Vài tuần sau, nhịp sống trường lớp vẫn lặp lại như cũ và tôi vẫn là “chuyên gia suýt đi muộn” đáng kính của lớp. Bác bảo vệ đã quá quen với cảnh tôi hớt ha hớt hải, chạy lao tới cổng trường khi tiếng trống sắp dứt, đến nỗi bác còn cố ý đóng cổng chậm một nhịp, mắt nhìn ra đường như thể đang chờ đợi một nhân vật quan trọng: “Chắc thằng nhóc ấy đang tới rồi!”

Hôm nay, lớp trưởng - tay “tám chuyện” chính hiệu của lớp, giao cho tôi một nhiệm vụ bất khả thi: trực nhật sáng mai. Mỗi bàn phụ trách một buổi sáng, công việc thì đơn giản: giặt giẻ lau bảng, lau bàn giáo viên, quét lớp, đổ rác. Nhưng với một kẻ chuyên đi “sát giờ” như tôi, việc đến sớm chẳng khác nào... leo núi không dây! Tôi liền nảy sáng kiến: gạ hai đứa bạn đến sớm phụ một tay.

À, phải nói thêm về lớp trưởng. Nhìn nó mà tôi cứ liên tưởng đến mấy bà tám đầu làng xóm tôi. Miệng lưỡi không ngơi nghỉ, lúc thì rì rầm với đám bên cạnh, lúc lại vắt ngang sang lớp bên. Tuy nhiên, phải công nhận nó có tài phân công và huy động, có lẽ vậy mà được cô chủ nhiệm trọng dụng. Tôi vật lộn với nó suốt cả hai giờ ra chơi, năn nỉ đủ kiểu, cuối cùng nó cũng mềm lòng: “Thôi được rồi, mai tao sẽ hỗ trợ chút đỉnh cho.” Nghe vậy, tôi mới thở phào nhẹ nhõm.

Còn hai gã bạn thân? Tôi dùng “tài ăn nói” (thực ra là hứa hẹn việc đổi công sau này) mà dụ được chúng gật đầu đồng ý. Nhưng lòng vẫn thấp thỏm: “Liệu sáng mai nó có nhớ không?” Tôi tự nhủ sẽ bỏ buổi chạy sáng quen thuộc để tập trung vào... nhiệm vụ trọng đại này. Nhưng cho chắc ăn, tôi vẫn nhờ hai đứa bạn đánh thức.

Và thế là, một sự kiện lịch sử đã xảy ra: tôi đến trường cực sớm! Bác bảo vệ nhìn thấy tôi, mắt chớp liên hồi, thậm chí còn dụi mắt mấy lần như không tin vào thực tại. Nụ cười ngỡ ngàng trên môi bác như muốn nói: “Trời ơi, sáng nay có chuyện gì kinh thiên động địa thế này?” Tôi bụng bảo dạ: “Bác cứ làm như cháu đến sớm là có thiên tai động đất ấy!”

Sau khi nghe tôi chào rành rọt, bác như tỉnh mộng. Một nụ cười nửa miệng bí ẩn hiện lên. Tôi linh cảm chẳng lành.

“Bác cười chuyện gì thế ạ?” Tôi không nhịn được.

Bác nháy mắt, giọng đầy tò mò: “Thích thầm đứa nào đấy rồi đúng không?”

Tôi bật thốt: “Thế cháu không được đi sớm sao?” Giọng đầy bực bội.

Bác nhìn tôi chằm chằm, nụ cười gian xảo lúc nãy tắt lịm: “Mà chắc cháu làm sao có đứa nào thích được chứ, ta nghĩ hơi nhiều rồi.”

Tôi nổi đóa trong bụng: Trời ơi, đến sớm một buổi mà bị quy kết đủ thứ chuyện! “Bác nghĩ nhiều rồi đấy,” Tôi lườm bác “Chịu khó bớt rượu đi cho tỉnh táo đi bác!”, tôi nói thêm: “Không thì lần sau cháu sẽ không giúp bác qua mặt bác gái đâu đấy!”

Bác cười khà, giọng đầy bí mật: “Cháu không biết đấy thôi. Sáng nào chả có vài cặp 'yêu nhau sợ bố mẹ phát hiện' đến cực sớm. Chúng nó lén lút hú hí chỗ ghế đá kìa!” Bác chỉ tay. Tôi nheo mắt nhìn theo: quả nhiên có vài đôi đang thầm thì, tay trong tay. Trong đầu tôi vang lên câu hỏi đầy châm biếm: “Bọn này không thấy ngượng à?”

Bác tiếp tục: “Có đứa còn năn nỉ bác cho vào sớm để... đặt quà lén vào ngăn bàn crush nữa cơ! Nào hộp sữa, nào xôi nóng, kèm cái thư tình dính kèm...” Bác cười gượng: “Thế mà bác cứ tưởng có 'nàng thơ' nào lay chuyển được 'thành trì' của cháu chứ!”

“Hôm nay cháu trực nhật, lên đi sớm hơn, chỉ thế thôi!” Tôi nhấn mạnh từng chữ, giọng đanh lại. May quá, thằng Lâm xuất hiện đúng lúc, cứu tôi khỏi cuộc thẩm vấn. Chúng tôi cùng đi cất xe.

Lúc này tôi mới để ý: Khắp sân trường, sau “chỉ điểm” của bác, lố nhố những cặp đôi đang tình tự. Thậm chí có vài cặp... nam-nam? Chắc mắt mình có vấn đề! Tôi tự trấn an khi thấy hai cậu trai đang đút cho nhau miếng bánh, nụ cười tươi rói.

Thằng Lâm cắt ngang dòng suy nghĩ: “Sao mày bảo tao đến trực nhật hộ mà còn sớm hơn cả tao thế?”

Tôi thở dài: “Tao sợ quên lắm! Tháng này tao dính kha khá lỗi rồi, lỡ cô gọi phụ huynh thì tao tiêu đời.” Thấu hiểu nỗi lo đó, nó gật gù đồng cảm.

Bước vào lớp, một hình ảnh lạ lẫm đập vào mắt: Thường thì sáng sớm lớp vắng hoe, hôm nay lại có mấy đứa đã ngồi nghiêm túc mở sách. Đặc biệt, thằng Cảnh - đứa bạn cần cù, đang cắm cúi chép gì đó, vẻ mặt đăm chiêu.

“Làm gì mà mặt nặng như đeo đá thế?” Tôi hỏi.

Nó ngẩng lên, mặt nhăn như bị ai dẫm phải chân: “Hôm qua mải ăn quá, lở tay đổ cả chai tương ớt vào cuốn vở ghi Toán! Giờ phải chép lại từ đầu, đen đủi thay lại là môn thầy nghiêm nhất!” Giọng nó như sắp khóc. Thầy Toán năm nay đã ngoài sáu mươi, sắp nghỉ hưu, nổi tiếng nghiêm khắc từ cách trình bày đến việc kiểm tra bài tập. Tôi khá nể thầy vì tác phong chỉn chu và cả những câu chuyện hài hước thầy kể khi cả lớp đang “chìm trong bể khổ” vì bài khó.

Nhờ sự giúp sức tận tình của thằng Lâm, công cuộc trực nhật của tôi diễn ra suôn sẻ như trở bàn tay. Xong xuôi sớm, tôi còn kịp giúp thằng Cảnh chép bù vài trang vở Toán. Từ kẻ mang nợ, tôi bỗng chốc trở thành...

chủ nợ! Nó nhìn tôi đầy biết ơn: “Tao nợ mày một bữa!”

Buổi học trôi qua bình thường với những tiết học dễ gây... ngáp ngắn ngáp dài. Đến tiết sinh hoạt cuối, không khí lớp căng thẳng. Các tổ trưởng lần lượt “đào mộ” lỗi lầm trong tuần để trừ điểm. Tôi ngồi thảnh thơi vì tuần này “sạch sẽ”. Mấy đứa bị ghi lỗi thì mặt mày ủ rũ, tranh cãi ầm ĩ.

Kết quả: những bạn xếp chót tổ sẽ phải trực nhật cả tuần sau. Trong lòng tôi dâng lên một niềm hạnh phúc nhỏ nhoi: “May quá, luật này áp dụng từ tuần này! Nếu sớm hơn, giờ ngồi khóc thét chắc là tao chứ không phải ai khác!”

Thoáng chốc, học kỳ I đã trôi qua nửa chặng đường. Thời gian nhanh đến mức tôi tưởng mình chỉ kịp... ngáp một cái. Lớp học giờ đây đúng nghĩa một “xã hội thu nhỏ” đầy chia rẽ. Tôi, kẻ mới chỉ quen được vài ba người, ngơ ngác giữa một tập thể phần lớn vẫn còn xa lạ. Không khí ngột ngạt khiến ai nấy dường như đã ngừng muốn kết thân.

Những vụ việc dồn dập khiến lớp tôi thành tâm điểm dèm pha: nào đánh nhau với lớp khác, nào quá khích đến mức giấu pháo nổ dưới bàn giáo viên. Hậu quả? Một giáo viên sợ hãi, tức giận từ chối dạy chúng tôi. Ngay cả cô chủ nhiệm trẻ, có lẽ mới ra trường vài năm, cũng dần bất lực. Ánh mắt cô, từng ánh lên tình yêu nghề, giờ chỉ còn vẻ mệt mỏi, chai sạn. Sự nghiêm khắc ban đầu, giờ tôi hiểu, chỉ là “vùng mẫu thai của tuyệt vọng”. Đâu đó trong lớp vỏ bọc lạnh lùng ấy vẫn thấp thoáng hình bóng một cô giáo trẻ tràn đầy nhiệt huyết, nhưng buộc phải khoác lên mình chiếc áo sắt để đối mặt với “lớp cá biệt” khét tiếng nhất khối 10.

Lớp tôi là huyền thoại trong trường - cái tên gắn liền với những câu chuyện rùng rợn được thêu dệt: “Qua ba năm, số học sinh teo tóp hơn một nửa!”. Năm ngoái, khóa trước chỉ đúng hai mươi mốt người tốt nghiệp. Số còn lại: bỏ học, bị đuổi, chuyển trường... Nhưng thực tế đỡ ảm đạm hơn lời đồn. Lớp học vẫn vận hành, chỉ có vài “nhân vật đặc biệt” thực sự. Vấn đề không nằm ở trí tuệ, sau nửa kỳ, tôi nhận ra đa phần khá thông minh, không thua kém lớp trên. Họ là những mảnh đời đầy vết nứt, mang quá khứ nhem nhuốc, sống trong môi trường thiếu vắng sự cạnh tranh và động lực phấn đấu. Họ như những con tàu lạc lối, đắm chìm trong tệ nạn để tìm cảm giác mới lạ, rồi dần mắc kẹt trong vòng xoáy ấy. Không lối thoát, không bàn tay kéo lên, không ánh sáng dẫn đường - gia đình dường như đã buông xuôi. Họ lạc lõng trong màn sương cám dỗ.

Quay về chuyện học hành, tôi giật mình nhận ra: Nửa kỳ qua, tôi học được gì? Môn duy nhất tôi tự tin là Toán. Còn môn Văn? Một cơn ác mộng triền miên. Tôi kinh ngạc nhìn lũ bạn viết lia lịa như máy in, chẳng cần ngẩng đầu suy nghĩ. Nghị luận xã hội, phân tích thơ, tác phẩm... những lớp nghĩa ẩn trong từng con chữ khiến tôi bối rối. Đỉnh điểm bất lực: dồn hết “công lực” bộ não, tôi cũng chỉ căng ra được gần hai mặt giấy. Trong khi đó, những “quái vật” bên cạnh dễ dàng phun ra ba tờ! Từ thuở cấp một, tôi đã là kẻ “tưởng tượng thì rõ, diễn đạt thì đơ”. Những bài văn mẫu miêu tả “mặt trái xoan, mắt tròn xoe, da trắng muốt” cứ ám ảnh tôi như miêu tả... yêu tinh! May thay, các môn Sử, Địa còn có thể “chữa cháy” bằng học thuộc, thậm chí “học lỏm”. Chứ Văn? Chép như mò kim đáy biển! Mấy môn tự nhiên như Lý, Hóa còn đỡ đau đầu hơn với tôi, chúng hợp cái đầu logic hơn là mớ cảm xúc mơ hồ.

Áp lực thi giữa kỳ đè nặng. Tôi quyết định... “cày nốt đống lý thuyết trong một tuần”. Một kế hoạch nghe vừa phi lý vừa liều lĩnh. Nếu làm được, có lẽ tôi đã chẳng ở cái lớp này! Tôi lo sốt vó: “Chỉ còn một tuần! Mớ hỗn độn này sao nhét cho nổi? Rớt là xong đời!” Tôi nhìn quanh, thấy đám bạn vẫn thản nhiên như không. “Bọn này hết thuốc chữa thật rồi...” Tôi thầm nghĩ, lòng đầy hoang mang.

Lớp học chia rẽ thành bốn “bè cánh” rõ rệt:

Nhóm “Vùng Vẫy”: Hiếm hoi, như những bông sen trong bùn. Họ là niềm hy vọng cuối cùng của giáo viên, cố gắng học tập tử tế, giữ lại chút hình ảnh học sinh. Ánh mắt thầy cô luôn dõi theo họ với sự trân quý.

Nhóm “Nước Đến Chân Mới Nhảy”: Đứng đầu là lớp trưởng - tay “tám chuyện” siêu đẳng nhưng học lực không tệ. Cả nhóm này ngày thường lười nhác, nhưng hễ gần kiểm tra là tự dưng... tỉnh ngộ, cắm đầu học như điên. Sự tháo vát khiến họ luôn thoát hiểm trong gang tấc.

Nhóm “Gió Chiều Nào Che Chiều Ấy”: Tôi tự xếp mình vào đây. Học hành lơ mơ, sống theo phương châm “Không đúp, không đuổi là thành công”. Hứng lên thì học dăm ba chữ, chán thì buông xuôi. Điểm số? Chuyện nhỏ!

Nhóm “Bất Hảo”: Thành phần nguy hiểm, vô phương cứu chữa. Họ chẳng màng học hành, chỉ đắm chìm trong những trò thể hiện ngông cuồng, bắt chước đời sống xã hội bên ngoài. Thường vắng mặt như cơm bữa, tụ tập hút thuốc trong nhà vệ sinh như một lãnh địa riêng. Mọi người đều biết, nhưng ai cũng chọn im lặng, nhìn đi chỗ khác - kể cả tôi. Đụng vào họ? Chỉ chuốc lấy rắc rối không lối thoát.

Tôi ngồi đó, giữa cái “xã hội thu nhỏ” đầy rạn nứt ấy, xoay xở với đống sách vở ngổn ngang và nỗi lo thi cử đang đè nặng tim gan. Một tuần, thử thách không tưởng đã bắt đầu.