Cánh quân phía Bắc của Thiên Đức chỉ bao gồm binh lính thủy bộ. Ngựa chiến chỉ dành cho các chỉ huy cấp tiểu đội trở lên và số ngựa thồ, tổng cộng không quá hai trăm con tại Châu Sơn, phân nửa số đó đang ở trong làng. Chính sách của quân Thiên Đức là không cướp phá, không tơ hào cây kim sợi chỉ của dân. Lý Văn Ba thực hiện nghiêm chỉnh, không cho binh lính đụng đến rơm rạ hay cây cối, chỉ “trông nhà, trông bếp, ngủ hộ” khi dân làng đi vắng, cốt là để tránh kẻ trộm nhòm ngó! Việc làm này cũng không hề trái quân lệnh. Ngựa cần cỏ tươi, rơm rạ và thóc vào buổi tối. Ba quân đang bận rà soát địa hình, chưa cắt cử binh lính cắt cỏ. Do đó, quân hầu tạm thời phải lấy rơm rạ từ trong doanh trại ngoài làng đem về cho ngựa ăn.

Như đã đề cập, Tiểu đoàn 995 và 996 của Đông Phù Liệt đóng quân trong doanh trại theo sự sắp xếp đặc biệt, bởi lẽ binh sĩ của họ đều là lính mới nhập ngũ. Việc họ xung trận sau cùng và nghỉ ngơi giữa đội hình để tránh những suy nghĩ tiêu cực đã trở thành một lệ bất thành văn. Khi các quân hầu của Trung đoàn Kiến Xương vào doanh trại lấy mấy đụn rơm, Tôn Cường bắt đầu để ý đến những đống rơm, cỏ khô quanh khu chuồng ngựa.

Ban đầu, Tôn Cường nghĩ rằng việc chuồng ngựa có nhiều rơm rạ thì cũng chẳng có gì lạ. Thậm chí, ở đó còn có đến sáu dãy lán năm gian chứa đầy rơm và cỏ khô, chưa kể hàng chục đống rơm lớn chất cao gần đấy.

Sau một thời gian dài trong quân Thiên Đức, Tôn Cường có thói quen hay trò chuyện, gặp binh sĩ thường bắt chuyện để lắng nghe tâm tư nguyện vọng. Nếu có điểm nào hợp lý, anh sẽ bày tỏ với Hoàng Ngưu và những người có trách nhiệm. Nhìn chung, Tôn Cường được tín nhiệm nhờ sự tận tụy với công việc, dăm ba lần nhận được thư khen của Vạn Thắng vương vì tính mẫn cán của mình.

Tôn Cường đứng ở cổng doanh trại, niềm nở chào hỏi các quân hầu Trung đoàn Kiến Xương. Xét cho cùng, Đằng Châu chính là vùng đất đầu tiên mà Tôn Cường đặt chân đến.

Tôn Cường hỏi: – Lý tướng quân định chuyển hết rơm bên này về cho ngựa ăn hay sao mà các anh lại phải nhờ đến bên 995 vậy?

Một quân hầu tươi cười đáp lời: – Tướng quân không dặn dò gì, nhưng bên này rơm nhiều lắm, mà đêm thì lạnh. Chúng tôi đem rơm về lót chỗ nằm cho tiện, tiên sinh ạ.

Tôn Cường vui miệng nói: – Gã Hoàng này tích nhiều rơm rạ và cỏ khô quá, mà ta lại chẳng đem theo chiến mã nào cả.

Quân hầu ngoảnh nhìn vào mấy dãy lán chứa rơm trong doanh trại và nói: – Bọn họ có vài trăm quân kỵ mà tích trữ số rơm rạ này dễ đủ cho cả trung đoàn khinh kỵ dùng trong một tuần. Chỗ “chiến lợi phẩm” này chỉ có quân kỵ của ông Hiểu và ông Hòa là thích thôi.

Tôn Cường bông đùa: – Thế thì các cậu cũng đỡ việc còn gì.

Quân hầu bĩu môi: – Túng thiếu thì đành chịu chứ cỏ khô, cỏ tươi vẫn tốt hơn nhiều, tiên sinh ạ.

Tôn Cường thắc mắc: – “Túng” là thế nào cơ?

Quân hầu so vai: – Cỏ tươi quanh làng chẳng còn một cọng, chắc bọn Trường Châu nghĩ ta có quân kỵ nên chúng dọn sạch cả cỏ luôn. Đúng là đám thừa hơi thật.

Tôn Cường đứng tần ngần, trông theo hơn chục quân hầu cùng một vài binh sĩ 995 đang đem rơm về làng, miệng lẩm bẩm: – Lạ nhỉ? Sao cỏ tươi cũng bị cắt sạch?

Tôn Cường cùng một tiểu đội đi quanh doanh trại một vòng, rồi vòng thêm một vòng nữa quanh làng Châu Sơn. Anh nhận ra trong bán kính khoảng một dặm, cỏ tươi chưa kịp mọc lại, nhiều chỗ hãy còn vết tích của những đống lửa cháy lan.

– Chẳng lẽ Nguyễn Định Hoàng không để lại chút lương thảo nào, dù chỉ một ngọn cỏ cho ngựa? Hắn ta đem cỏ vào núi ư? Nực cười! Sao lại có thể chở củi về rừng cơ chứ. Ven chân núi thưa người, cỏ mọc xanh tốt như vậy, sao lại làm một việc vô ích đến thế?

Mang theo mối băn khoăn ấy về doanh trại, Tôn Cường hỏi thêm mấy người lính có kinh nghiệm chăn nuôi ngựa. Tất cả họ đều khẳng định ngựa thích ăn cỏ hơn rơm rạ, và thực tế số rơm rạ trong doanh trại nhiều hơn mức cần thiết.

Tôn Cường nói với Trần Thiện: – Gã Hoàng tích nhiều rơm ở phía sau doanh trại, đồng thời lại cắt và đốt sạch cỏ quanh khu này, nhất định là có ý đồ.

Trần Thiện hỏi lại: – Tôn huynh nghĩ hắn định dùng hỏa công ư?

Tôn Cường khẽ gật đầu. Trần Thiện bảo: – Chỉ một góc doanh trại thì hỏa công nỗi gì. Hắn đã hết pháo, nếu có cũng chẳng được mấy khẩu.

Sau một hồi bặm môi bóp trán suy tư, Tôn Cường bèn nói: – Ở đây gần núi gần sông nên lạnh lắm. Ta nên đề đạt với chỗ anh Hộ và anh Nhật cho binh lính lấy rơm lót chỗ nằm, vừa đỡ mỏi lưng lại vừa đỡ lạnh nhỉ?

Ngay trong buổi chiều, gần một nghìn binh sĩ Đông Phù Liệt hớn hở đem rơm vào lót chỗ nằm trong những mái tranh ba gian. Mỗi mái tranh có hai dãy ván gỗ kê dọc theo hai bức vách, chừa lối đi ở giữa. Nguyễn Định Hoàng đã quây gạch ba mặt, cao hai thước, thay cho chân giường. Quân sĩ Thiên Đức đã thử lật các tấm ván lên nhưng bên dưới là giát giường bằng tre gỗ kín bưng, một đầu cố định vào vách đất, một đầu cố định vào tường gạch quây, nên họ không thấy có gì lạ.

Theo quy ước đã định, sau khi quân Trường Châu phóng hỏa khu chuồng ngựa sẽ gõ chiêng đánh động. Các quân sĩ ẩn nấp bên dưới các hố sẽ chui lên, đạp đổ một đoạn tường gạch bao quanh rồi bò ra tấn công.

Năm trong sáu kho chứa rơm quanh khu chuồng ngựa trống rỗng, gần đó chỉ còn dăm đụn rơm lớn. Rơm rạ vương vãi đầy dưới đất đã được gom vào chân mấy đụn rơm. Việc này vô tình không làm lửa cháy lan khi quân Trường Châu phóng hỏa, bởi theo sắp đặt của Nguyễn Định Hoàng, hàng chục đống rơm và mấy kho chứa sẽ gây hỏa hoạn lớn ở mé Đông Bắc. Những binh sĩ Trường Châu chui ra khỏi hầm thì có vẻ bối rối, song vẫn quyết định hành sự vì nếu lui binh thì số phận quân lính ém trong doanh trại sẽ khó đoán định.

Điều thứ hai khiến kế hoạch chết người của Nguyễn Định Hoàng không hoàn hảo lại do… Lang Nha tướng Bùi Lạc Thủy – người đang yên vị trong nhà lao ở thành Sơn Tây.

Trận hỏa công kết hợp đột kích dưới chân đồi Cẩm Lĩnh, khiến phân nửa tân binh Tiểu đoàn 980 của Nùng Dân Chính cháy chẳng còn hình thù, đã trở thành một bài học đắt giá cho toàn quân. Rút kinh nghiệm xương máu, khi hành quân dã ngoại, đồn trú, nhất là tạm đóng quân trên đất địch, quân Thiên Đức không được phép đóng tập trung mà phải phân tán thành các tiểu đội, trung đội theo từng cụm.

Trong trường hợp báo động giữa đêm, chỉ huy phải xông ra khỏi cửa nơi ngủ để nắm tình hình. Binh sĩ không được lũ lượt chạy ra theo lối cửa chính mà phải đồng loạt thoát ra từ nhiều hướng khác nhau, ưu tiên cửa sổ để tránh phục binh nấp sẵn hai bên cửa hạ thủ.

Tiểu đoàn 995 và 996 đều là tân binh của Thiên Đức, nhưng họ lại là cựu quân nhân Đông Phù Liệt nên cũng chẳng tính là mới mẻ gì. Binh sĩ tuân thủ và chấp hành các điều lệnh cơ bản của chủ tướng mới, đó là cách họ phải thích nghi. Thế nên, trong mỗi căn nhà mái lá ba gian chỉ có hai tiểu đội cùng ngủ tạm, số còn lại chia nhau ra trực gác, ngồi co ro trong ổ rơm ở bên trong và cả ngoài lũy.

Toán quân Trường Châu tập hợp đầy đủ trong khu chuồng ngựa. Một toán nhận nhiệm vụ phóng hỏa, bốn toán còn lại nhắm đến sáu dãy nhà tranh gần nhất và… phục kích ở cửa ra vào, sẵn sàng chặt chân hoặc chém chết bất kỳ ai chạy ra. Các toán đều muốn đột nhập vào bên trong để ra tay nhưng… ngoài cửa ra vào có hai bó đuốc sáng trưng, còn bên trong lại tối như hũ nút.

Kho rơm và mấy đụn rơm đồng loạt bốc cháy phừng phừng. Tiếng chiêng theo nhịp vang khắp trại như muốn báo động ba quân mau chóng ra dập lửa. Một vài bóng người từ bên trong mái lá vừa vọt ra khỏi cửa đã đổ sập về phía trước, chẳng kịp kêu lấy một tiếng nào.

Trời sáng trăng, từ bên trong có thể nhìn ra ngoài dễ dàng. Vài binh sĩ trông thấy chỉ huy vấp ngã, nhất thời chưa kịp hiểu chuyện gì, vội chạy ra đỡ và mất mạng bởi những lưỡi đao. Các binh sĩ còn lại, sau khi hiểu rõ sự tình, lập tức hô lớn báo động rồi lao qua các tấm liếp che cửa sổ.

Một trong số sáu mái tranh bị nhắm đến là nơi nghỉ của Phạm Hữu Nhật, Chính ủy Trung đoàn Siêu Loại. Quân hầu của Nhật vừa vọt ra cửa đã mất mạng ngay lập tức. Phạm Hữu Nhật đang đứng bên bàn làm việc, nhìn thấy mọi sự diễn ra trước mắt liền quơ tay vớ quả lựu đạn tre trên bàn, châm luôn vào đĩa đèn dầu leo lét rồi quăng thẳng ra cửa, vừa lúc hai bóng người ập vào. Phạm Hữu Nhật ném đĩa đèn dầu về phía trước, hất đổ cái bàn tre và cúi thấp người xuống. Bốn, năm bóng đen ập vào vung đao chém ngang nhưng bị hụt. Vẫn còn tối om, đến khi định thần thì quả lựu đạn phát nổ đùng một tiếng chát chúa. Một bóng người đổ nhào, vắt ngang thân qua cái bàn tre vừa bị đạp đổ. Phạm Hữu Nhật dùng tay phải chặt mạnh vào gáy địch quân, tay trái tước vũ khí rồi chạy về phía giữa nhà, phi thân qua cửa sổ.

Mọi chuyện diễn ra rất nhanh.

Binh sĩ từ các mái tranh biết có động, liền nhất loạt đạp liếp nhảy ra ngoài trợ chiến. Bốn toán tập kích mau chóng bị quây kín, từng người một bị hạ gục.

Ba quả pháo hiệu được bắn thẳng lên cao.

Bấy giờ, Nguyễn Định Hoàng phục quân cách doanh trại hơn ba dặm. Nghe tiếng chiêng khua, hắn vội thúc quân khinh kỵ phi nước đại để tiếp ứng. Quân cảnh giới mặt Bắc phát hiện địch quân liền hô lớn báo động, đồng thời châm mấy quả pháo hiệu, một quả bắn lên cao, một quả phóng về hướng địch quân đang xông đến.

Do thông thạo địa hình, hơn năm trăm quân khinh kỵ dễ dàng vượt qua các hố chông và đánh thẳng vào cửa Bắc. Vũ Bang Hộ đã có mặt trước khi quân khinh kỵ tràn vào; một mặt, ông lệnh phóng tiễn, mặt khác, sai quân giăng các sợi dây thừng cản vó ngựa.

Do là tân binh, chỉ có Tiểu đội phó trở lên mới được trang bị ba quả lựu đạn; mỗi tiểu đội cũng chỉ có sáu hỏa hổ các loại. Tuy nhiên, trong tình huống cấp bách, chỉ có các quả lựu đạn phát huy tác dụng, còn hỏa hổ không mấy hiệu quả, số lượng lại hạn chế, cộng thêm tốc độ tràn vào như vũ bão của quân khinh kỵ.

Tình thế trở nên nguy ngập hơn với hai tiểu đoàn trong doanh trại khi hơn một trăm quân Trường Châu từ trong các mái lá đổ ra. Hơn ba mươi binh sĩ phải nhận những nhát chém ngang lưng chỉ trong những phút đầu tiên.

Bấy giờ ở mé sông, Đinh Công Tráng nghe tiếng chiêng, trông thấy ánh lửa kèm pháo hiệu thì biết doanh trại Châu Sơn bị tập kích. Ông liền bắn pháo hiệu hồi đáp và cử một đại đội trang bị tận răng đi tiếp ứng. Được nửa đường, chỉ huy đại đội tiếp viện phát hiện pháo hiệu bắn ở mé Bắc liền điều một trung đội tiến về hướng ấy, còn hai trung đội còn lại tiếp tục tiến vào doanh trại Châu Sơn.

Làng Châu Sơn cách doanh trại chẳng bao xa về hướng Đông. Pháo hiệu cấp báo vừa nổ thì Tô Dương Nham đã triệu tập Tiểu đoàn 175, quân Kiến Xương, đến tiếp viện. Tiền quân vừa xuất phát lại trông thấy pháo hiệu nổ ở hướng Bắc doanh trại. Tô Dương Nham cũng hành động y như chỉ huy đại đội của Đinh Công Tráng đã làm, ấy là điều một đại đội rẽ sang hướng Bắc, hai đại đội còn lại trực chỉ hướng Tây, vì việc cứu quân trong doanh trại quan trọng hơn.

Sau những phút đầu chiếm ưu thế nhờ tính bất ngờ và dồn dập, cùng với việc bên ngoài đánh vào, bên trong đánh ra, thì cuộc hỗn chiến dần trở nên cân bằng hơn. Các binh sĩ Đông Phù Liệt ở mặt Tây và Đông đều thấy pháo hiệu nổ đì đùng, biết quân tiếp viện sẽ sớm có mặt nên họ đánh rất hăng.

Hai trung đội hỏa mai vượt qua bờ tre đầy tro tàn. Quân cảnh giới dẫn lối và đích ngắm của các tay súng chính là quân trên lưng ngựa.

Nhận thấy tình thế bất lợi, Nguyễn Định Hoàng quyết định thu quân, nhưng không phải chạy về hướng Bắc mà mở đường máu tháo chạy theo lối đằng Đông. Quân kỵ vừa ra khỏi cổng trại thì đụng độ tiền quân của Tô Dương Nham, bèn tản ra hai hướng tả hữu mà tháo thân.

Nguyễn Định Hoàng thúc chiến mã chạy dạt sang mé tả, nhờ đó thoát nạn. Quân khinh kỵ chạy sang bên hữu thì đụng phải đại đội mà Tô Dương Nham đang cử đi hướng Bắc. Toán khinh kỵ này tản mát thêm một lần nữa, một số thiệt mạng hoặc bị bắt khi đụng phải trung đội hỏa mai thuộc Tiểu đoàn 990.

Trở về núi Thanh Sơn, Nguyễn Định Hoàng điểm lại quân vào sáng sớm tinh mơ thì chỉ còn gần ba trăm khinh kỵ và hơn sáu mươi quân chạy bộ về đến nơi.

Cuộc tập kích táo bạo của Nguyễn Định Hoàng khiến Tiểu đoàn 995 và 996 chịu tổn thất 160 tử sĩ, gần 300 người bị thương, tương đương với một tiểu đoàn bộ binh bị loại khỏi vòng chiến.

Lý Văn Ba và Bộ Chỉ huy phải chịu trách nhiệm vì sự sơ suất này. Tuy vậy, việc các đội quân phản ứng nhanh nhạy, nhận định tình huống và phối hợp nhịp nhàng cũng được ghi nhận. Cũng bởi trận tập kích này, quân Thiên Đức đã trang bị thêm các loại hỏa khí cho quân cảnh giới, đặc biệt là các đơn vị vốn phần nhiều còn dùng vũ khí lạnh.

Gần một trăm quân khinh kỵ cùng sáu mươi quân bộ của Nguyễn Định Hoàng đã bị áp giải về Châu Cầu để khai thác thêm thông tin tình báo.

Bản quyền câu chuyện này được truyen.free bảo hộ.