Mặt trời chiều ngả về tây, nơi xa xa những cánh đồng xanh ngắt khẽ lay động trong gió. Trải dài trước mắt là sườn đồi nhỏ, nơi vô vàn hoa dại đang khoe sắc. Bình nguyên Thành Đô vào đầu hạ, quả thật thái bình và yên ả.

Ninh Nghị cùng Huyện trưởng huyện Ngưu Đầu, Trần Thiện Quân, đi trên sườn núi. Vừa đi, Trần Thiện Quân vừa chỉ tay về phía những thửa đất đằng xa, giới thiệu cho Ninh Nghị về tình hình công việc sau khi ông đến đây.

Trần Thiện Quân ngoài bốn mươi tuổi, dáng vẻ đoan chính, toát lên khí chất chính trực. Ông xuất thân từ dòng dõi thư hương, nguyên quán ở Trung Nguyên. Gia đình ông bị thảm sát dưới lưỡi đao Nữ Chân, sau đó ông gia nhập Hoa Hạ quân. Ban đầu, ông từng có một thời gian tinh thần suy sụp, nhưng sau khi bước qua quãng thời gian u tối đó, ông dần dần thể hiện được năng lực xử lý công việc phi phàm. Về mặt tư tưởng, ông cũng có được sự tu dưỡng và lý tưởng của riêng mình, trở thành cán bộ trọng điểm được Hoa Hạ quân bồi dưỡng. Khi Hoa Hạ quân phát triển ra khỏi ba huyện Hòa Đăng, ông đương nhiên được đặt vào vị trí then chốt.

"...Năm ngoái, sau khi đến đây, chúng tôi đã truy diệt tên đại địa chủ Hoàng Phủ Xa vốn ở vùng này. Sau đó, chúng tôi lần lượt khai khẩn hơn bốn nghìn mẫu đất. Phía bên kia sông có thêm hơn hai ngàn mẫu, còn một khu nữa nằm ở phía đối diện thị trấn. Tất cả được gộp lại và phân phát cho những người dân đã đóng góp công sức... Dân chúng các thôn huyện lân cận cũng thường xuyên kéo đến. Triều đình Vũ luôn coi dân biên giới là địch, lúc nào cũng đề phòng họ. Năm ngoái, đại hồng thủy xảy ra, ruộng đất bị tàn phá, quan phủ Vũ triều lại thờ ơ, nói rằng nếu cứu tế e rằng họ sẽ cầm lương thực của triều đình rồi quay sang đầu quân cho Hắc Kỳ. Ha ha, vậy thì chúng tôi sẽ đến cứu tế..."

"...Thế nên đến năm nay, lòng dân đã quy phục. Chúng tôi đã dẫn đầu vụ cày cấy mùa xuân. Nếu không có chiến tranh, năm nay thu hoạch sẽ bội thu... Mặt khác, về huyện Trung Dựng bên kia, quan huyện của Vũ triều vẫn chưa dám nhậm chức. Tên ác bá Nguyễn Bình Bang cùng bè lũ hoành hành ngang ngược, oán thán khắp nơi. Đã có rất nhiều người tìm đến cầu chúng tôi chủ trì công đạo. Gần đây, chúng tôi đang chuẩn bị. Nếu tình hình thuận lợi, Ninh tiên sinh, chúng ta có thể giành lấy huyện Trung Dựng..."

"...Huyện Ngưu Đầu còn có tên gọi là Lão Ngưu Đầu. Đến đây rồi tôi mới biết, đó là tên gọi lấy theo ngọn núi nhỏ dưới chân chúng ta. Ninh tiên sinh xem kìa, mạch núi chính là đầu Ngưu, còn phần chúng ta đang đứng đây, chính là một chiếc sừng trâu cong cong... Lão Ngưu Đầu Ẩm Thủy mang ý nghĩa về sự trù phú, màu mỡ, và thực tế thì vùng đất này cũng rất tốt..."

Đoàn người đi qua lưng núi, phía trước dòng chảy uốn lượn, đã có thể thấy ráng chiều đỏ rực như lửa thiêu. Vừa tới lưng núi, Quyên Nhi đã chạy ra từ phía xa, vẫy gọi rằng bữa tối đã sẵn sàng. Trần Thiện Quân định cáo từ, nhưng Ninh Nghị giữ lại: "Còn nhiều chuyện cần trao đổi. Cứ ở lại dùng bữa cùng nhau đi. Vả lại, dù sao cũng là anh làm chủ ở đây mà."

Thế là họ cùng nhau quay về, dùng bữa trong sân nhà, nơi có thể nhìn xuống thị trấn bên dưới. Nơi chân trời, ráng mây đỏ dần tan, những bó đuốc được thắp lên. Trần Thiện Quân kể về những chuyện tốt, người tốt xảy ra ở huyện Ngưu Đầu, Ninh Nghị lắng nghe, cười phụ họa.

Trần Thiện Quân vốn có tính cách nhiệt tình. Khi còn ở ba huyện Hòa Đăng, ông ấy đã thường xuyên giúp đỡ mọi người xung quanh, tinh thần ấm áp đó đã lan tỏa tới nhiều đồng đội. Năm ngoái, Lão Ngưu Đầu chia đất, khai hoang, xây dựng thủy lợi, vận động đông đảo bách tính, cũng đã xuất hiện không ít câu chuyện cảm động. Ninh Nghị lúc này đang ca ngợi những cá nhân tiên tiến, trong danh sách không có Trần Thiện Quân, nhưng thực tế, rất nhiều công việc đều do ông ấy dẫn dắt. Tài nguyên của Hoa Hạ quân dần dà đã không còn khan hiếm như trước, nhưng Trần Thiện Quân vẫn giữ tác phong tiết kiệm thường ngày. Ngoài công việc, ông ấy còn tự mình khai hoang trồng trọt, nuôi gà nuôi vịt. Khi bận rộn, binh lính đương nhiên sẽ giúp đỡ chăm sóc, rồi số thịt đó phần lớn cũng được ông ấy chia cho những người xung quanh.

Giáo dục Nho học của Vũ triều không đề cao sự tiết kiệm quá mức. Những thói quen như Khổ Hạnh Tăng của Trần Thiện Quân cũng chỉ dần được hình thành sau khi ông ấy gia nhập Hoa Hạ quân. Mặt khác, ông ấy rất tán thành tư tưởng dân chủ, bình đẳng mà Hoa Hạ quân đã đưa ra thảo luận. Tuy nhiên, vì thói quen thận trọng, nội liễm trong học vấn, khi còn ở ba huyện Hòa Đăng, ông ấy lại chưa bộc lộ hết sự sắc sảo của mình về mặt này.

Lúc này, sắc trời dần tối xuống. Trần Thiện Quân buông bát đũa, châm chước một lát, mới nêu ra chủ đề mà ông ấy vốn muốn nói.

"...Mấy năm qua, tôi vẫn luôn cảm thấy, những lời Ninh tiên sinh nói, thật quá đỗi hợp lý."

Trong sân, dưới mái hiên, những bó đuốc cháy rực trên cột. Bên bàn nhỏ, Ninh Nghị vẫn đang ăn cá. Lúc này, hắn chỉ khẽ ngẩng đầu, cười nói: "Lời gì cơ?"

Vẻ mặt Trần Thiện Quân lộ rõ sự thả lỏng, mỉm cười hồi tưởng: "Đó là... vào năm Kiến Sóc thứ tư, ở Tiểu Thương Hà, khi tôi vừa đến đó, gia nhập Hoa Hạ quân, bên ngoài đã sắp xảy ra chiến sự. Lúc ấy... tôi đã nghe Ninh tiên sinh giảng về bài học thứ ba, Ninh tiên sinh đã nói về vấn đề công bằng và tư liệu sản xuất."

Ninh Nghị gạt xương cá, cười gật đầu: "Trần huynh cũng là dòng dõi thư hương, chẳng có gì là giảng bài cả, chỉ là giao lưu mà thôi... Ừm, nhớ lại thì, Kiến Sóc năm thứ tư, lúc đó người Nữ Chân sắp đánh đến, áp lực rất lớn, những gì được nói cũng đều là những vấn đề trọng đại."

"Không không không, tôi là thư hương môn đệ giả thôi, thuở nhỏ đọc sách không nhiều." Trần Thiện Quân cười, "Nói thật, lúc ấy đến đó, tâm trạng có chút bất ổn, với những điều được nói khi ấy, tôi không quá để tâm, cũng không hiểu... Mãi đến khi Tiểu Thương Hà bại trận, rồi đến Hòa Đăng, tôi mới chợt nhớ lại những chuyện đó, sau này từng chút một kiểm chứng, lời tiên sinh nói quả thực rất có lý..."

Ông ấy chậm rãi nói đến đây, giọng nói dần hạ thấp, đưa tay sắp xếp lại bát đũa trước mặt, ánh mắt tìm kiếm điều gì đó trong ký ức: "Gia đình tôi... mấy đời là dòng dõi thư hương. Nói là dòng dõi thư hương, nhưng thực chất cũng là địa chủ của vùng thập lý bát hương xung quanh. Đọc sách xong, ai nấy đều là người lương thiện. Ông bà cố, ông bà nội, cha mẹ trong nhà... đều là những người thiện lương có học thức. Họ đối xử tốt với nông dân làm thuê, nhà ai ốm đau bệnh tật cũng đều đến thăm hỏi, cấp thuốc chữa bệnh. Mọi người xung quanh đều cùng nhau ca ngợi..."

"Gia phong nghiêm cẩn. Từ nhỏ ông cha tổ tiên đã dạy rằng, nhân thiện là gia truyền, có thể Thiên Thu Bách Đại. Thuở nhỏ tôi chính trực, ghét ác như thù, đọc sách không tốt, nhưng luôn tự hào về gia phong nhân thiện của gia đình... Sau khi gia đình gặp đại nạn, tôi bi phẫn vô cùng, nhớ lại những tham quan cẩu tặc, những điều ác mà triều Vũ đã làm. Tôi cảm thấy Vũ triều đáng chết. Gia đình tôi thiện lương như vậy, mỗi năm đều cống nạp, lúc Nữ Chân đến lại góp nửa gia sản, vậy mà triều đình không thể bảo vệ gia đình tôi vẹn toàn. Chính với suy nghĩ đó, tôi đã đến Tiểu Thương Hà..."

Ông ấy ngắm nhìn bát đũa trên bàn, dường như vô thức đưa tay, khẽ đẩy những chiếc đũa hơi lệch: "Mãi cho đến... một ngày tôi chợt hiểu rõ đạo lý mà Ninh tiên sinh đã nói. Tư liệu sản xuất... Tôi mới đột nhiên hiểu ra mình cũng không phải người vô tội..."

Ninh Nghị khẽ gật đầu, tốc độ ăn chậm lại một chút, rồi ngẩng đầu mỉm cười: "Ừm." Lại tiếp tục ăn cơm.

"Lời nói có thể rất hay, việc quản lý gia đình cũng có thể luôn nhân thiện. Nhưng đời đời kiếp kiếp, những người nông dân làm thuê trong nhà vẫn sống trong những căn nhà rách nát, có người trắng tay chẳng còn gì. Tôi sinh ra, đã có thể khác biệt với họ. Thực ra có gì khác biệt chứ? Nếu những đứa trẻ nông dân kia cũng có cơ hội đi học như tôi, chúng còn thông minh hơn tôi biết bao... Có người nói, thế sự vốn là như vậy. Chúng ta đời đời kiếp kiếp cũng đều phải chịu khổ rồi chậm rãi vươn lên, bọn họ cũng phải bò như thế. Nhưng cũng chính vì nguyên nhân đó, Vũ triều bị mất Trung Nguyên, vợ con cha mẹ trong nhà tôi... đáng chết thì vẫn cứ chết rồi..."

Ninh Nghị đặt bát đũa xuống.

Trần Thiện Quân ở đối diện lẩm bẩm nói: "Chắc chắn có cách tốt hơn. Thiên hạ này, tương lai chắc chắn sẽ có một diện mạo tốt đẹp hơn."

Vào đêm, huyện Ngưu Đầu đón cơn gió đêm mát mẻ. Cư dân sau bữa tối dần dần đổ ra đường. Trong số đó, một bộ phận người trao đổi ánh mắt với nhau, rồi thong thả tản bộ về phía bờ sông. Ở một phía khác của thị trấn, trong doanh trại quân đội, hỏa quang sáng rõ, binh sĩ đang tập hợp, chuẩn bị tiến hành thao luyện ban đêm.

Trong sân trên lưng núi Lão Ngưu Đầu, Ninh Nghị và Trần Thiện Quân ngồi đối diện. Trần Thiện Quân chậm rãi trình bày ý nghĩ của mình với nụ cười trên môi. Đó là một cuộc trò chuyện hữu hảo và yên bình trong mắt bất kỳ ai.

"Như Ninh tiên sinh đã nói, người với người thực ra là giống nhau. Tôi có đồ tốt, cho người khác, người khác sẽ tâm niệm mà giữ gìn. Tôi giúp ngư��i khác, người khác sẽ biết báo đáp. Ở Lão Ngưu Đầu này, mọi người lúc nào cũng giúp đỡ lẫn nhau. Dần dần, bầu không khí sẵn lòng giúp người ấy lan tỏa, những người đồng điệu cũng nhiều hơn. Tất cả đều ở chỗ giáo hóa, nhưng thực sự muốn giáo hóa thì không khó như mọi người vẫn nghĩ..."

Ninh Nghị cười gật đầu: "Thực ra, Trần huynh sau khi đến Hòa Đăng, ban đầu trông coi mảng thương nghiệp, đã gom góp được vài thứ. Nhưng sau này anh ấy lúc nào cũng giúp đỡ mọi người, mọi thứ đều cho đi cả... Tôi nghe nói lúc ấy một tiểu huynh đệ ở Hòa Đăng thành thân, anh còn nhường cả giường chiếu cho cậu ta, sau này mình thì ngủ trên một chiếc giường rách nát. Trần huynh có đức độ, nhiều người cũng vì thế mà cảm động."

Trần Thiện Quân khẽ cười: "Ban đầu trong lòng còn chưa nghĩ thông suốt. Lại là bầu không khí được nuôi dưỡng từ nhỏ, ham yên vui, thời gian trôi qua có phần tốt đẹp hơn người khác. Nhưng sau này nghĩ thông suốt rồi, tôi liền không còn câu nệ nữa, Ninh tiên sinh. Tôi đã tìm thấy tầm nhìn đủ để hiến thân cả đời. Giường tốt hay xấu, trà đậm hay nhạt, có gì đáng bận tâm..."

Ông ấy tiếp tục: "Đương nhiên, trong đó cũng có rất nhiều then chốt. Dựa vào nhiệt huyết nhất thời, nhiệt huyết của một hai người, không thể chống đỡ một cục diện quá lớn. Các hòa thượng trong chùa cũng giúp người, nhưng chung quy không thể ban ơn cho đại địa. Những ý nghĩ này, mãi đến mấy năm trước, tôi nghe người ta kể về một chuyện cũ, mới cuối cùng nghĩ thông suốt."

"Chuyện cũ gì vậy?" Ninh Nghị tò mò hỏi.

"Khi đó tôi còn chưa đến Tiểu Thương Hà. Nghe nói năm đó tiên sinh cùng Tả Công, cùng Lý Tần và những người khác cùng ngồi đàm đạo, đã từng nhắc đến một chuyện gọi là 'đánh thổ hào chia ruộng đất'. Hóa ra trong lòng tiên sinh đã sớm có tính toán... Thực ra, sau khi đến Lão Ngưu Đầu, tôi mới cuối cùng dần dần nghĩ thông suốt triệt để. Chuyện này, cớ gì không làm chứ?"

"Người đời vốn không chia cao thấp. Nhưng nếu người người đều có ruộng đất trên đời này, lại nghiêm khắc thực hiện giáo hóa, lại thêm thiên hạ này là thiên hạ của người thiên hạ. Khi quân xâm lược đến, họ tự nhiên sẽ anh dũng xông pha, giống như giáo huấn của Hoa Hạ quân chúng ta vậy. Ninh tiên sinh, sự thay đổi của Lão Ngưu Đầu, ngài cũng đã thấy rồi đấy. Họ không còn mơ hồ nghiêm trọng, những người sẵn lòng giúp đỡ cứ thế mà nhiều lên. Họ có đất, tự nhiên trong lòng sẽ có một phần trách nhiệm. Có trách nhiệm, lại thêm giáo hóa, họ chậm rãi sẽ giác ngộ, thức tỉnh, trở thành những con người tốt đẹp hơn... Ninh tiên sinh, ngài thấy có đúng không?"

Trong ánh sáng bó đuốc lấp lóa trong sân, bên bàn ăn, ánh mắt Trần Thiện Quân chứa đầy mong đợi nhìn Ninh Nghị. Tuổi của ông ấy còn lớn hơn Ninh Nghị vài tuổi, nhưng lại không tự chủ được dùng từ "ngài" để xưng hô. Sự căng thẳng trong lòng đã thay thế nụ cười ban nãy, trong mong đợi, càng nhiều hơn, vẫn là nhiệt huyết và thành khẩn phát ra từ nội tâm. Ninh Nghị đặt tay lên bàn, khẽ ngẩng đầu, châm chước một lát.

"Thế gian tuy có nơi vô chủ có thể khai khẩn, nhưng đại bộ phận địa phương, đã có chủ rồi. Trong số họ, nhiều người không ph��i ác nhân như Hoàng Phủ Xa, mà còn nhiều người thiện lương như cha mẹ, tổ tiên nhà anh vậy. Giống như anh nói, họ đã trải qua rất nhiều gian nan mới tích cóp được gia nghiệp. 'Đánh thổ hào chia ruộng đất', anh là chỉ đánh kẻ ác, hay là kể cả người lương thiện cũng đánh cùng một lượt?"

Ánh mắt Trần Thiện Quân không chút chần chừ: "Gia đình tôi cố nhiên thiện lương mấy đời, nhưng khi Nữ Chân đến, họ cũng không thể tránh khỏi. Tất cả là do toàn bộ Vũ triều đều sai. Họ đồng ý làm việc theo quy củ, cũng là đi theo quy củ sai lầm ấy. Ninh tiên sinh, thiên hạ đã như vậy, nếu thật sự muốn có một thiên hạ mới xuất hiện, thì phải có quy củ mới triệt để. Dù là người lương thiện, chiếm hữu nhiều tư liệu sản xuất như vậy cũng là không nên. Đương nhiên, đối với người lương thiện, chúng ta có thể dùng thủ đoạn ôn hòa hơn, nhưng sự công bằng tư liệu sản xuất mới nên là cốt lõi của thiên hạ này."

"...Khiến tất cả mọi người trở lại vị trí công bằng." Ninh Nghị gật đầu, "Vậy nếu là qua mấy đời, người thông minh đi được càng xa, địa chủ mới lại xuất hiện, phải làm gì đây?"

"Mọi trạng thái không công bằng đều đến từ sự không công bằng trong tư liệu sản xuất." Vẫn không hề chần chừ, Trần Thiện Quân đáp lời. Khoảnh khắc ông ấy trả lời, ánh mắt Ninh Nghị nhìn về phía những vì sao trên bầu trời ngoài sân. Khoảnh khắc này, những vì sao đầy trời như đang biểu lộ ý nghĩa vĩnh hằng. Giọng Trần Thiện Quân vang vọng bên tai.

"Bởi vậy, quy tắc mới, tại tận sức tiêu diệt sự không công bằng tư liệu sản xuất. Đất đai chính là tư liệu sản xuất, tư liệu sản xuất từ nay về sau thu về quốc gia, không còn về tư nhân. Nhưng cũng bởi vậy, có thể bảo đảm người cày có ruộng của mình, quốc gia bởi vậy, mới có thể trở thành quốc gia của thiên hạ người."

"...Ừm."

Một tiếng thở dài khẽ khàng phát ra từ cổ họng Ninh Nghị. Không biết tự bao giờ, tiếng cảnh giác của Hồng Đề đã truyền đến: "Lập Hằng."

Bóng dáng cầm kiếm của nàng hạ xuống trong sân. Ninh Nghị từ bên bàn chậm rãi đứng dậy. Ngoài kia mơ hồ truyền đến tiếng người, có chuyện gì đó đang xảy ra. Ninh Nghị đi qua sân, ánh mắt hắn lại dừng lại trên bầu trời. Giọng Trần Thiện Quân cung kính vang lên phía sau.

"Trong hơn một năm nay, đối với những ý nghĩ này, Thiện Quân biết rõ, bao gồm cả Tổng Tham mưu trưởng lẫn nhiều người đến Tây Nam đã khuyên can vài lần. Tiên sinh lòng mang nhân hậu, lại quá mức coi trọng đúng sai, không đành lòng thấy thiên hạ đại loạn máu chảy thành sông, quan trọng nhất là không đành lòng động thủ với những địa chủ thân sĩ lương thiện kia... Nhưng mà thiên hạ vốn dĩ đã loạn rồi. Vì kế sách thiên thu vạn đại về sau, lúc này há có thể tính toán những điều đó? Nhân sinh tại thế, vốn dĩ là bình đẳng lẫn nhau. Địa chủ thân sĩ dù có thiện lương đến mấy, chiếm hữu nhiều tư liệu sản xuất như vậy vốn đã là không nên. Đây là Thiên Địa Đại Đạo, phải nói rõ ràng là... Ninh tiên sinh, ngài từng nói với mọi người về sự thay đổi từ xã hội nguyên thủy đến chế độ nô lệ, từng nói về sự biến hóa từ chế độ nô lệ đến phong kiến. Việc mọi người cùng có tư liệu sản xuất, chính là một sự biến đổi long trời lở đất tương đương. Thiện Quân hôm nay cùng chư vị đồng chí mạo phạm lớn, nguyện xin hỏi thăm và khuyên can tiên sinh, mời tiên sinh lãnh đạo chúng ta, làm nên sự nghiệp vĩ đại ban ơn cho thiên thu vạn đại này..."

Giọng nói của ông ấy, đối với Ninh Nghị mà nói, dường như vang vọng từ một nơi rất xa xôi. Ninh Nghị đi đến cửa sân, nhẹ nhàng đẩy cửa. Đội vệ sĩ đi theo đã vây kín, tạo thành một bức tường người. Phía bên kia bức tường người, những người dân tụ tập lại, hoặc thấp thỏm, hoặc lo sợ đứng trên khoảng đất trống. Mọi người chỉ xì xào bàn tán, thỉnh thoảng liếc mắt về phía này. Ánh mắt Ninh Nghị vượt qua đỉnh đầu tất cả mọi người. Có một khoảnh khắc như vậy, hắn nhắm mắt lại.

Mọi thứ vẫn còn vẻ ôn hòa, nhưng đằng sau đó, lại sâu sắc ẩn chứa sự bất an, xao động, có thể bộc lộ ra bất cứ lúc nào, bất chấp tất cả. Phía sau, Trần Thiện Quân cúi đầu khom lưng, vẫn đang nói: "Bọn họ cũng không có ác ý, tiên sinh không cần gấp gáp..." Ninh Nghị đối với mọi sự căng thẳng này đều không để tâm.

Trước mắt hắn chợt lóe lên, là cảnh tượng đêm tuyết rất nhiều năm trước, khi Tần Tự Nguyên mang bản chú giải Tứ Thư của hắn ra. Đó là một ánh sáng rực rỡ.

Hắc, lão Tần à.

Hắn nghĩ.

Nhìn nơi này...

Gió đêm mùa hè khiến lòng người say mê. Xa hơn nữa, có quân đội đang cuồn cuộn kéo về phía này. Giờ khắc này, Lão Ngưu Đầu cũng đang sục sôi như miệng núi lửa. Một cuộc chính biến sắp bùng nổ.

Toàn bộ nội dung bản dịch này thuộc quyền sở hữu của truyen.free, nơi những câu chuyện hấp dẫn được gìn giữ và lan tỏa.