng nghĩa xóm bỗng chốc trở nên mỏng manh như sương khói.

Lòng ông quặn thắt khi nghĩ đến những ánh mắt thất vọng của dân làng, những tiếng thở dài não nuột của những người hàng xóm thân thiết. Ông cảm thấy bế tắc tột cùng, không biết phải làm gì để hàn gắn vết nứt đang ngày càng sâu hơn trong lòng ngôi làng mà ông yêu thương hơn cả sinh mạng mình. Ông đã từng tin tưởng vào sự khôn ngoan của các bậc trưởng bối, tin vào lời dạy của tổ tiên về tình đoàn kết. Nhưng giờ đây, những niềm tin ấy đang lung lay dữ dội.

"Bình gốm chứa đầy nước... nhưng lòng người sao lại khô cạn đến thế?" Lão Nông Trần lẩm bẩm, giọng khàn đặc như tiếng gió lùa qua vách lá. Ông nhớ lại lời nói của Tạ Trần hôm nào, khi thư sinh ấy đứng bên giếng làng, tay vuốt ve chiếc bình gốm, ánh mắt xa xăm như nhìn thấu vạn vật. "Lời Tạ Trần nói có ý gì...? Chẳng lẽ, sự bình yên không nằm ở dòng nước, mà nằm ở chính tâm can con người?" Một câu hỏi không lời đáp, cứ mãi lởn vởn trong đầu ông, day dứt không nguôi. Ông biết, Tạ Trần không phải là một tu sĩ, không có pháp lực phi phàm để giải quyết tranh chấp này. Nhưng những lời nói của Tạ Trần, những hành động tưởng chừng vô tri của anh, lại có sức lay động kỳ lạ. Chúng gieo vào lòng ông một hạt mầm suy tư, một sự nghi hoặc về con đường mà làng ông đang đi.

Không thể nằm yên được nữa, Lão Nông Trần khẽ khàng ngồi dậy, tấm lưng còng gập vì lao động nặng nhọc. Ông đi đi lại lại trong căn phòng chật hẹp, mỗi bước chân đều nặng trĩu. Căn nhà tĩnh lặng, chỉ có tiếng thở đều của vợ ông và tiếng ngáy khe khẽ của đứa cháu nội. Ông không muốn đánh thức họ. Nỗi phiền muộn này, ông muốn tự mình gánh chịu, tự mình tìm lối thoát. Ông nhìn chằm chằm vào khoảng không, như thể đang tìm kiếm một câu trả lời vô hình. Mái tóc đã bạc trắng của ông rối bời, phản chiếu ánh sáng mờ ảo từ khe cửa. Sau một hồi giằng xé, như có một lực vô hình thúc đẩy, ông khẽ khàng với tay lấy chiếc áo khoác vải thô cũ kỹ treo trên vách, khoác lên mình. Chiếc áo đã sờn vai, thấm đẫm mùi mồ hôi và đất đai, nhưng lại mang đến cho ông một cảm giác thân thuộc, an toàn. Với một tiếng thở dài cuối cùng, ông lặng lẽ rời khỏi nhà, bước chân nhẹ nhàng như sợ làm vỡ tan sự yên tĩnh của màn đêm.

***

Lão Nông Trần bước đi trong đêm tối, rời khỏi Thôn Vân Sơn, bỏ lại sau lưng những nỗi lo toan và sự ngột ngạt đang bủa vây làng. Con đường mòn quen thuộc dẫn đến Thị Trấn An Bình, con đường mà ông đã đi không biết bao nhiêu lần để bán nông sản hay mua sắm vật dụng, giờ đây bỗng trở nên dài đằng đẵng, hun hút và đầy bất định. Từng bước chân ông đều nặng nề, không phải vì mệt mỏi thể chất, mà vì gánh nặng trong tâm trí. Màn đêm bao phủ, chỉ có ánh trăng mờ nhạt xuyên qua những tán lá cây cổ thụ ven đường, tạo thành những vệt sáng lờ mờ, ảo ảnh. Gió đêm mơn man thổi, mang theo hơi lạnh từ núi rừng, nhưng không thể xoa dịu được sự nóng ran trong lòng ông.

Ông không biết mình đang đi đâu, chỉ biết muốn thoát khỏi không khí ngột ngạt của làng, thoát khỏi những tiếng tranh cãi, những lời trách móc, và đặc biệt là thoát khỏi sự giằng xé nội tâm của chính mình. Ông từng nghĩ đến việc tìm một người hiền triết, một vị đạo sĩ nào đó để cầu xin lời khuyên. Nhưng trong kỷ nguyên Thiên Đạo suy yếu này, những bậc tu sĩ chân chính đã trở nên hiếm hoi, và phần lớn đều ẩn mình hoặc đã "mất người", chẳng còn bận tâm đến những chuyện thế tục của phàm nhân. Hơn nữa, ông không muốn tìm đến phép thuật hay quyền năng siêu nhiên. Cái ông cần là một sự bình yên, một sự thấu hiểu, chứ không phải một giải pháp ép buộc.

Khi những ánh đèn lồng đầu tiên của Thị Trấn An Bình bắt đầu hiện ra ở phía xa, tựa những đốm lửa lập lòe trong màn đêm, Lão Nông Trần cảm thấy một chút nhẹ nhõm. Ánh sáng ấy, dù chỉ là ánh sáng nhân tạo, cũng đủ xua đi một phần bóng tối u uất trong lòng ông. Con đường lát đá sỏi bắt đầu thay thế cho con đường đất gồ ghề, những ngôi nhà gỗ và gạch đơn giản hiện ra rõ nét hơn dưới ánh sáng yếu ớt của các lồng đèn dầu treo trước hiên. Thị trấn lúc này đã chìm vào giấc ngủ, chỉ còn vài quán trọ hay tửu lầu còn lác đác mở cửa, hắt ra ánh sáng vàng vọt và tiếng nói chuyện khe khẽ của những lữ khách muộn.

Lão Nông Trần chậm rãi bước vào thị trấn. Tiếng nói chuyện thưa thớt, tiếng rao hàng đã im bặt, chỉ còn tiếng bước chân của ông vọng lại trên con đường vắng. Mùi thức ăn đã nguội lạnh, mùi gỗ mộc mạc và mùi đất ẩm hòa quyện vào nhau, tạo nên một không khí rất riêng của một thị trấn nhỏ khi đêm về. Ông đi ngang qua các tửu lầu, ánh mắt vô định lướt qua những bóng người còn đang cụng chén bên trong, nhưng ông không dừng lại. Tâm trí ông không tìm kiếm sự giải khuây nhất thời từ men rượu, hay những câu chuyện phiếm vô thưởng vô phạt.

Thế rồi, ánh mắt ông bỗng dừng lại. Không phải là ánh sáng rực rỡ từ một tửu lầu sang trọng, cũng không phải là ánh đèn lồng treo cao trước một cửa tiệm buôn bán. Đó là một ánh sáng dịu nhẹ, ấm áp, hắt ra từ một góc phố nhỏ. Ánh sáng ấy không quá chói chang, nhưng lại có sức hút kỳ lạ, như một ngọn hải đăng giữa biển đêm. Nó đến từ quán sách nhỏ của Tạ Trần. Một nơi mà ông chưa từng nghĩ mình sẽ tìm đến, bởi ông, một lão nông dân quanh năm chỉ biết đến đồng ruộng, sách vở dường như là một thứ xa xỉ, không thuộc về thế giới của ông.

Nhưng đêm nay thì khác. Ánh sáng từ quán sách ấy, cùng với những lời nói của Tạ Trần cứ vang vọng trong tâm trí, đã tạo nên một lực hấp dẫn không thể cưỡng lại. Ông do dự một chút, bước chân chùng lại. Có nên vào không? Một lão nông như ông, lại đi tìm gì ở một quán sách vào giờ này? Sự bẽn lẽn, tự ti của một người ít học xen lẫn với nỗi khao khát tìm kiếm sự bình yên đã đẩy ông đến đây. Đôi mắt mệt mỏi của ông vẫn còn nặng trĩu suy tư, nhưng đã có một tia hy vọng mong manh, một tia sáng nhỏ nhoi lóe lên trong màn đêm u tối của lòng ông. Ông hít một hơi thật sâu, rồi dứt khoát bước thẳng về phía đó, như một con thuyền tìm thấy bến bờ sau một chuyến hải trình đầy bão tố.

***

Quán sách của Tạ Trần nằm nép mình ở một góc phố yên tĩnh của Thị Trấn An Bình. Kiến trúc đơn giản với những bức tường gỗ mộc mạc, một mái ngói xám đã bạc màu theo thời gian, và một khung cửa sổ lớn luôn mở hé để đón gió trời. Đêm đã khuya lắm rồi, nhưng ánh đèn dầu bên trong vẫn bập bùng sáng, hắt ra một vầng sáng dịu nhẹ lên con đường đá bên ngoài. Lão Nông Trần đẩy nhẹ cánh cửa gỗ, tiếng kẽo kẹt khe khẽ của bản lề cũ vang lên, phá vỡ sự tĩnh mịch của đêm.

Bên trong, không khí thật ấm cúng và an yên. Một mùi hương thoang thoảng của giấy cũ, mực tàu, và gỗ trầm hương nhẹ nhàng xông vào khứu giác, mang đến một cảm giác thư thái lạ lùng. Tạ Trần đang ngồi sau quầy, thân hình gầy gò của anh cúi xuống, chăm chú đọc một cuốn sách cổ dưới ánh đèn dầu. Ánh đèn hắt lên khuôn mặt thanh tú của anh, làm nổi bật đôi mắt sâu thẳm, tĩnh lặng như mặt hồ thu. Bên cạnh anh, trên một chiếc ghế gỗ nhỏ, Thư Đồng Tiểu An cũng đang miệt mài luyện chữ, tiếng bút lông sột soạt trên giấy vang lên đều đặn, tạo thành một âm thanh quen thuộc và bình dị.

Tiếng cửa kẽo kẹt khiến Tạ Trần khẽ ngẩng đầu. Ánh mắt bình thản của anh, như mặt hồ thu không gợn sóng, chạm vào ánh mắt đầy suy tư, mệt mỏi của Lão Nông Trần. Không một lời chào hỏi, không một câu hỏi thăm nào được thốt ra. Cả hai đều không nói gì, nhưng dường như giữa họ đã có một sự thấu hiểu vô hình. Tạ Trần không cần hỏi, anh đã cảm nhận được những luồng nhân quả phức tạp đang giằng xé trong lòng Lão Nông Trần, cảm nhận được sự tuyệt vọng và khao khát bình yên của ông. Anh chỉ khẽ gật đầu, một nụ cười nhẹ ẩn hiện trên môi, rồi đưa tay chỉ về phía một kệ sách cổ nằm sâu trong góc phòng, ngụ ý mời. Cử chỉ ấy vừa lịch sự, vừa hàm chứa một sự tôn trọng sâu sắc, không ép buộc.

Lão Nông Trần hiểu ý. Ông gật đầu đáp lại, sự biết ơn và cảm kích dâng lên trong lòng. Bước chân ông chậm rãi, nhẹ nhàng tiến đến kệ sách. Bàn tay chai sạn, thô ráp vì lao động của ông run rẩy lướt qua những bìa sách cũ kỹ, sờn màu, cảm nhận sự thô ráp của giấy, sự lạnh lẽo của da bọc. Mỗi cuốn sách đều mang theo một câu chuyện, một thế giới riêng. Lão Nông Trần không biết chữ nhiều, nhưng ông tin rằng, trong những cuốn sách này, có lẽ có điều gì đó có thể xoa dịu tâm hồn ông.

Ánh đèn dầu dịu nhẹ hắt lên những hàng chữ cái, những hình vẽ minh họa đơn sơ nhưng đầy ý nghĩa. Sau một hồi ngập ngừng, ông dừng lại trước một cuốn sách có tựa đề 'Những Câu Chuyện Cổ Tích Về Sự Đoàn Kết'. Cái tên ấy, như một tiếng gọi thân thuộc, như một lời nhắc nhở về những giá trị mà làng ông đang đánh mất, đã thu hút ông. Ông khẽ khàng lấy cuốn sách xuống, rồi tìm một chiếc ghế gỗ cũ kỹ ở góc phòng, nơi ánh sáng không quá chói chang, lặng lẽ ngồi xuống.

Cuốn sách mở ra, những trang giấy đã ngả màu ố vàng, mang theo hơi thở của thời gian. Lão Nông Trần bắt đầu lật dở từng trang. Ông không đọc nhanh, thậm chí có những chữ ông phải đánh vần, nhưng ông đọc một cách chăm chú, chậm rãi. Từng câu chữ, từng câu chuyện ngụ ngôn đơn sơ, từng hình ảnh minh họa mộc mạc trong sách bắt đầu gột rửa những muộn phiền trong tâm trí ông. Những câu chuyện về tình làng nghĩa xóm, về sự sẻ chia, về những bài học về lòng tham và sự cố chấp, chúng cứ thế thấm dần vào tâm hồn ông, như dòng nước mát lành tưới tắm một mảnh đất khô cằn.

Tạ Trần, sau khi thấy Lão Nông Trần đã ổn định chỗ ngồi, lại lặng lẽ pha một ấm trà nóng. Tiếng nước reo nhẹ nhàng trong ấm, rồi tiếng trà rót vào chén sứ thanh tao, tất cả đều diễn ra trong im lặng. Anh đặt một chén trà nhỏ, nghi ngút khói, lên bàn gần Lão Nông Trần mà không nói một lời nào. Hơi ấm từ chén trà lan tỏa, mang theo hương thơm dịu nhẹ của thảo mộc, như một sự an ủi vô hình. Rồi anh lại quay trở lại vị trí của mình, tiếp tục công việc đọc sách, thỉnh thoảng liếc nhìn Lão Nông Trần với ánh mắt thấu hiểu. Anh biết, những hạt mầm trí tuệ, những giá trị của "nhân đạo", đang dần bén rễ trong lòng người nông dân ấy.

Tiểu An, vẫn miệt mài luyện chữ, cũng ngẩng đầu nhìn theo ánh mắt của tiên sinh, rồi lại nhìn Lão Nông Trần đang chăm chú đọc sách. Thằng bé chưa hiểu hết, nhưng nó cảm nhận được sự bình yên đang lan tỏa trong quán sách, một sự bình yên khác hẳn với những gì nó nghe được về Thôn Vân Sơn. Ánh đèn dầu vẫn bập bùng, soi rõ bóng hai con người tĩnh lặng, một người đắm chìm vào tri thức cổ xưa, một người tìm thấy sự thanh thản trong những câu chuyện bình dị, và một đứa trẻ đang học cách viết nên tương lai. Kỷ nguyên Thiên Đạo suy yếu đang mở ra một con đường mới, nơi những giá trị tưởng chừng đã bị lãng quên của "nhân đạo" lại trở nên quan trọng hơn bao giờ hết, và Tạ Trần, một thư sinh bán sách, đang lặng lẽ gieo những hạt mầm đầu tiên cho một kỷ nguyên không cần đến sự ảo vọng của tu tiên, chỉ cần sự trọn vẹn của con người.

Tác phẩm này là sáng tác độc quyền của Long thiếu trên nền tảng truyen.free.