Dù mọi chuyện được che đậy tinh vi, nhưng những nhân tài kiệt xuất trong các Thế Gia cũng không phải là ít, huống hồ những bậc trí giả như Tuân Sảng vẫn còn chưa chết hết. Với tư cách là những người có trí tuệ siêu việt, khả năng nhìn xa trông rộng hơn bất cứ ai, nếu họ không nhìn ra ý đồ của Trần Hi thì thật là điều khó tin.

Chỉ có điều, lúc đó vấn đề không phải ở chỗ họ không nhìn ra, mà là họ không muốn chấp nhận vấn đề đó. Các Thế Gia đã mang ơn Trần Hi, điển hình cho việc đã nhận ân huệ thì khó nói lời chối từ, nên chỉ đành chấp nhận bỏ qua nếu điều đó không đụng chạm đến lợi ích cốt lõi của họ.

Tuy nhiên, những Thế Gia có tầm nhìn xa trông rộng đều hiểu rằng, nếu không nhanh chóng trả hết ân tình đó, sớm muộn gì chúng cũng sẽ trở thành gánh nặng. Nếu thật sự đến ngày đó, dù Thế Gia vẫn là Thế Gia, nhưng họ sẽ không còn có thể duy trì đội tư binh, vũ trang như trước.

Mà không có tư binh, không có vũ trang, khoảng cách giữa Thế Gia và bình dân sẽ một lần nữa bị thu hẹp. Nếu không còn sức mạnh để xưng vương xưng bá ở một địa phương nào đó, Thế Gia làm sao có thể giữ vững uy quyền của mình?

Không phải trong nhà có người làm quan đã là Thế Gia, cũng không phải tổ tiên hiển hách là Thế Gia.

Nói thật, chín phần mười người Hán đều có huyết thống của Hiên Viên Hoàng Đế, truy cứu tận gốc gác thì chẳng ai cao quý hơn ai. Thế Gia sở dĩ là Thế Gia, ngoài xuất thân, tài sản hiện có, gia học uyên thâm, nói trắng ra chính là những kẻ thực sự nắm giữ một vùng quận huyện nào đó.

Nói rõ hơn, ở những nơi họ cắm rễ, họ có thể làm được triệt để và hiệu quả hơn cả chính phủ, chỉ cần họ đồng ý ra tay.

Trình độ đó đủ để được xưng là Thế Gia, bởi vì đó không phải là thứ mà tiền bạc có thể làm được, mà cần có các mối giao thiệp, quyền thế, quyền lực kiểm soát trong quản lý. Thậm chí, dưới sự đề phòng cẩn mật của họ, ngay cả khi chính phủ muốn ra tay cũng có thể bị họ biết trước.

Mà nếu tư binh của Thế Gia bị kiểm soát, thực lực của họ sẽ suy giảm đáng kể. Tuy rằng các mối giao thiệp, quyền thế, quyền kiểm soát vẫn còn, nhưng họ sẽ mất đi sức mạnh để đối đầu với chính phủ.

Tuy rằng ban đầu, dù có sức mạnh, nếu chính phủ thực sự quyết định thì họ cũng chưa chắc có thể chống lại. Nhưng dù sao đó cũng là thủ đoạn tự vệ cuối cùng của họ. Nếu bị từ từ tiêu trừ hết như vậy, Thế Gia dù còn những thứ khác, nhưng không có vũ lực bảo đảm, làm sao có thể giữ vững được sự khác biệt vượt trội trước mặt bách tính?

Vì lẽ đó, các Thế Gia rất rõ ràng rằng món ân tình này không thể cứ nợ mãi. Càng để lâu thì nợ càng lớn, nói không chừng thực sự sẽ phải trả bằng cả tính mạng.

Để tránh sau này phải dùng tính mạng để trả món ân tình này, lựa chọn tốt nhất của Thế Gia chính là có thể trả hết ân tình càng sớm càng tốt. Vấn đề là, Trần Hi đã ban cho Thế Gia quá nhiều ân tình.

Lớn đến mức dường như không có thủ đoạn đặc biệt nào có thể trả hết được. Món ân tình này nếu thực sự muốn tính toán, sẽ đáng sợ hơn nhiều so với cái gọi là lãi suất cao, đặc biệt là khi món nợ đó không phải là ân tình với một nhân vật cùng đẳng cấp với mình.

Đây cũng là điểm khác biệt lớn nhất giữa thời đại của Trần Hi và thời đại Quang Vũ. Thời Quang Vũ, Lưu Tú đã dựa vào Thế Gia để giành thiên hạ, khiến ông ta cuối cùng phải trả ơn Thế Gia, và đây cũng là nguyên nhân gốc rễ khiến Thế Gia phát triển hùng mạnh vào cuối Đông Hán.

Nói chung, trong thời đại Đông Hán, các Thế Gia trong thiên hạ chỉ cần có thể thực sự liên thủ lại, thì thực quyền của Hoàng đế còn xa mới là đối thủ. Vì vậy, thông thường sẽ không có chuyện Thế Gia mang nợ mà không thể trả hết.

Có thể nói, từ khi Lưu Tú bắt đầu trả ơn Thế Gia, đã định sẵn sự cường thịnh tuyệt đối của các môn phiệt Thế Gia trong thời Nam Bắc triều. Còn chế độ Cửu phẩm công chính của Trần Quần, nhiều nhất chỉ là xúc tác cho tình trạng này, chứ không thể coi là nguyên nhân căn bản.

Nhưng điểm khác biệt lớn nhất giữa thời đại hiện tại và thời bình thường ở chỗ, Trần Hi coi như đã lật ngược ván cờ, mạnh mẽ không dựa vào sức mạnh của các Thế Gia cũ mà vẫn tạo ra cơ sở để Lưu Bị vấn đỉnh thiên hạ.

Có thể nói, từ giây phút Trần Hi mời Lưu Bị đi qua Dĩnh Xuyên, và các Thế Gia Dĩnh Xuyên, thậm chí Thế Gia Dự Châu đóng cửa không tiếp, đã định sẵn Lưu Bị cũng sẽ đóng lại cánh cửa tòng long của Thế Gia.

Tuy rằng sau đó vì nhiều nguyên nhân, Lưu Bị không thể tránh khỏi việc vẫn phải dùng nhân tài Thế Gia để làm quan cai trị một phương, nhưng về bản chất cũng không giống nhau. Không phải Lưu Bị dựa vào sức mạnh Thế Gia quật khởi, mà là Thế Gia phải dựa vào Lưu Bị để tìm kiếm sự che chở.

Sau đó, Trần Hi bề ngoài thì không bận tâm hiềm khích trước đó, ban cho Thế Gia vô số lợi ích. Tuy nhiên, từng chính lệnh ban ra cũng bắt đầu siết chặt kiểm soát Thế Gia. Vào lúc ấy, Thế Gia không thể không chấp nhận, đó là quy tắc của trò chơi này, hơn nữa có vài thứ dù biết có độc, Thế Gia cũng chấp nhận nuốt xuống.

Trần Hi không ngừng cho Thế Gia ăn mật ngọt có độc. Dù Thế Gia rõ ràng trong đó có đủ loại hạn chế, nhưng bị ràng buộc bởi nhiều tình thế nên không thể không nuốt xuống.

Điều này cũng khiến cho những mầm họa theo từng chính lệnh của Trần Hi ban xuống, càng ngày càng thâm nhập vào thể chế của Thế Gia. Những mầm họa này càng để lâu càng chồng chất, sớm muộn cũng sẽ bị kích nổ, chỉ có điều hiện tại công lực của Thế Gia còn thâm hậu, nên mạnh mẽ đè nén mầm họa xuống.

Nhưng đây dù sao cũng không phải là phương án giải quyết. Nếu sau đó Trần Hi không tiếp tục hạ độc, Thế Gia sớm muộn cũng có thể loại bỏ những mầm họa này, thế nhưng Trần Hi làm sao có khả năng để họ ung dung giải quyết vấn đề nội bộ?

Còn về việc không ăn viên thuốc bọc đường có độc của Trần Hi, chỉ cần nhìn những Thế Gia chưa chịu cúi đầu trước Trần Hi là đủ biết. Tuy nói hiện tại phải ăn viên thuốc bọc đường có độc của Trần Hi, nhưng trên thực tế, so với trước đây, các Thế Gia đi theo sát bước tiến của Trần Hi đang không ngừng lớn mạnh, hơn nữa phát triển rất nhanh.

Bằng không, Thế Gia Giang Đông, Thế Gia Kinh Ích, Thế Gia Ung Lương đã chẳng có người phải cúi đầu trước Trần Hi. Bởi vì các Thế Gia dưới trướng Lưu Bị quả thực đang không ngừng lớn mạnh, hơn nữa phát triển nhanh hơn xa so với các Thế Gia dưới trướng Tào Tháo và Tôn Sách. Chỉ có điều bản thân Lưu Bị lại lớn mạnh nhanh hơn nữa.

Nói một cách đơn giản, các Thế Gia dưới trướng Tào Tháo và Tôn Sách tuy phát triển chậm, nhưng tổng thực lực của họ, so với tổng thực lực của Tào Tháo và Tôn Sách, đang dần tăng lên về tỷ lệ phần trăm.

Còn ở phía Lưu Bị, tuy các Thế Gia lớn mạnh nhanh hơn so với bên Tào Tháo và Tôn Sách, nhưng tổng thực lực của họ, so với tổng thực lực của Lưu Bị, lại đang thu hẹp rõ rệt về tỷ lệ phần trăm. Nói đơn giản, tốc độ Trần Hi tích lũy của cải ngày càng kinh người.

Điều này dẫn đến việc Thế Gia không tài nào đạt được tầm ảnh hưởng mong muốn. Vị trí cao nhất mà họ có thể đạt được chính là địa vị hiện tại của Tuân Duyệt. Trong vô thức, Thế Gia đã nhận ra rằng họ đang bị giới hạn bởi một trần nhà vô hình, giống như Hàn Môn trước đây.

Mỗi vị trí cao hơn đều đã có chủ. Hơn nữa, các quan thần dưới trướng Lưu Bị thực sự quá trẻ, trẻ đến mức có thể ung dung sống lâu hơn, chứng kiến sự luân phiên hai, thậm chí ba đời gia chủ Thế Gia. Thế Gia căn bản không có tư cách để đối đầu với Lưu Bị.

Lúc trước, Tần Mục Công đã nhẫn nhịn hết đời này sang đời khác, cho đến khi năm đời Tấn Công qua đi, ông đã thành công chiếm được Quan Trung. Điều này đủ để chứng minh sự đáng sợ của một nhân vật anh minh khi có đủ tuổi thọ.

Nước Tấn lúc đó rõ ràng có ưu thế như vậy, nhưng rốt cuộc vẫn không thể đời đời anh minh. Huống hồ tình huống bây giờ hoàn toàn xoay ngược lại: Lưu Bị mạnh mẽ như nước Tấn, lại có những mưu sĩ trí tuệ, có khả năng sống lâu hơn để chứng kiến hai, ba đời gia chủ Thế Gia lần lượt qua đời.

Nếu như các Đại Thế Gia đời đời đều sản sinh ra những quái vật như Gia Cát Lượng, Tuân Sảng, Tuân Úc, thì trên thực tế chẳng có gì đáng lo, chỉ cần ngồi yên xem mây tụ mây tan là được. Nhưng vấn đề là, làm sao có khả năng như vậy?

Mấy đời mới có thể có một người tài năng đến mức mộ tổ bốc khói xanh như Trần Quần. Huống hồ tình huống hiện tại, trừ phi mộ tổ liên tiếp hai đời đều bốc khói xanh, nếu không thì tuyệt đối sẽ bị Trần Hi và những người như hắn trói buộc. Bởi vậy, khi đã hiểu rõ tình thế, Thế Gia cũng chỉ còn lại hai lựa chọn.

Một là phản kháng, nhưng vấn đề là các Đại Thế Gia đang ủng hộ Trần Hi trở thành người dẫn đầu đều hiểu rằng, Trần Hi có khả năng dẫn dắt họ sáng tạo ra một thời thịnh thế!

Tuy nói trong thời thịnh thế này, tỷ lệ chiếm hữu của Thế Gia không bằng trước đây, nhưng rất có khả năng sức mạnh thực tế mà Thế Gia nắm giữ sẽ đạt đến một đỉnh cao nhất định. Nếu bây giờ phản kháng, họ có lẽ sẽ không còn cơ hội để tìm kiếm sự cường thịnh đó nữa.

Số Thế Gia ôm hy vọng t��m kiếm sự cường thịnh đó không phải là ít. Họ có thể có đủ loại oán niệm, thế nhưng họ thực sự rất muốn xem thử, một Thế Gia từng phát triển, bành trướng đến một cực hạn nào đó, dưới sự hướng dẫn của Trần Hi, rốt cuộc có thể lớn mạnh đến mức độ nào.

Ít nhất, nếu may mắn đi theo người dẫn đầu đó đến một mức cực hạn nào đó, dù cuối cùng có tan thành mây khói, cũng có thể để lại cho tộc nhân một con đường dẫn đến cường thịnh. Còn về việc có giữ được một tia hương hỏa hay không, hay mấy chục năm sau lại quật khởi, những Thế Gia này vẫn có đủ tự tin.

Dù sao, cuối cùng dù không thể không cúi đầu, cũng không có nghĩa là cửa nát nhà tan. Đã như vậy, vì sao không thử để lại cho hậu nhân một con đường dẫn đến cực thịnh? Dù sao đạo lý của Thế Gia, đối với Thế Gia đời này mà nói, dường như đã đi đến tận cùng.

Bằng không đã chẳng có sự cố hóa giai cấp của chế độ Cửu phẩm công chính, và cũng chẳng cần phải tìm cách hấp thu tư tưởng, phương pháp từ bên ngoài để bù đắp cho chính mình. Một khi đã đến trình độ này, khi có người mở ra con đường quan lộ thênh thang trước mắt, tại sao không thử tiếp tục đi?

Còn về khả năng mầm họa, dù đến khi thất bại, đối tượng mà chúng ta phải quỳ phục cũng không phải Hàn Môn và bình dân. Chúng ta cuối cùng vẫn thất bại trước một thành viên trong chính chúng ta, chỉ có điều tài nghệ không bằng người, lần thứ hai phải quỳ phục dưới chân kẻ cùng đẳng cấp với chúng ta mà thôi, như đã từng cách đây ba ngàn năm.

Thất bại trước một nhân vật cùng đẳng cấp còn dễ chấp nhận hơn nhiều so với việc thất bại trước một kẻ nhà giàu mới nổi. Những Thế Gia gia chủ hào môn ở thời đại này, về cơ bản đều đã khắc tên mình vào sử sách. Họ đều có đủ tự tin, cho dù cuối cùng vô lực phản kháng, họ cũng sẽ có một kết cục thể diện. Đã như vậy, Thế Gia đồng ý tiếp tục giao dịch với Trần Hi theo quy tắc đã định.

Đây cũng chính là cái gọi là lựa chọn thứ hai: dốc hết mọi nỗ lực để thực hiện mục tiêu của mình. Nếu cuối cùng vẫn không tránh khỏi thất bại, thì xin hậu nhân hãy ghi nhớ tất cả kinh nghiệm của ta hôm nay, nếu có tương lai, xin hãy dùng thất bại của ta hôm nay làm bàn đạp tiến tới thành công.

Đây cũng chính là cái gọi là ngủ đông. Nếu không có Vương triều nào bất diệt, thì mười đời ngủ đông có đáng là gì? Một ngày nào đó họ sẽ trở về, mang theo những kinh nghiệm thất bại mà tiền nhân đã tích lũy, tiến tới thành công. Chưa từng có Vương triều nào tồn tại một ngàn năm, thế nhưng Thế Gia một ngàn năm thì gần như xuất hiện lớp lớp ở thời đại này. Họ có đủ kinh nghiệm sống sót qua bất kỳ thời đại tai ương nào.

Nhưng đó cơ bản chỉ là một kiểu chuẩn bị tâm lý. Nếu có thể đối phó được với Trần Hi, Thế Gia mới sẽ không chấp nhận thất bại, để Trần Hi trói buộc mình.

Không thể không thừa nhận một điều, các Thế Gia trong thiên hạ có vận may rất tốt. Nếu Thế Gia có thể kiếm đủ công lao trong cuộc chiến Hán-Hung, chưa nói đến việc trả hết mọi ân tình, thì ít nhất những ân tình còn lại, Thế Gia có thể hoàn trả bằng cách trao đổi lợi ích, không cần dùng tính mạng hay mấy trăm năm ngủ đông để trả.

Còn về việc ép Trần Hi phải lật bàn, không chơi theo quy tắc do chính mình đặt ra, trên thực tế, nếu thực sự làm được bước đó, thì Thế Gia coi như đã thắng. Ít nhất sử quan sẽ ghi lại những điều này như sự thật, và Trần Hi cũng sẽ nhờ đó mất đi quyền kiểm soát đối với Thế Gia.

Người không tuân thủ quy tắc sẽ gặp phải sự chống đối tập thể. Mà nói thật, Trần Hi không cần thiết phải tự tay đập vỡ lá bùa hộ mệnh của mình. Tuy rằng lá bùa hộ mệnh này không phải quan trọng nhất, thế nhưng một khi Trần Hi đã hứa hẹn điều gì, sẽ không hủy bỏ nếu không có nguyên nhân quan trọng.

Cho nên, nếu như Thế Gia tuân theo quy tắc, thực sự có thể hóa giải ân tình của Trần Hi, thì Trần Hi chắc chắn sẽ không lật lọng. Nhưng nói đi cũng phải nói lại, Thế Gia thực sự không có chút khả năng nào để trả hết ân tình trong điều kiện tuân thủ quy tắc.

Bởi vì trước đây, trong lần xây dựng kênh đào, Trần Hi đã từng dùng đất phong để thí nghiệm. Tuy nói chỉ là 70 dặm đất phong, hơn nữa còn là phía bắc Hà Sáo, thế nhưng vì muốn có được vùng đất đó, trong vài tháng ngắn ngủi, Thế Gia đã xây dựng toàn bộ con sông và tính toán được khối lượng đất đá cần khai mở, cũng như sức dân và thời gian cần tiêu hao.

Bởi vậy có thể thấy được, món đất phong này vẫn có sức hấp dẫn tuyệt đối đối với Thế Gia. Tương tự như vậy, Trần Hi cũng có niềm tin tuyệt đối vào việc xử lý tốt những vùng đất đai màu mỡ và đồng cỏ rộng lớn ở Trung Á, thậm chí cả An Tức (Parthian Empire).

Điều này cũng định sẵn rằng ân tình sẽ không thể nào trả hết. Thế Gia chỉ có thể dựa theo quy tắc Trần Hi đã đặt ra mà tiếp tục đi theo. Quyền tư pháp và quyền thống trị, nhất định một khi có cơ hội, Thế Gia sẽ không bỏ qua việc củng cố cơ sở truyền thừa của gia tộc.

Tuy nhiên, khi Thế Gia đối phó với việc Hung Nô phía Bắc tiến xuống phía Nam, họ đều cho rằng thiên mệnh đứng về phía Thế Gia. Chỉ cần giành được chiến công cuối cùng trong trận chiến này, thì họ có thể trả đi hơn nửa ân tình. Mà trong tình huống như vậy, Viên Đàm đã tước đi hy vọng của năm phần mười Thế Gia trong thiên hạ!

Đừng nói hiện tại Viên gia đã không còn là Viên gia từng vấn đỉnh thiên hạ như trước đây nữa. Cho dù vẫn là, thì việc dựa vào các Thế Gia hùng mạnh khác lúc đó cũng đã gây ra rung chuyển kịch liệt. Mà hiện giờ, việc cô lập mình như thế này, Viên gia căn bản không chịu đựng nổi phản phệ.

Đứng ở phía đối lập với gần một nửa Thế Gia trong thiên hạ, quan trọng hơn là một nửa Thế Gia còn lại cũng không đứng về phía hắn. Loại cục diện này, đối với Viên gia mà nói chính là tử cục.

Thế nhưng, điều kỳ lạ là, đến mức độ này, Cổ Hủ đã sớm đặt cược. Nếu như Viên Đàm không dựa theo yêu cầu mà tiếp tục đi, mà quay lưng lại trao công lao cho các Thế Gia hùng mạnh khác để họ dùng mà trả ơn Trần Hi, tất nhiên có thể nhận được hảo cảm từ Thế Gia.

Chỉ có điều, đối với Viên gia mà nói, hảo cảm của các Thế Gia khác thì có ý nghĩa gì? Huống hồ làm chuyện như vậy, nói trắng ra không phải là tự mình tìm cái chết dưới tay Lưu Bị sao? Việc tử chiến Hung Nô phía Bắc dưới Kế Thành đã giúp Viên gia đổi lấy sự khoan dung, không bị Lưu Bị ra tay. Mà hiện tại, hành động lôi kéo các Thế Gia trong thiên hạ như thế này, là vì cảm thấy mình sống quá lâu, không muốn sống nữa sao?

Vì lẽ đó, đến bước này, Viên Đàm kỳ thực chỉ còn lại một con đường: đó là dựa theo bố trí của Cổ Hủ, chấm dứt hy vọng của các Thế Gia trong thiên hạ, Viên gia tự cắt đứt quan hệ với các Thế Gia hùng mạnh khác, triệt để biến thành một hào môn bình thường, không còn khí thế hô mưa gọi gió, thiên hạ hưởng ứng như trước đây nữa.

Còn các con đường khác, đều là đang tìm cái chết. Mà cái gọi là tự cắt đứt với khắp thiên hạ Thế Gia, những phiền phức lớn lao mà việc đó mang lại cho Viên Đàm thực ra không quan trọng.

Khi Cổ Hủ mở ra một thế giới mới trước mặt Tuân Kham và Hứa Du, hai người họ mắt sáng rực, nhiệt huyết sôi trào khi nghe Cổ Hủ miêu tả. Điều đó đã định sẵn họ, khi tỉnh ngộ, sẽ không thể quay đầu lại.

Bản dịch này thuộc quyền sở hữu của truyen.free, được chỉnh sửa và biên tập để mang đến trải nghiệm đọc tốt nhất.