Khu chợ ven rìa Digbeth nhóm phiên vào thứ Tư. Những tấm lều vải loang dầu, sạp hàng lưng cong, mùi táo thối, thịt ôi và vải cũ quện lại thành thứ không khí chỉ có dân lang bạt mới chịu được. Mary đi chợ mỗi tuần một lần, không phải để mua – mà để nhìn, để nghe, để nhớ ai còn sống, ai đã chết, ai mới đến, ai mới bị trộm.

Lần này, bà đem theo Marcus.

Cậu chưa từng ra chợ. Bước đi bên mẹ, cậu không lôi tay, không chạy loạn, cũng không quay ngang dòm ngó như những đứa bé khác. Chỉ bước đều đều, mắt quan sát từng bước chân người qua, từng tiếng rao, từng chuyển động nhỏ nơi cuối sạp.

Bà dắt tay con qua những ô hàng nhỏ. Người bán nhìn Marcus, có kẻ gật đầu chào, có kẻ quay mặt đi. Nhưng một người không như vậy – lão Reuben.

Reuben là thợ giày cũ, người Do Thái di cư từ vùng Spitalfields, chuyên sửa ủng quân đội cũ và bán da thừa cho bọn gypsy. Lưng còng, miệng thiếu răng, nhưng mắt tinh và hay cười. Lão từng giúp Mary may lại đế giày, không lấy tiền.

Lão vẫy bà lại.

“Mary! Có tin vui đây! Tìm được cho cô mảnh da đen dày cỡ lòng bàn tay – hợp để lót lưng áo.”

Mary khựng lại, nhìn Marcus. Cậu bé không nói gì, nhưng ánh mắt dừng lại ở Reuben lâu hơn cần thiết. Không hung hãn, không ác ý. Chỉ... lâu. Như đang cân nhắc lão là loại người gì.

Lão không để ý. Lão cúi xuống lục trong thùng gỗ dưới sạp. Trong lúc ấy, Mary siết tay Marcus, nghiêng đầu nói nhỏ:

“Chúng ta không cần. Mình chỉ đi xem thôi, nhớ không?”

Marcus không đáp. Cậu quay mặt đi chỗ khác, nhìn về cuối chợ – nơi một con chó mù đang lết qua đống bắp cải thối.

Nhưng khi Reuben đứng dậy, đưa ra miếng da đen được gấp cẩn thận bằng giấy báo, Marcus lại nhìn trở lại.

Ánh mắt cậu dừng đúng trên tay Reuben. Không di chuyển.

Reuben bỗng khựng lại.

Không phải vì nặng. Không phải vì sợ.

Mà như có gì đó chặn ngay giữa lưng, khiến lão đứng yên trong một giây dài bất thường.

Rồi lão nói:

“Lấy đi. Không cần trả.”

Mary cau mày.

“Không. Tôi không mang đủ tiền.”

Lão cười, gãi đầu.

“Cho thằng bé ấy. Nó cần.”

Mary định mở miệng phản đối, nhưng Marcus đã quay đi, thả tay mẹ, bước chậm về phía chiếc xe bánh mì bên góc chợ.

Bà nhìn theo con, rồi nhìn Reuben. Lão không còn cười nữa. Miệng mím lại, tay vẫn đưa ra, run nhẹ.

Bà không cầm miếng da. Chỉ cúi đầu, rồi đi theo con trai.

Chiều hôm đó, Reuben không mở sạp. Ngày hôm sau, người ta bảo lão chuyển về nhà con gái ở London, không để lại lời từ biệt nào.

Mary ngồi bên thành xe, nhìn miếng da đen được ai đó để trước cửa khi trời vừa tối. Bọc trong giấy báo, đúng kiểu Reuben gói hàng.

Marcus không chạm vào. Cậu ngủ rồi, nhưng không quay lưng như thường lệ. Lần này, cậu nằm ngửa, mắt nhắm, mặt hướng thẳng lên trần xe, nơi có vết cháy cũ hình cánh chim.

Mary cầm miếng da, không biết nên giữ hay đốt.

Bà không hỏi con đã làm gì.

Cũng không còn hỏi con là ai.

Tối đó, bà mơ thấy mình đi trong rừng đen, tay cầm đèn mà ánh sáng không chiếu được quá một bước. Có tiếng bước chân sau lưng, nhẹ, đều, không bao giờ dừng.

Bà không quay lại.

Vì bà biết: người đi sau… không cần lên tiếng.