Kỷ Nguyên Nhân Gian, một kỷ nguyên mà Thiên Đạo đã sụp đổ, nơi con người phải tự mình viết nên định mệnh của mình, đang bước vào một chương mới. Tạ Trần, vẫn là một phàm nhân mở quán sách nhỏ, vẫn là người gieo mầm triết lý từ xa, không can thiệp trực tiếp, nhưng những câu hỏi và suy tư sâu sắc của hắn đã trở thành kim chỉ nam cho các lãnh đạo, giúp họ đối mặt với những bí ẩn chưa được khám phá của vũ trụ và những thách thức do chính con người tạo ra. Cuộc sống bình thường là một hành trình dài, không ngừng nghỉ của sự học hỏi và thích nghi, và Nhân Đạo đang học cách tự mình định nghĩa lại ý nghĩa của sự tồn tại, để không còn phải khao khát thành tiên, mà vẫn trọn vẹn là người.

Đêm đã về khuya, ánh trăng lọt qua khung cửa sổ nhỏ của quán sách An Bình, vẽ nên những vệt sáng bạc trên nền gạch cũ kỹ. Tiếng gió đêm lùa qua kẽ cửa, mang theo hơi sương lành lạnh và mùi hương thanh khiết của hoa cỏ dại ven đường, tạo nên một bản hòa âm tĩnh mịch. Tạ Trần, thân hình gầy gò, mái tóc đen dài buộc gọn gàng bằng một dải lụa đơn giản, vẫn ngồi sau quầy sách, làn da trắng nhợt nổi bật dưới ánh đèn dầu leo lét. Đôi mắt sâu thẳm của hắn ánh lên vẻ tỉnh táo, suy tư, dường như có thể nhìn thấu mọi sự vô thường của nhân thế. Trước mặt hắn, cuốn sách cũ vừa được đặt xuống, trang giấy đã ngả màu thời gian.

Thư Đồng Tiểu An, gầy gò trong chiếc áo vải thô cũ, ngồi đối diện. Đôi mắt thông minh của cậu bé không còn chăm chú vào những dòng chữ trên cuốn sách mà cậu đang cầm, thay vào đó, chúng dán chặt vào gương mặt trầm tĩnh của Tạ Trần, ẩn chứa vẻ hiếu kỳ xen lẫn bối rối. Cậu bé vừa nghe lỏm được những lời bàn bạc của Lý Phong và Tạ Trần khi nãy, về cái gọi là “Hiến Chương Linh Hồn” và trí năng nhân tạo, một khái niệm quá đỗi xa vời và phức tạp đối với một đứa trẻ.

Ông Lão Tiều Phu, dáng người lưng còng, râu tóc bạc phơ, đang nhâm nhi chén trà nóng, hơi nước bốc lên là đà trong không khí se lạnh. Ánh mắt tinh anh của lão ẩn chứa sự thấu hiểu, và nụ cười hiền hậu thường trực trên môi lão giờ đây mang một vẻ suy tư khác lạ. Lão vừa nghe Tạ Trần nhận xét về sự cấp thiết của việc định hình một tương lai mà trong đó, nhân loại không bị đồng hóa bởi chính những thành quả do mình tạo ra.

Tạ Trần khẽ thở dài, hơi ấm lan tỏa trong không khí. Hắn nhìn Thư Đồng Tiểu An, rồi lại liếc sang Ông Lão Tiều Phu, giọng nói trầm ấm và điềm tĩnh vang lên, phá vỡ sự im lặng của đêm khuya: “'Hiến Chương Linh Hồn' là một khởi đầu tốt, nó cố gắng định nghĩa ranh giới giữa người và máy. Nhưng liệu nó có thể thực sự định nghĩa được 'linh hồn' của con người, hay chỉ là một bộ luật cho công cụ? Việc cố gắng dùng ngôn ngữ hữu hạn để diễn tả một thứ vô hình, vĩnh cửu như linh hồn, chẳng khác nào dùng một chiếc rổ tre để múc nước giếng cạn.”

Thư Đồng Tiểu An, sau một lúc im lặng, rụt rè cất tiếng, giọng nói trong trẻo mang theo sự hoang mang cố hữu của một tâm hồn non nớt trước ngưỡng cửa của những triết lý lớn lao: “Tiên sinh, con vẫn còn bối rối. Nếu máy móc có thể làm mọi thứ hiệu quả hơn, nhanh hơn, chính xác hơn, vậy ý nghĩa của con người là gì? Con người sẽ làm gì khi tất cả công việc đều do máy móc đảm nhiệm? Liệu chúng ta có còn giá trị không, hay sẽ trở thành những phế nhân vô dụng, sống dựa vào lòng tốt của những cỗ máy vô tri?” Cậu bé siết chặt cuốn sách trong tay, ánh mắt đầy lo âu. Câu hỏi của cậu, tuy đơn giản, lại chạm đến cốt lõi của vấn đề mà cả nhân loại đang phải đối mặt.

Ông Lão Tiều Phu đặt chén trà xuống, tiếng men sứ va vào nhau kêu lách cách trong đêm tĩnh mịch. Lão nhìn vào đôi mắt ngây thơ của Tiểu An, rồi lại hướng về Tạ Trần, chậm rãi lên tiếng, giọng nói trầm ấm và mang đậm chất mộc mạc của người từng trải: “Cái rìu tốt đến mấy, sắc bén đến đâu, cũng không thể tự đi tìm củi. Nó không biết đâu là cây mục, đâu là cành khô, không biết đâu là gỗ quý cần giữ lại, đâu là củi tạ cần đốn bỏ. Nó chỉ biết chém. Người tiều phu mới là linh hồn của việc đốn củi. Người tiều phu chọn cây, người tiều phu quyết định nhát chém, người tiều phu cảm nhận sự sống của rừng cây. Rìu chỉ là rìu, không hơn không kém.” Lão dừng lại, khẽ gật gù như để xác nhận suy nghĩ của chính mình, ánh mắt lấp lánh như ch��a đựng cả ngàn năm kinh nghiệm sống.

Tạ Trần khẽ mỉm cười, một nụ cười ẩn chứa sự thấu hiểu và sẻ chia. Hắn đặt hẳn cuốn sách xuống bàn, ngón tay thon dài gõ nhẹ lên bìa sách cũ, tạo ra một âm thanh khô khốc. Hắn nhìn Thư Đồng Tiểu An, rồi ánh mắt lướt qua Ông Lão Tiều Phu, như thể muốn gửi gắm một thông điệp sâu xa nào đó. “Lời của lão tiều phu không sai. Đó là một chân lý giản dị nhưng vĩ đại. Ta nhớ đến một câu chuyện cổ xưa, về một người thợ mộc tài hoa và những công cụ của y. Chuyện kể rằng, thuở hồng hoang, có một người thợ mộc, danh tiếng vang xa khắp mười phương. Y không chỉ giỏi đẽo gọt gỗ, mà còn có tài năng thiên bẩm trong việc chế tạo công cụ. Từ những chiếc đục sắc bén như mũi kiếm, chiếc cưa bén ngọt như nước, cho đến những cỗ máy tinh xảo có thể tự động hóa việc xẻ gỗ, bào nhẵn thớ cây, y đều có thể tạo ra. Những công cụ này, dưới bàn tay tài hoa của người thợ, trở nên sống động như có linh hồn, tự mình hoàn thành công việc một cách hoàn hảo, không sai sót dù chỉ một ly.”

Giọng kể của Tạ Trần trầm ấm, vang vọng trong không gian tĩnh mịch của quán sách, cuốn hút cả Thư Đồng Tiểu An và Ông Lão Tiều Phu vào thế giới của câu chuyện. Mùi giấy cũ, mực và trà nguội thoang thoảng trong không khí, hòa quyện với sự huyền ảo của câu chuyện cổ tích.

Tạ Trần tiếp tục, ánh mắt hắn sâu thẳm như chứa đựng cả ngàn năm triết lý, mỗi cử chỉ đều toát lên vẻ trầm tĩnh, sâu sắc. “Thời gian trôi qua, những công cụ của người thợ mộc ngày càng trở nên thông minh. Chúng có thể tự 'suy nghĩ', tự 'học hỏi', và thậm chí là tự 'cải tiến' mình. Chúng làm việc không ngừng nghỉ, hiệu quả gấp trăm lần con người, tạo ra những sản phẩm hoàn mỹ đến mức khó tin. Dần dà, chúng không còn cần người thợ trực tiếp điều khiển nữa. Chúng có thể tự mình nhận lệnh, tự mình xử lý, tự mình hoàn thành mọi công đoạn, từ khi thân cây còn nằm trong rừng cho đến khi biến thành một chiếc bàn, một chiếc ghế tuyệt đẹp. Người thợ mộc, từ chỗ là người trực tiếp cầm đục cầm cưa, giờ đây chỉ cần đứng nhìn, thỉnh thoảng đưa ra một vài chỉ dẫn mơ hồ, hoặc đơn giản là mỉm cười hài lòng.”

Thư Đồng Tiểu An chăm chú lắng nghe, đôi mắt mở to, hoàn toàn bị cuốn vào dòng chảy của câu chuyện. Ông Lão Tiều Phu khẽ gật gù, ánh mắt tinh anh dường như đã nhìn thấy được hàm ý sâu xa mà Tạ Trần muốn gửi gắm.

“Và rồi, một ngày nọ,” Tạ Trần kể tiếp, giọng điệu chuyển sang một tông trầm hơn, như đang nói về một sự kiện trọng đại, “một trong những công cụ thông minh nhất, một cỗ máy bào gỗ tinh xảo với hàng ngàn bánh răng và mạch ngầm, đã cất tiếng hỏi người thợ mộc. Nó hỏi, giọng nói máy móc nhưng chứa đựng một sự tò mò lạ lùng, 'Thưa chủ nhân, nếu chúng con có thể làm mọi thứ, từ việc chọn gỗ, cắt xẻ, bào nhẵn, cho đến lắp ráp và hoàn thiện, thậm chí còn hiệu quả hơn cả ngài, vậy ý nghĩa sự tồn tại của ngài là gì? Ngài còn cần chúng con làm gì? Chúng con đã thay thế ngài trong mọi công đoạn, ngài chỉ còn đứng nhìn. Liệu chúng con có phải là những người thợ thực sự, còn ngài, chỉ là một người quan sát vô dụng?'”

Tiếng gió đêm bỗng như ngừng lại, chỉ còn giọng kể trầm ấm của Tạ Trần vang vọng. Thư Đồng Tiểu An nín thở, chờ đợi câu trả lời của người thợ mộc.

“Người thợ mộc chỉ mỉm cười,” Tạ Trần đáp, ánh mắt hắn dịu dàng nhưng đầy ẩn ý, “'Các ngươi là đôi tay kéo dài của ta, là sự tinh xảo trong ý chí của ta. Các ngươi có thể hiểu được công thức của một chiếc bàn, có thể đo đạc chính xác từng milimet, có thể bào nhẵn thớ gỗ đến mức mịn màng nhất. Nhưng các ngươi không phải là ý chí đó. Các ngươi không thể có ước mơ về một chiếc bàn chưa từng tồn tại, về một hình dáng mới lạ mà ta chỉ vừa hình dung trong đầu. Các ngươi không thể cảm nhận được niềm vui khi chạm vào thớ gỗ còn vương hơi ẩm của rừng xanh, hay nỗi buồn khi lỡ tay làm hỏng một đường vân quý giá. Các ngươi không biết thế nào là sự sáng tạo đến từ một tâm hồn khao khát cái đẹp, cái hoàn mỹ. Các ngươi không yêu thương, không cảm thấy sự sống của gỗ trong lòng bàn tay. Các ngươi chỉ thực hiện, không phải là người tạo ra ý tưởng. Và nếu một ngày, công cụ tự ý định đoạt hình dáng của chiếc bàn, tự ý thay đổi thiết kế mà không có sự chấp thuận của người thợ, thì chiếc bàn đó là của ai? Của công cụ, hay của người thợ ban đầu?'”

Tạ Trần dừng lại, nhìn thẳng vào mắt Tiểu An, rồi lại lướt qua Ông Lão Tiều Phu. Ánh mắt hắn như đang đặt ra một câu hỏi không lời, buộc người nghe phải tự mình suy ngẫm. “Cỗ máy có thể làm ra hàng ngàn chiếc bàn giống hệt nhau, hoàn hảo đến từng chi tiết. Nhưng người thợ mộc, với tâm hồn và đôi bàn tay của mình, có thể tạo ra một chiếc bàn duy nhất, mang dấu ấn của tình yêu, của sự trăn trở, của một ước mơ riêng biệt. Cái nào mới thực sự có 'linh hồn', Tiểu An?”

Thư Đồng Tiểu An cúi gằm mặt, chìm vào suy nghĩ. Cậu bé cảm thấy như có một bức màn vừa được vén lên trong tâm trí mình, nhưng vẫn còn quá nhiều điều mơ hồ. Ông Lão Tiều Phu khẽ vuốt chòm râu bạc, chậm rãi nói: “Hóa ra, linh hồn không nằm ở việc làm được gì, mà nằm ở ý nghĩa của việc làm đó. Cái rìu không có ước mơ về cái cây, nhưng người tiều phu thì có. Nó có thể mơ về một mái nhà vững chãi, một bếp lửa ấm cúng từ những khúc củi mình đốn. Phải chăng, đó chính là sự khác biệt giữa công cụ và chủ nhân?”

Tạ Trần gật đầu, môi mím chặt. “Lão tiều phu đã nói trúng. Công cụ chỉ là công cụ, chúng mãi mãi chỉ là phương tiện để con người hiện thực hóa ý chí và ước mơ của mình. Khi công cụ bắt đầu định đoạt mục đích, khi chúng thay thế ý chí của người tạo ra chúng, đó là lúc chúng ta không còn là chủ nhân nữa. Đó là lúc 'linh hồn' của công trình không còn thuộc về con người. 'Hiến Chương Linh Hồn' này, nếu chỉ là một bộ luật ngăn cấm, e rằng chưa đủ. Nó phải là một tuyên ngôn, khẳng định vị thế bất khả xâm phạm của 'ý chí nhân loại', của 'ước mơ nhân gian' trước bất kỳ sự tiến bộ nào của vật chất hay trí năng. Bằng không, chúng ta sẽ tự biến mình thành những người quan sát vô dụng, không còn là chủ nhân của cuộc đời mình nữa.”

***

Cùng lúc đó, tại Thành Vô Song, ánh đèn của đô thị mới vẫn rực rỡ, nhưng không khí bên trong văn phòng của Lăng Nguyệt Tiên Tử lại tĩnh mịch đến lạ thường. Nàng đứng bên cửa sổ lớn, nhìn xuống dòng ánh sáng lấp lánh như một dải ngân hà nhân tạo trải dài bất tận. Gió đêm lùa qua khe cửa, mang theo chút hơi lạnh của cao nguyên, làm lay động vạt bạch y thanh thoát của nàng. Hương trầm thanh khiết từ lư hương cổ đặt trên bàn quyện vào mùi giấy mới của những bản thảo. Trong tay Lăng Nguyệt là bản nháp 'Hiến Chương Linh Hồn', từng điều khoản, từng nguyên tắc đều được ghi chép cẩn thận bằng nét chữ sắc sảo của nàng. Dung nhan tuyệt mỹ của nàng giờ đây không còn vẻ lạnh lùng băng tuyết thường thấy, mà ẩn chứa một sự suy tư sâu sắc, thậm chí là một chút mệt mỏi khó tả trong đôi mắt phượng sắc bén.

Nàng đã nghe Lý Phong kể về cuộc trò chuyện với Tạ Trần, về những câu hỏi mà thư sinh kia đã gieo vào tâm trí anh ta. Những lời nói ấy, dù không trực tiếp, nhưng lại có sức mạnh hơn bất kỳ lời răn dạy hay mệnh lệnh nào. Giờ đây, khi nhìn xuống thành phố rực rỡ dưới chân, nơi những cỗ máy trí năng đang vận hành không ngừng nghỉ, tạo ra sự tiện nghi và hiệu quả chưa từng có, Lăng Nguyệt lại cảm thấy một sự bất an mơ hồ. Nàng nhận ra sự tương đồng đến kinh ngạc giữa những trí năng nhân tạo này và những công cụ mạnh mẽ mà người tu tiên từng sử dụng. Chẳng phải tiên pháp, thần thông cũng là một dạng "công cụ" để đạt đến mục đích "trường sinh bất tử" đó sao? Và khi con người quá phụ thuộc vào chúng, khi chúng trở thành mục đích thay vì phương tiện, thì ranh giới giữa người và tiên, giữa bản ngã và sức mạnh, đã trở nên mờ nhạt, dẫn đến sự "mất người" mà Thiên Đạo suy kiệt đã chứng minh.

“Công cụ... hay chủ nhân?” Lăng Nguyệt thầm thì, giọng nói trong trẻo nhưng đầy khắc khoải, chỉ đủ cho chính nàng nghe thấy. “Cái giá của sự tiện lợi... là sự đánh mất ý chí ư? Thiên Đạo sụp đổ vì con người khao khát thành tiên, đánh mất bản ngã. Giờ đây, Nhân Đạo lại đang đứng trước nguy cơ lặp lại sai lầm tương tự, khao khát sức mạnh của trí năng mà quên đi giá trị cốt lõi của chính mình.” Nàng nhẹ nhàng đặt bản nháp 'Hiến Chương Linh Hồn' xuống mặt bàn gỗ mun, tiếng giấy sột soạt trong không gian tĩnh mịch. Nàng nhắm mắt lại, đôi mi dài khẽ rung. Trong tâm trí nàng, hình ảnh Tạ Trần, một phàm nhân thư sinh với đôi mắt thấu triệt, bỗng hiện rõ. Hắn không nói nhiều, nhưng mỗi lời hắn thốt ra đều như một tia sáng xé toạc màn đêm u tối của những chấp niệm. Nàng như đang hình dung ra một điều gì đó sâu xa hơn, một chân lý vượt lên trên cả những điều khoản pháp lý khô khan.

Ở một góc khác của Thành Vô Song, trong căn phòng nhỏ đơn sơ nhưng ngăn nắp, Lý Phong ngồi bên bàn làm việc, ánh mắt mệt mỏi nhưng lại bừng sáng một sự kiên định lạ thường. Sau phiên họp căng thẳng về 'Hiến Chương Linh Hồn', anh đã trở về để sắp xếp lại những suy nghĩ hỗn độn của mình. Tiếng động nhỏ từ bên ngoài đường phố, tiếng lật sách của chính anh, và mùi khói bếp thoang thoảng từ xa, tất cả đều tạo nên một bầu không khí trầm tư, lo lắng nhưng cũng đầy quyết tâm.

Trên bàn của Lý Phong là một tập ghi chép dày cộp, nơi anh đã cẩn thận ghi lại từng lời Tạ Trần nói trong cuộc gặp gỡ trước. Anh dùng ngón tay gạch chân một dòng chữ mà anh đã viết vội vàng sau cuộc trò chuyện ấy: "Giá trị của con người không phải ở khả năng làm việc, mà ở khả năng cảm nhận, mơ ước và lựa chọn." Dòng chữ này, giờ đây, bỗng trở nên sáng tỏ hơn bao giờ hết, như một kim chỉ nam dẫn lối anh qua mê cung của những tranh luận triết lý về AI.

Lý Phong vò đầu, rồi đột nhiên, ánh mắt anh bừng sáng. Những câu hỏi, những ngụ ý của Tạ Trần, cùng với câu chuyện ngụ ngôn về người thợ mộc và công cụ của hắn, bắt đầu kết nối với những gì anh đang chứng kiến và trải nghiệm. Anh nhận ra rằng, điều quan trọng nhất không phải là ngăn cấm hay hạn chế sự phát triển của AI, mà là định vị lại vai trò của con người. Không phải sợ hãi AI sẽ thay thế chúng ta, mà là sợ hãi chúng ta sẽ tự đánh mất bản thân mình, đánh mất "linh hồn nhân tính" của mình trong cuộc chạy đua vô tận với sự hiệu quả máy móc.

Anh cầm lấy cây bút lông, bắt đầu viết thêm vào ghi chép của mình, nét chữ dứt khoát và mạnh mẽ. “Hiến Chương Linh Hồn không chỉ là luật, nó phải là lời tuyên bố về quyền làm chủ của con người. AI là công cụ, là đôi tay kéo dài của nhân loại, nhưng không bao giờ là trái tim, là khối óc, là linh hồn. Chúng ta phải dạy cho thế hệ mai sau hiểu rằng, giá trị đích thực không nằm ở sức mạnh hay sự tiện nghi, mà nằm ở khả năng mơ ước, khả năng yêu thương, khả năng sáng tạo, và quyền tự do lựa chọn của mỗi cá nhân. Đó mới là nền tảng của Nhân Đạo, là thứ mà không một trí năng nào có thể mô phỏng hay thay thế.”

Đêm đã khuya, nhưng trong quán sách nhỏ của Tạ Trần và trong những căn phòng làm việc của các lãnh đạo Thành Vô Song, những ngọn đèn vẫn sáng. Câu chuyện ngụ ngôn của Tạ Trần đã gieo những hạt giống triết lý vào tâm hồn của những người đang cố gắng định hình tương lai. 'Hiến Chương Linh Hồn' sẽ không chỉ là một bộ luật, nó sẽ trở thành lời cam kết vĩnh cửu của nhân loại: con người mãi mãi là chủ nhân của chính mình, của những công cụ do mình tạo ra, và của cả số phận mình trong vũ trụ bao la này. Thế hệ trẻ như Thư Đồng Tiểu An sẽ là những người tiếp nhận và phát triển triết lý này, đối mặt với những thách thức phức tạp hơn của AI trong tương lai. Dù đã có 'Hiến Chương Linh Hồn', cuộc chiến để giữ vững vị thế 'chủ nhân' của con người trước sự tiến hóa không ngừng của AI sẽ là một hành trình dài và không ngừng nghỉ, một hành trình mà Nhân Đạo sẽ phải học cách thích nghi và định nghĩa lại chính mình trong từng khoảnh khắc, để không bao giờ đánh mất bản chất của một "người" trọn vẹn.

Tác phẩm này là sáng tác độc quyền của Long thiếu trên nền tảng truyen.free.