Lạc thế chi nhân - Chương 29: Hậu Nước Sạch: Nỗi Lo Lương Thực Và Hạt Mầm Hy Vọng
Mặt trời đã ngả về tây, nhuộm đỏ cả một góc trời phía chân núi. Những tia nắng cuối cùng còn vương vấn trên đỉnh cây, soi rọi xuống con đường mòn quen thuộc dẫn về Thôn Làng Sơn Cước. Lâm Dịch, Vương Đại Trụ và Trần Nhị Cẩu trở về nhà sau chuyến khám phá Linh Dược Cốc, bước chân thấm mệt nhưng trong lòng mỗi người lại chất chứa những suy tư riêng. Mùi khói bếp thoang thoảng trong không khí, cùng tiếng gà gáy cục tác và tiếng trẻ con í ới gọi nhau từ xa, vẽ nên bức tranh quen thuộc của một buổi chiều tà nơi thôn dã.
Vừa bước qua ngưỡng cửa, một mùi thơm dìu dịu của rau dại luộc và chút cơm ít ỏi đã xộc vào mũi Lâm Dịch. Bữa cơm tối đã được dọn sẵn. Lâm mẫu đang thoăn thoắt sắp xếp bát đũa, còn Lâm Tiểu Nguyệt thì hí hửng ngồi cạnh cha, đôi mắt tròn xoe ngóng đợi. Nguồn nước sạch mà Lâm Dịch mang về đã giúp cho bữa ăn của gia đình bớt đi phần nào sự chật vật. Rau củ được rửa sạch hơn, bát đũa cũng tinh tươm hơn, và quan trọng nhất là không còn cái mùi tanh nồng của nước ao đọng. Điều đó đã mang lại một sự thoải mái, một chút ít niềm vui nhỏ nhoi mà trước đây họ hiếm khi cảm nhận được.
Nhưng khi Lâm Dịch ngồi vào bàn, nhìn thấy bát cơm vơi và đĩa rau dại xanh xao, một cảm giác nặng trĩu lại dâng lên trong lòng hắn. Nước sạch, dù quý giá đến đâu, cũng không thể lấp đầy cái bụng đói. Cái đói vẫn hiện hữu, không chỉ qua từng hạt cơm ít ỏi mà còn qua nét mặt khắc khổ của Lâm phụ, qua tiếng thở dài nhẹ thênh của Lâm mẫu. Lâm Tiểu Nguyệt, với sự ngây thơ của một đứa trẻ, vẫn vui vẻ ăn uống, nhưng chính sự vô tư ấy lại càng khiến Lâm Dịch cảm thấy áp lực. Cô bé xứng đáng có một cuộc sống tốt đẹp hơn, no đủ hơn.
“Nước sạch rồi, con ăn uống có vẻ ngon miệng hơn.” Lâm mẫu mỉm cười hiền hậu, đặt thêm một ít rau dại đã được vớt ra từ nồi vào bát của Lâm Dịch. Nụ cười của bà vẫn ẩn chứa một nỗi lo lắng không thể che giấu. “Nhưng gạo trong nhà cũng sắp hết, mùa này lại khó khăn quá. Chắc phải ăn khoai sắn cầm hơi thêm một thời gian nữa.” Bà khẽ thở dài, ánh mắt lướt qua thùng gạo cạn đáy trong góc bếp.
Lâm phụ gật gù, buông đũa, ánh mắt xa xăm nhìn ra khoảng sân tối mịt. “Chỉ mong trời thương, mùa sau lúa tốt hơn chút, chứ nhìn đất đai cằn cỗi thế này, lo lắm.” Giọng ông trầm đục, chất chứa sự bất lực đã hằn sâu qua nhiều năm tháng. Với một lão nông đã cả đời gắn bó với đồng ruộng, sự cằn cỗi của đất đai không chỉ là nỗi lo về bữa ăn, mà còn là sự mất mát của niềm hy vọng.
Lâm Dịch ăn uống chậm rãi, từng miếng cơm, từng cọng rau dại dường như mang theo một vị đắng chát trong cổ họng. Hắn không nói gì, chỉ lặng lẽ lắng nghe. Ánh mắt hắn lướt qua từng thành viên trong gia đình: khuôn mặt gầy gò của Lâm mẫu, bàn tay chai sạn của Lâm phụ, và đôi mắt trong veo của Lâm Tiểu Nguyệt. Nước sạch chỉ là bước đầu, một sự cải thiện về chất lượng cuộc sống, nhưng không giải quyết được gốc rễ của vấn đề. Cái đói mới là kẻ thù lớn nhất, là gông cùm trói buộc người dân nơi đây, khiến họ phải cam chịu, phải chấp nhận số phận.
Trong đầu Lâm Dịch, những dòng suy nghĩ cuộn xoáy. Hắn nhớ lại những kiến thức về nông nghiệp hiện đại, về cách thức canh tác khoa học, về việc cải tạo đất, luân canh cây trồng, sử dụng phân bón hữu cơ, và các hệ thống thủy lợi hiệu quả. Tất cả những điều đó dường như là một thế giới khác biệt hoàn toàn so với những gì hắn đang chứng kiến. Ở đây, mọi thứ đều phụ thuộc vào thiên nhiên, vào ý trời, vào kinh nghiệm truyền đời mà không có sự đổi mới.
“Thế giới này không nợ ai một sự công bằng,” hắn tự nhủ trong thâm tâm, “nhưng nó cũng không từ chối ai một cơ hội.” Vấn đề là, liệu hắn có đủ tri thức và mưu lược để biến những cơ hội này thành sức mạnh, thành sự bảo vệ cho những người mà hắn trân trọng hay không. Hắn không thể chỉ nhìn gia đình mình tiếp tục vật lộn với cái đói mỗi mùa. Hắn phải thay đổi tận gốc, từ chính mảnh đất này.
Cảm giác bức bối xen lẫn quyết tâm. Hắn biết rằng việc thay đổi tư duy của cả một cộng đồng, đặc biệt là những người đã quen với lối sống truyền thống qua nhiều thế hệ, sẽ không hề dễ dàng. Sự hoài nghi, sự sợ hãi thay đổi, sự bám víu vào những gì đã cũ sẽ là những rào cản lớn. Nhưng nếu hắn không làm, ai sẽ làm? Nếu hắn không tìm cách, liệu gia đình hắn và những người dân làng hiền lành này có thể sống sót qua những mùa đói kém triền miên?
Hắn nhìn ra khung cửa sổ tối đen, màn đêm đã bao phủ lấy Thôn Làng Sơn Cước, chỉ còn lại ánh trăng non yếu ớt. Bên ngoài, những cánh đồng hoang vu, những mảnh đất cằn cỗi đang chìm trong bóng tối. Nhưng trong tâm trí Lâm Dịch, một hạt mầm hy vọng đã nảy nở. Hắn sẽ tìm cách. Hắn sẽ bắt đầu từ những điều nhỏ nhất, từ việc tìm hiểu kỹ càng về mảnh đất này, về những con người ở đây, và về những phương pháp mà họ đã sử dụng. Rồi hắn sẽ áp dụng tri thức của mình, từng bước một, để biến đổi những điều tưởng chừng như không thể. Sinh tồn là ưu tiên hàng đầu, và để sinh tồn, không chỉ cần nước sạch, mà còn cần lương thực, cần một cuộc sống no đủ.
***
Sáng hôm sau, một ngày nắng nhẹ, gió mát, không khí trong lành, Lâm Dịch tìm đến quán trà nhỏ của làng. Đây là nơi Lão Hồ thường lui tới, nhâm nhi chén trà nóng và ngẫm sự đời. Quán trà chỉ là một căn nhà gỗ nhỏ, mái lợp rơm, với vài bộ bàn ghế tre đã bạc màu vì thời gian. Mùi trà mộc mạc hòa quyện với mùi khói bếp từ các nhà lân cận, tạo nên một không khí thân thuộc, bình dị. Lão Hồ, với thân hình gầy gò, lưng còng, và mái tóc bạc phơ, đang ngồi bên chiếc bàn quen thuộc, đôi mắt tinh anh nheo lại khi nhấp một ngụm trà. Ông mặc bộ quần áo vải thô đã sờn cũ, nhưng thần thái vẫn toát lên sự thông thái và trầm tĩnh.
Lâm Dịch bước đến, khẽ cúi đầu chào. "Lão Hồ, buổi sáng tốt lành."
Lão Hồ ngẩng đầu lên, đôi mắt nheo lại nhìn Lâm Dịch một lúc, rồi khẽ gật đầu. "Là Lâm Dịch đấy à. Ngồi xuống đi. Ta vừa pha một ấm trà ngon, đúng lúc con đến." Giọng ông trầm ấm, mang theo sự từng trải của người đã chứng kiến bao thăng trầm của Thôn Làng Sơn Cước.
Lâm Dịch ngồi xuống ghế đối diện, hít một hơi thật sâu mùi trà thơm. "Đa tạ Lão Hồ." Hắn không vòng vo, đi thẳng vào vấn đề. "Lão Hồ, con muốn hỏi về việc trồng trọt ở đây. Đất đai thế nào, loại cây nào phù hợp nhất, và tại sao dân làng lại hay gặp đói kém dù đã cần cù?"
Lão Hồ đặt chén trà xuống, chậm rãi vuốt chòm râu bạc. "Ài, con hỏi đúng người rồi đấy. Ta đây tuy không phải là quan chức hay học sĩ, nhưng cũng đã sống ở đây ngót nghét bảy mươi năm, chứng kiến bao mùa vụ, bao trận lụt lội, bao đợt hạn hán." Ông nhấp thêm một ngụm trà, như để lấy thêm thời gian sắp xếp suy nghĩ. "Đất ở đây... thì con cũng thấy đấy, cằn cỗi lắm. Đất đá lẫn lộn, lại thiếu nước. Mùa khô thì nứt nẻ, mùa mưa thì sạt lở. Trồng trọt ở đây giống như đánh cược với trời vậy."
Lâm Dịch lắng nghe chăm chú, trong đầu hắn liên tục phân tích những thông tin Lão Hồ cung cấp. Hắn biết rằng đất đai ở đây thuộc loại đất bạc màu, pha cát hoặc đá, hàm lượng dinh dưỡng thấp. "Vậy loại cây nào phù hợp nhất với loại đất này, thưa Lão Hồ?"
"Chỉ có vài loại chịu được thôi, như lúa mì khô hạn, khoai lang, sắn. Nhưng năng suất chẳng là bao. Dân làng quanh năm vất vả, đổ mồ hôi sôi nước mắt, mà thu hoạch về thì chỉ đủ ăn cầm hơi, có khi còn thiếu thốn." Lão Hồ lắc đầu, ánh mắt thoáng buồn. "Đói kém là chuyện thường, đời đời vẫn vậy. Tổ tiên ta đã phải chịu đựng, cha mẹ ta cũng vậy, và con cháu ta e rằng cũng khó thoát."
Lâm Dịch nhận thấy sự cam chịu trong lời nói của Lão Hồ. Đây không chỉ là một vấn đề kỹ thuật, mà còn là một vấn đề về tư duy, về niềm tin đã bị cuộc sống khắc nghiệt bào mòn qua nhiều thế hệ. "Con nghe nói có một số nơi họ đào kênh dẫn nước, hoặc dùng phân bón để đất đai màu mỡ hơn. Ở đây thì sao ạ?"
Lão Hồ cười khẩy một tiếng, nhưng không có ý châm biếm, chỉ là một tiếng cười của sự từng trải. "Đào kênh dẫn nước à? Con nhìn xem, núi non trùng điệp thế kia, nước suối thì ở xa tít tắp, làm sao mà dẫn về được? Mà có dẫn về được thì cũng tốn công tốn của, sức người ở đâu ra? Còn phân bón... phân bón là cái gì? Chỉ biết dùng phân gia súc, phân tro bếp, nhưng cũng chẳng thấm vào đâu so với cái đất cằn cỗi này."
Lâm Dịch gật gù. Hắn hiểu rằng trong bối cảnh thiếu thốn công nghệ và tài nguyên, những giải pháp mà hắn coi là hiển nhiên ở thế giới hiện đại lại trở thành điều không tưởng ở đây. "Vậy Lão Hồ có thấy có loại cây nào khác, có thể trồng ở đây mà ít cần nước, lại cho năng suất cao hơn không?"
Lão Hồ trầm ngâm một lát, rồi nhấp thêm ngụm trà. "Cũng có đấy. Có một loại cây gọi là 'Hương Thảo'. Lá nó có mùi thơm, có thể dùng để làm thuốc, hoặc ướp thức ăn. Nó sống được trên đất đá, lại không cần nhiều nước. Nhưng mà... nó không phải lương thực, không lấp đầy bụng đói được."
Hương Thảo. Lâm Dịch ghi nhớ cái tên đó. Đó có thể là một loại cây trồng kinh tế, mang lại thu nhập để mua lương thực. Nhưng ưu tiên hàng đầu vẫn là lương thực trực tiếp.
"Thanh niên như con có ý nghĩ muốn thay đổi là tốt, nhưng thay đổi nếp cũ không dễ đâu." Lão Hồ nhìn thẳng vào mắt Lâm Dịch. "Đất đai đã thế, con người cũng đã quen với cái khổ. Muốn họ thay đổi cách làm, không chỉ cần có lý lẽ, mà còn cần có bằng chứng cụ thể. Mà bằng chứng đó, phải tốn rất nhiều công sức, rất nhiều thời gian."
Lâm Dịch biết Lão Hồ nói đúng. Tri thức là vũ khí mạnh nhất, nhưng để sử dụng nó hiệu quả trong một xã hội lạc hậu, hắn cần sự kiên nhẫn, sự khéo léo và một kế hoạch tỉ mỉ. Hắn không thể ép buộc, mà phải dẫn dắt. Hắn không thể chỉ nói, mà phải làm.
"Con hiểu rồi, Lão Hồ. Cảm ơn Lão đã chỉ dạy." Lâm Dịch đứng dậy, khẽ cúi đầu chào. Trong đầu hắn, những mảnh ghép về bức tranh nông nghiệp của Thôn Làng Sơn Cước đang dần được hoàn thiện. Những ý tưởng sơ khai về cải thiện nông nghiệp đã bắt đầu hình thành, nhưng hắn cũng nhận ra thách thức không chỉ ở kỹ thuật mà còn ở tư duy con người, ở sự bảo thủ đã ăn sâu vào tiềm thức. Đây là một trận chiến dài hơi, nhưng hắn đã sẵn sàng.
***
Chiều cùng ngày, sau cuộc trò chuyện với Lão Hồ, Lâm Dịch không về nhà ngay mà cùng Vương Đại Trụ và Trần Nhị Cẩu rảo bước. Hắn cần một không gian yên tĩnh để sắp xếp lại những suy nghĩ đang cuộn xoáy trong đầu, để biến những thông tin rời rạc thành một kế hoạch cụ thể. Họ theo một con đường mòn ít người qua lại, dẫn sâu vào phía tây của làng. Con đường dần trở nên hẹp hơn, hai bên là những bụi cây dại và những tảng đá rêu phong.
"Đại ca, chúng ta đi đâu vậy?" Trần Nhị Cẩu hỏi, giọng đầy vẻ tò mò. "Có phải là lại tìm thấy Linh Dược Cốc nào khác không?" Đôi mắt hắn sáng lên, vẫn còn ấn tượng mạnh mẽ từ chuyến đi hôm qua.
Lâm Dịch khẽ lắc đầu, không nói gì, chỉ tiếp tục bước đi. Hắn cảm nhận được sự thay đổi của không khí. Càng đi sâu, không khí càng trở nên mát mẻ và trong lành hơn. Tiếng xào xạc của lá cây trên đầu dần trở nên rõ ràng hơn, như tiếng reo vui của một bản nhạc tự nhiên. Rồi, một cảnh tượng tuyệt đẹp dần hiện ra trước mắt họ.
Họ đã lạc vào một khu rừng trúc rậm rạp, xanh ngắt. Những thân tre vươn cao vút, thẳng tắp như những cột trụ của một ngôi đền cổ kính. Ánh nắng chiều xuyên qua tán lá dày đặc, tạo thành những vệt sáng lấp lánh trên nền đất ẩm ướt, vẽ nên những hình thù kỳ ảo. Gió nhẹ thổi qua, khiến những chiếc lá tre xào xạc không ngừng, tạo ra một âm thanh du dương, êm ái, như tiếng thì thầm của thiên nhiên. Mùi tre tươi, mùi đất ẩm, hòa quyện vào nhau, mang đến một cảm giác sảng khoái, thanh bình đến lạ thường.
"Chưa từng thấy rừng trúc nào đẹp và yên tĩnh như vậy." Vương Đại Trụ trầm trồ, ánh mắt mở to đầy vẻ kinh ngạc. Thân hình vạm vỡ của hắn dường như cũng trở nên nhỏ bé hơn giữa không gian bao la của rừng trúc. "Cứ như lạc vào cõi tiên vậy." Hắn hít một hơi thật sâu, cảm nhận sự trong lành của không khí.
Trần Nhị Cẩu cũng không ngừng nhìn ngó xung quanh, đôi mắt nhanh nhẹn quét qua từng bụi tre, từng kẽ lá. "Đại ca tìm gì ở đây vậy? Hay là... lại có ý tưởng gì mới?" Hắn biết Lâm Dịch không bao giờ làm gì vô cớ, và mỗi khi hắn trầm tư như thế này, thường là lúc một ý tưởng đột phá nào đó sắp sửa ra đời.
Lâm Dịch không đáp lời. Hắn bước chậm rãi giữa những hàng tre, đưa tay chạm vào thân tre mát lạnh. Nơi đây, Rừng Trúc Thanh Tịnh, tách biệt hoàn toàn với sự khắc nghiệt của thế giới bên ngoài, mang một vẻ đẹp thoát tục, bình yên đến lạ. Giữa không gian tĩnh lặng, tâm trí hắn dần trở nên minh mẫn. Hắn quan sát sự sống mãnh liệt của tre: những thân tre dẻo dai, vươn cao, hệ thống rễ chằng chịt bám sâu vào lòng đất, giữ chặt từng hạt phù sa, từng giọt nước. Những búp măng non nhú lên từ lòng đất, tràn đầy sức sống.
"Sức sống mãnh liệt của tre... khả năng giữ nước... độ bền của thân cây..." Lâm Dịch thì thầm trong đầu. "Nếu có thể cải tạo đất, và dẫn nước hiệu quả hơn bằng những vật liệu tự nhiên như tre..." Hắn cúi xuống, nhặt một cành trúc gãy, dùng nó làm gậy, vẽ vẽ xuống nền đất ẩm.
Trong đầu hắn, những ý tưởng bắt đầu kết nối. Nước và đất. Đất là nền tảng. Lão Hồ đã nói đất cằn cỗi, thiếu nước. Tre có thể giữ nước, bộ rễ của nó có thể cải tạo kết cấu đất, làm đất tơi xốp hơn. Tre còn có thể được dùng làm vật liệu để xây dựng các hệ thống thủy lợi đơn giản, như ống dẫn nước, máng nước, hay thậm chí là những công cụ canh tác mới. Tre lại mọc dồi dào ở đây, là một nguồn tài nguyên sẵn có mà dân làng chưa biết cách tận dụng tối đa.
Hắn phác thảo một sơ đồ đơn giản trên nền đất: những đường ống dẫn nước làm từ thân tre rỗng ruột, đưa nước từ suối về các mảnh ruộng. Những hệ thống tưới tiêu nhỏ giọt sử dụng thân tre đục lỗ. Rồi đến việc sử dụng lá tre, thân tre vụn để làm phân xanh, cải tạo đất. Hắn còn nghĩ đến việc luân canh cây trồng, xen canh các loại cây họ đậu để bổ sung đạm cho đất, điều mà ở thế giới hiện đại đã là kiến thức cơ bản. Hắn đã đọc trong Thần Nông Bách Thảo Phổ về những loại cây có thể giúp cải tạo đất, và giờ đây, hắn có thể bắt đầu tìm kiếm chúng.
"Sức sống này có thể ứng dụng vào nông nghiệp." Lâm Dịch lẩm bẩm, ánh mắt lóe lên vẻ quyết đoán. Đây không chỉ là một ý tưởng, mà là một hướng đi, một hạt mầm hy vọng cho Thôn Làng Sơn Cước. Nếu thành công, không chỉ giải quyết được vấn đề lương thực, mà còn có thể tạo ra một nguồn thu nhập mới từ những sản phẩm nông nghiệp đặc trưng, hoặc thậm chí là từ việc chế biến tre.
Vương Đại Trụ và Trần Nhị Cẩu nhìn Lâm Dịch, không hiểu hắn đang vẽ gì trên đất, nhưng họ cảm nhận được sự tập trung cao độ và nguồn năng lượng toát ra từ hắn. "Đại ca, có phải là lại có kế hoạch gì lớn không?" Trần Nhị Cẩu không nén nổi sự tò mò.
Lâm Dịch ngẩng đầu lên, nhìn hai người bạn đồng hành. Một nụ cười nhẹ thoáng qua trên môi hắn. "Có lẽ vậy." Hắn đứng dậy, phủi bụi trên tay. "Nhị Cẩu nói đúng. Chúng ta cần tìm hiểu thêm về loại tre này, về cách thức nó sinh trưởng và những lợi ích khác mà nó mang lại."
Hắn biết, việc này sẽ đòi hỏi rất nhiều công sức, rất nhiều thử nghiệm. Sẽ có những thất bại, sẽ có những khó khăn. Nhưng hắn đã có một mục tiêu rõ ràng: bảo vệ những người hắn trân trọng, và xây dựng một cuộc sống ổn định cho họ. Để làm được điều đó, hắn cần lương thực, và hắn sẽ bắt đầu từ chính mảnh đất cằn cỗi này, với sự kiên cường của tre và tri thức của một người đến từ thế giới khác.
Lâm Dịch nhìn sâu vào rừng trúc. Rừng Trúc Thanh Tịnh này không chỉ là một nơi yên bình để suy ngẫm, mà còn là một kho báu tiềm năng, một nguồn cảm hứng dồi dào. Hắn biết rằng, với sự phát triển nông nghiệp, nhu cầu về nhân lực và tổ chức sẽ tăng lên. Đây cũng là tiền đề để hắn xây dựng đội ngũ của riêng mình, những người tin tưởng vào hắn và cùng hắn thay đổi số phận của Thôn Làng Sơn Cước.
Con đường phía trước còn rất dài, và những bí ẩn của thế giới này vẫn đang chờ hắn khám phá. Nhưng giờ đây, trong lòng Lâm Dịch đã có một kế hoạch rõ ràng hơn, một niềm hy vọng mãnh liệt hơn. Hắn sẽ bắt đầu hành trình biến đổi mảnh đất cằn cỗi này, biến nó thành một nơi có thể nuôi sống những con người hiền lành, chất phác.
Tác phẩm này là bản sáng tác nguyên gốc của Long thiếu, chỉ có tại truyen.free.