Ánh hoàng hôn cuối cùng khuất hẳn, màn đêm buông xuống, mang theo hơi lạnh của sương. Nhưng trong quán sách của Tạ Trần, và trong lòng những người đã tiếp xúc với những tư tưởng mới, một ánh sáng khác đang bùng lên, một ánh sáng của trí tuệ và hy vọng, soi rọi con đường cho một kỷ nguyên mà con người tự mình định đoạt vận mệnh. Những lời thì thầm về "ý nghĩa của hạt cát" hay "tiếng lòng của chiếc lá" không chỉ dừng lại ở những cuộc tranh luận trong quán trà, mà len lỏi vào từng ngõ ngách của Thị Trấn An Bình, gieo mầm suy tư trong những tâm hồn vốn dĩ chỉ quen với nếp sống cũ.

Trong số đó, có một tâm hồn đặc biệt nhạy cảm, một trái tim nghệ sĩ mang tên Linh Nhi. Nàng không phải là một học giả uyên bác như Lý Phong, cũng không phải là một người buôn bán chất phác. Nàng là người chuyển hóa, người thổi hồn vào những ý niệm trừu tượng, biến chúng thành hình hài cụ thể, hữu hình. Sáng sớm hôm sau, khi những tia nắng ban mai đầu tiên mơn man trên mái ngói rêu phong của Thị Trấn An Bình, Linh Nhi đã ngồi trước khung cửa sổ nhỏ của căn phòng mình. Căn phòng, vốn dĩ đã chật chội với giá vẽ, toan và màu sắc, giờ đây càng thêm bừa bộn bởi những bản phác thảo dang dở, những cuộn giấy ghi chép lộn xộn, và đặc biệt là vài bản sao chép tay của bài luận vô danh "Bản chất c��a Hạnh phúc và Sự tồn tại" mà Tiểu An đã lén trao cho nàng.

Ánh sáng vàng nhạt từ bên ngoài chiếu xiên qua khung cửa, rọi lên mái tóc đen dài thường được búi gọn gàng của nàng, nay lại buông xõa tự nhiên, vài lọn tóc vương trên gò má ửng hồng vì mất ngủ. Đôi mắt nàng, thường ngày linh động và tràn đầy sức sống, giờ đây chứa đựng một vẻ trầm tư sâu sắc, pha lẫn chút hoài nghi và một quyết tâm mãnh liệt. Nàng cầm cây cọ vẽ, đầu cọ khẽ chạm vào mặt toan trắng muốt, nhưng những nét mực đầu tiên vẫn chưa thể hiện rõ ràng. Làm sao để diễn tả cái gọi là "Nhân Đạo"? Làm sao để một người phàm có thể cảm nhận được cái vĩ đại của sự sống, khi không còn tiên thần để ngưỡng vọng, không còn cõi giới xa xăm để hướng tới? Câu hỏi ấy như một sợi xích vô hình, trói buộc tâm trí nàng.

Linh Nhi khẽ thở dài, đặt cây cọ xuống. Nàng đứng dậy, bước đến bên cửa sổ, hít thở làn không khí trong lành của buổi sớm. Dưới kia, đường phố An Bình đã bắt đầu nhộn nhịp. Tiếng rao hàng của lão bán đậu phụ, tiếng cười đùa của lũ trẻ chạy trên đường đất, tiếng xe ngựa lộc cộc xa xa, và mùi bánh bao mới ra lò thoang thoảng trong gió. Tất cả những âm thanh, mùi hương ấy, là cuộc sống. Đó chính là những điều bình dị mà bài luận vô danh kia đã nhắc đến, những điều mà Tạ Trần luôn nhấn mạnh.

"Hạnh phúc trong một bữa cơm đạm bạc," nàng lẩm bẩm, mắt dõi theo một người phụ nữ gánh rau, bước chân thoăn thoắt nhưng gương mặt vẫn rạng rỡ. "Giá trị của một giấc ngủ bình yên..." Nàng nhớ lại những đêm mình đã trằn trọc, suy nghĩ về những khái niệm quá đỗi lớn lao. "Ý nghĩa của một hạt cát... tiếng lòng của chiếc lá..." Những cụm từ ấy, nghe thì giản dị, nhưng lại ẩn chứa cả một vũ trụ triết lý. Nàng nhận ra, cái khó không phải là tìm kiếm một hình ảnh vĩ đại, mà là tìm thấy cái vĩ đại trong chính những điều nhỏ bé, tầm thường nhất của nhân gian.

Nàng quay lại bàn vẽ, nhặt cây cọ lên lần nữa. Những nét phác thảo ban đầu vẫn còn ngập ngừng, nhưng trong đầu nàng, một dòng suối ý tưởng đã bắt đầu tuôn chảy. Nàng không cần vẽ tiên nhân giáng thế, hay những cảnh giới thần tiên. Nàng cần vẽ con người. Con người lao động, con người học hỏi, con người yêu thương, con người tranh luận, con người khám phá. Những hình ảnh về cuộc sống thường nhật, nhưng dưới góc nhìn của một kỷ nguyên mới, nơi mỗi cá nhân tự mình tạo nên giá trị, tự mình định nghĩa hạnh phúc. Nàng bắt đầu phác họa những nét cong mềm mại của dòng sông An Bình, những mái nhà san sát nhau, những con người đang cần mẫn gieo hạt trên cánh đồng, những thư sinh cúi đầu bên trang sách, và cả những khuôn mặt rạng rỡ của những người đang trò chuyện, tranh luận. Mỗi nét cọ, mỗi mảng màu, đều thấm đẫm ý nghĩa, thấm đẫm cái khao khát được thể hiện một chân lý mới: Con người, chính là trung tâm của vạn vật.

* * *

Buổi chiều, khi nắng đã dịu hơn, Linh Nhi rời khỏi căn phòng nhỏ của mình, mang theo một tâm trạng vừa phấn chấn vừa có chút băn khoăn. Những bản phác thảo đã có hồn hơn, nhưng nàng vẫn cảm thấy thiếu một mảnh ghép nào đó, một nguồn cảm hứng trực tiếp, mạnh mẽ hơn. Bước chân nàng, như vô thức, dẫn nàng đến quán sách của Tạ Trần. Quán sách nằm khuất mình trong một con hẻm nhỏ, yên tĩnh và tách biệt khỏi sự ồn ào của phố thị.

Khi Linh Nhi bước vào, mùi giấy cũ, mực và hương trà thoang thoảng ngay lập tức bao bọc lấy nàng, mang lại một cảm giác bình yên đến lạ. Trong quán, Tạ Trần vẫn ngồi ở góc quen thuộc của mình, trên chiếc ghế gỗ cũ kỹ, tay cầm một cuốn sách ố vàng. Ánh nắng dịu dàng từ khung cửa sổ nhỏ rọi lên khuôn mặt thanh tú, gầy gò của hắn, khiến đôi mắt sâu thẳm càng thêm tĩnh lặng. Hắn dường như đã hòa mình vào từng trang sách, không màng đến thế sự xung quanh. Thư Đồng Tiểu An, với thân hình gầy gò và đôi mắt thông minh lấp lánh, đang cẩn thận sắp xếp lại những cuốn sách trên kệ, tiếng lật sách khe khẽ là âm thanh duy nhất phá vỡ sự tĩnh mịch trong quán.

Linh Nhi không làm phiền Tạ Trần. Nàng chỉ lặng lẽ lướt qua các kệ sách, ngón tay nhẹ nhàng vuốt ve những gáy sách cũ kỹ. Nàng tìm kiếm những cuốn sách về triết học phương Đông cổ đại, về lịch sử nhân loại, về những câu chuyện dân gian ca ngợi sức mạnh của con người. Nàng muốn tìm hiểu sâu hơn về cái gốc rễ của "Nhân Đạo", về những giá trị mà con người đã từng giữ gìn trước khi bị che mờ bởi giấc mộng thành tiên.

Đúng lúc đó, tiếng nói trầm tĩnh của Tạ Trần vang lên, không quá lớn, nhưng đủ để Linh Nhi nghe rõ. Hắn đang nói chuyện với Tiểu An, dường như đang giải thích một điều gì đó mà cậu bé vừa đọc được. "Tiểu An, con thấy đấy, nhiều người lầm tưởng rằng giá trị của một thứ gì đó phải đến từ một nguồn ban phát siêu phàm, từ tiên thần, từ Thiên Đạo. Nhưng đó là một sai lầm."

Tiểu An ngẩng đầu lên, đôi mắt mở to. "Vậy, giá trị đến từ đâu, thưa tiên sinh?" Cậu bé hỏi, giọng nói tự nhiên, đầy vẻ hiếu kỳ.

Tạ Trần khẽ gập cuốn sách lại, đặt nó xuống bàn. "Giá trị không nằm ở sự ban phát từ tiên thần, mà ở sự vun đắp của mỗi cá nhân, từ những điều nhỏ bé nhất. Một cái cây không cần được thần linh ban phước mới có thể trổ hoa kết trái. Nó cần đất, nước, ánh sáng, và sự cần mẫn của người gieo trồng. Một bữa ăn không cần được tiên khí tẩm bổ mới trở nên ngon lành, nó cần sự khéo léo của người nấu, sự tươi ngon của nguyên liệu, và tình cảm của người cùng thưởng thức."

Hắn nhấp một ngụm trà, tiếp tục. "Con người cũng vậy. Hạnh phúc không phải là một món quà từ cõi tiên, mà là thành quả của sự nỗ lực, của sự sẻ chia, của những khoảnh khắc bình dị mà chúng ta biết trân trọng. Một người thợ mộc dành cả đời để chạm khắc một cái bàn, cái bàn ấy không chỉ có giá trị sử dụng, mà còn mang giá trị của sự kiên nhẫn, của tài hoa, của cả một cuộc đời lao động. Giá trị ấy, không một vị tiên nào có thể ban cho, cũng không một phép thuật nào có thể tạo ra."

Những lời của Tạ Trần, như những giọt sương mai thấm đẫm vào tâm hồn Linh Nhi. Nàng chợt nhận ra mảnh ghép còn thiếu trong bức tranh của mình. Nàng đã quá tập trung vào việc thể hiện cái "vĩ đại", mà quên mất cái cốt lõi của "Nhân Đạo" chính là sự "vun đắp", sự "kiến tạo" từ những điều nhỏ bé, bình dị nhất. Giá trị không cần phải được ban phát, nó được tạo ra. Con người, chính là người tạo ra giá trị ấy.

Linh Nhi khẽ mỉm cười, cảm thấy một luồng cảm hứng mãnh liệt trỗi dậy trong lòng. Nàng chọn được vài cuốn sách cổ về các nghề thủ công truyền thống, về lịch sử kiến trúc của nhân loại, về những bài thơ ca ngợi vẻ đẹp của lao động. Nàng mang chúng đến quầy tính tiền, nơi Tiểu An đang đứng. "Tiểu An, cho ta mượn những cuốn này," nàng nói, giọng nàng có chút phấn khích.

Tiểu An nhìn nàng, đôi mắt thông minh lấp lánh. "Vâng, Linh Nhi tỷ tỷ." Cậu bé nhanh nhẹn ghi chép lại.

Ánh mắt Linh Nhi vô tình chạm phải Tạ Trần, người chỉ khẽ gật đầu đáp lại. Trong ánh mắt sâu thẳm của hắn, nàng đọc thấy một sự thấu hiểu, một sự khích lệ thầm lặng. Nàng cúi đầu chào, rồi rời đi, trong lòng mang theo một sự thay đổi sâu sắc. Những lời của Tạ Trần như một mảnh ghép cuối cùng, đã hoàn thiện bức tranh tư tưởng trong tâm trí nàng. Giờ đây, nàng đã biết mình cần vẽ gì, và vẽ như thế nào.

* * *

Chiều muộn, khi hoàng hôn bắt đầu buông xuống, nhuộm đỏ cả một góc trời Thị Trấn An Bình, một cảnh tượng khác thường đang diễn ra tại quảng trường trung tâm. Linh Nhi, với sự giúp đỡ của Thư Đồng Tiểu An và một vài người dân địa phương hiếu kỳ, đã bắt đầu chuẩn bị cho tác phẩm nghệ thuật lớn của mình. Một bức tường gạch cũ kỹ, vốn dĩ chỉ toàn rêu phong và dấu vết của thời gian, nay được nàng chọn làm "mặt toan" khổng lồ. Những tấm vải lớn được căng lên cẩn thận, che phủ toàn bộ bức tường, tạo thành một bề mặt trắng muốt, sẵn sàng đón nhận những nét cọ đầu tiên.

Tiểu An, với vẻ mặt hăng hái, chạy đi chạy lại mang nước và pha màu, đôi mắt cậu bé sáng rực với sự ngưỡng mộ dành cho Linh Nhi. Vài thanh niên khỏe mạnh thì giúp nàng dựng giàn giáo tạm bợ, trong khi những người phụ nữ lớn tuổi hơn thì bàn tán xôn xao về ý định của nàng. Mùi sơn mới trộn lẫn với mùi đất ẩm và mùi mồ hôi của những người đang làm việc, tạo nên một thứ hương vị rất đỗi nhân gian.

Dần dần, một đám đông nhỏ bắt đầu tụ tập xung quanh. Lý Phong, với vẻ ngoài trí thức trẻ tuổi, ánh mắt sáng và đầy nhiệt huyết, là một trong những người đến sớm nhất. Hắn đứng đó, khoanh tay trước ngực, quan sát từng động tác của Linh Nhi với vẻ tò mò và đánh giá cao.

"Linh Nhi, nàng định vẽ gì vậy?" Lý Phong hỏi, giọng nói mang theo sự hào hứng. Hắn biết Linh Nhi là một tài năng hiếm có, và những tác phẩm trước đây của nàng luôn khiến người ta phải suy ngẫm.

Linh Nhi quay lại, mỉm cười rạng rỡ. Ánh hoàng hôn hắt lên khuôn mặt nàng, khiến nàng trông như một nữ thần đang chuẩn bị ban phước lành cho nhân thế. "Một câu chuyện, Lý Phong công tử... một câu chuyện của chúng ta. Về Nhân Đạo."

Nàng dứt lời, cầm cây cọ lớn nhất, nhúng vào thùng màu xanh lam rồi đưa tay lên bức tường. Những nét cọ đầu tiên, mềm mại nhưng dứt khoát, vẽ nên một đường cong uốn lượn, tựa như dòng sông An Bình chảy qua lòng thị trấn. Sau đó, nàng nhanh chóng phác họa những ngọn núi xa xa, những cánh đồng lúa xanh mướt. Không có hình ảnh của tiên cung lộng lẫy, không có bóng dáng của thần thú uy nghi. Chỉ có thiên nhiên hùng vĩ, và con người.

Nàng bắt đầu vẽ những hình người nhỏ bé, nhưng đầy sức sống. Đó là những người nông dân đang gặt hái, những người thợ rèn đang đúc vũ khí, những người thợ mộc đang đẽo gọt gỗ, những người phụ nữ đang dệt vải. Mỗi nét vẽ đều toát lên sự cần mẫn, sự kiên cường và niềm vui trong lao động. Nàng còn vẽ những thư sinh cúi mình bên trang sách, những người già kể chuyện cho con cháu, những cặp đôi nắm tay nhau đi dạo bên bờ sông. Tất cả đều là những mảnh ghép của cuộc sống thường ngày, nhưng dưới bàn tay của Linh Nhi, chúng trở nên sống động, tràn đầy ý nghĩa và vẻ đẹp.

"Thật đẹp quá!" Thư Đồng Tiểu An reo lên, không giấu nổi sự kinh ngạc và ngưỡng mộ. Cậu bé chưa từng thấy một bức tranh nào lớn như vậy, và đặc biệt là một bức tranh kể về chính cuộc sống của họ, của những người phàm trần.

Những người dân xung quanh cũng bắt đầu xôn xao. Từ sự tò mò ban đầu, ánh mắt họ dần chuyển sang vẻ ngạc nhiên, rồi đến sự thấu hiểu. Họ nhận ra chính mình trong những nét vẽ ấy, nhận ra giá trị của cuộc sống mà bấy lâu nay họ đã xem là hiển nhiên. Những lời thì thầm bắt đầu nổi lên: "Kia là lão Trương thợ rèn kìa!", "À, đây là cảnh chợ An Bình buổi sáng!", "Nàng ấy vẽ giống thật quá!". Nhưng sâu xa hơn, họ bắt đầu cảm nhận được một thông điệp lớn lao hơn, một thông điệp về sự tự cường, về vẻ đẹp của nhân gian, về ý nghĩa của việc sống một đời bình thường.

Từ quán sách của mình, Tạ Trần khẽ nhìn về phía quảng trường. Hoàng hôn đã gần tắt, nhưng ngọn lửa nghệ thuật của Linh Nhi lại đang bùng cháy rực rỡ, chiếu sáng cả một góc trời. Hắn thấy những nét cọ ban đầu của nàng, những hình ảnh về cuộc sống thường nhật của nhân gian, nhưng lại mang một sức sống mãnh liệt. Một nụ cười nhẹ nhàng, ẩn hiện trên môi hắn. Hắn biết, tác phẩm này của Linh Nhi sẽ không chỉ là một bức tranh đơn thuần. Nó sẽ trở thành một biểu tượng cho kỷ nguyên Nhân Gian, một "đài tưởng niệm" cho sự tự lực của con người, và là một phương tiện truyền bá mạnh mẽ triết lý "Nhân Đạo" đến đại chúng.

Sự ra đời của tác phẩm nghệ thuật này sẽ khơi dậy một làn sóng sáng tạo mới trong giới nghệ sĩ, thúc đẩy sự phát triển của nghệ thuật vị nhân sinh. Và có lẽ, rất có thể, bức họa này sẽ thu hút sự chú ý của các nhân vật bên ngoài Thị Trấn An Bình, mang đến những phản ứng đa chiều, khẳng định rằng những hạt mầm mà hắn đã gieo, giờ đây đã thực sự đâm chồi nảy lộc, không chỉ trong tư duy, mà còn trong cả những nét cọ, những khúc ca, những tác phẩm nghệ thuật mà con người tạo ra.

Tạ Trần quay lại với cuốn sách của mình, nhưng trong lòng, hắn cảm thấy một sự nhẹ nhõm hiếm hoi. Cuộc sống bình thường là một hành trình dài, không ngừng nghỉ của sự học hỏi và thích nghi. Mặc dù Thiên Đạo sụp đổ, vũ trụ vẫn còn đó những bí ẩn chưa được khám phá, những thách thức mới sẽ luôn xuất hiện. Nhưng hắn tin rằng, con người, với trí tuệ và lòng dũng cảm của mình, sẽ là người khám phá ra chúng, không cần dựa dẫm vào bất kỳ "tiên nhân" nào. Và những nét cọ của Linh Nhi, chính là minh chứng hùng hồn nhất cho niềm tin ấy.

Đêm đã về khuya, nhưng ngọn đèn lồng vẫn còn sáng rực tại quảng trường An Bình, nơi Linh Nhi vẫn miệt mài bên bức tường, vẽ nên câu chuyện về một kỷ nguyên mới, về một Nhân Đạo đang trỗi dậy.

Truyện nguyên tác của Long thiếu, được công bố độc quyền tại truyen.free.