Ánh hoàng hôn cuối cùng đã tắt, nhưng trong lòng Mộc Lan, một bình minh mới đã ló rạng. Cuộc sống bình thường là một hành trình dài, không ngừng nghỉ của sự học hỏi và thích nghi. Và chính trong sự bình dị, trong những giá trị nhân sinh tưởng chừng nhỏ bé ấy, con người sẽ tìm thấy câu trả lời cho mọi chấp niệm, mọi khao khát, từng bước một, qua hàng ngàn năm biến động.

***

Bình minh hé rạng trên Thị Trấn An Bình. Những tia nắng đầu tiên xuyên qua kẽ lá, nhuộm vàng mái ngói rêu phong và những con đường lát đá đã mòn vẹt theo dấu chân thời gian. Thị trấn tỉnh giấc trong tiếng chim hót líu lo trên những cành cây cổ thụ, tiếng rao hàng đều đặn từ xa vọng lại, và tiếng xe ngựa lộc c���c trên phố. Không khí trong lành, mang theo mùi đất ẩm sau sương đêm và hương thơm dịu nhẹ của những đóa hoa dại ven đường, tạo nên một bức tranh yên bình, nhộn nhịp vừa phải. Những ngôi nhà gỗ và gạch đơn giản san sát nhau, với những khung cửa sổ nhỏ hé mở đón gió, và các quán trọ, cửa hàng đã bắt đầu mở cửa, chuẩn bị cho một ngày mới. Dù có chút ồn ào, nhưng Thị Trấn An Bình vẫn giữ được vẻ thanh tĩnh vốn có, một bầu không khí thân thiện lan tỏa khắp nơi.

Quán sách nhỏ của Tạ Trần nằm khuất trong một con hẻm yên tĩnh, cách xa sự ồn ào của chợ búa. Cánh cửa gỗ cũ kỹ được hé mở, đón những tia nắng ban mai yếu ớt lọt vào, chiếu rọi lên những hàng kệ sách chất đầy cổ thư và những cuốn sách bọc vải đã sờn màu. Mùi giấy cũ và mực, pha lẫn hương trà thanh tao, quyện vào nhau tạo nên một không gian đặc trưng, tĩnh mịch đến lạ. Tạ Trần, thân hình gầy gò trong bộ áo vải bố màu xám nhạt, đang ngồi bên bàn trà, chậm rãi lật giở một cuốn sách cổ đã ố vàng, đôi mắt sâu thẳm ánh lên vẻ tỉnh táo, suy tư. Hắn nhấp một ngụm trà nóng, cảm nhận vị chát dịu lan tỏa nơi đầu lưỡi, rồi khẽ thở dài, dường như đang đắm chìm vào những triết lý ngàn xưa. Mái tóc đen dài của hắn được buộc gọn gàng bằng một dải lụa đơn giản, tôn lên vẻ thanh tú nhưng phảng phất chút u hoài của một thư sinh.

Một bóng người lầm lũi bước vào, cắt ngang dòng suy tưởng của Tạ Trần. Đó là một lão già ăn mày, dáng vẻ khắc khổ, quần áo rách rưới bẩn thỉu, trên tay vẫn cầm chiếc bát xin ăn đã méo mó. Gương mặt lão hằn sâu những nếp nhăn của tháng năm và sự gian truân, đôi mắt đục ngầu chứa đầy vẻ hoài nghi và mệt mỏi. Lão ngần ngừ đứng ở ngưỡng cửa, ánh mắt đảo quanh căn phòng nhỏ, như thể không chắc mình có nên bước vào chốn trang nghiêm này hay không.

Tạ Trần ngẩng đầu lên, ánh mắt bình thản, không chút kinh ngạc hay khinh miệt. Hắn khẽ mỉm cười, một nụ cười ấm áp nhưng khó nắm bắt.

“Mời ông ngồi,” Tạ Trần ôn tồn nói, chỉ tay về phía chiếc ghế gỗ đối diện bàn trà. “Mời một chén trà nóng cho ấm bụng.”

Kẻ Ăn Mày Già có vẻ bất ngờ trước thái độ hiếu khách của chủ quán sách. Lão đặt chiếc bát xuống đất, run rẩy ngồi xuống. Tạ Trần chậm rãi rót một chén trà nóng hổi, hơi khói nghi ngút bốc lên, mang theo mùi hương dịu nhẹ. Lão già hít hà, rồi nâng chén trà lên, uống cạn như thể đó là linh đan diệu dược.

“Tiên sinh,” Kẻ Ăn Mày Già cất giọng khàn khàn, “thế gian này ngày càng loạn. Người ta chỉ biết tranh giành, lừa lọc... cái đạo lý làm người giờ ở đâu?” Lão thở dài, đôi mắt đục ngầu nhìn xoáy vào khoảng không, như đang tìm kiếm một câu trả lời đã mất từ lâu. “Ta đi khắp nơi, thấy người giàu thì vơ vét, người nghèo thì oán than, đến cả những kẻ tự xưng là tu sĩ cũng chẳng còn màng danh lợi, chỉ chăm chăm vào quyền phép. Mấy lời tiên tri cổ xưa kia, giờ đây lại bị bóp méo, thành ra cái cớ để người ta sợ hãi, để trốn tránh trách nhiệm. Chẳng phải tiên sinh từng nói, Thiên Đạo suy kiệt là một cơ hội để nhân gian tìm lại chính mình sao? Vậy mà sao, càng ngày ta lại càng thấy lòng người càng rời rạc, càng ‘mất ngư��i’ hơn?”

Tạ Trần không vội trả lời. Hắn chỉ khẽ đặt cuốn sách xuống, ngón tay thon dài gõ nhẹ lên bìa sách. Ánh nắng ban mai vẫn đang nhảy múa trên những hạt bụi li ti trong không khí, tạo nên một khung cảnh huyền ảo. Hắn nhìn Kẻ Ăn Mày Già, ánh mắt thấu suốt, dường như đã nhìn thấy tận sâu trong tâm can lão những nỗi thống khổ và hoài nghi chất chứa.

“Ông lão, ông có từng thấy cây cầu nào bị mục ruỗng mà vẫn đứng vững không?” Tạ Trần khẽ hỏi, giọng điềm tĩnh.

Kẻ Ăn Mày Già ngơ ngác lắc đầu. “Đương nhiên là không rồi, tiên sinh. Cây cầu mục thì phải sập thôi.”

“Phải,” Tạ Trần gật đầu. “Vậy ông có biết, có những loại cây, thân cành có thể bị gió bão quật ngã, nhưng gốc rễ của nó vẫn bám sâu vào lòng đất, vẫn âm thầm hút dưỡng chất để rồi một ngày nào đó, chồi non sẽ lại mọc lên, mạnh mẽ hơn xưa không?”

Kẻ Ăn Mày Già lắng nghe, đôi mắt bắt đầu lóe lên chút tia sáng của sự tò mò.

Tạ Trần với tay lấy một cuốn sách khác, bìa ngoài đã sờn cũ, bên trong là những trang giấy ố vàng viết về các câu chuyện ngụ ngôn cổ. Hắn lật đến một trang, chỉ vào một hình vẽ đơn giản của một cái cây.

“Đây là câu chuyện về ‘Cây gậy mục và rễ cây vững chắc’,” Tạ Trần kể, giọng hắn trầm ấm như tiếng suối chảy. “Ngày xưa, có một làng nọ sống nhờ vào một cây cầu gỗ bắc qua con sông lớn. Cây cầu ấy được xây dựng từ thời xa xưa, vững chãi như một lời thề. Thế rồi, trải qua bao năm tháng, những cây gỗ làm cầu dần mục ruỗng. Người làng lo sợ, vì cầu là con đường duy nhất để họ giao thương, để đến được những cánh đồng màu mỡ. Họ bàn bạc, người thì đề xuất dùng phép thuật để gia cố cầu, người thì muốn xin các tiên môn ban cho thần khí để bảo vệ. Nhưng không ai nghĩ đến việc sửa chữa từng thanh gỗ mục, gia cố từng mấu nối đã lỏng lẻo.”

Kẻ Ăn Mày Già gật gù, chăm chú lắng nghe.

“Cùng lúc đó, trong làng có một cây cổ thụ đã ngàn năm tuổi. Thân cây to lớn, cành lá sum suê. Nhưng một trận cuồng phong ập đến, quật gãy một cành lớn nhất của nó. Người làng ai cũng nghĩ cây sẽ chết, vì vết thương quá lớn. Thế nhưng, gốc rễ của cây, vốn đã bám sâu vào lòng đất qua bao thế hệ, vẫn kiên cường. Nó âm thầm hút lấy tinh hoa của đất trời, tự chữa lành vết thương. Chỉ vài năm sau, từ vết gãy ấy, những chồi non mới lại đâm ra, và cây cổ thụ lại xanh tốt, thậm chí còn vững chãi hơn xưa, vì nó đã trải qua bão tố.”

Tạ Trần dừng lại, nhìn Kẻ Ăn Mày Già. “Ông thấy đó, gốc rễ mà hư thối, dù cành lá có xanh tươi đến mấy cũng khó mà bền vững. Cây cầu kia, vì người làng chỉ chăm chăm vào những giải pháp bên ngoài, vào ‘quyền năng’ mà quên đi gốc rễ là sự cẩn trọng, là trách nhiệm của mỗi người trong việc giữ gìn. Còn cây cổ thụ, nó không cần ai giúp đỡ, nó tự chữa lành, tự vươn lên từ chính sức mạnh của gốc rễ.”

Kẻ Ăn Mày Già trầm ngâm. Lời của Tạ Trần không phải là một lời giải đáp trực tiếp, mà là một câu chuyện, một phép ẩn dụ sâu sắc, buộc lão phải tự suy ngẫm. Lão nhận ra cái “loạn” mà lão thấy, cái “mất người” mà lão than vãn, không chỉ đến từ những kẻ tham lam, mà còn từ sự thờ ơ của chính những người dân, từ sự thiếu trách nhiệm trong việc gìn giữ những giá trị căn bản.

“Vậy trách nhiệm... là của ai, thưa tiên sinh?” Kẻ Ăn Mày Già thì thầm, giọng lão đã bớt đi phần nào vẻ hoài nghi, thay vào đó là một chút bối rối. Lão vẫn không hiểu rõ, liệu lão một kẻ ăn mày hèn mọn, có trách nhiệm gì trong cái thế giới rộng lớn này.

Tạ Trần khẽ thở dài, trong lòng thầm nghĩ về những lời mà Lăng Nguyệt Tiên Tử đã từng nói với Mộc Lan hàng ngàn năm về trước, về khả năng tự điều chỉnh của con người, về sức mạnh của cộng đồng khi họ cùng nhau hành động. Hắn biết, để “Nhân Đạo” thực sự bén rễ, không thể chỉ dựa vào một vài cá nhân kiệt xuất, mà phải là sự thức tỉnh của hàng vạn trái tim.

“Của mỗi người, ông ạ,” Tạ Trần đáp, ánh mắt hắn trở nên sâu thẳm hơn, như chứa đựng cả một dòng sông lịch sử. “Của mỗi người trong làng, những người đã từng đi qua cây cầu ấy, những người đã từng hưởng bóng mát của cây cổ thụ. Rễ cây của mỗi người, ông lão. Là sự tử tế trong từng hành động nhỏ, là sự chân thật trong từng lời nói, là sự sẻ chia trong từng bữa ăn, dù chỉ là một mẩu bánh mì. Khi mỗi cá nhân tự nhận lấy trách nhiệm của mình, tự vun đắp cho ‘gốc rễ’ của bản thân, thì cả khu rừng sẽ vững chãi, cả cây cầu sẽ bền lâu. Con người ta, đôi khi quá vội vã tìm kiếm những ‘phép màu’ từ bên ngoài, những ‘tiên thuật’ để giải quyết vấn đề, mà quên mất rằng, sức mạnh lớn nhất lại nằm ngay trong chính bản thân họ, trong ‘nhân quả’ của những lựa chọn hàng ngày. ‘Sống một đời bình thường’ không có nghĩa là buông xuôi, mà là nhận thức rõ ràng về trách nhiệm của mình trong cái bình thường ấy.”

Kẻ Ăn Mày Già im lặng. Lão nhìn chằm chằm vào chén trà đã nguội, rồi nhìn ra khung cửa sổ, nơi ánh nắng đã lên cao, chiếu rọi rực rỡ cả con đường. Trong lòng lão, một hạt mầm của suy tư đã bắt đầu nảy nở, dù chỉ là một hạt mầm bé nhỏ, nhưng nó chứa đựng một tia hy vọng mới, một sự thức tỉnh về vai trò của chính mình trong cái thế gian mà lão từng cho là hỗn loạn và vô vọng. Lão cảm thấy như mình đã nhận được một bữa ăn tinh thần quý giá hơn bất kỳ món ăn nào mà lão từng xin được.

***

Khi ánh hoàng hôn bắt đầu nhuộm đỏ bầu trời phía tây, những tia nắng dịu cuối cùng lướt qua những mái nhà và con đường lát đá của Thị Trấn An Bình, tạo nên một bức tranh trầm mặc và tĩnh mịch hơn so với buổi sáng. Gió heo may thổi nhẹ, mang theo chút se lạnh của buổi chiều tà, làm xào xạc những hàng cây ven đường. Những cửa hàng dần đóng cửa, tiếng rao hàng cũng thưa thớt dần, chỉ còn lại tiếng bước chân vội vã của những người trở về nhà sau một ngày làm việc. Quán sách của Tạ Trần, dù đã vãn khách, vẫn sáng đèn. Ngọn đèn dầu đặt trên bàn tỏa ra ánh sáng vàng dịu, hắt lên những trang sách cổ, tạo nên một không gian ấm cúng, đối lập với sự lạnh lẽo dần bao trùm bên ngoài. Tạ Trần đang chậm rãi sắp xếp lại những cuốn sách trên kệ, động tác nhẹ nhàng, bình thản, như thể mỗi cuốn sách đều là một sinh mệnh cần được trân trọng. Hắn vuốt nhẹ lên bìa một cuốn cổ thư, tựa như đang trò chuyện với những tri thức ngàn xưa ẩn chứa bên trong.

Đúng lúc đó, một bóng người cao lớn, khoác trên mình bộ quan phục sang trọng, bước vào. Đó là Thị Trưởng Thành, vị quan cai quản Thị Trấn An Bình. Vẻ mặt phúc hậu thường thấy của ông hôm nay lại ẩn chứa một nỗi lo âu khó tả, đôi lông mày nhíu lại, như đang mang trên vai gánh nặng của cả thị trấn. Ông có phần béo tốt, nhưng bước đi vẫn dứt khoát, toát lên phong thái của một người có quyền lực và trách nhiệm.

“Tiên sinh Tạ,” Thị Trưởng Thành cất giọng trầm ấm, nhưng có chút mệt mỏi. “Xin lỗi đã làm phiền vào giờ này. Nhưng lòng ta có nỗi lo lắng khôn nguôi, không thể không đến tìm người.”

Tạ Trần quay lại, ánh mắt bình thản đón tiếp. Hắn mỉm cười nhẹ, đặt cuốn sách đang cầm trên tay xuống. “Thị Trưởng đại nhân không cần đa lễ. Mời ngài ngồi.” Hắn chỉ vào chiếc ghế mà Kẻ Ăn Mày Già vừa ngồi lúc sáng, rồi rót một chén trà nóng, đưa cho Thị Trưởng Thành. “Xin mời ng��i dùng trà, để ấm lại chút hơi lạnh của đêm.”

Thị Trưởng Thành đón lấy chén trà, cảm nhận hơi ấm lan tỏa trong lòng bàn tay. Ông ngồi xuống, vẻ mặt vẫn còn nặng trĩu. “Tiên sinh Tạ, ngài cũng biết, ta dốc hết tâm sức để duy trì trật tự và sự bình an cho Thị Trấn An Bình này. Ta ban hành luật pháp, ta cố gắng phân xử công bằng, nhưng lòng người lại khó đoán. Có kẻ lợi dụng sự sơ hở của luật lệ để mưu lợi riêng, có kẻ lại gieo rắc sự hoang mang về những ‘tiên tri’ gì đó, khiến người dân dao động, mất niềm tin vào cuộc sống bình thường. Họ bắt đầu chấp niệm vào những điều viển vông, những phép thuật, quyền năng mà họ tin là sẽ cứu rỗi họ khỏi những khó khăn hiện tại. Ta tự hỏi, làm sao để giữ được bình an, để cái ‘Nhân Đạo’ mà các bậc tiền bối đã dày công vun đắp được bền vững?”

Thị Trưởng Thành thở dài, ánh mắt nhìn ra ngoài cửa sổ, nơi bóng tối đã bao trùm lấy thị trấn. Ông cảm thấy sự cô độc của một người đứng đầu, khi phải đối mặt với những vấn đề không thể giải quyết chỉ bằng quyền lực hay luật pháp khô khan. Những lời tiên tri về Thiên Đạo suy kiệt, về việc tu hành càng cao càng dễ ‘mất người’ vẫn còn ám ảnh nhiều người, và một số kẻ đã lợi dụng nỗi sợ hãi đó để gây chia rẽ.

Tạ Trần lắng nghe một cách kiên nhẫn, đôi mắt hắn vẫn giữ vẻ tĩnh lặng, thấu suốt. Hắn hiểu rằng, Thị Trưởng Thành đang phải đối mặt với một thách thức lớn hơn nhiều so với việc duy trì trật tự bề ngoài. Đó là thách thức về việc dẫn dắt lòng người, giữ vững niềm tin vào những giá trị nhân sinh cốt lõi trong một kỷ nguyên đang dần định hình lại. Hắn khẽ đặt tay lên một cuốn sách khác, bìa sách ghi ba chữ lớn: “Vô Vi Chi Đạo”.

“Thị Trưởng đại nhân,” Tạ Trần chậm rãi nói, giọng hắn trầm bổng, như tiếng nước chảy. “Ngài có từng thấy dòng chảy của một con sông lớn không? Dòng nước mạnh mẽ, cuồn cuộn, có thể nhấn chìm mọi thứ. Nếu ta chỉ dùng những con đê cao vút, cứng nhắc để ngăn chặn nó, ắt sẽ có ngày con đê vỡ tan, gây ra tai họa khôn lường. Phải chăng, cách tốt hơn là biết dẫn dắt nó, khơi thông những dòng chảy nhỏ, tạo ra những con kênh tưới tiêu, để dòng nước không bị tù đọng mà vẫn hữu ích cho muôn dân?”

Thị Trưởng Thành gật đầu, ánh mắt ông lóe lên tia sáng của sự hiểu biết. Ông vốn là người học rộng, hiểu sâu về thủy lợi, nên dễ dàng hình dung ra phép ẩn dụ của Tạ Trần.

“Lòng người cũng vậy, thưa ngài,” Tạ Trần tiếp tục, ánh mắt hắn nhìn sâu vào Thị Trưởng Thành. “Nó giống như dòng nước kia, có lúc mạnh mẽ, có lúc hiền hòa, có lúc lại ẩn chứa những dòng chảy ngầm khó lường. Nếu ta chỉ dùng luật pháp như những con đê cao để ngăn cấm, để cưỡng ép, thì sớm muộn gì cũng sẽ có lúc ‘vỡ đê’. Con người ta, ai cũng có ‘chấp niệm’ riêng, có những khao khát riêng. Việc của người cai trị, không phải là cố gắng diệt trừ mọi ‘chấp niệm’ hay ‘khao khát’ ấy, mà là dẫn dắt chúng, khơi thông chúng, để chúng không trở thành những dòng nước độc hại, mà trở thành những nguồn mạch nuôi dưỡng sự sống.”

“Ngài Thị Trưởng lo lắng về những k��� lợi dụng luật pháp, về những ‘tiên tri’ bị bóp méo. Đó là những dòng chảy ngầm, những khúc sông cạn cần được khơi thông. Nhưng quan trọng hơn, ngài không thể một mình làm tất cả. Dòng nước chảy không ngừng, và việc giữ gìn nó là trách nhiệm của tất cả những ai sống bên bờ sông.”

Thị Trưởng Thành im lặng, ngón tay ông khẽ gõ nhẹ lên thành chén trà. Ông hiểu lời Tạ Trần muốn nói. Quyền lực của ông, dù lớn đến đâu, cũng không thể kiểm soát được tất cả. Sự bình an thực sự không thể đến từ những mệnh lệnh từ trên cao, mà phải đến từ sự đồng lòng, từ trách nhiệm của mỗi người dân. Ông đã quá tập trung vào việc ‘ngăn chặn’ và ‘trừng phạt’, mà quên mất việc ‘dẫn dắt’ và ‘khơi thông’.

“Vậy trách nhiệm của ta... là gì, thưa tiên sinh?” Thị Trưởng Thành hỏi, giọng ông giờ đã bớt đi sự lo lắng, thay vào đó là sự cầu thị.

Tạ Trần khẽ mỉm cười, một nụ cười ẩn chứa sự thấu hiểu và lòng trắc ẩn. “Ngài Thị Trưởng, ngài là người lái đò, dẫn dắt con thuyền của Thị Trấn An Bình. Trách nhiệm của ngài là giữ cho con thuyền đi đúng hướng, là cảnh báo về những cơn bão sắp đến, là chỉ cho mọi người thấy những bãi cạn cần tránh. Nhưng ngài không thể là người kéo thuyền đi, hay đẩy thuyền vào bờ. Con thuyền ấy, muốn vượt qua phong ba, muốn đến được bến bờ bình an, cần tất cả mọi người trên thuyền cùng chèo, cùng giữ vững tay lái. Mỗi người dân là một mái chèo, mỗi hành động tử tế là một nhịp chèo. Khi mỗi mái chèo đều đồng lòng, đều ý thức được trách nhiệm của mình, thì con thuyền mới có thể vượt qua mọi sóng gió, dù Thiên Đạo có suy kiệt đến đâu, dù nhân gian có bao nhiêu biến động.”

Tạ Trần nhìn ra ngoài cửa sổ, nơi bầu trời đã chuyển sang màu đen sẫm, chỉ còn lấp lánh vài vì sao. Hắn nghĩ về hành trình dài của "Nhân Đạo", về những hạt mầm đã được gieo từ hàng ngàn năm trước bởi Lăng Nguyệt và Dương Quân. Hắn là hiện thân của triết lý ấy, một người thầy vô danh, không dùng quyền năng hay phép thuật, chỉ dùng tri thức và sự thấu hiểu để dẫn dắt, để củng cố niềm tin vào khả năng tự điều chỉnh của con người. Hắn biết, cuộc sống bình thường là một hành trình dài, không ngừng nghỉ của sự học hỏi và thích nghi. Dù Thiên Đạo sụp đổ, vũ trụ vẫn còn đó những bí ẩn chưa được khám phá, và con người vẫn sẽ phải đối mặt với những thách thức từ bản chất của chính mình. Nhưng chính trong sự bền bỉ của mỗi cá nhân, trong trách nhiệm chung và sự đoàn kết, "Kỷ Nguyên Nhân Gian" mới thực sự tìm thấy nền móng vững chắc.

Thị Trưởng Thành đứng dậy, cúi đầu thật sâu trước Tạ Trần. Nỗi lo âu trên gương mặt ông đã vơi đi nhiều, thay vào đó là một vẻ thanh thản và quyết tâm mới. Ông đã tìm thấy câu trả lời, không phải là một giải pháp thần kỳ, mà là một sự thức tỉnh về trách nhiệm của chính mình và của cả cộng đồng. Ông hiểu rằng, bình an không phải là thứ có thể áp đặt, mà là thứ phải được vun đắp từ sâu thẳm lòng người, từ những hành động nhỏ bé và sự tin tưởng lẫn nhau.

Khi Thị Trưởng Thành rời đi, Thị Trấn An Bình đã chìm sâu vào màn đêm tĩnh mịch. Tạ Trần v��n ngồi đó, bên ngọn đèn dầu hiu hắt, lật giở cuốn "Vô Vi Chi Đạo". Hắn biết, con đường của nhân gian còn dài, còn đầy rẫy những thử thách. Nhưng chừng nào những hạt mầm của trách nhiệm cá nhân và sự đoàn kết còn được gieo trồng và vun đắp, thì "Nhân Đạo" sẽ vẫn tiếp tục nảy nở, mạnh mẽ hơn bao giờ hết, không cần đến sự phù trợ của tiên pháp, cũng chẳng cần khao khát thành tiên để tìm thấy sự trọn vẹn của cuộc sống.

Truyện nguyên tác Long thiếu, hiện chỉ phát hành duy nhất tại truyen.free.