(Đã dịch) Vạn Xuân Đế Quốc - Chương 212: Sông sâu tĩnh lặng
Chương mời những nhân sĩ từng làm việc trong bộ máy cai trị của Lý Lệnh công đến Lý phủ. Kể từ khi quân Thiên Đức đánh chiếm thành Luy Lâu, sau đó là Lý phủ, hầu hết văn thân nho sĩ đều trốn về tá túc trong Thư Đôi và các làng mạc lân cận. Nay Thư Đôi thất thủ, họ không còn biết chạy đi nơi nào. Cả tháng nay, bọn họ sống trong cảnh sợ hãi mỗi khi có bóng dáng quân sĩ Thiên Đức đi ngang qua cổng nhà.
Ban Võ, đứng đầu là Lý Sứ tướng, nay đã quy thuận cùng hơn ba mươi tướng dưới trướng của ông. Ban Văn đứng đầu là Mậu Quốc Thìn, nay đương trốn ở Tế Giang cùng Lý Lệnh công, nên có thể nói những nhân sĩ như rắn mất đầu. Họ biết hơn ba nghìn người đã bỏ mạng trong làng Thư Đôi, nhưng do tình hình chưa yên nên họ chưa bị động đến mà thôi. Nay bị gọi đến Lý phủ, người nào người nấy đều chuẩn bị sẵn tâm lý một đi không về, gói ghém đồ đạc tư trang như thể sắp vào tù. Quân sĩ Thiên Đức lấy làm lạ, song không nói gì, bởi nhiệm vụ của họ chỉ là mời, sau đó đến ngày thì đón đi mà thôi.
Hàng trăm nhân sĩ chưng hửng khi vào Lý phủ. Họ nghĩ Vạn Thắng vương sẽ ngồi sau một cái bàn lớn, thét tả hữu bắt họ quỳ gối hạch tội, song trước mắt họ là căn phòng hơn hai trăm mét vuông với bàn ghế được kê ngay ngắn. Những chiếc bàn phủ khăn lụa đỏ xếp hình chữ U hướng về bục chính, nơi căng tấm phông nền vàng với dòng chữ song ngữ “Nhiệt liệt chào mừng nhân sĩ Siêu Loại”.
Một nhân sĩ hỏi nữ binh:
– Thưa bà, có phải chúng con sắp bị hạch tội hay không?
Nữ binh đáp rằng:
– Hôm nay các vị sẽ họp đến trưa, ăn trưa xong sẽ họp đến chiều muộn, rồi quân sĩ sẽ hộ tống các vị về nhà. Chốc nữa Vạn Thắng vương sẽ gặp và nói chuyện với các vị. Nơi đây bình đẳng, các vị không phải tội nhân mà là thượng khách của Vạn Thắng vương, đâu cần phải xưng hô như vậy.
– Chúng con đã làm việc cho Lý Lệnh công, lẽ nào không có tội với Thiên Đức sao?
Nữ binh cười mà rằng:
– Các vị đây là những người Siêu Loại mới. Vạn Thắng vương không truy cứu bất cứ điều gì phải quấy mà các vị đã làm trước đây. Các vị được mời đến chứ đâu phải bị bắt buộc.
– Vâng, vâng! Chúng con đã hiểu.
– Các vị tự chọn chỗ ngồi, chốc lát nữa ông Hàn Thuyên, Trưởng Ty Thông tin, sẽ chủ trì cuộc gặp mặt. Các vị biết ông Hàn Thuyên chứ?
– Thưa bà, chúng con có biết ông ấy.
– Ngoài ông Hàn Thuyên còn có anh Nguyễn Gia Miêu, con trai ông Cả Lụa, Thiền sư Sùng Phạm, Lý Sứ tướng cũng sẽ có mặt. Họ đều là những người Siêu Loại mới giống như các vị. Vạn Thắng vương đã ban lệnh, bất cứ ai đang sinh sống ở Siêu Loại đều bình đẳng như nhau. Nay Vạn Thắng vương mời các vị đến là mong các vị sẽ hiến kế, góp sức giúp cho Siêu Loại cường thịnh.
Đoạn nữ binh nhìn quanh một lượt, nói thêm:
– Vạn Thắng vương rất trọng hiền tài, yêu nho sĩ. Các vị phải thẳng lưng lên. Những gì các vị từng nghe về Vạn Thắng vương có thể đúng, có thể sai. Nay có điều gì thắc mắc, xin cứ hỏi ngài ấy. Ai không hỏi, sau này có thiệt thòi phải tự chịu.
– Xin hỏi quý danh của tiểu thư là gì ạ?
– Tôi tên Phạm Kim Huệ, theo cách gọi cũ, tôi là thuộc tướng của Chính thất phu nhân Phạm Thiên Bình.
– Tại hạ từng nghe uy danh của Thần Vũ quân.
Kim Huệ cười:
– Vậy tôi cũng mong sau này nghe danh tiếng của các vị đây. Tôi xin thông báo trước, Vạn Thắng vương không thông thạo chữ Hán, thứ chữ ngài ấy dùng là chữ Bụt, loại chữ mà quân Thiên Đức đang sử dụng. Vì vậy, nếu các vị cần đề đạt điều gì, sẽ có nữ binh giúp đỡ, xin đừng ngại. Mời các vị vào trong. Đứng đây ôm đồ đạc tư trang thế này khác nào sắp vào lao tù. Vạn Thắng vương mà thấy sẽ trách tội chúng tôi.
– Tại hạ là Vũ Trinh, trước đây từng có mối thâm giao với ông Hàn Thuyên.
– Vũ tiên sinh ở làng Ngọc Quan có phải không? Tôi từng nghe ông Hàn Thuyên nhắc đến tiên sinh nhiều lần.
– Tại hạ nghe nói Vạn Thắng vương dùng người không kể xuất thân, phụ nữ cũng được trọng dụng. Nay được tận mắt thấy, thật được mở mang tầm mắt.
– Quả thực Vạn Thắng vương tài trí hơn người, dụng người như dùng mộc, bất kể xuất thân ra sao, chỉ cần có tài năng, yêu nước thương dân, ngài ấy sẽ tạo mọi điều kiện để làm việc và cống hiến hết mình. Tiên sinh và các vị cứ an lòng, tuyệt đối không có chuyện bắt bớ, đánh đập gì cả.
Vũ Trinh năm nay hai mươi tám tuổi, là cháu nội của Vũ Miên, người từng làm quan đến chức Hữu Thị lang Hộ bộ lo đê điều, thu thuế (tương đương chức Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp). Vũ Trinh nổi tiếng thông minh, lớn lên trong cảnh loạn lạc. Cha là Vũ Thiệu mất sớm.
Vũ Miên cáo lão về quê vui thú điền viên sau khi tiên vương băng hà, khi ấy tuổi ông đã gần lục tuần. Vũ Trinh hiện sống cùng ông nội Vũ Miên ở làng Ngọc Quan, một làng nằm phía Tây Nam của Siêu Loại.
Chương đã đặc biệt dặn dò Phạm Kim Huệ và những người khác lưu ý đến một số nhân sĩ. Bởi lẽ, ngoài tài năng đã được chứng minh, gốc gác của họ thực sự là điều khiến Chương lưu tâm.
Một nhân sĩ khác mà Phạm Kim Huệ và đồng đội lưu tâm tên là Ngô Miên Thiệu, năm nay ba mươi ba tuổi. Ngô Miên Thiệu nổi tiếng hay chữ, từng lo liệu việc thơ phú, khoa bảng trong vùng Siêu Loại cho Lý Lệnh công.
Lê Văn Thịnh hai mươi bảy tuổi, một nhân sĩ Siêu Loại, nổi tiếng thông minh trong vùng. Cha anh từng dạy học bốc thuốc nên dân chúng quanh vùng yêu mến. Cha mẹ của Lê Văn Thịnh đã mất được gần chục năm. Lê Văn Thịnh từng giúp Lý Lệnh công dạy học cho con cháu họ Lý. Ngoài ra, Lê Văn Thịnh còn mở một lớp dạy cho con em trong làng hòng kiếm kế sinh nhai.
Lê Văn Thịnh, Vũ Trinh hay Ngô Miên Thiệu tuổi xấp xỉ ba mươi, độ tuổi mà Chương cho rằng đã đủ chín chắn để trọng dụng, và dễ dàng tiếp nhận điều mới mẻ. Bên cạnh đó, nền tảng gia đình họ đều tốt đẹp, thuận lợi cho việc Chương dùng người.
Hàn Thuyên xuất hiện cùng Gia Miêu, tay bắt mặt mừng, chào hỏi từng nhân sĩ một. Có người vui mừng khi gặp ông Thuyên, có người ái ngại, và cũng có kẻ không thuận, ấy cũng là lẽ thường tình ở đ��i. Gia Miêu còn trẻ, công danh ở Siêu Loại hầu như không có gì, bị xem như hạng vô danh tiểu tốt. Song đó là chuyện trước đây, còn bây giờ Gia Miêu là Trưởng Ty Dân vận. Miêu ăn nói khéo léo, trên môi thường trực nụ cười, đôi mắt luôn nhìn thẳng, toát lên vẻ một người thâm tàng bất lộ. Thiên Bình hay Duệ tinh ý nên nhận ra dáng dấp của chồng, bởi Gia Miêu rất muốn học theo Chương trong cử chỉ, lời nói.
Mở đầu cuộc họp mặt, trước tiên là Hàn Thuyên, sau đó là Gia Miêu, lần lượt kể về nguyên do họ đến với phủ Thiên Đức, những gì họ đã làm được, chưa làm được và mong muốn điều gì. Những câu chuyện vô cùng chân thật, nhưng kẻ nào tinh ý sẽ nhận ra rằng Hàn Thuyên và Gia Miêu đã khéo léo đề cập đến việc chủ tướng của họ đã dạy cho họ những gì.
Tuy nhiên, trong tình cảnh chiếu dưới, từng phục vụ cho bên thua trận, chẳng nhân sĩ nào đủ tỉnh táo hay khôn ngoan để nhận ra tiểu tiết ấy.
Những câu chuyện của Thuyên hay Miêu khiến nhân sĩ Siêu Loại muốn mau chóng được diện kiến Vạn Thắng vương, xem ngài trông như thế nào. Một người không biết chữ làm sao có thể thông tuệ đến vậy được. Thứ chữ Bụt kia liệu có thực là một loại chữ đáng học hay không?
Sau bữa trưa thịnh soạn, Vạn Thắng vương vẫn chưa xuất hiện, song chẳng ai dám hỏi. Chỉ nghe Hàn Thuyên nói rằng Vạn Thắng vương có việc quân đột xuất nên sẽ đến muộn đôi chút mà thôi.
Tất cả là chiêu bài của Chương. Chương muốn Hàn Thuyên, Gia Miêu hay Kim Huệ dệt gấm thêu hoa đâu vào đấy trước rồi mới xuất hiện.
Chương xuất hiện không kèn không trống, theo sau là Thiên Bình, Uyển Như, Vương Khang, Ngô Thị Nguyệt, Trần Nhật Tôn, Thái Hương. Lời đầu tiên của Chương là xin tạ lỗi với nhân sĩ vì thất hẹn.
Với nhân sĩ mà nói, việc một người được vạn người gọi là Vạn Thắng vương lại mở lời tạ lỗi thực khó như hái sao trên trời. Xưa nay lời của bậc đế vương là lời vàng ý ngọc, tuyệt không bao giờ sai cả.
Sau lời tạ lỗi là đôi lời cảm tạ các nhân sĩ đã dành thời gian đến đàm đạo. Nếu có điều chi thất lễ, Vạn Thắng vương mong được bỏ quá cho.
Nhân sĩ Siêu Loại nhìn nhau, luôn miệng nói không dám, không dám.
Chương lần lượt đến bắt tay, thăm hỏi hơn trăm người, tự nhắc tên và hỏi thăm phụ mẫu, thê tử của từng người có khỏe không.
Đây thực sự là một đòn chí mạng đối với những nhân sĩ có mặt. Họ ngạc nhiên và cảm thấy được trọng vọng khi Vạn Thắng vương, dù tuổi hãy còn trẻ, bận trăm công nghìn việc quân, lại biết và nhớ rõ gốc tích của từng người.
Chương dừng lại lâu hơn một chút ở chỗ Vũ Trinh, nói:
– Thực ra ta chưa lo xong việc quân. Ta đã tính đến gặp Vũ lão tiền bối mấy lần mà vẫn chưa sắp xếp được. Ta nhờ Vũ tiên sinh chuyển lời tạ lỗi đến Vũ lão tiền bối, hẹn một ngày gần nhất ta cùng Tả Đô đốc sẽ đến hội kiến.
Vũ Trinh ngây người, có chút bối rối, luôn miệng gật đầu vâng dạ. Quả thật mấy ngày sau đó, Chương và Phạm Tu đến làng Ngọc Quan thăm Vũ Miên. Hai người tuy cách nhau gần hai chục tuổi nhưng đều là đồng liêu cũ, ít nhiều biết nhau, nên cuộc mạn đàm bên ấm trà vô cùng vui vẻ. Vũ Trinh đứng hầu bên cạnh ông nội, cảm thấy vô cùng lạ lẫm khi Vạn Thắng vương ngồi ở hàng ghế tả, lắng nghe Phạm Tu ngồi ghế khách và Vũ Miên ngồi ghế chủ nói chuyện.
Vũ Miên giữ Phạm Tu lại dùng bữa, Phạm Tu nhận lời. Chương cáo lui vì có hẹn việc quân.
Vũ Miên lấy làm hài lòng khi chủ mới của Siêu Loại kính trọng ông như bề trên. Lý do Chương đưa ra là Phạm Tu là bậc cha chú, Vũ Miên lại là đồng liêu cũ, từng là quan tiền triều, nên Chương mong muốn được học hỏi kiến thức để chăm lo cho dân Siêu Loại về sau.
Sau cuộc gặp ấy, Vũ Miên dù đã ngoài bảy mươi vẫn hăm hở giúp quân Thiên Đức một tay về kinh nghiệm đê điều, cách tính và thu thuế, như thể đang ở tuổi tráng niên.
Vũ Miên căn dặn cháu:
– Vạn Thắng vương tuy còn trẻ nhưng đã đứng trên muôn người. Cách ngài đối đãi với bách tính, đặc biệt là người già, vô cùng trọng thị như thế thì ắt Siêu Loại sẽ lớn mạnh. Cổ nhân nói, kính già già để tuổi cho. Cháu cần phải biết rằng người già có nhiều kinh nghiệm sống. Kẻ biết trọng thị những người già cả tưởng chừng không còn giá trị như ta đây, chính là kẻ biết vận dụng sức mạnh của bách tính đấy.
– Ông có thể nói rõ hơn cho cháu được không ạ?
– Có gì khó nhìn ra đâu. Vạn Thắng vương đối đãi tử tế với ta, chính là muốn dùng cháu, dù chưa đề cập trực tiếp. Mỗi gia đình đều có người già. Người già được Vạn Thắng vương để tâm chăm sóc, thì con cháu của họ liệu có ai ghét bỏ Vạn Thắng vương nữa không?
– Liệu đây có phải chỉ là kế sách thu phục lòng người không, thưa ông? Ý cháu là, có phải không thực tâm không ạ?
– Lòng người nông sâu khó dò, ta chỉ nhìn hành động mà đoán tâm ý cháu ạ. Dạo trước ta có nghe nói Vạn Thắng vương sẽ biếu mỗi cụ trên bảy mươi tuổi mười đồng mỗi tháng.
– Cháu có nghe nói, song không biết thực hư thế nào.
– Bên Văn Lãng có hàng chục cụ đã nhận được rồi đấy. Cho dù đây chỉ là kế sách an dân, thu phục lòng người thì cũng là điều tốt. Bậc đế vương trị quốc an dân thường có những cách khác người. Theo ta nghĩ, cháu nên sớm đến Lý phủ xin được giao việc, việc gì cũng nhận. Cháu cũng nên nói với những người có giao tình với mình làm như vậy, vì cơ hội tốt còn nhiều. Trâu chậm uống nước đục đấy cháu ạ.
– Cháu nghe nói Vạn Thắng vương dùng người không kể xuất thân. Hôm trước, khi chúng cháu đến Lý phủ họp mặt, Vạn Thắng vương cũng chỉ mong nhân sĩ góp sức gây dựng Siêu Loại cường thịnh, chứ không nói cụ thể mời ai.
– Nếu ta đoán không nhầm, như cháu từng kể, Vạn Thắng vương đã đứng nói chuyện với cháu thêm vài câu rồi mới thăm hỏi ta. Ta nói cháu nghe này, cái chức Hữu Thị lang bộ Hộ có đáng là gì? Người ta bây giờ là chủ cả vùng đất này, vậy mà còn hạ cố đến thăm hỏi, chính là có dụng ý. Đừng tưởng Vạn Thắng vương chỉ coi trọng ta. Qua cuộc gặp với Tả Đô đốc, ta thấy quân Thiên Đức toàn dùng người trẻ. Họ sẽ phá bỏ những lề lối cũ, cháu ạ. Cháu thông minh mà không tinh ý nhận ra điều đó thì ta lấy làm lạ lắm. Vạn Thắng vương vốn muốn cháu tự mình đến tìm. Người ta đã là Vương rồi, hô một câu ngày mai sẽ có kẻ đến lôi cổ cháu đi, ai cản nổi? Cháu muốn bị cưỡng ép hay tự nguyện để giữ thể diện? Người ta đã cho cháu thể diện mà không nhận, đến khi đòi cũng chẳng còn đâu, cháu ạ.
Vũ Trinh nghe xong liền cho là phải bèn tìm gặp Lê Văn Thịnh, Ngô Miên Thiệu, Nguyễn Công Truyền, Bùi Quốc Khái, Bùi Cầu, Trịnh Hoài Thượng. Đây là những người mà Vạn Thắng vương đã nán lại lâu hơn một chút khi thăm hỏi. Quả nhiên, Vạn Thắng vương đều đã đến thăm nhà hỏi han tình hình, còn căn dặn trưởng làng để ý đến họ. Bấy giờ bọn Vũ Trinh mới hiểu ẩn ý, vội nói ra lời của ông nội rồi kéo nhau đến Lý phủ xin tham kiến Vạn Thắng vương, bày tỏ nguyện vọng được Vạn Thắng vương phân phó công việc, góp sức cho phủ Thiên Đức.
Chiếc ghế mà Chương từng ngồi khi đến thăm Vũ Miên đã được Vũ Trinh phủ khăn vàng. Sau này, mỗi khi có ai đến chơi nhà, Vũ Trinh đều kể rằng Vạn Thắng vương đã ngồi ở chiếc ghế đó để đàm đạo với ông nội và Tả Đô đốc.
– Bậc đế vương mà lại khiêm nhường như vậy. Cổ nhân nói lúa chín cúi đầu, sông sâu tĩnh lặng. Vũ Trinh này dẫu có bán mạng cho Vạn Thắng vương cũng không hối hận.
Bằng cách khéo léo như vậy, Chương đã thu phục được hơn tám mươi nhân sĩ vùng Siêu Loại tự nguyện xin gia nhập nhóm những người Siêu Loại mới, đóng góp lớn vào công cuộc đại cải cách sâu rộng của vùng Siêu Loại.
Mọi bản thảo tinh chỉnh này thuộc về truyen.free, giữ nguyên giá trị cốt lõi.