Đặng Lương Xá, lão tướng triều đình, lấy làm lạ khi thấy quân Thiên Đức, đặc biệt là kỵ binh, bắt đầu tập hợp đội hình làm quân tiên phong cách chiến lũy đầu tiên chừng hơn một dặm.

– Tướng quân! – Đặng Lương Xá nói với Nguyễn Nặc. – Lê Phụng Hiểu đã thay đổi cách tấn công. Chúng sẽ không còn dùng thần khí, hỏa khí bắn phá mở đường cho bộ binh xung phong nữa.

Nguyễn Nặc nhìn về phía cờ xí phấp phới đằng xa, quay sang hỏi lại:

– Đặng lão tướng, ông nghĩ phản tặc Lê Phụng Hiểu sẽ đưa kỵ binh của hắn vào trận ư?

Đặng Lương Xá không đáp lời, bởi bản thân ông cũng cảm thấy việc dùng kỵ binh mở đột phá khẩu là không phù hợp. Nếu Lê Phụng Hiểu làm vậy chẳng khác nào nướng quân.

– Con đường này rộng chỉ hơn ba trượng, cao hơn ruộng lúa hai bên một thước, – Nguyễn Nặc nói. – Ta dẫu không phải danh tướng uy trấn thiên hạ, nhưng cũng biết rõ như lòng bàn tay rằng Lê Phụng Hiểu chỉ có thể lợi dụng hỏa khí yểm trợ bộ binh phá vỡ ba lớp chiến lũy, mở lối cho kỵ binh vượt qua trước khi tỏa ra đánh chiếm các vị trí trọng yếu. Có Nguyễn Nặc ta ở đây, phản tặc Lê Phụng Hiểu muốn vượt qua ắt phải trả một cái giá rất đắt.

Ngụy Trí cất giọng nịnh nọt:

– Nguyễn tướng quân anh minh thần võ, đã bố trí lợi khí trùng điệp. Phản tặc họ Lê muốn vượt qua được ba lớp lũy ắt sẽ hao tổn già nửa binh mã. Địa hình bên kia không thuận lợi cho chúng đặt hỏa khí. Cố lắm chúng cũng chỉ qua được lũy đầu tiên và thiệt mạng trước khi đến được lớp lũy thứ hai.

Đặng Lương Xá nghe những lời đó chối tai, chẳng muốn đôi co. Phàm võ tướng vốn không ưa đám văn sĩ bàn thế sự trên giấy, đằng này Đặng Lương Xá lại từng tai nghe mắt thấy Ngụy Trí bày kế, nói chắc như đinh đóng cột mà sau cùng lại để ba quân tướng sĩ mắc mưu quân Thiên Đức, vỡ trận bên dòng Hát Giang.

Ngụy Trí quay sang cung kính nói với Đặng Lương Xá:

– Đặng lão tướng quân có cao kiến gì, tại hạ xin được thỉnh giáo ngài.

Đặng Lương Xá chậm rãi đáp lời:

– Lúc tráng niên, Lê Phụng Hiểu vốn là mãnh tướng, khí thế hơn người. Nay Hiểu đã bước vào tuổi tứ tuần, kinh nghiệm trận mạc hẳn dày dạn. Ta với hắn từng sơ giao, cũng biết hắn mưu lược hơn người. Mấy ngày qua ta chặn được quân Thiên Đức không có nghĩa ngày mai vẫn còn chặn được. Hẳn tướng quân và Ngụy tiên sinh đã biết, thủy binh Thiên Đức đã thiết lập cầu phao, đưa hỏa khí cùng binh mã từ Sơn Tây sang rất đông đảo. Đội kỵ binh tiên phong kia có thể là kế nghi binh nhằm thu hút sự chú ý của ta. Dẫu biết kỵ binh Thiên Đức trang bị tốt, nhưng quân số chỉ hơn nghìn người. Nếu lão dụng binh, lão sẽ chỉ dùng kỵ binh để giải quyết chiến trường chứ không đưa họ làm tiên phong mà nướng quân trong tình hình này.

Ngụy Trí liếc nhìn Nguyễn Nặc dò ý. Nguyễn Nặc nắm quyền chủ tướng, là người có thừa dũng mãnh, biết lắng nghe, song lại chẳng hề để Lê Phụng Hiểu vào mắt.

– Hiểu là kẻ cơ trí, hắn chẳng dại gì đưa kỵ binh lên tiền tuyến. Đằng sau hẳn có mưu đồ khác, xin tướng quân cẩn trọng.

Đặng Lương Xá nhấn mạnh. Nguyễn Nặc khẽ gật đầu nói rằng:

– Trong tay ta lúc này có hơn vạn binh mã, vài trăm cỗ pháo. Phụng Hiểu muốn dốc toàn lực đánh với ta thì hắn sẽ chịu thiệt. Đặng lão tướng cứ yên lòng, ta tự có trù liệu.

Nguyễn Nặc rời đi, Ngụy Trí bám sát gót. Còn lại một mình trên đài quan sát, Đặng Lương Xá thở dài:

– Thiên Đức không chịu hòa đàm, họ chẳng cần phải làm vậy khi thế đang mạnh. Lê Phụng Hiểu không đâm đầu vào đá, ắt là kế nghi binh nhằm thu hút hỏa lực.

Đêm đó, Đặng Lương Xá giật mình thức giấc khi quân hầu chạy ào vào cấp báo:

– Tướng quân Nguyễn Nặc cử một đạo tinh binh mấy trăm người lợi dụng đêm tối đánh úp doanh trại quân Thiên Đức gần bờ Nhuệ Giang. Một nửa quân số vừa tràn vào doanh thì quân Thiên Đức bất ngờ ập ra đánh, bắt giết phân nửa, số còn lại chạy bán sống bán chết về lũy. Tướng quân có ra xem sự tình không ạ?

Vị tướng già nắm chặt hai bàn tay, mắt vằn lên tia giận dữ, hàm răng nghiến chặt vì giận. Ông rít lên qua kẽ răng:

– Ngụy Trí là một thằng ngu. Kế này hẳn nó bày cho tướng Nặc chứ không ai khác. Nó nghĩ binh mã Thiên Đức tập trung ở chính diện nên muốn thừa cơ chiếm lợi thế ở cánh ư? Đần độn, ngu dốt!

Nói đoạn, Đặng Lương Xá ngồi phịch xuống ghế thở phì phò than rằng:

– Mà cũng tốt. Thiên Đức canh phòng cẩn mật cả hai bên tả hữu càng khẳng định con đường Thiên Lý không phải là mục tiêu của Lê Phụng Hiểu nữa.

Quân hầu đứng lặng thinh chờ đợi thêm một lúc. Sau khi cơn giận giảm đi phần nào, Đặng Lương Xá mới bảo:

– Ngươi mau đi mời thuộc tướng của ta đến, ta có việc cần bàn.

– Bẩm tướng quân, chỉ mời các thuộc tướng nhà họ Đặng thôi ạ?

Đặng Lương Xá khẽ gật:

– Binh quyền nằm trong tay Nguyễn Nặc tướng quân, lại thêm thằng họ Ngụy lẻo mép, rỉ tai thì lời ta nói chẳng còn nghĩa lý gì.

Quân hầu vâng dạ chạy đi mời các thuộc tướng nhà họ Đặng đến trướng để họp bàn cùng Đặng Lương Xá. Binh mã trong tay họ Đặng trước đây có đến mấy nghìn, nhưng từ lúc Lương Xá bị phế chức giám quân, binh lính bị chia năm xẻ bảy, nay chỉ còn hơn một nghìn binh sĩ. Cũng bởi thế mà tiếng nói trong quân của lão tướng họ Đặng trở nên nhạt nhòa.

Sớm tinh mơ một ngày thượng tuần tháng ba, mấy khẩu thần công đặt trên thửa ruộng khô cằn cất tiếng đì đùng, trống trận giục giã báo hiệu quân Thiên Đức bắt đầu cuộc tấn công. Binh sĩ đẩy ba khẩu Cự thạch pháo vào vị trí khai hỏa. Hàng chục quả dừa khô phát nổ quanh đoạn lũy chắn ngang đường Thiên Lý.

Binh sĩ La thành cầm khiên gỗ bọc đồng nép mình sát bờ lũy tránh mảnh văng của quả nổ. Cỏ cây hoa lá đã cháy thành tro, hỏa công không mang lại nhiều tác dụng.

Một đạo kỵ binh chừng ba, bốn trăm người xếp thành ba hàng dọc dẫn đầu đội hình. Chiến mã chạy nước trung trong khi các loại hỏa khí khai hỏa cấp tập. Một vài loạt hỏa đạn từ Song thủ pháo La thành phóng để đo tầm xa. Nơi quả đạn rơi xuống, xuất hiện những đám cháy nhỏ.

Nhiều tiếng còi vang lên, trống trận đổi nhịp sau một tràng âm thanh lách cách.

Đội kỵ binh tiền quân đồng thanh hô vang khi hàng chục hỏa đạn của La thành vẽ hình cầu vồng trên không trung, rơi ngay trước mặt đạo binh. Ba kỵ binh hàng đầu thúc ngựa nhảy vọt xuống cánh đồng bên trái đường cái. Kỵ binh hàng thứ hai ra roi, chiến mã phi xuống cánh đồng bên phải. Và cứ thế cho đến khi đội kỵ binh chia thành hai mũi tấn công hai hướng. Đạo thủy quân nghìn người của Cao Mộc Lân cũng chia thành hai đạo tả hữu theo bóng chiến mã.

Những loạt tiễn cứng từ sau lũy bắt đầu phóng ra.

Ngựa hí quân reo.

Một đạo bộ binh mấy trăm quân hàng lối chỉnh tề, người nào người nấy trong tay đều cầm một cây sào dài sẵn sàng đợi lệnh nhập trận.

Song thủ pháo, Cự thạch pháo của La thành bố trí sau lũy chuyển hướng bắn chặn, bắn trùm lên đạo kỵ binh và bộ binh Thiên Đức trên cánh đồng, và vì thế cường độ hỏa lực ở chính diện phần nào giảm bớt.

Tiếng còi kêu, tù và thổi vang trời.

Trống trận một lần nữa đổi nhịp.

Đạo bộ binh cầm sào dài hò reo vang, người sau theo người trước thẳng về phía chiến lũy. Tiễn cứng bắn ra như mưa, trúng vào khiên bọc đồng lách cách. Nhiều binh sĩ Thiên Đức ngã quỵ vì những mũi tiễn từ trên trời rơi xuống.

Những quả lựu đạn tre buộc trên đầu ngọn sào lác đác phát nổ cho đến khi rền vang, âm thanh đinh tai nhức óc, khói mù mịt trong buổi ban mai.

Đạo bộ binh thứ hai của Thiên Đức mặc cho hỏa đạn La thành trút đạn chặn lối, xung phong tiếp ứng. Vừa chạy họ vừa giơ nỏ Liên châu phóng ồ ạt cho hết một ổ tiễn. Bộ binh La thành và Thiên Đức cách nhau một bờ lũy. Các loại vũ khí cận chiến được sử dụng, khắp nơi đều vang tiếng khí giới chạm nhau.

Đạo bộ binh Thiên Đức thứ ba chỉ có mấy trăm quân nhập trận. Đạo binh này không vượt qua lũy, thay vào đó họ ra sức ném quả nổ về phía bên kia lũy. Sau hơn một khắc đồng hồ giao chiến, bộ binh Thiên Đức đã vượt qua được một đoạn lũy, quân Thiên Đức theo đó tràn vào. Đội hình cận chiến hình da báo khiến Cự thạch pháo hai bên không còn tác dụng.

Mùi máu tươi tanh nồng.

Thiên Đức có đạo binh thứ tư nhập trận, đạo này chỉ vài ba trăm người nhưng có đến mười mấy Hỏa pháo liên hoàn và súng hỏa mai. Binh sĩ có hỏa mai chiếm bờ lũy bắn cắc bụp yểm trợ đồng đội, trong khi những khẩu Hỏa pháo liên hoàn ném quả nổ cỡ nhỏ sâu vào bên trong trận chiến.

Nguyễn Nặc điều thêm bộ binh tiếp ứng cánh quân phòng thủ ở hướng chính diện.

Lại nói về hai đạo kỵ binh và bộ binh từ đường cái nhảy xuống cánh đồng, khi đến gần bờ lũy, kỵ binh thay vì vượt qua lại chạy song song ném lựu đạn, bắn tiễn. Một số có hỏa mai, vừa cưỡi ngựa vừa bắn.

Pháo đá La thành rất khó bắn trúng mục tiêu cơ động theo phương ngang.

Đạo bộ binh theo chân kỵ binh có sào dài, sau khi điểm hỏa dây cháy chậm thì hướng đầu sào về lũy chờ phát nổ.

Binh triều dùng tiễn đáp trả.

Lựu đạn nổ vang trời. Tiếp đó, những binh sĩ này nép sát tường lũy tung quả lựu đạn thứ hai vọt lên cao rồi lồm cồm bò sang vị trí khác.

Quân pháo và binh sĩ La thành ban đầu bị cuốn theo bóng dáng kỵ binh, nay phải đương đầu v��i các quả lựu đạn nổ trên mặt lũy, phút chốc quân pháo mất tác dụng.

Kỵ binh quân Thiên Đức chạy dọc chiến lũy hàng dặm, gặp mương thì phóng ngựa ra xa sau đó vòng lại rút giáo kiếm thét xung phong. Pháo La thành nhắm bắn, nhưng đạn còn trên không trung thì kỵ binh đã đổi hướng sang phải hoặc sang trái rất khó đoán biết.

Nguyễn Nặc nắm được tình hình, đoán rằng kỵ binh hai cánh chỉ nghi binh nhằm giảm sự tập trung của binh triều vào phía chính diện. Lại thấy đạo binh thứ năm của Thiên Đức đang tiến nhanh trên đường Thiên Lý càng khiến Nguyễn Nặc tin vào nhận định của bản thân. Ngụy Trí khuyên Nguyễn Nặc rút bớt quân chủ lực ở hai cánh về tiếp ứng phía chính diện, bởi lúc này binh sĩ La thành đã bị dồn ép, tháo chạy về gần lớp lũy thứ hai, cách lớp lũy đầu tiên khoảng hơn một dặm. Thêm nữa, một vài khẩu Cự thạch pháo của La thành đã phải triệt thoái về vị trí dự phòng.

Nguyễn Nặc rút phân nửa quân chủ lực hai bên cánh về tiếp ứng, đối phó với đạo binh thứ năm của Thiên Đức đã vượt qua lớp lũy đầu tiên và tỏa ra các hướng đánh chiếm.

– Bẩm tướng quân, tả doanh của lão tướng Đặng Lương Xá chống lệnh.

Nguyễn Nặc trợn mắt:

– Cái gì? Lão già họ Đặng định tạo phản à?

– Bẩm tướng quân, Đặng lão tướng đem quân bản bộ về hướng thôn Đơ Bùi ở mạn Đông Nam.

Nguyễn Nặc ngẩn người trong giây lát, lẩm nhẩm tự hỏi:

– Thôn ấy có bức lũy tự nhiên là hồ Bầu. Chẳng lẽ Đặng tướng quân nghĩ nơi ấy có biến? Ông ta không phải kẻ hồ đồ.

Nghĩ vậy, Nguyễn Nặc quay sang Ngụy Trí:

– Phản tặc Phụng Hiểu dùng kỵ binh tiến chiếm hướng ta ít đề phòng nhất ư? Tiên sinh nghĩ sao?

Ngụy Trí tự tin đáp:

– Hồ Bầu rộng, lại trải dài theo hướng Bắc Nam thông với hồ Móng Ngựa. Từ sông Nhuệ đến hồ Bầu tuy chẳng tính là xa nhưng đường sá chẳng có, lại thêm nhiều ao hồ, mương cạn chằng chịt. Kỵ binh, nhất là kỵ binh nặng của Thiên Đức, sao có thể chọn lối đó cho được. Vả lại tướng quân đã cắt cử nhiều tế tác, nếu có động tĩnh hẳn đã báo về từ lâu.

Nguyễn Nặc nhăn mặt:

– Thôn Đơ Bùi có một đạo binh hơn ba trăm người. Gần Đơ Bùi còn doanh trại của Thẩm Minh trấn giữ. Thẩm Minh từng là bộ tướng thân tín của Đặng Lương Xá khi ông ta giữ chức giám quân.

– Đặng Lương Xá bất tuân thượng lệnh, tự ý hành động. Ông ta nghĩ quân Thiên Đức sẽ tấn công vào nơi ta không ngờ đến nên đem binh trợ giúp. Hoặc… – Ngụy Trí ngập ngừng trong giây lát. – Hoặc ông ta tính toán nếu lũy thất thủ, nếu có biến sẽ lui một mạch về Trang Khúc Giang, cụ thể là làng Đơ Thao.

Nguyễn Nặc nghe xong liền gạt đi:

– Đặng Lương Xá không phải người như vậy. Lòng trung thành của ông ta với vương triều không có gì phải nghi ngờ. Ông ta cũng không vì bị giáng chức mà sinh bất mãn. Thực hư chuyện này ta sẽ hỏi sau, ông không được nghĩ xằng bậy về Đặng lão tướng. Ta tự biết phân biệt phải trái.

Nói rồi Nguyễn Nặc cầm trường kiếm cưỡi ngựa ra trận tiền.

Sau cuộc họp với các bộ tướng, Đặng Lương Xá sai thám mã theo sát tình hình hai mạn Nam, Bắc. Mạn Bắc, đường Thiên Lý thường xuyên xảy ra nhiều cuộc đụng độ lẻ tẻ giữa hai bên, đặc biệt sau khi Nguyễn Nặc tổ chức đánh úp một quân doanh của Thiên Đức trấn giữ ở mạn này.

Sông Nhuệ từ đoạn làng Am hắt về phía hạ du đã hoàn toàn bị quân Thiên Đức kiểm soát và thiết lập cả chục cầu phao lớn nhỏ phục vụ chuyển quân, khí giới, lương thảo từ bờ hữu ngạn sang bờ tả ngạn sông Nhuệ. Tại mỗi vị trí đặt cầu phao đều có một đơn vị chính quy cấp tiểu đoàn cùng hơn một nghìn quân sĩ bán chính quy đảm trách. Sở dĩ mạn phía Nam đường Thiên Lý từ cửa Đông La thành đến thủy trại làng Am bên bờ sông Nhuệ ít động tĩnh là bởi đường sá không thuận, địa hình dù bằng phẳng nhưng có nhiều ao hồ, đầm lầy tự nhiên, lợi thủ thiệt công.

Hồ Bầu hình quả bầu, có thôn Đơ Bùi nằm ở đầu phía Bắc của hồ. Thôn có hơn ba trăm nóc nhà, dân chúng ngoài trồng lúa còn đánh bắt cá trên hồ Bầu rộng mênh mông. Quanh hồ Bầu là những mương máng, bãi lầy chằng chịt. Bộ binh còn khó khăn khi cơ động huống chi kỵ binh.

Cách hồ Bầu vài dặm về phía Tây Nam có hồ lớn hình Móng Ngựa. Nguyễn Nặc giao cho Thẩm Minh lập quân doanh ở khoảng giữa hai hồ nước. Từ lúc đứng chân tại vị trí này, Thẩm Minh khá an nhàn. Khi canh năm điểm trống, hôm nay có một tế tác không trở về báo cáo tình hình như thường nhật. Thẩm Minh nghe quân hầu báo lại liền cử mấy người khác đi xem sự thể, đề phòng Thiên Đức cử các toán binh nhỏ đánh úp.

Sáng tinh mơ những người được cử đi quay về bẩm báo không tìm thấy tế tác cắm chốt tại vị trí quy định từ trước.

– Bọn thuộc hạ đã vào tận thôn Kẻ La dò hỏi. Trong làng toàn người già, đàn bà với đám thò lò mũi xanh và chẳng có sự lạ gì. Quanh nơi tế tác cắm chốt cũng không có dấu vết lạ.

Nghe thuộc hạ trình báo như vậy, Thẩm Minh chẳng biết sự thể ra sao bèn truyền lệnh tăng cường cảnh giới, mặt khác sai người về trung quân báo cáo như thường lệ. Người đem tin đi chưa được bao lâu thì quân vào cấp báo rằng binh sĩ La thành đóng giữ ở thôn Đơ Bùi phát hiện vài toán quân Thiên Đức tiếp cận. Tình hình Đơ Bùi nguy ngập vì quân Thiên Đức dùng các loại hỏa khí, tổ chức thành các toán nhỏ vây ráp.

Thẩm Minh cử hai trăm tinh binh gấp rút đi ứng cứu thôn Đơ Bùi. Quân tiếp viện men theo bờ Tây hồ Bầu được nửa đường đã trông thấy cột khói đen kịt ở hướng Bắc bèn hối thúc nhau đi nhanh. Rặng tre ở phía Đông thôn Đơ Bùi đang cháy lớn hiện rõ trong tầm mắt, băng qua cánh đồng là đạo binh tiếp viện sẽ đến nơi thì bất thình lình bị phục kích. Quân Thiên Đức ẩn nấp trong bờ bụi dùng lựu đạn tre tấn công vào toán quân đi hàng đầu, kèm theo đó là vài âm thanh phát ra từ những khẩu hỏa mai.

Đạo binh tiếp viện không rõ binh lực của đối phương, lại bị đánh vỗ mặt, trong chớp mắt thiệt hại hàng chục nhân mạng liền kéo nhau chạy thục mạng về phía Nam.

Dân chúng Đơ Bùi bồng bế nhau tháo chạy khỏi làng khi khắp nơi đều có tiếng nổ đanh gọn. Khi dân không còn trong làng, các toán quân Thiên Đức bắt đầu dùng Hỏa pháo liên hoàn cỡ nhỏ phóng hàng loạt quả nổ, niêu dầu lạc qua ngọn tre làng khiến đám cháy lan nhanh trong tiết trời khô hanh. Quân binh La thành trấn giữ phía Đông thôn Đơ Bùi bị chia cắt, không ứng cứu được nhau, sau khoảng một canh giờ giao chiến đành phá bỏ các kh���u pháo đá kéo nhau chạy về hướng Tây Bắc.

Nhiệm vụ tấn công thôn Đơ Bùi được giao cho hơn một trăm binh sĩ Đại đội 1, Tiểu đoàn 320, Trung đoàn 5 Kỵ binh Vũ Ninh. Chính ủy quân Vạn Ninh là Sỹ Văn Thuận có mặt trong đội hình, trực tiếp chỉ huy cuộc tấn công. Đuổi được binh triều trấn giữ Đơ Bùi, Sỹ Văn Thuận lập tức dẫn đại đội trực chỉ hướng chính Tây và biến mất sau những bờ bụi hoang vu.

Đặng Lương Xá đến Đơ Bùi chẳng trông thấy bóng dáng quân Thiên Đức trong khi ngọn lửa vẫn đang cháy lớn. Một lúc sau, thuộc hạ bẩm báo với Đặng lão tướng rằng họ phát hiện gần hai mươi tử sĩ ở cánh đồng phía Nam thôn Đơ Thao. Đặng Lương Xá sai bộ tướng đi xem sự tình, sau đó quyết định để lại năm trăm quân giữ Đơ Bùi, số còn lại theo Đặng Lương Xá tiến xuống quân doanh của Thẩm Minh. Lương Xá đi được nửa đường thì hậu quân chạy lên cấp báo, quân trấn Đơ Thao bị tấn công từ phía Đông, không rõ binh lực quân Thiên Đức có bao nhiêu nhưng chắc chắn là quân tinh nhuệ vì có trang bị thần khí.

– Xin tướng quân cho phép thuộc hạ quay lại ứng cứu.

Một thuộc tướng xin lệnh, Đặng Lương Xá ngẫm nghĩ giây lát rồi bảo:

– Ngươi dẫn theo một trăm tinh binh quay lại, hãy nhớ chỉ phòng thủ, không được tấn công, cố cầm chân bọn chúng. Thiên Đức dùng lực lượng nhỏ đánh phá Đơ Thao, chỉ là không rõ bằng cách nào chúng đến đó mà thần không biết quỷ chẳng hay.

Đạo binh gần bảy trăm người còn lại tiếp tục theo vó ngựa của lão tướng họ Đặng đến chỗ Thẩm Minh, bởi Lương Xá tin rằng Thẩm Minh là mục tiêu chính bị nhắm đến thay vì thôn Đơ Bùi nhỏ nhoi.

Bản văn này được biên tập cẩn trọng, mọi quyền sở hữu thuộc về truyen.free.