Sáng sớm, quán sách của Tạ Trần vẫn còn thoang thoảng mùi giấy cũ, mực và gỗ mục, hòa lẫn chút hương trà thanh khiết vừa được pha. Một đêm mưa vừa tạnh, để lại không khí trong lành, mát mẻ, và bầu trời xanh biếc như ngọc bích, điểm xuyết vài vệt mây trắng lững lờ trôi. Ánh nắng ban mai xuyên qua khung cửa sổ bằng giấy dầu, rải những vệt sáng vàng nhạt lên nền gạch cổ kính, làm nổi bật những hạt bụi li ti lơ lửng trong không gian.

Trần Minh, thư sinh trẻ tuổi với khuôn mặt thanh tú và đôi mắt sáng ngời ý chí, đang cặm cụi bên một chiếc bàn gỗ sờn cũ. Trước mặt hắn là một chồng ghi chép dày cộp, những bản vẽ phác thảo chi tiết về các đường cong, vòng tròn, và vô số ký hiệu l��� mắt. Mái tóc đen dài của hắn hơi rối, cho thấy một đêm dài không ngủ. Mỗi cử chỉ của hắn đều toát lên vẻ căng thẳng nhưng không kém phần quyết tâm. Hắn tỉ mỉ dùng ngón tay vuốt nhẹ lên một đường kẻ trên bản đồ, như thể đang kiểm tra lại từng sợi tơ cuối cùng của một tấm mạng nhện phức tạp mà hắn đã dệt nên. Hắn hít một hơi thật sâu, rồi thở ra chậm rãi, cố gắng xua đi nỗi lo lắng đang cuộn trào trong lòng.

Tạ Trần ngồi ở góc quen thuộc của mình, bên chiếc bàn trà nhỏ, chậm rãi pha một ấm trà Long Tỉnh. Động tác của anh ung dung, tự tại, như thể thời gian đã ngừng lại trong không gian này. Hơi nước ấm áp bốc lên từ vòi ấm, mang theo mùi hương dịu nhẹ của lá trà tươi. Đôi mắt sâu thẳm của anh, tựa hồ chứa đựng cả một dải ngân hà, lẳng lặng quan sát từng cử chỉ của Trần Minh. Anh không nói, nhưng sự hiện diện của anh, tĩnh lặng như một ngọn núi cổ, lại mang đến cho Trần Minh một cảm giác an tâm kỳ lạ.

Trần Minh ngẩng đầu lên, ánh mắt đầy sự bối rối tìm kiếm sự động viên từ Tạ Trần. H��n đặt nhẹ cây bút lông xuống, tiếng cộc nhỏ vang lên trong không gian tĩnh mịch. "Tiên sinh, con... con vẫn lo rằng những điều này sẽ quá khó hiểu, hoặc sẽ bị bác bỏ bởi những định kiến cũ. Người đời vốn đã quen với việc tin vào thần linh, vào tiên nhân, vào những phép màu siêu nhiên để giải thích vạn vật. Liệu họ có chấp nhận một lý giải đơn thuần dựa trên quan sát và suy luận, một cái gì đó quá đỗi 'phàm tục' này không?" Giọng hắn trầm, chứa đựng nỗi hoài nghi chính bản thân và sự phản kháng từ thế giới bên ngoài.

Tạ Trần khẽ mỉm cười, nụ cười nhẹ như gió thoảng, nhưng lại mang một sức mạnh trấn an phi thường. Anh đặt chén trà nóng hổi, nghi ngút khói xuống bàn bên cạnh Trần Minh, hơi ấm lan tỏa trong không khí. "Chân lý không sợ sự khó hiểu, Minh nhi, chỉ sợ sự cố chấp. Hơn nữa, chân lý không có giới hạn về 'phàm tục' hay 'siêu nhiên'. Nó tồn tại một cách khách quan, độc lập với niềm tin của con người. Ngươi hãy tin vào những gì mình đã quan sát, đã suy luận. Hãy để sự thật tự nó lên tiếng." Anh nhấp một ngụm trà, vị chát nhẹ lan tỏa trong vòm miệng, rồi nói tiếp, "Điều quan trọng không phải là thuyết phục họ tin vào một điều gì đó, mà là khơi gợi trong họ khao khát tìm hiểu, khao khát đặt câu hỏi. Một khi đã có khao khát ấy, con đường sẽ tự mở ra."

Trần Minh nhìn vào chén trà ấm, hít hà mùi hương thoang thoảng. Lòng hắn dường như dịu lại. Hắn lại cúi xuống, tỉ mỉ chỉnh sửa một bản vẽ cuối cùng, nét bút lông lướt nhẹ trên giấy, tạo nên một đường cong hoàn hảo. "Con chỉ hy vọng, tiên sinh, nó có thể mở ra một hướng đi mới cho mọi người, như lời tiên sinh đã dạy. Một con đường mà không cần đến linh khí, không cần đến sự ban phước của Thiên Đạo, mà chỉ cần đến trí tuệ và sự nỗ lực của chính chúng ta." Hắn nói, trong giọng có chút run rẩy nhưng đầy nhiệt huyết. Hắn hình dung cảnh tượng trước mắt, những khuôn mặt ngỡ ngàng, những ánh mắt dò xét, rồi dần dần chuyển sang sự vỡ òa khi chân lý được phơi bày. Đó là một gánh nặng, nhưng cũng là một vinh quang mà hắn tự nguyện gánh vác. Hắn biết, đây không chỉ là phát hiện c��a riêng hắn, mà là hạt giống của một kỷ nguyên mới, được ươm mầm từ những cuộc trò chuyện tại quán sách nhỏ này, được tưới tắm bằng triết lý của Tạ Trần. Hắn cảm nhận được sự mát lạnh của gió nhẹ lùa qua khung cửa sổ, cùng lúc đó là cảm giác nóng ran trong lồng ngực, pha trộn giữa lo lắng và một niềm phấn khích không thể kìm nén. Hắn tin rằng, vũ trụ vẫn còn đó những bí ẩn chưa được khám phá, và đây chỉ là bước khởi đầu cho một hành trình vĩ đại của nhân loại.

***

Khi nắng đã lên cao, chiếu rọi rực rỡ khắp Thị Trấn An Bình, nhuộm vàng các ngôi nhà gỗ và gạch đơn giản, các quán trọ và cửa hàng san sát hai bên đường, một không khí sôi động bao trùm quảng trường trung tâm. Tiếng nói chuyện, tiếng rao hàng của những người bán rong, tiếng xe ngựa lộc cộc trên đường đá, tiếng bước chân vội vã của người qua lại – tất cả hòa quyện thành một bản giao hưởng ồn ào nhưng vẫn giữ được vẻ yên bình đặc trưng của một thị trấn phàm nhân. Mùi thức ăn từ các quán ăn ven đường, mùi gỗ mới, mùi đất ẩm sau cơn mưa đêm và cả mùi mồ hôi nhẹ của đám đông tạo nên một bức tranh khứu giác sống động.

Tại trung tâm quảng trường, một bục gỗ đơn sơ đã được dựng lên. Tuy giản dị nhưng nó lại là tâm điểm thu hút mọi ánh nhìn. Trần Minh, thư sinh trẻ tuổi với trang phục giản dị nhưng chỉnh tề, đứng trên đó. Ánh mắt hắn kiên định, không chút run sợ, quét qua đám đông bên dưới. Hắn nhìn thấy những khuôn mặt quen thuộc: Cố Tiểu Ngư với đôi mắt to tròn lanh lợi, Thư Đồng Tiểu An gầy gò nhưng ánh mắt tràn đầy sự hiếu kỳ, Lão Quán Chủ với vẻ mặt phúc hậu và đôi mắt tinh tường, cùng với rất nhiều thanh niên địa phương – những người từng tụ tập ở quán sách của Tạ Trần, giờ đây đứng chen chúc, ánh mắt pha lẫn tò mò, hoài nghi và cả một chút háo hức. Tạ Trần đứng lẫn trong đám đông, chiếc áo vải bố cũ kỹ khiến anh hòa mình vào những người phàm tục khác, nhưng đôi mắt anh vẫn ánh lên vẻ thấu suốt, lẳng lặng quan sát.

Trần Minh hít một hơi thật sâu, rồi cất giọng dõng dạc, rõ ràng, vang vọng khắp quảng trường: "Thưa quý vị, thưa các bậc trưởng bối, và toàn thể chư vị huynh đệ, tỷ muội! Từ ngàn đời nay, chúng ta đã quen với việc giải thích vạn vật bằng những truyền thuyết về thần linh, về tiên nhân, về những phép màu xa vời. Khi dòng sông cuộn chảy, chúng ta nói đó là do Long Vương thịnh nộ; khi gió thổi, chúng ta tin đó là do phong thần điều khiển; khi mưa rơi, đó là do Thiên Đế ban phước." Hắn tạm dừng, để lời nói của mình thấm vào tâm trí của đám đông, để những ký ức cũ kỹ về thế giới tu tiên hiện về trong tâm trí họ.

Một người dân trong đám đông, một lão nông với khuôn mặt đầy nếp nhăn, cất tiếng hỏi đầy nghi hoặc: "Làm sao có thể? Chẳng phải Tiên Tôn đã tạo ra sông núi, đã định đoạt mưa thuận gió hòa sao? Chẳng lẽ những lời răn dạy từ ngàn xưa đều là sai lầm?"

Trần Minh không vội phản bác, hắn mỉm cười nhẹ. "Không ai nói những lời răn dạy đó là sai lầm. Nhưng ta tin, đó chỉ là một cách giải thích, một cách để con người tìm thấy sự an ủi trong những điều chưa thể hiểu rõ. Hôm nay, ta không muốn phủ nhận những điều cũ, mà chỉ muốn cùng quý vị khám phá một góc nhìn khác, một góc nhìn mà chúng ta có thể tự mình tìm thấy, tự mình chứng minh bằng đôi mắt và trí óc của mình."

Hắn đưa tay chỉ vào một mô hình đơn giản được đặt trên bục gỗ: một chiếc máng nước bằng gỗ nhỏ, có hình dạng uốn lượn, bên cạnh là một tấm ván gỗ có thể nâng lên hạ xuống, và một vài sợi dây thừng buộc vào những viên đá nhỏ. "Ta đã quan sát dòng chảy của sông, sự dịch chuyển của mây, và nhận ra rằng vạn vật trong thiên địa này đều tuân theo những quy luật nhất định, không phải do ý chí của thần linh hay tiên nhân ban phát."

Hắn cúi xuống, đổ một gáo nước đầy vào đầu máng. Dòng nước trong veo bắt đầu chảy, lượn theo những đường cong của chiếc máng, tạo thành một dòng suối nhỏ mô phỏng. "Quý vị thấy đấy, nước chảy từ cao xuống thấp. Đó là một quy luật. Nhưng tại sao lại như vậy? Chẳng phải là do Long Vương ban lệnh sao?" Hắn đặt câu hỏi, rồi tự trả lời, "Nếu ta hiểu được lực hút của đất, nếu ta nhận ra rằng v��n vật đều bị kéo về phía trung tâm của nó, thì việc nước chảy xuống dốc không còn là một điều bí ẩn."

Sau đó, hắn nhấc tấm ván gỗ lên một chút, tạo ra một con dốc nghiêng hơn. Dòng nước chảy nhanh hơn, mạnh hơn. "Đây là bằng chứng. Lực hút luôn tồn tại, và khi con dốc càng lớn, sức kéo của nó càng mạnh." Hắn dùng một sợi dây buộc viên đá, thả lỏng tay. Viên đá rơi xuống, không một chút do dự. "Đây cũng là lực hút. Một lực vô hình nhưng lại điều khiển vạn vật."

Tiếp đó, hắn chỉ vào một chiếc quạt giấy nhỏ, hắn quạt nhẹ, làm những mảnh lông vũ nhỏ đặt gần đó bay lên. "Gió thổi, không phải là do Phong Thần giận dữ, mà là do sự chênh lệch của không khí. Không khí nóng bay lên, không khí lạnh tràn vào lấp chỗ trống. Chúng ta có thể tạo ra gió, có thể cảm nhận gió, và có thể hiểu được quy luật của gió." Hắn dùng những ngôn từ giản dị nhất, những ví dụ gần gũi nhất để giải thích những khái niệm phức tạp. Hắn không nói về những khái niệm cao siêu, mà chỉ về những điều mà mọi người có thể nhìn th��y, chạm vào, và cảm nhận được trong cuộc sống hàng ngày.

Ban đầu, đám đông còn xì xào bàn tán, ánh mắt hoài nghi. Nhưng khi Trần Minh liên tục đưa ra những minh họa trực quan, sinh động bằng chính mô hình của mình, sự hoài nghi dần biến thành ngạc nhiên, rồi sau đó là sự vỡ òa của hiểu biết. Tiếng xì xào nhỏ dần, thay vào đó là những tiếng "À!", "Ồ!" đầy kinh ngạc.

Cố Tiểu Ngư, đôi mắt to tròn mở to, không giấu nổi vẻ kinh ngạc. Nàng nắm chặt tay Thư Đồng Tiểu An, khẽ thốt lên: "Thật kỳ diệu! Con chưa bao giờ nghĩ rằng mọi thứ lại có thể được giải thích một cách đơn giản như vậy." Tiểu An gật đầu lia lịa, đôi mắt sáng lên vẻ ngưỡng mộ.

Một thanh niên khác, gương mặt tràn đầy sức sống, mạnh dạn hỏi: "Vậy thì, những trận lũ lụt, những cơn bão, những đợt hạn hán... tất cả đều có thể được lý giải bằng những quy luật này sao?"

Trần Minh gật đầu mạnh mẽ. "Đúng vậy! Nếu chúng ta hiểu được sự bốc hơi của nước, sự hình thành của mây, áp lực của không khí, và chu kỳ của thời tiết, chúng ta sẽ không còn sợ hãi những thiên tai ấy như những lời nguyền rủa của thần linh nữa. Thay vào đó, chúng ta có thể học cách dự đoán, và thậm chí là tìm cách ứng phó với chúng." Hắn chỉ vào một bức vẽ phác thảo về chu trình của nước, từ bốc hơi lên thành mây, ngưng tụ thành mưa, rồi lại chảy về sông biển. "Đây là một vòng tuần hoàn vĩnh cửu của tự nhiên, không cần bất kỳ vị Tiên Tôn nào can thiệp."

Đám đông im lặng, không phải vì không có câu hỏi, mà vì họ đang chìm đắm trong những suy nghĩ mới mẻ, những tia sáng của lý trí đang dần xua tan màn sương mê tín đã bao phủ tâm trí họ qua hàng ngàn năm. Một làn sóng nhận thức đang lan tỏa, chậm rãi nhưng mạnh mẽ, như những con sóng ngầm chuẩn bị phá vỡ tảng băng cũ. Tạ Trần, đứng khuất trong đám đông, nụ cười nhẹ trên môi anh càng lúc càng sâu sắc. Anh biết, những gì Trần Minh đang làm không chỉ là một phát hiện, mà là một cuộc cách mạng tư tưởng, gieo những hạt giống đầu tiên của khoa học thực nghiệm vào mảnh đất nhân gian màu mỡ này. Sức mạnh của bằng chứng và lý lẽ đang dần chinh phục nhân tâm, tạo ra một phong trào tư duy mới.

***

Khi trăng đã lên cao, treo lơ lửng như một chiếc đĩa bạc trên nền trời đêm thăm thẳm, rải ánh sáng dịu mát qua khung cửa sổ quán sách của Tạ Trần, không gian lại trở về với vẻ tĩnh lặng thường ngày. Gió nhẹ lùa qua những trang sách, tạo nên âm thanh xào xạc đều đặn, như tiếng thì thầm của thời gian. Mùi trà thanh khiết vẫn còn vương vấn, hòa quyện với hương trầm nhẹ từ lò hương nhỏ, tạo nên một không khí an bình.

Trần Minh trở lại quán sách, vẻ mặt hắn vừa hưng phấn vừa có chút mệt mỏi sau một buổi chiều đầy cảm xúc. Hắn ngồi đối diện Tạ Trần, hai tay cầm chén trà nóng, hơi ấm lan tỏa qua lòng bàn tay. "Tiên sinh, con chưa từng thấy họ tập trung đến vậy! Dù ban đầu có người không tin, có người hoài nghi, nhưng khi con chỉ ra bằng chứng, khi con dùng những mô hình đơn giản để minh họa, họ dần tin vào những gì mắt thấy tai nghe hơn là những truyền thuyết xa xôi, những câu chuyện về thần linh mà họ chưa từng thấy tận mắt." Giọng hắn run lên vì xúc động, niềm vui và sự nhẹ nhõm lan tỏa khắp căn phòng. "Họ bắt đầu đặt câu hỏi, tiên sinh! Những câu hỏi về tại sao, về như thế nào, chứ không phải là ai đã tạo ra hay ai đã ban phước. Con nghĩ, con đã làm được điều gì đó."

Tạ Trần nhấp một ngụm trà, đôi môi khẽ cong lên thành một nụ cười nhẹ, ánh mắt anh ánh lên vẻ hài lòng sâu sắc. "Đó là bản chất của nhân loại, Minh nhi. Từ thuở hồng hoang, con người đã học cách quan sát, suy luận để tồn tại. Họ nhìn mặt trời mọc, mặt trời lặn để biết thời gian; họ nhìn dòng nước chảy để tìm nguồn sống; họ nhìn cây cối sinh trưởng để tìm thức ăn. Những gì ngươi vừa làm, chính là khơi dậy bản năng nguyên thủy đó, dẫn họ đi trên con đường của lý trí, con đường của sự tìm tòi và khám phá." Anh đặt chén trà xuống, nhẹ nhàng vuốt ve bề mặt nhẵn nhụi của Nhân Quả Luân Bàn bằng gỗ đã sờn màu thời gian đặt trên bàn. "Con đường này, tuy không có linh khí hào nhoáng, không có pháp thuật thần thông, nhưng lại vững chắc hơn bất kỳ phép tắc nào của Thiên Đạo. Bởi vì n�� được xây dựng trên nền tảng của sự thật, trên sự nỗ lực của chính con người."

Trần Minh suy tư, ánh mắt nhìn ra ngoài cửa sổ, nơi ánh trăng bạc chiếu rọi những mái nhà quen thuộc. "Liệu con đường này, con đường của lý trí và tri thức, có thể thay thế con đường tu tiên đã suy tàn, tiên sinh?" Hắn hỏi, trong lòng vẫn còn vương vấn chút hoài niệm về một thế giới mà hắn chưa từng thực sự thuộc về.

Tạ Trần lắc đầu nhẹ. "Nhân loại không cần thay thế, họ cần tìm thấy chính mình. Con đường tu tiên là con đường đi tìm sự siêu thoát khỏi kiếp người, để rồi đôi khi lại đánh mất đi chính nhân tính của mình. Con đường ngươi đang đi, Minh nhi, là con đường trở về với bản chất con người, để khám phá tiềm năng vô tận bên trong mỗi chúng ta. Ngươi đã giúp họ tìm thấy một phần của bản thân mình, một phần đã bị che lấp bởi những ảo ảnh của sức mạnh và sự bất tử." Anh dừng lại, ánh mắt xa xăm nhìn vào khoảng không. "Đây chỉ là khởi đầu. Phát hiện của ngươi là nền móng đầu tiên cho sự phát triển của khoa học thực nghiệm, báo hiệu một kỷ nguyên mà tri thức và lý trí sẽ thay thế phép thuật và thần linh. Sự chấp nhận dần dần của người dân đối với lý giải khoa học sẽ dẫn đến sự suy yếu hơn nữa của niềm tin vào tu tiên và Thiên Đạo, mở đường cho sự ra đời của các học viện, tổ chức nghiên cứu."

Trần Minh uống cạn chén trà, cảm thấy lòng mình nhẹ nhõm như chưa từng có. Mọi lo lắng, mọi áp lực dường như tan biến. Hắn nhìn Tạ Trần, người vẫn luôn là người thầy vô danh, người gieo mầm tri thức và quan sát chúng nảy nở một cách thầm lặng. Hắn hiểu rằng, Tạ Trần không phải là một vị cứu thế, mà là một người dẫn đường, một ngọn hải đăng cho nhân loại trong màn đêm của sự vô tri.

Tạ Trần quay lại với cuốn sách của mình, nhưng ánh mắt anh vẫn ánh lên vẻ hài lòng sâu sắc, nhìn về phía Nhân Quả Luân Bàn. Vòng quay của định mệnh, tưởng chừng đã được an bài bởi Thiên Đạo, giờ đây đang dần chuyển động theo một quỹ đạo mới, được định hình bởi những hạt giống lý trí vừa được gieo. Mặc dù có sự hoài nghi ban đầu, nhưng sức mạnh của bằng chứng và lý lẽ sẽ dần chinh phục nhân tâm, tạo ra một phong trào tư duy mới trong toàn nhân gian. Anh biết, cuộc sống bình thường này, cuộc sống không tu tiên, không chạy theo sức mạnh hư ảo, chính là hành trình dài, không ngừng nghỉ của sự học hỏi và thích nghi. Mặc dù Thiên Đạo sụp đổ, vũ trụ vẫn còn đó những bí ẩn chưa được khám phá, và chính con người, bằng trí tuệ của mình, sẽ là người viết tiếp câu chuyện vĩ đại ấy.

Dưới ánh trăng thanh lạnh, quán sách chìm vào sự tĩnh mịch. Nhưng trong lòng Trần Minh, và trong tâm trí của những người dân Thị Trấn An Bình, một ngọn lửa mới đã bùng lên, ngọn lửa của lý trí và khát vọng khám phá, soi sáng con đường cho một kỷ nguyên Nhân Gian thực sự.

Truyện gốc của Long thiếu, chỉ được công bố chính thức trên truyen.free.