Ý tưởng mới trong chế tác

"Phong cách Ám Hắc", nhìn từ mặt chữ mà nói, chính là một loại phong cách vừa u ám vừa đen tối.

Mặc dù thuật ngữ này còn khá xa lạ với khán giả nếu so với các phim điện ảnh chủ lưu hiện tại, thế nhưng "phim ảnh Ám Hắc" đã ẩn mình trong giới điện ảnh từ rất lâu. Trư��c đây, khán giả yêu thích gọi những bộ phim tương tự là chủ nghĩa biểu hiện, phim hạng B, phim Gothic, hay phim đen.

Thành thực mà nói, Duke cũng không xa lạ gì với phong cách này, (Ma Trận) cũng mang phong cách tương tự.

Muốn nói đến nguồn gốc của "phong cách Ám Hắc" thì rất khó để truy tìm và chứng thực. Bởi vì ngay từ loạt tranh đen của Goya, bức "Khải Hoàn của Thần Chết" của Bruegel cha, hay tập truyện "Mười Ngày" của Boccaccio... trong các tác phẩm hội họa và văn học, đã có thể tìm thấy bằng chứng về sự tồn tại của "phong cách Ám Hắc".

Chỉ là vào thời điểm đó, những nội dung này không được gọi là "Ám Hắc" mà thôi.

Trong lĩnh vực điện ảnh, (Kỵ Sĩ Bóng Đêm) mà Duke đang bắt đầu sản xuất hậu kỳ không nghi ngờ gì chính là một đại diện tiêu biểu. Nếu theo phong cách này mà xem lại lịch sử Hollywood, sẽ không khó phát hiện rằng ngay từ các bộ phim như (M – Kẻ Giết Người của Düsseldorf), (Ma Cà Rồng) của Carl Theodor Dreyer và (Nosferatu) của F. W. Murnau đã có những yếu tố của "phong cách Ám Hắc" tồn tại.

Chưa kể đến những bộ phim đen tối cố gắng phô bày những góc khuất tăm tối, sự hiểm ác của bản chất con người, và cố ý đặt bối cảnh cùng câu chuyện vào màn đêm đen kịt.

Trong mắt Duke, phong cách Ám Hắc và phim đen là tương đồng, chỉ khác là điện ảnh bị phân chia thành một nhánh cụ thể.

Không còn nghi ngờ gì nữa, Christopher Nolan từng là nhân vật chủ chốt giúp phong cách Ám Hắc thực sự tiến vào giới điện ảnh chủ lưu, thậm chí biến nó thành một thuật ngữ cao cấp, đầy uy tín.

Phong cách này đã trở thành một biểu tượng riêng biệt trong phim siêu anh hùng, trực tiếp hoặc gián tiếp mang đến hai xu hướng: Thứ nhất, nó làm nổi bật những bộ phim thương mại chủ lưu như (Biệt Đội Siêu Anh Hùng) và (Người Sắt) trở nên vui vẻ và mang tính giải trí nhanh, dễ tiếp thu hơn. Thứ hai, sau khi (Kỵ Sĩ Bóng Đêm) mang đến chiều sâu và phong cách cho DC Comics và Warner Bros, toàn bộ vũ trụ DC đều muốn theo đuổi một phong cách và giá trị thống nhất. Do đó, (Người Đàn Ông Thép) ở một mức độ nào đó cũng bị buộc phải thêm vào "phong cách Ám Hắc" không mấy phù hợp.

Còn về (Batman Đại Chiến Superman), ngay từ dự án ban đầu đã xác định lấy chủ đề Ám Hắc.

Để thực hiện phong cách này, một là thiết lập bối cảnh và quay phim, hai là công đoạn hậu kỳ.

Trên thực tế, dù là Duke hay Nolan trước đây, khi quay (Kỵ Sĩ Bóng Đêm) phần lớn là vào ban ngày. Để đạt được phong cách hình ảnh Ám Hắc, công đoạn hậu kỳ cực kỳ quan trọng.

Mặc dù đã từng thực hiện những bộ phim mang phong cách Gothic như (Ma Trận), nhưng đối với đội ngũ hậu kỳ của Duke, phong cách này vẫn còn khá xa lạ. Điều này cũng quyết định tốc độ sản xuất hậu kỳ sẽ không quá nhanh. Hơn nữa, Duke muốn kiểm soát từng chi tiết nhỏ trong quá trình sản xuất.

Không ai bẩm sinh đã tinh thông mọi phong cách điện ảnh, Duke cũng không ngoại lệ. Dù (Batman Begins) đã giúp anh và đội ngũ tích lũy được kinh nghiệm nhất định, anh vẫn cẩn thận kiểm soát từng phân đoạn của quá trình hậu kỳ.

Để đội ngũ hậu kỳ theo kịp phong cách này, trước hết phải hiểu rõ đặc điểm của phong cách Ám Hắc là gì.

Từ "Ám" ở đây chỉ sắc thái hình ảnh của các bộ phim, được cố ý điều chỉnh cho tối tăm, ngay cả những cảnh xảy ra vào ban ngày cũng mang màu sắc âm u, u ám.

Đương nhiên, trong những bộ phim này, rất nhiều tình tiết diễn ra vào ban đêm.

Còn "Hắc" lại nói rõ chủ đề của những bộ phim này mang màu sắc đen tối. Câu chuyện thường liên quan đến các từ ngữ như u ám, bệnh hoạn, quỷ dị, bạo lực, máu tanh, thần bí, tôn giáo, dị loại... Dù cốt truyện chính của nhiều phim là tích cực, diệt trừ cái ác, nhưng trong quá trình phát triển câu chuyện, các yếu tố kể trên bị phóng đại, cường điệu, từ đó tạo ra hiệu ứng "Hắc".

Tuy nhiên, ngay cả một người tạo ra khái niệm cũng cần tuân theo những quy tắc và phong cách nhất định mới có thể hình thành. Trong những bộ phim theo phong cách Ám Hắc, theo Duke nhận định, đại khái có mấy đặc điểm sau.

Đầu tiên, câu chuyện u ám, ở một mức độ tương đối sẽ có những yếu tố bệnh hoạn nhất định.

Nhân vật chính – bất kể là chính diện hay phản diện – phần lớn đều có những ký ức tuổi thơ đen tối và tổn thương, ví dụ như Bruce Wayne.

Những b��ng tối và tổn thương này theo anh ta đến khi trưởng thành, cuối cùng trở thành một phần giá trị của anh ta. Hơn nữa, những tổn thương như vậy sẽ khiến anh ta dùng một hình ảnh "bệnh hoạn" khác để xuất hiện trước công chúng, ví dụ như những vết sẹo và hóa trang của Joker.

Quan trọng hơn là sự trả thù của nhân vật phản diện không phải vì báo đáp hay báo thù cá nhân, mà là một loại nghi thức thức tỉnh quần chúng liên quan đến bạo lực và máu tanh. Bạo lực của họ ở mức độ rất lớn không liên quan đến quá khứ cá nhân hay ân oán, mà liên quan đến một loại cứu rỗi hoặc gợi mở nào đó.

Nhân vật phản diện như Joker, đã vượt qua ý nghĩa thông thường của "kẻ bại hoại". Hắn cũng giống như nhân vật chính, mang theo những ý tưởng và sắc thái triết lý, khiến nhân vật tích cực nhiều lúc rơi vào tình thế khó xử khi lựa chọn. Sự dao động về giá trị và suy tư về chính nghĩa – tà ác như vậy, có thể nói là một loại Ám Hắc về mặt mỹ học điện ảnh.

Thứ hai, yếu tố tôn giáo và từ đó nảy sinh cảm giác nghi lễ, sự thần bí, các giáo phái, sự tàn khuyết, dị biệt... thường là những đặc điểm nổi bật về mặt cảm quan và cốt truyện trong những bộ phim này. Trong nhiều phân đoạn và tình tiết, nhân vật chính sẽ được một số Đại Sư chỉ điểm, hoặc trong một số buổi tụ họp, hoạt động mang tính nghi thức, mới có thể tiến vào giai đoạn tiếp theo.

Cách thiết lập như vậy, thực chất chỉ là một quá trình tự chữa lành và nâng cao năng lực. Thế nhưng, dưới sự dẫn dắt của phong cách Ám Hắc, một đoạn cốt truyện vốn có thể tràn đầy sức sống lại nhất định sẽ biến thành tình tiết "trèo lên từ vạn người hố". Nhân vật Anh hùng trong quá trình trở thành Anh hùng cần trải qua một loạt sự kiện gột rửa quan niệm của bản thân, sau đó lại thống khổ lựa chọn duy trì hiện trạng.

Bất kể bản thân thế nào, nhận thức về thế giới ra sao, bất kể thế giới này có cần được làm sạch để khởi động lại hay không, nhân vật Anh hùng đều sẽ tuân theo giá trị phổ quát nhất để đưa ra lựa chọn ít "chảy máu" nhất.

Ở nhiều bộ phim khác, phong cách Ám Hắc lại là sự thể hiện của yếu tố thị giác – ví dụ như (300 Chiến Binh), (Ma Trận) hay thậm chí (Batman Begins) – chứ không phải là bản thân giá trị quan của bộ phim u ám.

Phong cách Ám Hắc trên hiệu ứng thị giác này, ở một mức độ nhất định ngầm chứa yếu tố phong cách MV, bao gồm ngôn ngữ màn ảnh và kỹ thuật phân cảnh của MV. Trong việc bố cục, điều chỉnh màu sắc và sự phối hợp tổng thể trong sản xuất, nó thể hiện đầy đủ hiệu ứng "kỳ quan hóa".

Nếu truy tìm nguồn gốc, những hiệu ứng hình ảnh như vậy đến từ hội họa, chủ nghĩa biểu hiện, Gothic và nhiều tác phẩm tranh sơn dầu hiện đại.

Trong quá trình quay phim, những yếu tố này có thể được thể hiện nhiều hơn thông qua diễn xuất của diễn viên và lời thoại. Còn trong giai đoạn hậu kỳ, việc làm thế nào để thành công đưa những cảnh quay tươi sáng này hòa nhập vào phong cách Ám Hắc, đó chính là vấn đề mà đạo diễn Duke cần phải cân nhắc.

Đương nhiên, còn một vấn đề nữa anh ta nhất định phải cân nhắc, đây cũng là khía cạnh mà Doug Walter lo lắng nhất trước đây – liệu khán giả c�� chấp nhận phong cách này hay không.

Nếu là vào đầu thế kỷ mới, khi phim siêu anh hùng mới nổi lên, Duke không thể nào xác nhận được. Mặc dù phim của Tim Burton trước đây cũng có phong cách Ám Hắc rõ ràng, nhưng so với (Kỵ Sĩ Bóng Đêm), phong cách Ám Hắc trong (Batman) và (Batman Trở Lại) chỉ có thể nói là rất nhẹ nhàng.

Mọi người ở Hollywood đều biết, điện ảnh bị ảnh hưởng rất nhiều bởi môi trường xã hội. Một số bộ phim thành công trong tương lai, nếu ra mắt sớm vài năm rất có thể sẽ thất bại. Vì vậy, Duke luôn thận trọng khi xử lý series Batman, đồng thời cũng chú ý quan sát sự thay đổi của môi trường thị trường điện ảnh.

Thực ra hiện tại không khó nhận thấy, sau khi hàng loạt phim siêu anh hùng "oanh tạc" màn ảnh, kỳ vọng của khán giả đối với những bộ phim có cốt truyện nông cạn, chỉ chăm chú vào việc hiệu ứng CG có chân thực hay không, đã giảm xuống ở một mức độ nhất định. Ví dụ, những siêu anh hùng khác biệt như (Người Sắt) lại được chào đón.

Tương tự, những bộ phim siêu anh hùng mang đặc thù điện ảnh nghiêm túc và xu hướng sáng tạo này, có thể nói là được sản sinh thuận theo trào lưu.

Đương nhiên, trong những bộ phim lấy tình tiết kịch tính làm chủ đạo như vậy, việc định vị nhân vật theo hướng "chính tà luân chuyển" trong tình huống khó xử, đồng thời sắp xếp cho nhân vật phản diện có logic và suy luận cực kỳ mạnh mẽ, kết hợp với một số màn trình diễn kỳ ảo và câu chuyện diễn ra vào đêm tối, hoàn toàn có thể mang đến cho khán giả một loại kích thích mới mẻ.

Trong loại phim phong cách này, nhân vật phản diện cũng là yếu tố then chốt. Nếu nhân vật phản diện chỉ là những hình tượng khuôn mẫu trong phim Marvel, phong cách này sẽ mất đi sự cân bằng.

Vì vậy, nhân vật phản diện thường tương tự với chính phái, họ nỗ lực dùng quan niệm của mình để cải tạo xã hội này. Vì mục đích đó, họ không tiếc chọn dùng liệu pháp sốc "cái chết đột ngột" để "chữa trị" xã hội.

Điều này tự nhiên nâng cao tầm vóc hoặc đẳng cấp của nhân vật phản diện.

Thậm chí trong tương lai, việc phim siêu anh hùng có thể duy trì sự phát triển mạnh mẽ bao lâu, ở một mức độ lớn, chính là phụ thuộc vào nhân vật phản diện.

Trong bộ phim Batman đầu tiên, Tim Burton cũng đã thêm vào một số yếu tố phong cách Ám Hắc. Ông ấy sở trường một thủ pháp biểu hiện mang tính Gothic hóa.

Thủ pháp biểu hiện này, dưới chủ nghĩa xét lại của Hollywood, đã không còn quá liên quan đến bản thân câu chuyện, mà liên quan đến hóa trang nhân vật, bố c��c cảnh quan, trang điểm. Khi ông quay (Batman) và (Batman Trở Lại), các cảnh quay hầu như đều bao phủ trong màn đêm, câu chuyện liên quan đến cái chết, dị giáo và các yếu tố Gothic và Ám Hắc khác.

Phong cách siêu thực, chủ nghĩa vị lai, pha trộn đặc trưng của Burton này, thực ra không giống với phong cách mà Duke muốn thực hiện.

Điều Duke muốn thực hiện trong quá trình hậu kỳ, là để (Kỵ Sĩ Bóng Đêm) hoàn toàn có thể thoát ly khỏi phạm trù các bộ phim giải trí lan rộng, trở thành một tác phẩm điện ảnh độc lập.

Nếu xét từ góc độ điện ảnh, điều Duke muốn làm trong từng phân đoạn là cố gắng không coi nguyên tác truyện tranh là một văn bản để sử dụng, mà chỉ mượn mối quan hệ giữa các nhân vật trong truyện tranh, rồi tái tạo lại cốt truyện chính, dùng những phương thức và kỹ xảo kể chuyện khác để tạo nên bộ phim (Kỵ Sĩ Bóng Đêm).

Đây là một điều mạo hiểm. Nếu chất lượng phim có vấn đề, chắc chắn sẽ bị người hâm mộ truyện tranh nhấn chìm trong chỉ trích.

Nhưng đây cũng là một điều tốt. Thoát khỏi những hạn chế của phong cách truyện tranh, đạo diễn có thể tự do sáng tạo hơn, khiến yếu tố kịch tính dưới những mâu thuẫn và xung đột trong tình tiết câu chuyện trở nên linh hoạt hơn.

Truyen.free hân hạnh mang đến quý độc giả bản dịch hoàn chỉnh và chất lượng này.