Ánh nắng ban mai xuyên qua kẽ lá, rải những đốm vàng lấp lánh trên con đường đất mòn dẫn vào Thôn Vân Sơn. Không khí đầu ngày mang theo chút se lạnh của sương đêm vừa tan, hòa quyện với mùi đất ẩm, mùi cỏ dại và thoang thoảng khói bếp từ những ngôi nhà gỗ ẩn mình dưới tán cây cổ thụ. Tiếng chim hót líu lo trên cành, tiếng suối chảy róc rách đâu đó trong làng, cùng với tiếng gà gáy thưa thớt, tạo nên một bức tranh thôn quê yên bình, tĩnh lặng đến lạ. Nhưng cái vẻ tĩnh lặng ấy chỉ là một lớp vỏ mỏng manh, che đậy đi những căng thẳng đang âm ỉ cháy trong lòng mỗi người dân.

Ông Lão Tiều Phu, dáng người gầy gò, lưng hơi còng xuống bởi tháng năm gánh củi, chậm rãi bước vào làng. Mái tóc bạc phơ của ông lay động trong làn gió nhẹ, ánh mắt tinh anh nhưng chất chứa đầy nỗi lo âu. Trong tay ông không phải cây rìu quen thuộc, mà là một cây gậy tầm vông cũ kỹ, mỗi bước đi đều mang theo sự suy tư nặng trĩu. Đêm qua, lời của Tạ Trần vẫn văng vẳng bên tai ông, như những con sóng vỗ về bờ cát, gieo vào tâm trí ông những hạt mầm triết lý sâu sắc, khiến ông trằn trọc không yên. Ông không còn là người tiều phu chỉ biết cúi đầu đốn củi, mà giờ đây, ông mang trong mình một gánh nặng khác, gánh nặng của sự thấu hiểu, của trách nhiệm khơi gợi.

Đi qua những ngôi nhà quen thuộc, ông thấy những gương mặt khắc khổ, mệt mỏi của dân làng. Họ xếp hàng dài dằng dặc bên giếng làng, từng người, từng người một, chờ đợi đến lượt mình múc lấy vài gáo nước quý giá. Ánh mắt họ không còn sự thân thiện, ấm áp như trước, mà thay vào đó là sự cảnh giác, nghi kỵ và cả chút phẫn nộ ngấm ngầm. Tiếng than vãn rì rầm, tiếng ho khù khụ vì khô họng, và đâu đó là tiếng trẻ con khát nước khóc oe oe, tất cả hòa quyện thành một bản giao hưởng buồn bã của sự cạn kiệt.

Ông Lão Tiều Phu bước chậm rãi, ánh mắt lướt qua những cảnh tượng quen thuộc mà giờ đây lại hiện hữu với một ý nghĩa khác. Ông nhìn thấy chiếc bình gốm của Tạ Trần, vẫn đặt lặng lẽ bên cạnh dòng suối nhỏ giọt, nơi nguồn nước đã gần như khô cạn. Chiếc bình gốm xù xì, đơn sơ ấy, giờ đây đã đầy hơn phân nửa. Những giọt nước trong vắt, tinh khiết, dù nhỏ bé nhưng kiên trì, đã tích tụ dần theo thời gian, lấp đầy từng chút một khoảng trống bên trong. Ông Lão Tiều Phu đặt tay lên chiếc bình, cảm nhận sự lạnh lẽo của gốm truyền qua đầu ngón tay, một cảm giác chân thực đến lạ. Nó không chỉ là một chiếc bình, mà là một biểu tượng, một lời nhắc nhở không lời về sự kiên nhẫn, về sự tích tụ, về những giá trị vô hình mà Tạ Trần đã khéo léo gieo vào tâm trí ông.

Bỗng, một tràng cãi vã gay gắt vang lên, phá vỡ bầu không khí tĩnh mịch. Đó là Lão Nông Trần và Lão Nông Lý, hai người hàng xóm vốn thân thiết nay lại trở thành những đối thủ không đội trời chung vì một vài gáo nước. Tiếng họ oang oang, lời lẽ nặng nề, những lời trách móc, oán hận tuôn ra như thác lũ, khiến những người xung quanh cũng phải lắc đầu ngao ngán.

"Ông Lão Tiều Phu, ông nói gì lạ vậy? Nước cạn thì phải tranh, không tranh thì lấy gì mà dùng!" Lão Nông Trần, với khuôn mặt chai sạn bởi nắng gió và dáng người vạm vỡ của người lao động chân tay, gân cổ cãi lại. Ánh mắt ông ta đỏ ngầu, đầy vẻ khó chịu và mệt mỏi, dường như đã quá sức chịu đựng. "Ai mà không biết nước là của trời, nhưng giờ nó cạn rồi, ai mạnh thì người đó có nước! Chứ ngồi đó mà nhìn, thì cả nhà chết khát à?"

Lão Nông Lý, dáng người thấp bé nhưng ánh mắt sắc sảo, đầy vẻ phòng bị, cũng không kém cạnh: "Ông Trần nói hay lắm! Thế thì ông cứ ôm lấy cái giếng này mà uống đi, để chúng tôi chết hết cho ông vừa lòng!"

Ông Lão Tiều Phu khẽ thở dài. Lần thở dài này không còn sự nhẹ nhõm như đêm qua, mà là một tiếng thở nặng nề, xen lẫn chút bất lực và xót xa. "Cái bình đã đầy hơn, nhưng lòng người vẫn cạn..." ông lẩm bẩm trong đầu, lời của Tạ Trần vang vọng lại. "Lời của Tạ Trần quả thật sâu sắc. Hạt mầm đã gieo, nhưng liệu có đủ nước để nó nảy mầm không, hay sẽ khô héo giữa cái hạn hán của lòng người này?" Ông bước đến gần hơn, đứng cạnh chiếc bình gốm, ánh mắt không rời khỏi nó, như thể đang tìm kiếm một lời giải đáp, một sức mạnh vô hình từ vật vô tri ấy. Tiếng cãi vã vẫn đinh tai nhức óc, nhưng ông Lão Tiều Phu dường như không còn nghe thấy nữa, tâm trí ông đang chìm vào một khoảng không sâu thẳm, nơi những triết lý của Tạ Trần đang được mổ xẻ, chiêm nghiệm. Ông biết, mình phải làm gì đó, không phải bằng cách tranh cãi hay phân xử, mà bằng một cách khác, một cách "vô vi", như Tạ Trần đã dạy.

Giữa trưa, khi mặt trời lên đến đỉnh điểm, chiếu những tia nắng gắt xuống Thôn Vân Sơn, biến không khí trở nên khô nóng và ngột ngạt. Hơi đất bốc lên, mang theo mùi của sự cạn kiệt, của hy vọng đang dần tan biến. Tiếng ve sầu râm ran trên cây, cùng với tiếng nước nhỏ giọt đều đặn từ nguồn suối đã yếu ớt, càng làm nổi bật sự im lặng đáng sợ giữa những khoảng khắc yên ắng hiếm hoi, trước khi những cuộc cãi vã khác lại bùng nổ.

Bên giếng làng, Lão Nông Trần và Lão Nông Lý lại một lần nữa đối đầu nhau, như hai con chó dữ tranh giành miếng mồi cuối cùng. Lão Nông Trần, với làn da cháy sạm và những nếp nhăn hằn sâu trên trán, gương mặt đỏ gay vì giận dữ, vung tay chỉ trỏ vào Lão Nông Lý. "Ông Lý, ông đừng có mà quá đáng! Nhà tôi đông con, ruộng vườn khô cháy, không có nước thì lấy gì mà sống? Ông đã lấy mấy lượt rồi, nhường cho tôi một chút có được không?"

Lão Nông Lý, dáng người thấp bé hơn nhưng không hề kém cạnh về sự hung hăng, cũng hất cằm đáp trả: "Nhường? Ai nhường ai? Nhà ông đông con thì nhà tôi không có miệng ăn sao? Nước này là nước chung, ai múc được thì dùng! Ông muốn thì tự mình ra suối mà gánh!"

Những lời qua tiếng lại như dao găm, cứa vào lòng những người xung quanh. Dân làng, ai cũng mệt mỏi và chán nản, chỉ biết cúi đầu hoặc quay mặt đi, không muốn can dự vào cuộc tranh cãi tưởng chừng như không có hồi kết. Họ đã quá quen với những cảnh tượng như thế này trong suốt những ngày hạn hán vừa qua. Sự mệt mỏi không chỉ vì thiếu nước, mà còn vì sự chia rẽ, vì những mối quan hệ láng giềng thân thiết đang dần bị rạn nứt.

Ông Lão Tiều Phu, sau một buổi sáng trầm tư, cuối cùng cũng quyết định hành động. Ông nhẹ nhàng bước đến gần giếng làng, dáng vẻ điềm tĩnh một cách lạ lùng giữa không khí căng thẳng. Ông không nói một lời nào, chỉ lặng lẽ đứng bên cạnh chiếc bình gốm của Tạ Trần, giờ đây đã đầy hơn rất nhiều so với hôm qua, như một minh chứng sống động cho sự kiên trì và tích tụ. Ánh mắt ông lướt qua hai lão nông đang cãi nhau nảy lửa, rồi dừng lại ở chiếc bình, và cuối cùng, lại hướng về phía dòng suối nhỏ bé đang rỉ rách từng giọt. Ông đợi cho đến khi cuộc cãi vã tạm lắng xuống, khi cả hai lão nông đều thở hồng hộc, ánh mắt tóe lửa nhìn nhau.

"Chuyện nước nguồn, ai cũng muốn giữ cho riêng mình," Ông Lão Tiều Phu cất tiếng, giọng nói chậm rãi, từ tốn, nhưng vang lên rõ ràng giữa không gian tĩnh mịch bất chợt. Ông không nhìn thẳng vào Lão Nông Trần hay Lão Nông Lý, mà ánh mắt ông hướng về phía dòng suối, như thể đang nói chuyện với chính nguồn nước ấy. "Nhưng nước từ nguồn chảy ra, nó có bao giờ hỏi ai là chủ nhân của nó không? Hay nó cứ chảy, nuôi dưỡng tất cả, không phân biệt giàu nghèo, mạnh yếu?"

Lão Nông Trần, vẫn còn hậm hực, quay phắt lại nhìn Ông Lão Tiều Phu, ánh mắt đầy vẻ khó chịu. "Ông Tiều Phu, ông nói gì lạ vậy? Nước cạn thì phải tranh, không tranh thì lấy gì mà dùng! Ông già rồi nên lẫn chăng?" Lời lẽ của Lão Nông Trần vẫn mang sự cố chấp và bực bội, nhưng trong giọng nói của ông ta, đã có một chút gì đó chùn xuống, một sự ngạc nhiên trước lời nói khác lạ của ông lão.

Ông Lão Tiều Phu không phản bác. Ông chỉ khẽ mỉm cười, nụ cười hiền hậu nhưng ẩn chứa sự thấu hiểu sâu sắc. Ông chậm rãi đưa tay chỉ vào chiếc bình gốm của Tạ Trần, rồi lại nhìn Lão Nông Trần với ánh mắt đầy suy tư, như muốn nói rằng lời giải đáp nằm ở ngay trước mắt. "Nước chảy từ nguồn ra, nó không phân biệt. Nó nuôi dưỡng cây cỏ, nó làm mát đất đai, nó cho cá tôm sinh sôi. Nó là của chung, là nguồn sống của vạn vật. Khi nó dồi dào, ai cũng vui. Khi nó cạn, lòng người cũng cạn theo. Nhưng liệu, sự cạn kiệt của nguồn nước có phải là nguyên nhân duy nhất, hay là sự cạn kiệt trong lòng người đã đẩy nguồn nước đến chỗ khô hạn?"

Lão Nông Trần nhíu mày, vẻ bực bội trên mặt dần chuyển thành nghi hoặc. Ông ta nhìn chiếc bình gốm, rồi nhìn dòng suối nhỏ giọt, trong lòng bắt đầu dấy lên một sự khó chịu, không phải vì lời trách móc, mà vì lời nói của Ông Lão Tiều Phu dường như chạm vào một điều gì đó sâu thẳm trong ông ta. Những lời nói ấy không phải là sự chỉ trích, mà là một câu hỏi, một câu hỏi lớn lao về bản chất của sự việc, về cái "nhân quả" mà Tạ Trần đã từng nhắc đến. Ông ta đã tranh cãi rất nhiều, đã cố gắng giành giật rất nhiều, nhưng chưa bao giờ ông ta ngừng lại để suy nghĩ về bản chất của dòng nước, về ý nghĩa của nó đối với tất cả mọi người. Dòng nước, dù cạn, vẫn là nguồn cội, vẫn là sự sống. Và liệu, sự tranh giành có thực sự mang lại nước, hay chỉ khiến lòng người thêm khô cạn?

Ông Lão Tiều Phu tiếp tục, giọng nói vẫn điềm tĩnh, như đang kể một câu chuyện cổ tích. "Tạ công tử nói, mỗi người là một hạt mầm của nhân tính. Khi nguồn nước cạn, chúng ta có thể làm gì? Có thể tranh giành nhau đến kiệt sức, để rồi cuối cùng, tất cả đều khô héo. Hoặc, chúng ta có thể nhìn vào cái bình này." Ông lại chỉ vào chiếc bình gốm. "Từng giọt, từng giọt một, nó vẫn tích tụ. Dù nhỏ bé, nhưng nó không ngừng nghỉ. Nó dạy cho chúng ta về sự kiên nhẫn, về sự sẻ chia. Nếu mỗi người đều tích tụ lòng tốt, sự thấu hiểu, thì dù nguồn nước có cạn, lòng người sẽ không cạn. Và khi lòng người không cạn, thì có khi, nguồn nước lại dồi dào trở lại, theo một cách nào đó."

Lão Nông Trần vẫn đứng đó, bất động, ánh mắt dán chặt vào chiếc bình gốm. Trong đầu ông ta, những lời của Ông Lão Tiều Phu bắt đầu vặn vẹo, xoáy sâu vào những suy nghĩ cố chấp đã ăn sâu bám rễ. Một hạt mầm nghi hoặc đã được gieo, len lỏi qua lớp vỏ cứng nhắc của sự ích kỷ và mệt mỏi. Ông ta bắt đầu tự hỏi, liệu những gì ông ta đang làm, đang tranh giành, có thực sự là cách tốt nhất? Hay có một con đường khác, một con đường mà ông ta chưa từng nghĩ tới, ẩn chứa trong lời nói của ông Lão Tiều Phu, và trong hành động lặng lẽ của Tạ Trần?

Chiều muộn, khi ánh nắng đã dịu đi, những tia nắng vàng óng ả rải xuống Thôn Vân Sơn, mang theo một làn gió nhẹ, xua đi phần nào cái nóng bức của ban trưa. Không khí trở nên trong lành hơn, mùi đất ẩm và cỏ dại lại thoang thoảng trong gió. Tiếng suối chảy róc rách, dù vẫn yếu ớt, nhưng lại nghe rõ hơn trong không gian yên tĩnh của buổi chiều tà.

Tạ Trần, trong bộ áo vải bố cũ kỹ, màu sắc nhã nhặn, cùng với Thư Đồng Tiểu An, đang chậm rãi đi dạo qua Thôn Vân Sơn. Dáng người gầy gò của Tạ Trần không có vẻ cường tráng của người luyện võ hay tu tiên, nhưng bước đi của hắn lại mang một sự điềm tĩnh, ung dung đến lạ. Đôi mắt sâu thẳm của hắn lướt qua những cảnh vật quen thuộc, nhưng dường như lại nhìn thấu những điều ẩn sâu bên trong. Tiểu An, với đôi mắt toát lên vẻ thông minh và sự tò mò, bước theo sau tiên sinh, luôn chú ý lắng nghe và quan sát.

Khi ngang qua giếng làng, Tạ Trần và Tiểu An thấy Ông Lão Tiều Phu vẫn đứng đó, bên cạnh chiếc bình gốm, và Lão Nông Trần thì đứng sững sờ, ánh mắt dán chặt vào chiếc bình gốm ấy, vẻ mặt đầy suy tư. Lão Nông Lý đã bỏ đi từ lúc nào, có lẽ vì không muốn nghe thêm những lời "lạ tai" của Ông Lão Tiều Phu. Tạ Trần không dừng lại, cũng không nhìn thẳng vào ai, hắn chỉ chậm rãi bước qua, như thể một người khách qua đường vô tình. Nhưng khi ngang qua giếng nước, hắn khẽ liếc nhìn chiếc bình gốm, rồi nhìn lên dòng suối nhỏ, thốt ra một câu hỏi vu vơ nhưng đầy ý vị, như thể chỉ nói với Tiểu An, nhưng thực chất lại là lời nhắn nhủ cho những ai đang lắng nghe.

"Tiểu An," Tạ Trần cất giọng, trầm ấm và điềm tĩnh. Hắn không nhìn Tiểu An, mà ánh mắt hắn dõi về phía xa xăm, nơi những ngọn núi mờ ảo ẩn hiện trong làn sương chiều. "Con thấy đấy, nước trong bình, dù chỉ là vài giọt, nhưng nếu biết cách sẻ chia, nó vẫn có thể làm dịu đi bao nhiêu cơn khát. Còn dòng suối, dù có cạn, nó vẫn là nguồn cội, chờ ngày đong đầy lại."

Tiểu An ngước nhìn Tạ Trần, đôi mắt to tròn chớp chớp, cố gắng nắm bắt ý nghĩa sâu xa trong lời nói của tiên sinh. Cậu bé vẫn chưa hoàn toàn thấu hiểu hết những triết lý cao siêu, nhưng cậu cảm nhận được một sự thật nào đó, một chân lý đơn giản mà mạnh mẽ ẩn chứa trong từng lời Tạ Trần nói.

Trong khi đó, Lão Nông Trần đứng sững, như một pho tượng, ánh mắt dán chặt vào chiếc bình gốm đang chứa đựng những giọt nước quý giá. Lời nói của Tạ Trần, không hề có ý chỉ trích hay ép buộc, nhưng lại vang vọng trong tâm trí ông ta như tiếng chuông chùa giữa đêm khuya. "Nước trong bình... sẻ chia... nguồn cội..." ông ta lẩm bẩm, từng từ một, như thể đang cố gắng xâu chuỗi chúng lại, tìm kiếm một ý nghĩa nào đó. Chiếc bình gốm xù xì kia, giờ đây không còn là một vật vô tri, mà trở thành một tấm gương, phản chiếu lại những hành động, những suy nghĩ của chính ông ta và của cả làng. Nước trong bình, ít ỏi nhưng có thể sẻ chia. Dòng suối, cạn kiệt nhưng vẫn là nguồn cội của sự sống. Liệu có phải, họ đã quá tập trung vào sự cạn kiệt trước mắt mà quên đi cái nguồn cội, quên đi sự sẻ chia vốn có giữa những người cùng sống chung một làng?

Ông Lão Tiều Phu, nãy giờ vẫn đứng đó, chứng kiến toàn bộ sự việc. Ánh mắt ông lóe lên một tia sáng của sự hiểu rõ, một nụ cười nhẹ xuất hiện trên môi. Ông biết, hạt mầm đã được gieo, không chỉ vào tâm hồn mình, mà giờ đây, nó đã bắt đầu bén rễ trong tâm trí của Lão Nông Trần, một trong những người cố chấp nhất làng. Đây chính là cái "vô vi chi đạo" mà Tạ Trần đã nói đến, không cần dùng quyền năng, không cần dùng lời lẽ đao to búa lớn, mà chỉ bằng sự gợi mở tinh tế, bằng những lời nói ẩn dụ, Tạ Trần đã khơi gợi lên sự tự vấn từ sâu thẳm bên trong mỗi con người.

Tạ Trần và Tiểu An tiếp tục bước đi, khuất dần sau những hàng cây. Dáng vẻ của hắn vẫn điềm tĩnh, ung dung, như một người phàm nhân bình thường dạo bước giữa nhân gian. Hắn không quay đầu nhìn lại, không cần chứng kiến kết quả ngay lập tức. Hắn tin rằng, lời nói của hắn, dù chỉ là một làn gió nhẹ, nhưng đã mang theo những hạt mầm triết lý, sẽ từ từ nảy nở trong lòng người.

Lão Nông Trần vẫn đứng đó, ánh mắt dán chặt vào chiếc bình gốm, rồi lại nhìn lên dòng suối nhỏ đã cạn khô. Trong đầu ông ta, một sự giằng xé dữ dội đang diễn ra. Một bên là những cố chấp cũ kỹ, những lợi ích cá nhân, sự mệt mỏi và phẫn nộ. Một bên là những suy nghĩ mới mẻ, sâu sắc được gieo vào tâm trí bởi Ông Lão Tiều Phu và Tạ Trần, về sự sẻ chia, về nguồn cội, về bản chất của lòng người. Hạt mầm triết lý đã bén rễ, và giờ đây, nó đang âm thầm đấu tranh với lớp đất chai cứng của chấp niệm. Ông Lão Tiều Phu mỉm cười nhẹ, biết rằng mình đã hoàn thành được một phần trách nhiệm. Chiếc bình gốm của Tạ Trần, giờ đã đầy hơn, tượng trưng cho việc sự thấu hiểu và lòng nhân ái đang dần được tích lũy trong cộng đồng, dù chậm rãi. Đó là một khởi đầu, một sự luân hồi của vạn vật, nơi con người bắt đầu tìm thấy sự trọn vẹn mà không cần thành tiên, nơi những thế hệ kế tiếp sẽ tiếp tục hành trình khám phá ý nghĩa cuộc sống, không phải bằng phép thuật, mà bằng chính nhân tính của mình.

Nội dung truyện thuộc bản quyền sáng tác của Long thiếu, phát hành riêng tại truyen.free.