Cách bản Mường Chiền không xa là bản Cọi. Cọi trong tiếng Mường dùng để chỉ những bãi đất gò cao hơn hẳn so với địa hình xung quanh, thường nằm gần bờ sông, suối. Trong cách phân chia hành chính của người Mường, đơn vị nhỏ nhất là xóm, mỗi xóm có vài chục nóc nhà. Lớn hơn xóm là bản, và lớn hơn nữa là mường. Một mường có thể rộng lớn như một phủ dưới xuôi.

Bản Cọi, hay còn gọi là Cọil theo cách Chương ghi trên họa đồ, khá lớn. Với địa thế cao ráo, bằng phẳng và rộng, lại có suối chảy dưới chân, Đinh Sơn đã chọn nơi đây làm kho chứa lương thảo. Kho lương ở bản Cọi chỉ có hơn một trăm quân canh giữ. Khi Đào Cam Mộc kéo quân tới, lực lượng canh kho lương lập tức tan chạy. Đào Cam Mộc để lại một đại đội kỵ binh trấn giữ bản Cọi, còn hai đại đội khác chia thành hai mũi, đánh phá các bản lân cận, truy kích tàn quân, bắt giữ gần hai trăm tráng đinh cùng vài chục thổ binh, rồi áp giải tất cả về bản Cọi. Sáng tinh mơ, Đào Cam Mộc lại dẫn một đại đội rời bản, đánh tan hơn hai trăm thổ binh vừa kéo đến với ý định chiếm lại kho quân lương.

Mũi tấn công của Phùng Thanh Hòa gặp nhiều khó khăn hơn cả, nhất là khi thọc sâu vào khu vực trung tâm xứ mường. Đinh Sơn vội vàng gõ chiêng triệu tập hàng nghìn quân dân nhằm cản bước địch, để cùng bộ sậu của mình tháo chạy về hướng Tây. Phùng Thanh Hòa tận dụng ưu thế càn lướt của kỵ binh hạng nặng và hỏa khí, đánh thẳng vào đội hình địch để mở đường tiến. Trước khí thế áp đảo của mấy trăm kỵ binh, quân cản hậu vứt bỏ khí giới, chạy tứ tán. Khi quân của Phùng Thanh Hòa ập vào khu nhà lang, cảnh tượng nhốn nháo hiện ra: già trẻ bồng bế nhau chạy về hướng Tây gần hết. Một số thổ binh ẩn nấp trong bóng tối dùng tên bắn trả. Quân sĩ 325 buộc phải phóng hỏa đốt nhiều nhà sàn để tạo ra những đám cháy lớn, soi rõ mọi ngóc ngách.

Đinh Sơn tháo chạy vội vã, chẳng kịp mang theo thứ gì. Chiếm được nhà lang chính, Phùng Thanh Hòa cho treo kỳ hiệu Thiên Đức và kỳ hiệu quân Thiết kỵ lên đầu hồi nhà sàn. Hơn ba trăm tù binh hỗn tạp, chủ yếu là tráng đinh, phụ nữ và trẻ con, bị tạm giam vào nhà lang chính. Trong số đó có hai người vợ cùng mấy đứa con nhỏ của Đinh Sơn không kịp tháo chạy. Phùng Thanh Hòa chia các đại đội trấn giữ quanh khu nhà lang, đồng thời bắt thêm được một số dân khác.

Sáng sớm, Đinh Sơn tập hợp được gần bốn trăm thổ binh, quay lại tấn công quân của Phùng Thanh Hòa nhưng bị đánh lui. Một số thổ binh, lợi dụng sự thông thuộc địa hình, luồn lách giữa các lùm cây, bụi cỏ, chuồng ngựa, định tập kích nhưng lại bị bắt dễ dàng. Bởi lẽ, chỉ huy cấp trung đội kỵ binh đã có họa đồ chi tiết quanh nơi trú đóng.

Hơn một canh giờ sau, mặt trời đã lên cao. Đinh Sơn tập hợp được gần một nghìn tàn binh hỗn tạp, quyết tâm chiếm lại khu nhà lang chính – biểu tượng của thủ phủ Mường ��ộng. Gần bốn trăm quân Thiết kỵ 325 tổ chức phòng ngự chặt chẽ, dùng hỏa hổ, nỏ Liên Châu và lựu đạn nổ, đẩy lui vài đợt tấn công, gây thương vong cho hàng trăm thổ binh.

Đinh Sơn xác định chỉ còn cách tử chiến, xua quân tràn ngập khu nhà lang mới mong khuất phục được Phùng Thanh Hòa. Mấy trăm người dân bị đẩy lên trước, tay lăm lăm những con dao rừng sắc lạnh. Đằng sau họ là các toán thổ binh. Hỏa tiễn khiến một vài ngôi nhà sàn bốc cháy dữ dội, lửa táp rát mặt quân phòng thủ. Phùng Thanh Hòa buộc phải cho quân lui về sau một đoạn, rồi dùng ngay mấy khẩu Cự Thạch Pháo vừa chiếm được để bắn lựu đạn ra ngoài.

Khung cảnh thật tang thương khi những quả lựu đạn phát nổ.

Đinh Sơn vẫn hò hét, đích thân cầm dùi gõ trống thúc quân tràn lên. Vừa lúc ấy, Phạm Kính Ân dẫn một đại đội kỵ binh từ bản Mường Chiền tập hậu. Đào Cam Mộc kéo hàng trăm quân đến trợ chiến, xông thẳng vào sườn đội hình hỗn tạp của Đinh Sơn, mặc sức chém giết. Quân Thiết kỵ đội mũ trụ, dùng giáo dài hoặc trường kiếm, mặc giáp sắt mỏng, thực sự là cơn ác mộng đối với những thổ binh trong tay chỉ có đao kiếm mà không có giáp.

Thấy có quân tiếp viện, Phùng Thanh Hòa liền cho hai đội Thiết kỵ xuất kích tấn công mạnh mẽ. Chưa đầy một khắc đồng hồ, khu vực phía Tây, rìa khu nhà lang, xác người đã nằm la liệt, máu tươi nhuộm đỏ cỏ xanh. Đinh Sơn trốn chạy, quân tan vỡ, hàng trăm kẻ hạ vũ khí xin hàng hoặc nằm rên rỉ trên đất.

Quân của Phùng Thanh Hòa thương vong gần ba mươi binh sĩ. Đề phòng Đinh Sơn quay lại lần nữa, Phùng Thanh Hòa cho trói tù binh lại với nhau bằng dây thừng, không phân biệt già trẻ, gái trai, và tuyên bố rằng nếu Đinh Sơn còn cả gan tấn công thì chính tù binh sẽ trở thành tấm lá chắn sống. Nghe xong, ai nấy trong số tù binh đều sợ hãi, mặt tái mét.

Để đảm bảo sức chiến đấu, Phạm Kính Ân đưa Tiểu đoàn 323 và những con tin có giá trị từ bản Mường Chiền về tập trung tại khu nhà lang, giao lại bản cho Quách Cư Dĩ. Phạm Kính Ân không quản việc Dĩ theo Thiên Đức, án binh bất động hay quay giáo chống lại.

Như vậy, trước khi trời tối, Trung đoàn 8 Thiết kỵ đã chia quân đóng giữ tại hai nơi: Tiểu đoàn 324 với hơn bốn trăm kỵ binh đóng ở bản Cọi, còn Tiểu đoàn 323 và 325 với hơn bảy trăm quân thì trấn giữ tại khu nhà lang, hay còn gọi là Mường Động.

Bằng những vật dụng sẵn có tại chỗ, ba tiểu đoàn Thiết kỵ đã chế tạo được hai mươi khẩu pháo nhỏ, dùng thay cho Hỏa pháo liên hoàn. Ngay trong buổi tối, mấy trăm tù binh và con tin phải ra sức đào đất đổ vào sọt, đốn hàng trăm cây, khiêng nhiều bàn ghế tre gỗ để đắp thành chiến lũy tại những nơi xung yếu.

Gần nửa đêm, Quách Cư Dĩ dẫn bốn trăm quân bản bộ từ bản Mường Chiền đến xin gặp Phạm Kính Ân. Ân ra gặp. Quách Cư Dĩ đề nghị rằng ông ta và quân bản bộ sẽ đắp chiến lũy cho Ân, đổi lại, Ân phải tha mạng cho con tin và tù binh, không biến họ thành lá chắn sống.

Ân không thể tự ý quyết định, bèn đưa Quách Cư Dĩ vào gặp Phùng Thanh Hòa. Hòa nghe xong liền đồng ý, sai quân tập trung con tin và tù binh lại trước sân nhà lang chính. Trong ánh đuốc sáng rực, Phùng Thanh Hòa cầm một cái loa làm từ mo cau, cất giọng lớn:

– Quách Cư Dĩ đã đổi mạng với các ngươi, nên các ngươi sẽ không phải chết. Vậy từ bây giờ, đàn ông sang bản Cọi khiêng lương thực về, đàn bà bắc bếp nấu cơm. Chúng ta đang giữ kho lương và nhiều tài vật của Đinh Sơn. Nếu các ngươi nghe lời, mỗi người sẽ được một thạch lương.

Quách Cư Dĩ sai một trăm thuộc hạ sang bản Cọi khiêng mấy mươi bao gạo về. Bấy giờ dân chúng mới bớt sợ, líu ríu dắt nhau đi làm công việc được phân phó. Sau một ngày đêm sống trong sợ hãi, giờ đây cơn đói mới thực sự ập đến với những người dân bản. Chẳng mấy chốc, hàng trăm bếp hồng đỏ lửa ngay trước nhà lang chính. Gà vịt, lợn trong chuồng của quan lang đều trở thành những món ăn cho mọi người.

Thói đời, ăn no thì tinh thần tỉnh táo, ai nấy đều trở nên vui vẻ. Ngoại trừ những con tin có giá trị bị giữ lại, Phùng Thanh Hòa tha cho những người còn lại về ngay trong đêm, đồng thời bảo mọi người đến kho lương nhận một thạch lương thực. Phạm Kính Ân tranh thủ nhắc lại rằng họ giữ được toàn mạng đều là nhờ Quách Cư Dĩ nói giúp và tình nguyện thế chỗ. Quách Cư Dĩ dẫu có suy nghĩ cũng khó lòng hiểu được thâm ý của quân Phùng Thanh Hòa. Bọn chúng muốn dân và tù binh được thả mang ơn Dĩ, đồng thời hợp thức hóa việc Dĩ quy hàng.

Quách Cư Dĩ là anh em kết nghĩa với Phạm Kính Ân, lại thấy quân Thiên Đức giữ lời hứa nên sai thuộc hạ ra sức đắp lũy. Phùng Thanh Hòa hài lòng, gọi Dĩ vào gặp riêng, bảo rằng:

– Mày là anh em của Phạm Kính Ân, cũng coi như là anh em với chúng tao. Giờ mày giúp chúng tao đắp lũy, tao thấy mày ngay thẳng, tốt bụng lại anh hùng mã thượng. Đất Mường Động này chật hẹp lắm, chi bằng mày cùng chúng tao về xuôi, làm quân Thiên Đức đánh đông dẹp bắc?

Quách Cư Dĩ thưa rằng:

– Anh Ân đã giảng giải cho thuộc hạ hiểu rõ mọi lẽ. Nếu chủ tướng thu nhận, thuộc hạ xin gắng sức.

Phùng Thanh Hòa tươi cười, thân mật vỗ vai Dĩ:

– Tao tên Hòa, cứ gọi tao là anh Hòa được rồi, hoặc gọi thủ trưởng cũng tốt. Thiên Đức không có chủ tớ. Mày không vào quân, chỉ là dân Thiên Đức, thì tao gặp mày còn phải chào trước cơ đấy. Đừng nghĩ ngợi nhiều, vật đổi sao dời, đất Mường Động là của người Mường Động, và mày nhất định sẽ trở thành một người Mường Động có uy danh.

Tuy đã xác định đi theo anh kết nghĩa, nhưng tâm trí Quách Cư Dĩ vẫn còn nhiều vướng bận, cần phải có thời gian để bình tâm lại.

Gà gáy vang, quân cảnh giới vòng ngoài cấp báo: Đinh Sơn đang dẫn một đạo quân khoảng hai nghìn người tiến về khu nhà lang, quyết tử chiến với quân Thiết kỵ. Trước tình hình đó, Đào Cam Mộc điều hai đại đội từ bản Cọi sang khu nhà lang, lệnh cho quân trấn giữ kho lương trong trường hợp xấu nhất phải phóng hỏa đốt trụi.

Lại nói về Trương Bồ, hắn dẫn một nghìn khinh kỵ và bộ binh từ Mường Cốc đi gấp suốt đêm về phía Nam. Đến núi Khụ (nghĩa là "đá" trong tiếng Mường) vào quãng giờ Thìn ngày 10 tháng 12, đoàn quân bị Tiểu đoàn 882 mai phục trên sườn núi. Địch lăn đá, phóng tên, dùng một Cự Thạch Pháo bắn tới tấp, gây thương vong mấy chục người ngựa, buộc Trương Bồ phải lui về sau một đoạn xa để tìm lối khác.

Phan Vỹ biết Trương Bồ đã đến, bèn theo lời Mạc Sa Cảnh lui quân về phía Tây Nam vài dặm, chọn một bìa rừng làm nơi trú quân. Hắn cố tình để lại dấu vết và một đại đội để đón đánh Trương Bồ. Trương Bồ phát hiện quân của Phan Vỹ vào lúc chiều muộn liền sai trinh sát bắt liên lạc với Bùi Sơn Lâm, còn bản thân Trương Bồ thì dẫn quân tiến đánh. Quân Vĩnh Yên bắn hết số đạn đá đã chuẩn bị sẵn rồi tháo chạy. Trương Bồ thúc kỵ binh truy sát ngang qua cánh rừng nơi Phan Vỹ đã ém quân.

Binh sĩ 880 và 811 nấp trong rừng, theo hiệu lệnh nhất loạt đổ ra tấn công đội bộ binh còn đang mệt nhọc, lếch thếch chạy sau, vốn đã bị toán kỵ binh bỏ xa một đoạn ngắn. Bị tấn công bất ngờ, bộ binh của Trương Bồ hốt hoảng, chống đỡ yếu ớt rồi tìm đường tháo lui. Trương Bồ dẫn khinh kỵ quay lại trợ chiến, quân Vĩnh Yên tựa lưng vào nhau, đánh mạnh cả hai mặt Nam, Bắc. Bấy giờ, đại đội nghi binh vừa chạy dài khi nãy cũng quay lại, tấn công quân khinh kỵ bằng nỏ Liên Châu và hỏa hổ cầm tay.

Trương Bồ liệu thấy không địch nổi, liền thu quân chạy về hướng Đông Bắc. Phan Vỹ chỉ cho quân h�� reo thị uy, không đuổi theo. Bóng dáng Trương Bồ khuất dần phía chân trời. Phan Vỹ bắt hơn năm mươi tù binh, rút vào rừng rồi rẽ lên hướng Bắc. Đồng thời, hắn giao nhiệm vụ cho một đại đội để lại dấu vết, đi về hướng Tây thêm vài dặm sau đó mới vòng đến điểm hẹn.

Trương Bồ quay lại cùng quân của Bùi Sơn Lâm khi trời đã tối. Hắn phát hiện dấu vết quân Vĩnh Yên để lại nhưng sợ mắc bẫy thêm lần nữa. Đang còn phân vân chưa biết phải làm sao thì Trương Bồ nhận tin nhà lang đã bị quân Thiết kỵ Thiên Đức chiếm từ đêm qua, vội vàng thu quân về Mó Hén.

Giao lại Mó Hén cho Trương Bồ để đề phòng quân Phan Vỹ đuổi theo, Bùi Sơn Lâm gấp rút đem ba nghìn binh mã hỗn tạp xuyên rừng về Cao Sơn ứng cứu.

Trương Bồ giữ Mó Hén chưa kịp ổn định, đầu trống canh Tư đang mơ màng ngủ thì giật mình thức giấc vì mấy tiếng nổ vang. Bồ vội chạy ào ra xem sự thể, quân hầu bẩm báo rằng tiếng nổ cách hẻm Mó Hén chừng một dặm. Bồ đoán Phan Vỹ tìm cách vượt qua hẻm núi nên đề cao cảnh giác. Nửa canh giờ sau, dưới chân núi đá bắn lên hàng chục hỏa đạn. Đạn không thể với đến chỗ quân Trương Bồ trú chân, nhưng Trương Bồ mau chóng nhận ra ý đồ hỏa công của đối phương. Cự Thạch Pháo trên núi liền trút đạn xuống khu vực nơi hỏa đạn được bắn ra.

Hai bên âm thầm nhập trận trong đêm trăng tỏ.

Trung đoàn Vĩnh Yên đã bắn ra mấy trăm hỏa đạn, cứ sau vài loạt lại khiêng Cự Thạch Pháo sang vị trí khác. Sau nửa canh giờ, lửa gặp gió bắt đầu cháy lan một bên hẻm núi, ngọn lửa từ chân núi lan ngược lên, khói đen bốc cao. Địa lợi của Trương Bồ bỗng chốc trở thành thất lợi. Trương Bồ buộc phải lui quân về mặt núi hướng hẻm Mó Hén để tránh ngọn lửa. Hẻm núi bên tả cũng bắt đầu bị tấn công bằng hỏa đạn, nhưng số lượng ít hơn so với trước. Sau cùng, Phan Vỹ đưa các khẩu Cự Thạch Pháo đến chính diện hẻm núi để bắn phá. Ngoài hỏa đạn làm từ những vật liệu dễ cháy sẵn có trong rừng, bọc bên ngoài những viên đá núi, Phan Vỹ còn sử dụng thêm lựu đạn nổ. Những âm thanh đanh gọn dội vào hai vách núi, nghe rất đáng sợ.

Truyện được biên soạn và ��ăng tải độc quyền tại truyen.free.