Ánh trăng non của đêm qua đã nhường chỗ cho tia nắng ban mai đầu tiên, len lỏi qua ô cửa sổ bằng giấy dầu đã ngả màu thời gian của quán sách. Bụi vàng li ti, như những hạt cát thời gian, lơ lửng nhảy múa trong luồng sáng mỏng manh, tạo nên một khung cảnh huyền ảo, tĩnh mịch đến lạ. Trong không gian ấy, mùi giấy cũ, mực tàu, và hương gỗ mục của tủ sách quyện vào nhau, tạo thành một thứ mùi hương đặc trưng, vừa cổ kính vừa ấm áp, khiến tâm hồn người ta như được gột rửa khỏi những ồn ào của thế sự. Tiếng chim sẻ non lích chích ngoài mái hiên, cùng tiếng lá cây xào xạc theo làn gió sớm, càng làm nổi bật sự thanh tịnh nơi đây.

Tạ Trần, với thân hình gầy gò nhưng ẩn chứa một vẻ thư thái lạ thường, đang ngồi sau quầy, tay lật nhẹ từng trang sách cổ. Làn da trắng nhợt của hắn, cùng đôi mắt sâu thẳm luôn ánh lên vẻ tỉnh táo và suy tư, khiến hắn trông như một bức họa thủy mặc giữa trần thế. Trang phục áo vải bố màu nhã nhặn, không chút phô trương, càng làm nổi bật khí chất phi phàm ẩn trong vẻ ngoài phàm tục. Hắn đọc không nhanh, đôi khi dừng lại thật lâu ở một dòng chữ, như đang chiêm nghiệm điều gì đó sâu xa ẩn chứa trong từng nét mực.

Tiểu An, cậu bé thư đồng gầy gò với đôi mắt lanh lợi, đang cặm cụi lau chùi từng kệ sách, xếp lại những chồng sách đã xộc xệch. Nét mặt cậu bé vẫn còn vương vấn chút bối rối từ câu chuyện đêm qua với Lâm Phong, nhưng cũng pha lẫn sự nghiêm túc và trân trọng. Mỗi động tác của cậu bé đều nhẹ nhàng, cẩn thận, như sợ làm kinh động đến sự yên tĩnh thiêng liêng của không gian tri thức này.

"Tiên sinh," Tiểu An khẽ gọi, giọng nói còn mang theo chút ngái ngủ, nhưng lại đầy sự tò mò, "người có nghĩ, Lâm Phong công tử sẽ thực sự từ bỏ giấc mộng tu tiên không?"

Tạ Trần không ngẩng đầu, ngón tay thon dài khẽ miết lên bìa sách đã sờn. Giọng hắn trầm, điềm tĩnh, vang vọng trong không gian tĩnh lặng, như tiếng suối chảy qua đá cuội. "Mộng tưởng, một khi đã ăn sâu vào cốt tủy, đâu dễ gì dứt bỏ. Huống hồ, đó lại là mộng về sự bất tử, về quyền năng siêu phàm mà thế gian này từng sùng bái. Nhưng Tiểu An à, rốt cuộc thì, cái 'tiên' mà người ta khao khát là gì? Là thoát ly sinh lão bệnh tử? Là có thể hô phong hoán vũ? Hay là một thứ quyền năng để thỏa mãn bản ngã?"

Hắn khẽ nhắm mắt, như đang nhìn sâu vào dòng chảy vô tận của thời gian, nơi những chấp niệm của nhân loại đã hình thành và biến đổi qua bao kỷ nguyên. "Lâm Phong khao khát tiên đạo, nhưng lại quên mất rằng, chính cuộc sống hiện tại, những hạt gạo anh ta ăn, những người anh ta gặp, đều là nhân quả mà tiên đạo cũng không thể cho anh ta được. Cái giá của sự bất tử, đôi khi, lại là sự đánh mất chính cái 'người' trong mỗi chúng ta."

Tiểu An dừng tay, đôi mắt to tròn nhìn xoáy vào Tạ Trần, như muốn tìm kiếm câu trả lời cho những thắc mắc đang dâng trào trong lòng. "Vậy thì, những tranh cãi nhỏ nhặt như đất đai, cũng là một dạng nhân quả sao, tiên sinh?" Cậu bé hỏi, giọng nói mang theo chút ngây thơ, nhưng lại chạm đến một vấn đề cốt lõi mà Tạ Trần luôn chiêm nghiệm.

Tạ Trần mở mắt, khóe môi khẽ cong lên một nụ cười nhạt. Hắn nhìn Tiểu An, ánh mắt đầy sự thấu hiểu. "Đúng vậy, Tiểu An. Vạn sự vạn vật trong càn khôn này, từ hạt bụi nhỏ bé đến vì sao xa xôi, từ hơi thở của một phàm nhân đến vận mệnh của một triều đại, đều không thoát khỏi lưới nhân quả. Những tranh chấp nhỏ nhặt, những mâu thuẫn đời thường, tưởng chừng vô nghĩa, nhưng kỳ thực lại là những sợi chỉ đỏ kết nối chặt chẽ, dệt nên tấm thảm cuộc đời. Một lời nói bất cẩn, một hành động vô ý, đều có thể gieo mầm cho một nhân quả khác, tốt lành hoặc tai ương."

Hắn khẽ lật trang sách, ánh mắt xa xăm suy tư, như đang nhìn xuyên qua những dòng chữ cổ để thấy được dòng chảy ẩn giấu của nhân quả. "Cái gọi là 'tiên đạo', đã từng hứa hẹn một sự giải thoát khỏi vòng luân hồi nhân quả. Nhưng kỳ thực, lại là một chấp niệm vĩ đại hơn tất cả, một sự cố chấp đến mức 'mất người'. Con người khao khát quyền năng để kiểm soát nhân quả, nhưng lại không nhận ra rằng, chính sự kiểm soát ấy, sự can thiệp thô bạo ấy, lại càng tạo ra vô số nhân quả mới, phức tạp và khó lường hơn. Cuối cùng, họ trở thành nô lệ của chính sức mạnh mình tạo ra, đánh mất đi khả năng cảm nhận và thấu hiểu những nhân quả bình dị nhất."

Tiểu An gật gù, dù chưa thể hiểu hết mọi tầng nghĩa sâu xa trong lời của Tạ Trần, nhưng cậu bé cảm nhận được một luồng tư tưởng mới mẻ đang dần hình thành trong tâm trí mình. Cậu bé quay lại với công việc lau dọn, nhưng mỗi động tác giờ đây không chỉ là thói quen, mà còn là sự chiêm nghiệm về những "nhân quả" nhỏ bé mà mình đang tạo ra: lau sạch một kệ sách, sắp xếp gọn gàng một chồng kinh. Hạt giống của sự nghi vấn và suy ngẫm về giá trị thực sự của cuộc sống mà Tạ Trần đã gieo vào tâm hồn Lâm Phong, giờ đây cũng đang nảy mầm trong trái tim cậu bé thư đồng nhỏ tuổi. Cậu bé tin rằng, một ngày nào đó, mình sẽ hiểu rõ hơn về những lời tiên sinh nói, về cái "nhân quả" mà người ta không cần phải thành tiên mới có thể thấu tỏ.

Tạ Trần nhìn Tiểu An, khóe môi ẩn hiện một nụ cười mãn nguyện. Hắn biết, quá trình chuyển đổi sang 'kỷ nguyên Nhân Gian' sẽ là một hành trình dài, với nhiều người vẫn còn vương vấn với quá khứ và những ảo ảnh của tiên đạo. Nhưng hắn cũng tin rằng, những hạt giống triết lý về 'Nhân Đạo', về sự trọn vẹn của một kiếp người bình thường, sẽ dần dần nảy mầm và phát triển trong thế hệ trẻ như Tiểu An và Lâm Phong, thông qua những tương tác đời thường, những câu chuyện nhỏ, và những sự thấu hiểu tinh tế, không cưỡng cầu. Sức mạnh của sự thấu hiểu và lòng nhân ái, theo hắn, còn vĩ đại hơn bất kỳ thần thông nào mà các vị tiên nhân từng sở hữu. Hắn khẽ lật trang sách, ánh nắng đã lên cao hơn một chút, chiếu rọi rõ hơn vào những dòng chữ cổ, như muốn soi sáng con đường mà nhân loại đang bước đi.

***

Khi mặt trời đã lên đến đỉnh đầu, ánh nắng vàng gay gắt trải khắp Thị Trấn An Bình, nhuộm vàng những mái nhà ngói đỏ và con đường đất đã khô cứng. Tạ Trần và Tiểu An rời quán sách, mang theo một chiếc làn mây tre để mua vài món đồ cần thiết cho bữa trưa và một ít hương liệu mới. Con đường ra chợ tấp nập hơn mọi ngày, tiếng rao hàng, tiếng cười nói, tiếng bước chân vội vã, tất cả tạo nên một bản giao hưởng sống động của cuộc sống phàm trần. Mùi hương của những gánh hàng rong, từ bánh nướng thơm lừng đến rau củ tươi xanh, quyện lẫn với mùi đất ẩm và hơi nước bốc lên từ dòng suối nhỏ chảy ngang thị trấn, tạo nên một cảm giác vừa quen thuộc vừa an yên.

Khi họ rẽ vào một con hẻm nhỏ dẫn ra khu vực ven suối, nơi có vài mảnh vườn rau xanh mướt, một âm thanh chói tai bỗng vang lên, phá tan sự yên bình của buổi trưa hè. Đó là tiếng cãi vã, gay gắt và đầy phẫn nộ, thu hút sự chú ý của những người xung quanh. Tạ Trần và Tiểu An dừng bước, theo bản năng nhìn về phía phát ra âm thanh.

Dưới cái nắng gắt giữa trưa, một đám đông nhỏ đã tụ tập lại gần bờ suối. Ở trung tâm của đám đông ấy, hai người đàn ông đang đối mặt nhau, gương mặt đỏ gay vì tức giận. Một người là Lão Nông Trần, dáng người gầy gò, lưng còng, mái tóc và bộ râu bạc phơ như cước, quần áo tiều phu đơn giản đã sờn cũ. Ánh mắt tinh anh thường ngày của ông giờ đây ngập tràn vẻ bực bội và thất vọng. Tay ông run rẩy chỉ vào một mảnh đất nhỏ ven suối, nơi những luống rau xanh đang oằn mình dưới nắng.

Đối diện ông là Lão Hàng Xóm Triệu, một người đàn ông trung niên, vóc dáng khá vạm vỡ, gương mặt thô kệch, ánh mắt kiên quyết và có phần hung hăng. Giọng nói của ông ta sang sảng, như sấm rền giữa trưa hè.

"Mảnh đất này là của cha tôi để lại, có giấy tờ đây!" Lão Nông Trần run rẩy giơ lên một cuộn giấy cũ kỹ, nát nhàu, gần như không còn nhìn rõ nét chữ. "Ông Triệu đừng có mà tham lam! Chẳng lẽ ông muốn tôi mất đi miếng đất trồng rau duy nhất sao? Cả đời tôi chỉ biết bám vào mảnh đất này mà sống!"

Lão Hàng Xóm Triệu cười khẩy, gương mặt đầy vẻ coi thường. "Giấy tờ của ông là từ đời nào rồi! Thời loạn lạc, giấy tờ cũng chỉ là mảnh giấy rách! Tôi đã đổ mồ hôi nước mắt khai hoang, vun trồng bao nhiêu năm nay! Nó đã thành đất của tôi rồi! Hồi xưa, mảnh đất này hoang hóa, chả ai thèm ngó tới, giờ thấy tôi cải tạo tốt đẹp, ông lại muốn nhảy vào tranh giành sao?"

Tiếng suối chảy róc rách, tiếng chim hót nhẹ từ những lùm cây ven bờ, giờ đây dường như bị nuốt chửng bởi tiếng cãi vã và những lời qua tiếng lại đầy cay nghiệt. Mùi đất ẩm và cỏ dại vẫn vương vấn trong không khí, nhưng giờ đây lại pha lẫn mùi mồ hôi và sự căng thẳng toát ra từ hai người đàn ông. Bầu không khí chuyển từ yên bình sang căng thẳng, ồn ào và có chút lo lắng. Những người dân hiếu kỳ xung quanh xì xào bàn tán, nhưng không ai dám can thiệp quá sâu vào cuộc tranh chấp đang nóng bỏng này.

"Hai ông bớt nóng, làng xóm láng giềng với nhau cả, có gì thì từ từ nói chuyện, đừng để mất hòa khí." Một giọng nói trầm tĩnh vang lên, đó là Tôn Đại Thúc. Ông là một trưởng lão có uy tín trong thôn, gương mặt khắc khổ, bàn tay chai sạn, luôn đội chiếc nón rơm đã bạc màu. Ông đứng giữa hai người, cố gắng xoa dịu tình hình, nhưng lời nói của ông dường như không thấm vào đâu trước sự tức giận và cố chấp của cả Lão Nông Trần và Lão Hàng Xóm Triệu. "Đất có linh, người có tình. Sống sao cho phải đạo làm người. Các ông tranh giành thế này, người ngoài nhìn vào sẽ đánh giá cả làng chúng ta!"

"Phải đó, hai bác cứ bình tĩnh nói chuyện." Một cô bé nhỏ nhắn, mái tóc tết hai bên, đôi mắt to tròn lanh lợi, là Tiểu Hoa, cũng đứng trong đám đông, giọng nói non nớt của cô bé pha lẫn chút lo lắng. "Tranh cãi nhau như vậy không tốt đâu ạ."

Nhưng những lời khuyên can dường như chỉ làm tăng thêm ngọn lửa trong lòng hai người đàn ông. Lão Nông Trần giật phắt cuộn giấy cũ từ tay Tôn Đại Thúc, vẻ mặt đau khổ tột cùng. "Đại Thúc à, ông không hiểu đâu! Mảnh đất này là mồ hôi nước mắt của cha ông tôi, là cái gốc rễ của gia đình tôi! Giờ nó đã bị ��ng Triệu chiếm mất, tôi biết sống làm sao đây?"

Lão Hàng Xóm Triệu cũng không chịu nhượng bộ. "Cái gì mà cha ông? Tôi nói rồi, tôi bỏ công sức ra khai hoang, nó là của tôi! Ông có giỏi thì cứ đưa ra chính quyền mà kiện!"

Tạ Trần đứng ở một góc khuất, dưới bóng mát của cây đa cổ thụ, quan sát toàn bộ sự việc. Ánh mắt hắn không chứa sự phán xét hay khinh thường, mà là sự thấu hiểu sâu sắc về những cảm xúc và lý lẽ của cả hai bên. Hắn thấy được nỗi lo lắng mất mát của Lão Nông Trần, sự cố chấp và tự cho mình là đúng của Lão Hàng Xóm Triệu. Hắn cũng thấy được sự bất lực của Tôn Đại Thúc, và sự bối rối, lo lắng của những người dân xung quanh. Tất cả, đều là những sợi chỉ của nhân quả, đang rối ren lại với nhau.

Tiểu An đứng cạnh Tạ Trần, nắm chặt vạt áo của hắn, vẻ mặt lo lắng và có chút sợ hãi. Cậu bé chưa từng chứng kiến một cuộc tranh chấp nào gay gắt đến vậy. "Tiên sinh... họ... họ sẽ làm gì bây giờ?"

Tạ Trần không trả lời, ánh mắt vẫn dõi theo cuộc cãi vã. Hắn hiểu rằng, trong cái kỷ nguyên Nhân Gian đang dần định hình này, không còn những vị tiên nhân giáng thế phán xử, không còn những pháp thuật thần thông can thiệp. Mọi vấn đề, dù lớn hay nhỏ, đều phải được giải quyết bằng trí tuệ, bằng lòng người, và bằng sự thấu hiểu nhân quả của chính con người. Đây chính là một mảnh ghép nhỏ, một bài học thực tế về cái "nhân đạo" mà hắn hằng chiêm nghiệm.

***

Cuộc tranh cãi cứ thế kéo dài dưới ánh nắng chiều đã bớt gay gắt, nhường chỗ cho những tia nắng dịu nhẹ, nhuộm đỏ cả một khoảng trời phía Tây. Tiếng suối chảy róc rách, tiếng côn trùng đêm bắt đầu rì rầm, nhưng không khí vẫn còn vương vấn sự căng thẳng. Tôn Đại Thúc, sau nhiều lời khuyên can không thành, thở dài thườn thượt, gương mặt khắc khổ càng thêm mệt mỏi. Ông gần như bất lực trước sự cố chấp của cả hai người hàng xóm.

Tạ Trần, sau khi quan sát đủ lâu, khẽ nhấc chân, bước lại gần hơn một chút, đủ để lời hắn nói có thể lọt vào tai Tôn Đại Thúc và cả hai người đang tranh cãi. Hắn không can thiệp trực tiếp, không phán xử đúng sai, mà chỉ nhẹ nhàng cất tiếng, giọng nói trầm tĩnh như làn nước mát giữa sa mạc khô cằn.

"Đất đai là vô tri, nhưng lòng người lại hữu tình. Vậy thì, điều gì quý giá hơn, mảnh đất nhỏ bé này hay tình làng nghĩa xóm đã vun đắp bao đời?"

Lời nói của Tạ Trần không quá lớn, nhưng lại như một làn gió mát thổi qua, khiến cả Lão Nông Trần và Lão Hàng Xóm Triệu đang hừng hực lửa giận đều khựng lại. Họ ngước nhìn Tạ Trần, người thư sinh gầy gò với đôi mắt sâu thẳm, không hề có vẻ cao ngạo hay phán xét, chỉ có một sự bình lặng đến khó tả. Câu nói ấy, không mang tính giáo huấn hay ra lệnh, mà lại như một câu hỏi khơi gợi, một lời chiêm nghiệm sâu sắc, chạm vào tận đáy lòng của những người phàm tục.

Tôn Đại Thúc, người đã trải qua bao thăng trầm của cuộc đời, là người đầu tiên nắm bắt được ý nghĩa ẩn chứa trong lời của Tạ Trần. Ông thở phào một hơi, rồi nhìn hai người hàng xóm, giọng nói trở nên kiên định hơn, nhưng vẫn đầy sự cảm thông. "Lời của tiên sinh Tạ Trần rất đúng. Chúng ta sống với nhau, dựa vào nhau. Một tấc đất không bằng một nụ cười, một lời nói hòa thuận. Đất đai thì có thể phân chia, có thể mất đi, nhưng tình nghĩa làng xóm, một khi đã rạn nứt, thì khó mà hàn gắn lại được. Hãy nghĩ đến con cháu sau này, chúng sẽ nhìn chúng ta như thế nào? Chúng sẽ học được điều gì từ sự tranh giành này của chúng ta?"

Lão Nông Trần, với vẻ mặt nhăn nhó vì tức giận, giờ đây lại lộ ra sự suy tư. Ông nhìn cuộn giấy cũ nát trong tay mình, rồi lại nhìn sang Lão Hàng Xóm Triệu đang đứng đối diện. Hình ảnh của những ngày tháng cùng nhau gặt hái, cùng nhau dựng nhà, cùng nhau chia sẻ chén rượu trong những dịp lễ hội, bỗng hiện lên trong tâm trí ông. Mảnh đất này, đúng là của cha ông để lại, nhưng nó cũng đã được ông Triệu khai hoang, vun trồng bao nhiêu năm. Sự cố chấp bấy lâu nay bỗng chốc lung lay. "Thôi được rồi... Tôi sẽ suy nghĩ lại." Ông khẽ thở dài, giọng nói đã bớt đi vẻ gay gắt.

Lão Hàng Xóm Triệu, người vốn tự tin và quyết liệt, cũng gãi đầu. Lời của Tạ Trần và Tôn Đại Thúc đã chạm đúng vào điểm yếu trong tâm hồn ông ta. Ông ta có thể mạnh miệng nói rằng đất là của mình, nhưng trong thâm tâm, ông ta biết tình làng nghĩa xóm quý giá đến nhường nào. "Cũng phải... dù sao thì... chúng ta cũng là hàng xóm láng giềng bấy lâu nay. Một tấc đất, cũng không đáng để mất đi tình nghĩa." Ông ta nói, giọng đã dịu đi rất nhiều, ánh mắt không còn vẻ hung hăng như trước.

Tiểu An, đứng bên cạnh Tạ Trần, đã thở phào nhẹ nhõm. Cậu bé cảm nhận được sự thay đổi trong không khí, từ căng thẳng tột độ sang một sự hòa hoãn dần dần. Những người dân xung quanh cũng xì xào đồng tình, gương mặt ai nấy đều lộ vẻ vui mừng.

Tôn Đại Thúc nắm bắt cơ hội, tiếp tục nói chuyện với hai người, phân tích thêm về việc giữ hòa khí, về sự hỗ trợ lẫn nhau trong cuộc sống phàm trần. Ông đề nghị hai bên cùng nhau ngồi lại, có sự chứng kiến của cả làng và các trưởng lão, để tìm một giải pháp phân chia đất đai một cách hợp lý và công bằng nhất, có thể là cùng nhau canh tác, hoặc phân chia lại ranh giới một cách rõ ràng. Cuối cùng, Lão Nông Trần và Lão Hàng Xóm Triệu đều đồng ý tạm thời nhượng bộ, hứa sẽ cùng nhau tìm cách giải quyết trong hòa bình, không để sự việc đi quá xa.

Tạ Trần khẽ mỉm cười, một nụ cười nhẹ nhàng nhưng đầy thấu hiểu. Hắn biết, lời hắn nói ra chỉ là một hạt giống nhỏ, nhưng chính sự thấu hiểu và lòng nhân ái của Tôn Đại Thúc, cùng với sự lương thiện tiềm ẩn trong lòng những người phàm tục, đã giúp hạt giống ấy nảy mầm. Hắn không cần phải dùng đến pháp thuật, không cần đến quyền năng thần thông, mà chỉ bằng một câu nói chạm đến bản chất của "nhân quả", đã có thể hóa giải một cuộc tranh chấp. Đó chính là sức mạnh của "Nhân Đạo", một thứ sức mạnh không cần đến sự siêu phàm, nhưng lại có thể định đoạt vận mệnh của nhân gian.

Hắn cùng Tiểu An lẳng lặng rời đi khi cuộc tranh cãi đã tạm lắng. Ánh hoàng hôn đã nhuộm đỏ cả một vùng trời, những làn gió mát mang theo hơi nước từ dòng suối thổi qua, xua đi cái nóng bức của ban ngày. Tạ Trần thong dong bước đi, lòng hắn tràn đầy suy tư. Những tranh chấp nhỏ nhặt như thế này, tưởng chừng vô nghĩa, nhưng lại chính là nền tảng cho sự phát triển của luật pháp, đạo đức và các quy tắc xã hội tự thân của nhân loại trong một thế giới không còn tiên đạo. Sự chấp nhận lời khuyên của hắn từ những người dân bình thường cho thấy 'Nhân Đạo' đang dần ăn sâu vào tâm thức cộng đồng, thay thế sự phụ thuộc vào những điều huyền ảo.

Hắn tin rằng, các thế hệ kế tiếp sẽ tiếp tục hành trình khám phá ý nghĩa cuộc sống, không phải bằng cách vươn tới cái gọi là "tiên" mà là bằng cách sống trọn vẹn với cái "người" của chính mình. Sự luân hồi của vạn vật, của những giá trị, đang diễn ra một cách lặng lẽ nhưng mãnh liệt, định hình nên một kỷ nguyên hoàn toàn mới. Tạ Trần không cần trở thành một vị cứu tinh vĩ đại, hắn chỉ cần là một người quan sát, một người gieo mầm triết lý, để những hạt giống tốt đẹp của nhân gian được nảy nở một cách tự nhiên nhất.

Tiểu An vẫn đi bên cạnh hắn, nhưng ánh mắt cậu bé giờ đây đã không còn vẻ lo lắng. Thay vào đó, là một sự chiêm nghiệm sâu sắc, một sự trưởng thành nhẹ nhàng. Cậu bé đã hiểu rằng, những bài học giá trị nhất đôi khi không nằm trong những cuốn sách cổ, mà nằm trong chính cuộc sống bình dị, trong những tranh cãi nhỏ nhặt, và trong lời nói thấu hiểu của một người thư sinh không cần tu tiên. Đó chính là "Nhân Đạo", con đường mà cậu và thế hệ của mình sẽ tiếp tục bước đi, trong một kỷ nguyên nơi con người tìm thấy sự trọn vẹn mà không cần thành tiên.

Truyện gốc Long thiếu, độc quyền dành cho độc giả của truyen.free.