Chỉ cần nhắc đến cuộc cải cách Tân chính, y liền vô cùng hào hứng, nhất là khi đối diện lại là cháu trai của Phạm công, tuy tuổi còn trẻ nhưng đã sở hữu kiến thức sâu rộng không tầm thường.

Vương An Thạch không thể biết rằng, chỉ hơn một tháng trước, Phạm Ninh vẫn còn bị người trong thôn gọi là Phạm Ngốc Ngốc, chưa từng ra khỏi thôn, xa nhất cũng chỉ đến trấn nhỏ kề bên.

Vương An Thạch vội hỏi: – Thiếu lang có thể cho ta biết, vì sao lại nói Tân chính không có căn cơ không? Phạm Ninh biết rằng sau này cuộc cải cách của Vương An Thạch đã đi không ít đường vòng, rồi dần suy yếu và cuối cùng thất bại. Bởi vậy, hắn có ý muốn chỉ điểm y một chút, biết đâu vận mệnh của cuộc cải cách sẽ thay đổi ít nhiều.

Hiện tại Vương An Thạch còn trẻ, tư duy vẫn khá linh hoạt. Dạy y lúc này có thể thay đổi được suy nghĩ và nguyên tắc của y, chứ nếu mười mấy năm sau mới chỉ bảo, e rằng lời nói sẽ chỉ như gió thoảng bên tai. Tính cách cố chấp của Tướng công đâu phải kiểu thông thường.

Phạm Ninh rót đầy chén trà của mình, cười hỏi: – Vậy trước tiên ta hỏi huynh, bản chất của biến pháp là gì? Vương An Thạch trầm ngâm một lát rồi nói: – Bản chất của biến pháp là lấy lợi trừ hại, thay đổi mọi lề thói, chế độ cũ đang cản trở sự phát triển của Đại Tống! Phạm Ninh lắc đầu: – Đó là phương hướng của biến pháp, không phải bản chất.

– Vậy theo huynh, bản chất của biến pháp là gì? Vương An Thạch bắt đầu tỏ ra cố chấp, nhưng vẫn rất chân thành tranh luận với Phạm Ninh.

Phạm Ninh giơ tay chấm chút nước trà, thản nhiên dùng ngón tay vẽ một hình tròn lên mặt bàn, rồi vẽ một đường chéo bên trong hình tròn đó, phác họa sơ lược rồi nói: – Đây chính là bản chất của biến pháp. Nói tóm lại, đó là chia bánh! Vương An Thạch ngây người một lát, lẩm bẩm hỏi: – Chia bánh? – Đúng vậy! Chia bánh.

Phạm Ninh lại tiếp tục nói: – Của cải trong thiên hạ chính là cái bánh lớn này. Giới quyền quý chiếm giữ quá nhiều, còn dân chúng và triều đình lại chiếm quá ít. Bởi vậy, khiếm khuyết chất chồng, quốc gia suy yếu đã lâu, dân chúng ngày càng nghèo khổ. Cái gọi là bản chất của biến pháp chính là phải cắt bớt của cải từ giới quyền quý, chia cho triều đình và dân chúng.

Phạm Ninh dùng ngôn ngữ thông thường nhất, lột tả một cách trần trụi bản chất vấn đề qua hình ảnh biểu tượng. Vương An Thạch như bị sét đánh ngang tai, cả người ngây dại.

Y vẫn luôn cho rằng Đại Tống suy yếu đã lâu và tích lũy sự nghèo khó là vì các loại luật lệ, tập quán cũ kỹ, bất hợp lý đang cản trở Đại Tống vươn lên giàu mạnh.

Ví dụ như triều đình kỳ thị quân đội, quan phủ kiểm soát quá sâu vào tài nguyên dân sinh… Y cho rằng chỉ cần phá vỡ các loại lề thói cũ, tinh binh giản chính, phân định rõ ràng các mối quan hệ, thì tình cảnh "tam nhũng" của Đại Tống có thể dần dần xoay chuyển.

Nhưng hôm nay, khi nghe được lý luận "chia bánh" hoàn toàn khác biệt này, y bỗng nhiên ý thức được rằng từ trước đến nay mình đã suy nghĩ quá nông cạn.

Tuy nhiên, để Vương An Thạch bị thuyết phục không phải là điều dễ dàng. Y lập tức phản bác lại: – Cũng không đúng, cải cách quân đội kia hẳn là không liên quan gì đến chuyện chia bánh! Phạm Ninh lắc đầu: – Khiếm khuyết lớn nhất của quân đội nằm ở chỗ nhũng binh. Đại Tống nuôi hàng triệu đại quân, tài lực triều đình không thể gánh vác nổi, ta nói không sai chứ? – Quả thật như thế!

– Huynh có từng nghĩ rằng, trong hàng ngũ đại quân còn ẩn chứa biết bao kẻ liều mạng tham ô, rút ruột quân phí không? Ánh mắt sáng ngời của Phạm Ninh chăm chú nhìn Vương An Thạch, rồi tiếp tục nói: – Huynh muốn cải cách quân chế, giảm bớt nhũng binh, cắt giảm quân phí, hay nói cách khác, là đưa quân phí thực sự về cho binh lính. Như vậy sẽ xâm phạm lợi ích của những ai? Chẳng phải là chia bánh đó sao? Trong lòng Vương An Thạch như có một luồng điện xẹt qua. Y trở nên trầm mặc không nói, không còn tranh cãi mà khiêm tốn lắng nghe Phạm Ninh chỉ bảo.

– Căn cơ của biến pháp nằm ở đâu? Chính là ở những người ủng hộ nó. Người ủng hộ càng nhiều, căn cơ càng vững chắc. Nhưng đừng trông cậy vào giới quyền quý sẽ ủng hộ huynh, đó chẳng khác nào bảo hổ lột da!

– Người ủng hộ chân chính là dân chúng trong thiên hạ, là Thiên tử có thực quyền, và những quan viên cấp trung như huynh, khao khát thông qua biến pháp để quốc gia giàu mạnh.

– Điều này cần huynh đoàn kết tất cả những người có thể đoàn kết, cho dù là lão nông chất phác, hay ngay cả hoạn quan trong cung. Chỉ cần họ đều công nhận biến pháp là đúng, thì vô số tiếng nói hợp thành một sẽ đủ sức chấn động thiên hạ.

Vương An Thạch cúi đầu thở dài một tiếng: – Nói thì dễ, nhưng liệu có làm được không? Nói lúc nào chẳng dễ hơn làm! Phạm Ninh khẽ cười nói: – Nói thì đơn giản, thật ra để làm được cũng không quá khó, chỉ là thiếu phương pháp mà thôi.

Vương An Thạch đã hoàn toàn quên bẵng đi tuổi tác của Phạm Ninh. Y đứng dậy vái một vái thật dài: – Xin thiếu lang chỉ giáo! – Biến pháp muốn được mọi người ủng hộ, trước hết cần cho mọi người thấy được những mặt tốt của biến pháp. Muốn vậy cần thí điểm trước tiên tại một châu hoặc một huyện.

– Khi thí điểm thành công, sau đó mở rộng ra, ắt sẽ được mọi người thừa nhận và ủng hộ.

– Đồng thời, trong quá trình thí điểm, gặp phải trở ngại và phản đối gì, cách giải quyết mâu thuẫn ra sao, đó gọi là tích lũy kinh nghiệm, đồng thời củng cố niềm tin cho tất cả những người ủng hộ.

– Chỉ cần có được sự tin tưởng, thì mọi chuyện đều có thể làm tốt.

Phạm Ninh uống ngụm trà, lại tiếp tục nói: – Phương pháp cải cách thứ hai là phải tiến hành tuần tự, trước dễ sau khó.

– Giống như đốn cây, không thể một đao mà chặt đứt một đại thụ. Cuối cùng cũng phải từng nhát từng nhát chém xuống, trước tiên tìm chỗ yếu nhất mà hạ đao, đến cuối cùng, cái cây tráng kiện ấy cũng sẽ ngã xuống mà thôi.

– Cho nên biến pháp không thể nóng vội, cần từ từ, từng bước đẩy mạnh.

Lời Phạm Ninh nói tựa như một nhát đao, sắc bén đâm thẳng vào trái tim Vương An Thạch, mở toang một khoảng trống lớn trong lòng y. Không chỉ có một làn gió tươi mát thổi vào, mà trong tâm trí y cũng bừng sáng.

Lúc này, ngoài cửa truyền đến tiếng nói chuyện, hình như ông nội của mình đã trở lại.

Phạm Ninh liền đứng dậy cười nói: – Tặng Vương huyện lệnh thêm một câu nữa: cải cách phải học cách thỏa hiệp, cố gắng tránh việc đấu tranh một mất một còn với giới quyền quý.

– Biện pháp tốt nhất là mọi người cùng nhau phân chia miếng bánh lớn sao cho triều đình được nhiều hơn một chút, dân chúng được nhiều hơn một chút, cố gắng không đụng chạm đến những lợi ích cốt lõi của giới quyền quý. Khi đó, sự phản kháng cũng sẽ không quá mãnh liệt, và biến pháp ắt sẽ thành công. Ta nói đến đây thôi, Vương huyện lệnh hãy suy nghĩ thật kỹ nhé!

Phạm Ninh tổng kết lại, dùng chính kinh nghiệm cải cách của Vương An Thạch để dạy lại cho y. Nhưng thời gian gấp gáp, Vương An Thạch chưa chắc đã có thể tiêu hóa hết. Hắn nghĩ, về sau có cơ hội, sẽ lại mở ra một cánh cửa khác cho y, truyền dạy thêm một phen.

Phạm Ninh đi rồi, Vương An Thạch vẫn ngơ ngác đứng nguyên tại chỗ, dường như biến thành một pho tượng đá.

Phạm Ninh biết, hôm nay mình đã thành công gieo xuống một hạt giống trong lòng Vương An Thạch. Hạt giống đó sẽ nảy mầm, và dần dần trở thành đại thụ che trời.

Khi đó, hắn có lẽ sẽ xuất hiện trên đỉnh cây đại thụ ấy, cùng Vương An Thạch sửa sang lại bức giang sơn Đại Tống tráng lệ này.

Tâm trạng của Phạm Ninh vô cùng vui vẻ, đêm nay nhất định hắn sẽ ngủ một giấc thật ngon. Còn việc Vương An Thạch đêm nay có ngủ được hay không, thì chẳng liên quan gì đến hắn nữa.

Sau năm ngày ở kinh thành, Phạm Trọng Yêm đang chuẩn bị quay về Đặng Châu, đồng thời cũng muốn đưa Phạm Ninh trở về phủ Bình Giang.

Buổi chiều ngày hôm đó, Phạm Ninh đang luyện chữ trong phòng thì nghe thấy tiếng bước chân bên ngoài cửa. Tiếng bước chân này có phần quen thuộc, chính là của chủ nhân Âu Dương Tu.

Hắn liền buông bút, giấu những thứ đang viết dở xuống phía dưới. Lúc ấy Âu Dương Tu xuất hiện ngoài cửa, cười và nói: – Ông nội cháu đúng lúc có việc không thể về kịp, ông ấy đã nhờ người báo tin cho ta, bảo ta đưa cháu đi tham gia một buổi yến hội, ông ấy sẽ đến đó sau.

– Đa tạ tiền bối, cháu có thể xuất phát bất cứ lúc nào.

Mấy ngày nay, Âu Dương Tu ít khi gặp mặt Phạm Ninh. Chỉ có ngày đầu tiên là ông khảo hạch, với trí nhớ đáng kinh ngạc của Phạm Ninh, y cũng đã xem như đủ rồi.

Nhất là Phạm Ninh còn giúp y sửa "Túy Ông Đình Ký", khiến y phải nhìn hắn với cặp mắt khác xưa, cuối cùng còn nảy sinh ý định thu nhận đồ đệ.

Âu Dương Tu cũng vừa mới tiến kinh đảm nhiệm chức vụ Hàn Lâm Học Sĩ, công việc tương đối nhiều, thời gian ở nhà rất ít. Ngược lại, con gái tiểu Thiến và Phạm Ninh lại có quan hệ rất tốt, đã hai lần khen ngợi hắn trước mặt y.

Âu Dương Tu nghĩ đến việc Phạm Ninh ngày mai phải trở về, trong khi ông nội Phạm Trọng Yêm của hắn đã nhờ y chỉ điểm thêm về văn chương, thư pháp cho Phạm Ninh. Kết quả bản thân lại luôn bận rộn, trong lòng không khỏi cảm thấy áy náy.

Âu Dư��ng Tu thấy Phạm Ninh đang lén lút giấu chữ viết xuống dưới bàn, bèn tiến lên, cười nói: – Ngươi đang viết gì, đưa ta xem thử.

Phạm Ninh mặt đỏ lên, chỉ đành đưa ra một chồng giấy viết đầy chữ cho y. Âu Dương Tu ngay lập tức bật cười, thì ra đó là "Kết Đảng Luận" của y viết mấy năm về trước.

– Nét chữ đã có chút tiến bộ rồi, nhưng còn phải cố gắng thêm nữa.

Âu Dương Tu cũng đã nhìn ra, chữ Phạm Ninh viết so với ngày hắn mới đến đã đẹp hơn một chút, cẩn thận hơn nhiều. Đây là cách Phạm Trọng Yêm dạy cháu của mình: trước tiên viết thật cẩn thận, sau đó mới dần dần hoàn thiện.

Kỳ thật phương pháp này cũng không tệ, chỉ là hiệu quả tương đối chậm, không thể nóng vội.

Phạm Ninh gật đầu nói: – Ông nội cháu cũng đã nói, không có thời gian mười năm khổ luyện, chữ của vãn bối không thể gặp ai được.

– Ông nội cháu có phần khoa trương rồi. Theo ta thấy, kiên trì luyện tập ba bốn năm, chữ của cháu có thể đạt đến trình độ nhất định rồi. Tuy nhiên, để được ông nội cháu gọi là Thư pháp, quả thật phải mất ít nhất mười năm.

– Vãn bối sẽ kiên trì không lơ là, đa tạ tiền bối đã khích lệ.

Âu Dương Tu lại lật một trang giấy. Ông chỉ vào tựa đề trên giấy, cười hỏi: – Đây là do cháu viết sao? Phạm Ninh có chút ngại ngùng, hắn chỉ là viết một bài từ và một câu trong đó.

Hắn dùng tác phẩm của Âu Dương Tu để luyện chữ. Ngoài "Kết Đảng Luận", "Túy Ông Đình Ký" ra, còn có bài "Lãng Đào Sa" mà hắn vừa mới viết được một câu trong đó.

Hắn muốn viết tiếp bài trường đoản cú (văn vần thời Đường, Tống) này, thật ra là tác phẩm cuối đời của vị tiền bối Âu Dương ngay trước mắt.

Bờ đê liễu biếc nối Lạc Dương… Âu Dương Tu đọc câu "Bờ đê liễu biếc nối Lạc Dương", trong lòng chợt mơ hồ xúc động, lại hồi tưởng về những năm tháng sinh sống ở Lạc Dương cùng những người bạn tốt.

Ông bình tâm lại rồi cười hỏi: – Cháu hẳn là vẫn chưa từng đặt chân đến Lạc Dương, làm thế nào lại viết được về Lạc Dương? Phạm Ninh nói: – Vãn bối chưa từng tới Lạc Dương, bài này không phải viết về vãn bối, mà là viết về tiền bối. Hai ngày nay vãn bối có cơ hội đọc qua đại tác phẩm của tiền bối, cảm thấy tiền bối rất hoài niệm cuộc sống thời trẻ, liền muốn mô phỏng theo phong cách của tiền bối. Đáng tiếc tài hèn học ít, mô phỏng không thành.

Âu Dương Tu xoa đầu hắn, trong lòng cảm động đôi chút. Đứa trẻ này không chỉ thông minh hơn người, mà quan trọng hơn cả là tấm lòng nhân hậu, đây mới là đức tính đáng quý nhất.

Câu "Bờ đê liễu biếc nối Lạc Dương" này đã khơi mở mạch suy nghĩ của y. Y vừa nghĩ ra được liền cầm bút viết ngay ra toàn bộ.

Nâng chén gửi gió đông, Thả bước ung dung. Bờ đê liễu biếc nối Lạc Dương, Chính chốn năm xưa từng tay nắm, Dạo khắp một vùng.

Nỗi ly hợp vội vàng, Hận chẳng nguôi lòng. Năm nay hoa thắm, sắc thêm hồng, Chỉ tiếc năm sau hoa lại đẹp, Biết với ai cùng.

Ông đưa bài từ cho Phạm Ninh, cười dịu dàng: – Bài từ này tặng cho cháu.

– Đa tạ tiền bối!

***Hôm nay là ngày mười tám tháng chín, bầu trời phủ đầy mưa phùn mùa thu, một chiếc xe bò đang chầm chậm lăn bánh trong mưa gió lất phất.

Yến hội mà hôm nay Phạm Ninh phải tham gia là tiệc mừng thọ sáu mươi tuổi của Xu mật sứ Bàng Tịch, một người bạn tốt của ông nội Phạm Trọng Yêm. Bàng Tịch giữ chức Tể tướng, có vai trò vô cùng quan trọng trong triều đình, do đó, quan viên đến chúc thọ qua lại không ngớt, rất nhiều người từ nơi khác cũng đến.

Âu Dương Tu đưa Phạm Ninh và học trò Tăng Bố ngồi xe bò đến Bàng phủ. Bên ngoài cổng, các loại xe bò và xe ngựa đã đỗ đầy. Đích thân Bàng Tịch dẫn đầu cùng hai người con trai đã ở ngoài cửa để nghênh đón khách.

Có lẽ là do Âu Dương Thiến đã nói những lời tốt đẹp về Phạm Ninh, sự bất mãn của Tăng Bố đối với Phạm Ninh cũng đã tan biến hết. Thậm chí, trên đường đi, cậu còn cười nói vui vẻ với Phạm Ninh nữa.

– Hai ngươi đi theo ta, không được đi lung tung! Âu Dương Tu gọi hai người một tiếng, cả hai vội vàng đi theo. Phạm Ninh mặc dù đã trưởng thành nhưng tiếc rằng tay chân nhỏ bé, thân hình vẫn như một đứa trẻ, hắn buộc phải cùng Tăng Bố chạy chầm chậm theo những bước chân dài của Âu Dương Tu.

Âu Dương Tu từ mấy ngày trước chính thức công bố "Túy Ông Đình Ký", làm chấn động kinh thành ngay lập tức. Uy tín của ông cũng đạt đến đỉnh cao, và đã thấp thoáng dáng dấp của người lãnh đạo giới văn học Đại Tống.

Ông chào hỏi với mọi người, không lâu sau liền đi đến trước cổng lớn. Bàng Tịch sớm đã nhìn thấy ông, vội vàng cười với mọi người và nói: – Túy Ông đến rồi, mọi người mau nâng rượu lên!

Mọi người cười một trận thật to. Âu Dương Tu và Bàng Tịch hàn huyên đôi câu rồi kéo Phạm Ninh và Tăng Bố lại để hành lễ. Bàng Tịch ha hả cười nói: – Tiểu Tăng cũng đến à? Huynh trưởng của ngươi đang ở bên trong cùng với Tư Mã Quang đó.

Ông quay ánh mắt sang nhìn Phạm Ninh, cảm thấy có chút lạ lẫm, bèn cười hỏi: – Vĩnh Thúc, người này là cháu của ngươi? Âu Dương Tu mỉm cười nói: – Là cháu trai của Hi Văn, lần này ta đưa đến từ quê nhà. Hắn là một thần đồng tài ba đó!

Bàng Tịch vừa kinh ngạc vừa thích thú, cười với Phạm Ninh và nói: – Thì ra ngươi chính là tôn tử thần đồng của lão Phạm. Hai ngày nay lỗ tai ta đã bị lão Phạm nói đến chai cả rồi.

Phạm Ninh vội vàng cúi mình hành lễ, nói: – Tổ phụ thương yêu tôn tử, nên đa phần sẽ dùng những từ ngữ khoa trương quá lời. Vãn bối rất đỗi bình thường, lão tướng công không cần phải đề cao Phạm Ninh như vậy đâu.

Đoạn văn này được biên tập với sự cẩn trọng bởi truyen.free, mang đến trải nghiệm đọc thuần Việt mượt mà nhất.