Trên đường đến làng Trung An, quân Thân Vệ giả trang báo cho Vi Thọ Kỳ đang đợi ở đầu làng biết rằng ông thầy tướng số kia đang hớt hải thu dọn, gói ghém đồ đạc như thể chạy loạn. Chương biết rõ điều đó nhưng vẫn tỏ ra thong thả lắm.

Lương Tích Am dẫn Chương đến cổng làng Trung An thì dừng chân, nói lời giã biệt. Chương hỏi:

- Anh đã tài trợ cho em đ��n năm chục nén bạc, vậy mà em không đưa anh đến tận nhà ông ta sao?

Lương Tích Am thản nhiên đáp:

- Anh cho vay chứ có phải tài trợ đâu? Em vay em trả. Em nhận việc dẫn đến cổng làng thì đã dẫn đến cổng làng rồi còn gì.

Chương nháy mắt một cái:

- Trả thêm dăm đồng để dẫn anh đến cổng nhà ông ta.

Lương Tích Am lắc đầu nguầy nguậy:

- Nãy em cần tiền chứ giờ không cần. Cổ nhân dạy, ra đường hỏi già, về nhà hỏi trẻ. Anh cứ vào trong ấy hỏi người lớn tuổi, họ sẽ chỉ cặn kẽ mà chẳng tốn tiền đâu. Em vẫn khuyên anh nên học chữ nhiều vào, có kiến thức rồi anh sẽ không tiêu tiền tùy hứng nữa đâu. Hẹn anh chị 10 năm nữa em trả đủ.

Nói rồi Lương Tích Am co giò chạy về hướng làng Lũng Đông, mặc cho Chương gọi với theo. Anh cười khổ:

- Thằng bé này thú vị thật, thú vị thật.

Anh hỏi Thọ Kỳ:

- Ông ấy vẫn ở nhà chứ?

- Dạ, người của chúng ta vẫn đang túc trực quanh làng, chưa thấy ông ta đi ra, kể cả lối ra sau cánh đồng.

- Làng này lớn gấp ba làng Lũng Đông ấy nhỉ? Chẳng vội, cứ ghé qua trường học xem sao.

Chương vào làng, hỏi thăm đường đến trường học. Trường Trung An có ba dãy nhà ngang lợp mái tranh. Quanh trường có hàng rào bằng tre quấn đầy dây leo các loại, cổng trường cũng bằng tre, một tấm bảng gỗ hình chữ nhật treo lủng lẳng trên cao đề tên trường bằng song ngữ.

Buổi chiều trường vẫn có vài lớp học, nhìn thoáng qua lác đác mấy tráng niên và thiếu nữ học cùng đám trẻ đồng ấu. Giữa khoảng sân đất rộng rãi có cột cờ treo cờ hiệu hổ trâu. Trường nằm trong làng, không có ai trông coi. Các thầy cô giáo ở ngay trong làng hoặc tại dãy nhà tương đối kiên cố phía sau trường.

Thấy Chương thơ thẩn cùng hai người phụ nữ, một ông trung niên tóc muối tiêu, dáng hom hem tiến lại gần hỏi chuyện:

- Xin hỏi, anh chị đến thăm trường có việc gì không ạ?

Chương đáp lời:

- Chào chú! Chúng tôi là lữ khách, đến nhờ ông Bình Khiêm xem tướng hộ nhưng lại không gặp. Tôi thấy ngôi trường nên tạt vào ngó nghiêng một chút.

- À vâng! Mời anh tự nhiên.

Người đàn ông trung niên quay lưng bước đi, đi được một quãng, Chương sực nhớ điều gì đó, bèn cất tiếng gọi, bước nhanh đến hỏi:

- Tôi không biết đường đến đây, may có em nhỏ tên là Lương Tích Am, người làng Lũng Đông dẫn lối cho. Em ấy bảo là học trường này. Tôi chưa kịp cảm tạ mà em ấy chạy biến mất. Chú có biết em ấy không?

Người đàn ông nhăn trán suy nghĩ trong giây lát mới trả lời:

- Thằng bé gầy gầy, da đen nhẻm, hai mắt to ấy hả? - Ông ta thở dài. - Nó đến trường nhưng ít vào lớp. Nó hay đứng ngoài cửa sổ nghe các lớp trên học.

Chương thắc mắc:

- Ôi, nơi này không có quy củ gì sao?

Người đàn ông cười, tặc lưỡi:

- Chẳng giấu gì cậu, quy củ nề nếp thì có, ai cũng tuân theo cả, chỉ riêng nó thì không.

- Ồ, thằng bé là con nhà quan hả chú?

- Nó mồ côi cha, nhà cũng chỉ đủ ăn. Quy định của Bộ Giáo dục là không được để trẻ con thất học. Thằng bé ấy nó thông minh, sáng dạ. Nó xin học lớp 5 nhưng không được nên mới thành ra vậy. Nếu bắt nó ngồi trong lớp của nó, nó sẽ ngủ. Hỏi gì nó cũng trả lời được ở cấp lớp ấy, kể cả kiến thức của lớp 4.

- Vậy thì cứ cho nó học lớp 5 đi chứ.

- Cậu người lạ nên không biết. - Người đàn ông phân trần. - Làm gì cũng phải tuần tự. Biết là nó sáng dạ nhưng quy định vẫn là quy định. Tôi đã viết đơn trình bày lên cấp trên hơn hai tháng nay nhưng vẫn chưa có hồi âm. Tôi muốn xin cho nó lên lớp 5.

- Nói vậy chú đây là chủ trường sao?

- Tôi là Hiệu trưởng thôi. Trước đây tôi là thầy đồ.

- Chú làm vậy là phải. Nhân tài cũng nên có sự ưu tiên để phát huy.

- Biết vậy nhưng đang loạn lạc, cấp trên còn trăm công nghìn việc.

- Thằng bé đó sáng dạ hơn người thật hả chú?

- Có tài có tật! - Người đàn ông cười. - Cái tật của nó không xấu nên tôi với các thầy cô giáo đều nhắm mắt cho qua. Thằng bé ấy nó hỏi nhiều câu cắc cớ, chẳng ai biết phải trả lời ra sao.

- Tôi cũng thấy nó khang khác nhưng chẳng để ý. À này, trời lạnh thế này mà nó còn mò cua bắt ốc dưới ao đấy chú ạ.

Người đàn ông phì cười:

- Nhiều người bảo nó đâm dớ vì bố mất sớm. Tôi cũng khuyên đôi ba lần mà nó có chịu nghe đâu. Xưa kia tôi cứ nghĩ trời tròn đất vuông, nhưng Vạn Thắng Vương lại dạy đất tròn chứ không vuông. Nó cũng hay suy tư việc ấy. Hồi mùa hè, nó còn đứng giữa trời nắng đo giờ, so sánh với nước nhỏ theo canh. Một thằng bé rất lạ.

- Nó có khoe với tôi là học lóm chữ Hán, chú biết không?

- Tôi dạy lớp chữ Hán, nó hay mò vào xem lén. Nó viết rất đẹp. - Người đàn ông than thở. - Còn đẹp hơn nét chữ của học trò tôi dạy. Tôi nghĩ thằng bé có tài nên cũng ưu tiên. Nó từng hỏi tôi rằng con voi nặng cụ thể bao nhiêu cân đấy.

- Cân voi có gì khó. - Chương đáp.

- Cậu tính xẻ thịt voi ra rồi cân từng miếng một sao? Không đơn giản như cậu nghĩ đâu, chàng trai ạ.

Chương không nói gì thêm, chỉ gật gù. Người đàn ông thấy Chương có vẻ quan tâm Lương Tích Am bèn hỏi thêm:

- Cậu biết không? Nó từng nói với tôi rằng nên đề đạt Bộ Giáo dục đổi cách tính dặm, trượng với thước vì chúng chẳng chính xác gì cả. Lạ chưa?

- Lạ, rất lạ! Nhân tài đấy chú ạ. Trường ta nên ưu ái nó.

- Thì tôi cũng cho là vậy, ngặt nỗi trường làng chỉ là trường làng. Ngay cả tôi còn chưa đi hết đất Nam Sách, cũng chẳng thể giải đáp hay giúp cho nó được gì. Mà chẳng hay cô cậu từ đâu tới vậy?

- Chúng tôi đến từ Kinh Môn, là thương nhân.

- Nhìn dáng dấp thư sinh nho nhã của cậu, tôi cứ ngỡ cậu là con nhà quan hay cán bộ.

- Tôi làm lái buôn, Chương đáp. Cũng chỉ cố ra vẻ vậy thôi chứ chữ nghĩa thì thực chẳng biết gì.

Người đàn ông trung niên tỏ ra ngạc nhiên. Chương cười hiền lành:

- Chú tên gì ạ?

- Người làng gọi tôi là ông giáo Cự.

- Tôi họ Lý, thường gọi là Thiên An. Hôm nay tôi tính nhờ ông Khiêm trong làng xem hậu vận giúp mà chẳng được.

Chương lấy trong người ra mấy nén bạc, anh nói thêm:

- Tôi thấy cơ sở vật chất trường ta còn thiếu nhiều. Tôi có thể quyên góp chỗ tiền này cho nhà trường được chứ?

- Cảm ơn anh đã có lòng! - Ông giáo Cự xua tay. - Trong làng có chùa, Lý thiếu gia công đức ở nơi đó sẽ phù hợp hơn. Tôi thay mặt mọi người ở đây cảm tạ thiếu gia. Trường là của Nhà nước, chúng tôi không thể nhận.

Chương gãi đầu cười ngượng ngùng, cất bạc vào người. Anh nói:

- Chú nói phải. Tôi không rõ phép tắc lắm thành ra… xin lỗi chú.

- Không có gì đâu, không có gì đâu! Thiếu gia đừng hiểu lầm. Tấm lòng của thiếu gia thì tôi nhận, tiền bạc vốn là vật ngoài thân, chúng tôi là người của Nhà nước phải chăm lo cho bách tính chứ không thể nhận tiền bạc.

Chương chống tay vào hông, thở dài:

- Kể ra thì mấy ông nhà giàu nên san bớt của cải để xây trường mới phải.

Nói thêm dăm ba câu, Chương từ biệt ông giáo già trong tiếng ê a của những đứa trẻ trong lớp học vọng ra. Anh cảm thấy vui. Ông giáo Cự, tuy tuổi đã gần ngũ tuần nhưng lại liêm khiết đến vậy. Nếu có nhiều kẻ sĩ giống như ông giáo Cự chịu cống hiến cho chế độ mới mà Chương đang vun đắp mỗi ngày, đất Vạn Xuân này sẽ sớm cường thịnh mà thôi.

Vi Thọ Kỳ cùng hai người khác dẫn Chương đến nhà ông thầy chiêm tinh. Ngoài cổng, hai lính Thân Vệ giả trang nông dân đang canh giữ. Thấy Chương đến, họ cúi đầu chào rồi lui ra sau. Nhã Lâm đẩy nhẹ cánh cổng gỗ, âm thanh cót két vang lên. Chương chắp hai tay sau lưng, chậm rãi bước trên lối nhỏ lát gạch thẻ dẫn vào khoảng sân cũng được lát gạch tươm tất. Hai bên lối đi trồng đủ các loại hoa.

Cậu tiểu đồng mà Chương gặp ngoài chợ sáng nay chạy ra chào, mời anh vào nhà. Đồ đạc, tư trang của gia chủ ngổn ngang từ bậc thềm vào tận trong gian nhà chính. Chương bước đến bậc cửa đã thấy thầy chiêm tinh họ Nguyễn quỳ phục ngay giữa nhà. Phía sau ông là hai bà vợ cùng mấy người con.

- Người làng này đón khách bằng đại lễ như thế này sao, thầy Khiêm?

Nguyễn Bình Khiêm vái liền hai cái, cúi mặt đáp:

- Nửa đời người tiểu nhân xem vận số cho người nhưng chẳng thể bói quẻ cho mình. Hôm nay là ngày đại hung, vận số nhà họ Nguyễn Trung An xem như đã tận.

Chương khoanh tay đứng tựa bên cửa, ngạc nhiên hỏi:

- Ồ! Ông không xem được số cho bản thân, vậy sao lại biết hôm nay là ngày tận?

- Tôi từng xem cho nhiều vương tôn công tử, tôi chưa bao giờ đoán sai.

- Tôi tò mò nên đã quá bộ đến gặp thầy, mong thầy bói cho một quẻ để xem hậu vận thế nào.

- Đại nhân xin đừng chấp tiểu nhân! - Nguyễn Bình Khiêm nói. - Tiểu nhân thực sự không thể xem được gì cho đại nhân.

- Tôi cũng đã viết chữ rồi còn gì?

- Đại nhân! Ngài chỉ tiện tay viết bừa một chữ, vậy mà lại là chữ “Nhất” với nét "phượng múa rồng bay". Tiểu nhân vừa trông thấy đã bạt vía kinh hồn, thần trí điên đảo. Tiểu nhân từng ba hoa khoe rằng có thể xem vận số của một người cho đến khi họ nằm xuống. Vậy mà… thưa đại nh��n! Tiểu nhân không muốn biết thân thế của ngài, chỉ mong ngài cho tiểu nhân một đường sống.

- Vạn Xuân đâu phải nơi vô pháp vô thiên. Tôi chỉ là một người qua đường, sao có thể quyết định được vận mệnh của người khác chứ?

- Kẻ lập ra đất Vạn Xuân có thể làm vậy, bậc đế vương muốn ai sống người đó sẽ chẳng thể chết.

Chương nghĩ:

- “Mình có để lộ sơ hở gì không mà lão này nhìn mỗi chữ viết qua loa lại như thể trông thấy tử thần nhỉ?”

Song vẫn điềm nhiên hỏi:

- Thật sự ông không xem được giúp tôi sao?

- Xưa nay phận con dân không thể nào xem được con trời. Tiểu nhân mong đại nhân rộng lượng, bỏ quá cho tiểu nhân tội mạo phạm.

Chương quay lưng định ra về, đặt chân xuống bậc thềm, anh dừng lại, ngẩng đầu, nheo mắt nhìn bầu trời cao vời vợi:

- Trời này còn có trời khác rộng hơn, nếu bản thân có tài nên ra giúp bách tính, chịu cực khổ đôi chút vẫn đáng hơn ở chốn yên bình này. Người phương Bắc tài thuật số, cớ sao người phương Nam lại không?

Dứt lời, anh nhẹ nhàng bước ra cổng. Mãi cho đến khi tiếng cót két đã khuất hẳn, Nguyễn Bình Khiêm thấm mồ hôi lạnh, nói với người nhà:

- Mau thu dọn đồ đạc về phủ Thiên Đức.

Người vợ trẻ ngạc nhiên:

- Sao vừa nãy ông lại bảo sang bên Đằng Châu?

- Đằng cái gì mà đằng? Phải trốn lên phương Bắc may ra mới thoát được. Cả phương Nam này đều của họ Mạc.

- Ông nói cái gì thế? Chưa già mà đã lẩm cẩm rồi.

- Hả? Mụ không nghe à? Người vừa rồi chính là Vạn Thắng vương đấy. Ngài đã nói rõ ý vậy rồi, nếu không ra giúp nước thì chỉ có đường sang nước khác mà sinh sống.

- Tôi chẳng hiểu cái gì cả.

- Đúng là đồ đàn bà, đái không qua ngọn cỏ, nghĩ không quá tầm mắt. Ở xứ này, người duy nhất tôi không thể xem được vận số chính là vua! Vua đấy! Mấy người muốn mất đầu hết lượt à? Mụ không nhìn thấy mấy người giả trang nông phu lởn vởn ngoài cổng từ sáng sao? Mụ bước ra là người ta gô cổ ngay.

Bà vợ cả vẫn lẩm bẩm:

- Có giống vua chúa gì đâu? Y hệt lái buôn.

- Y phục có thể giả, nhưng thần thái thì không. Đừng nói nhiều nữa, mau lên không chết cả lũ bây giờ.

Kể từ đó, nhà họ Nguyễn không còn ở làng Trung An nữa. Già trẻ lớn bé hơn chục người vừa đi vừa chạy, hòng bắt kịp bóng dáng những người đang thảnh thơi bách bộ trên con đường đất chạy giữa cánh đồng lúa vừa mới gặt xong.

Mọi nội dung trong bản biên tập này đều thuộc về truyen.free, xin được trân trọng.