(Đã dịch) Vạn Xuân Đế Quốc - Chương 323: Bố cáo thiên hạ
Bất chấp lời khuyên giải của Phạm Tu và bà Dung, Thiên Bình vẫn xé bỏ tờ giấy định ước năm xưa Chương đã điểm chỉ, cam kết con cái mình sẽ kế nghiệp.
—Việc giữ tờ giấy này chính là con không tin tưởng anh ấy, Thiên Bình quả quyết. —Anh ấy đã là vương một cõi, việc chọn ai nối nghiệp hoàn toàn do anh ấy quyết định.
—Mẹ cũng biết là vậy, bà Dung lo lắng. —Nhưng mẹ chỉ e con phải chịu thiệt thòi.
Thiên Bình động viên: —Mẹ ạ, mẹ phải tin tưởng anh ấy chứ.
—Thì mẹ vẫn tin, nhưng vẫn cứ lo lắng.
Thiên Bình quay sang Phạm Tu nói: —Nếu đã tin mà còn giữ giấy định ước, thì nghĩa là không tin rồi, đấy chính là mầm mống tai vạ. Anh ấy là vương, mọi người đã xem anh ấy là chủ đất này, vậy thì hãy theo sự sắp xếp của anh ấy. Đêm dài lắm mộng, giả như trong số con cái có đứa tài năng xuất chúng, phù hợp để kế thừa, thì chính con sẽ là người đề nghị nhường ngôi. Làm vương, làm vua có gì sung sướng? Chồng con bây giờ vừa làm vương, vừa làm cha, làm chồng, làm con, làm cháu. Đấy, một người mà phải gánh vác bao nhiêu trọng trách trên vai. Mai sau anh ấy gây dựng nên nghiệp lớn, tự khắc anh ấy sẽ có những tính toán riêng.
Phạm Tu thở dài: —Cũng vì ta muốn dòng dõi tiên vương kế tục mà thôi. Nếu ý cháu đã quyết như vậy, ta cũng không phản đối. Chẳng hay trong lá thư gửi chồng của cháu, tiên vương căn dặn điều gì?
Thiên Bình đáp: —Tiên vương gửi gắm con gái và giang sơn ạ.
Phạm Tu nói với bà Dung: —Nếu tiên vương đã gửi gắm vận mệnh sơn hà xã tắc cho Hoàng tế của người rồi, ta nghĩ chúng ta nên một lòng thuận theo. Vương bây giờ không còn là chàng trai trẻ ngày nào nơi bến sông nữa, vài chục vạn người đang dõi theo đấy. Tuyệt đối không được mang lòng dạ phụ nữ ra mà so đo nông sâu.
Thiên Bình gọi Ngô Thì Nhậm và Hàn Thuyên đến gặp, giao cho hai người chắp bút truyền đạt ý định của mình. Ngày 26 tháng 3, mùa xuân năm Thiên Đức thứ 31, Công chúa Lý Thiên Bình bố cáo thiên hạ:
“Nước Vạn Xuân năm xưa do Lý Nam Vương dựng nên, trị vì thiên hạ. Trước lo đặt trăm quan, sau chăm lo bách tính. Tiên vương ta về chịu mệnh trời, thế nước nghiêng nguy, sai trẫm nhận minh chiếu, cố gượng lên ngôi. Từ xưa đến nay, chưa từng có việc ấy. Ngặt nỗi trẫm là nữ chúa, tài đức đều thiếu, khắp bốn phương giặc cướp nổi lên như ong, những kẻ từng xưng thần thi nhau cát cứ, lấy chung làm riêng, trẫm làm sao mà giữ nổi ngôi báu nặng nề này?
Trẫm từ ngày nhận minh chiếu, dậy sớm thức khuya, chỉ e không cáng đáng nổi, vẫn ngày đêm khẩn khoản nghĩ tìm người hiền lương quân tử để cùng giúp đỡ chính sự, đến thế là cùng cực rồi. Kinh thi có nói "Quân tử tìm bạn, tìm mãi không được, thức ngủ không nguôi, lâu thay lâu thay".
Nay trẫm suy đi tính lại một mình, thấy Phò mã Mạc Thiên Chương, Vạn Thắng vương, là người văn chất đủ đường, thực xứng bậc quân tử hiền nhân, uy nghi đường hoàng, mang tư chất thánh thần văn võ, được thần nhân tương trợ bao phen, tay trắng gây dựng cơ đồ 14 huyện, đánh bại quân cát cứ. Sớm hôm trẫm đã nghĩ suy chín chắn từ lâu, quyết nhường ngôi báu cho Phò mã Mạc Thiên Chương, để thỏa lòng trời, xứng lòng trẫm, mong bách tính đồng lòng hết sức, cùng giúp Vạn Thắng vương hưng thịnh vận nước, hưởng phúc thái bình.
Vậy bố cáo thiên hạ để mọi người đều biết, Vạn Thắng vương là người nối nghiệp Lý tiên vương, chăm lo bách tính.”
Chương nhận Ngọc tỷ truyền quốc, tuyên bố đại xá thiên hạ, miễn thuế 14 huyện trong phủ Thiên Đức đến hết năm.
Ngày 29 tháng 3, mùa xuân, năm Thiên Đức thứ 31. Vạn Thắng vương bố cáo thiên hạ:
“Lý tiên vương anh minh thần võ, đánh đuổi giặc dựng nước Vạn Xuân, ngày đêm chăm lo muôn dân, tuyệt nhiên không có lòng riêng. Tiên vương truyền ngôi báu cho Công chúa, Công chúa lại nhường cho ta.
Ngẫm thấy rằng: Vì ngôi báu mà bao người tranh đoạt, nhiều bậc trí nhân võ giả mong được ngự trị, sẵn sàng chấp nhận đánh đổi nhiều thứ quý giá khác. Vậy mà Lý tiên vương giao cơ nghiệp cho Hoàng nữ, ấy là mong tìm người tài đức trị vì, không bận tâm đến dòng dõi. Công chúa tiếp nhận ngôi cửu ngũ chí tôn rồi giao lại cho ta. Ta thấy trên đời hiếm có người làm được như vậy.
Ta nghĩ: Công chúa tin yêu nên mới giao phó giang sơn, ta không thể phụ lòng nàng, mà cũng vì thế càng thương yêu Công chúa, tưởng nhớ ân đức tiên vương.
Ta quyết định: Đổi họ tiểu vương nữ Mạc Yên Bình sang Lý Yên Bình. Các tiểu vương nữ do Công chúa Lý Thiên Bình, tức Đại Thắng Lý Hoàng hậu, hạ sinh đều sẽ mang họ Lý. Con cháu mai sau cũng phải như vậy, đó là cách ta muốn tri ân Lý tiên vương.
Nay bố cáo thiên hạ để mọi người cùng biết.”
Chương quyết việc này mà không bàn bạc cùng ai, bởi đối với anh, họ tộc chỉ là để phân biệt người nọ với người kia. Đấy là con của anh, kể cả Mạc Thiên An có theo họ mẹ cũng chẳng thành vấn đề gì. Tuy nhiên, nếu anh bố cáo thiên hạ như vậy ắt sẽ gây hoang mang.
Tầng lớp trí thức khắp 14 huyện của phủ Thiên Đức đều xem Vạn Thắng vương là người nhân nghĩa, sống có trước có sau. Phạm Tu, bà Dung và Thiên Bình khi hay tin cũng bất ngờ, nhưng mau chóng chuyển thành vui mừng.
Những nhân sĩ như Ngô Thì Nhậm, Phạm Sư Mạnh, Ngô Miên Thiệu, Trịnh Hoài Thượng, Vũ Trinh hay Lê Văn Thịnh… đều tấm tắc khen Vạn Thắng vương khéo léo, nhìn xa trông rộng.
Ngày 1 tháng 4, mùa hạ năm Thiên Đức thứ 31. Sắc lệnh từ Văn phòng Vạn Thắng vương tại điện Hưng Quốc gửi đến Ty Thông tin nêu rõ: đến ngày 1 tháng 5 năm Thiên Đức thứ 31, các sứ quân cát cứ trên đất Vạn Xuân, tự xưng công, xưng vương, xưng quân, nếu không quy thuận, nộp ấn tín và sổ quân, đều sẽ bị xem là phản nghịch. Khi đó, Vạn Thắng vương sẽ cất quân tiễu trừ.
Đồng thời, Sắc lệnh cũng nói rõ, các sứ quân phải giải giáp ngay tại chỗ, cho binh sĩ về làm nông. Người đứng đầu các sứ quân phải về điện Hưng Quốc trình diện, chậm nhất là ngày 1 tháng 6.
Bách tính trên khắp Vạn Xuân được tự do đến phủ Thiên Đức sinh sống. Ba quân các nơi tìm về Thiên Đức sẽ được miễn toàn bộ tội trạng.
Hàn Thuyên tích cực lan truyền tin tức trong dân, đặc biệt ở những vùng lân cận. Tuy nhiên, đến hạn chót, tức ngày 1 tháng 5, chẳng có sứ quân nào chịu giao nộp ấn tín. Duy nhất chỉ có Sơn Tây vương gửi thư cáo bệnh, hẹn ngày gần nhất sẽ tự đem ấn tín đến giao nộp.
“Ngày gần nhất” Sơn Tây vương đề cập là ngày nào không ai hay biết. Chương cũng không để tâm, bởi anh cần một cái cớ để xuất chinh theo “nguyện vọng” của bách tính.
Chương chấm dứt chính sách ngoại giao “viễn giao cận công” vì nó không còn phù hợp nữa. Việc Sơn Tây vương chặn đường khai khoáng, hay án binh bất động khi Trữ quân động binh, cũng không khiến Chương bận tâm. Đối với Chương lúc này, chỉ có thần phục hoặc chống đối, chứ không có đồng minh vì anh không cần.
Huyện Thủy Đường, quê hương của Duệ, có nhiều núi đá vôi gần sông Đá Vách. Chương giao cho Ty Thương nghiệp xây dựng ba xưởng sản xuất xi măng tại đây. Bên cạnh đó, một mỏ sắt mới được phát hiện gần làng Đương Quan, chỉ cách Ninh Hải một con sông.
Tại huyện Tiên Minh có phát hiện suối nước nóng lớn, Chương đã lệnh cho quân đem khoáng thạch về. Vùng Mao Khê và Phượng Sơn không thiếu các hang dơi, vì vậy, Chương tạm thời không còn phụ thuộc vào phía Sơn Tây nữa. Bên cạnh đó, rất nhiều binh sĩ được phái men theo ven biển hướng lên phía Bắc, nhặt nhạnh khoáng thạch lạ, đất có màu lạ rồi chất lên thuyền đem về Thừa Thiên.
Ven biển thuộc huyện Thủy Đường, Chương cho quân thăm dò nhiều đảo lớn nhỏ, giao cho dân vùng ấy thu nhặt phân chim các loại để đem bán cho quân. Muối, cá biển và cát thì nhiều vô kể ở huyện Ninh Hải.
Vùng Tế Giang cũ nay là ba huyện Kim Động, Nghĩa Trụ Thượng và Hạ. Bởi lắm sông ngòi nên cát và các loại đất sét nhiều vô kể, thuận lợi phát triển các ngành nghề thủ công như làm gốm sứ, bát đĩa. Dân ở gần những nơi đó được khuyến khích khai thác cát để bán cho quân.
Bốn huyện cũ và nhiều huyện mới tập trung khai khẩn đất hoang để trồng lúa, hoa màu, các loại cây trái. Đất khẩn hoang được miễn thuế 3 năm, lại được tài trợ giống và phân bón trong năm đầu, nên nông dân mặc sức khai khẩn.
Chương lập Ty Công nghiệp nhằm quản lý việc khai thác than đá, đá vôi, cát và sản xuất xi măng. Cùng với Ty Nông nghiệp và Ty Thương nghiệp, Ty Công nghiệp được ưu tiên về mọi mặt, cụ thể là lương bổng.
Vốn trước đây Chương tính toán sẽ ổn định tình hình, phát triển kinh tế vững hơn rồi mới đem quân chinh phạt Đằng Châu. Song, có nhiều sự biến khiến anh phải cân nhắc và suy tính lại.
Thượng tuần tháng 5, Phạm Cự Lượng trấn thủ vùng Tế Giang cũ báo về rằng La Đình Kính dẫn gần một nghìn quân bản bộ cùng hơn hai nghìn quân của Cao Mộc Viễn đã xin hàng. La Đình Độ thì không hàng, dẫn quân bản bộ ở hẳn bên Đằng Châu.
Chương lệnh cho La Đình Kính và Cao Mộc Viễn về Thừa Thiên. Còn về quân sĩ, Phạm Cự Lượng chọn những người đạt yêu cầu sung quân, gửi sang Kinh Môn, huyện Thiên Đức hoặc cho nhập thủy quân Yết Kiêu. Những quân sĩ không đạt yêu cầu thì cho về quê làm ruộng, không truy cứu.
Cao Mộc Viễn và La Đình Kính đến điện Hưng Quốc không phải quỳ gối. Sau khi hỏi han nguyện vọng, Chương đồng ý cho La Đình Kính về phụng dưỡng La Lệnh công tại La phủ. Chương trao trả La phủ lại cho Kính, đồng thời trả lại một phần tài sản và cấp cho Kính năm trăm binh sĩ giữ an ninh xung quanh La phủ, chịu sự điều động của Đại đoàn Thiên Đức.
Kính tạ ơn.
Cao Mộc Viễn được đoàn tụ với con gái, con trai, con dâu, con rể và cháu nội. Chương cấp cho Cao Mộc Viễn một ngôi nhà lớn, khang trang gần bến Diên Ứng, thuộc quân doanh của Yết Kiêu để tiện quây quần cùng con cháu. Mộc Viễn chịu trách nhiệm giúp Yết Kiêu huấn luyện tân binh thủy quân. Cao Mộc Lân tạm thời được điều động từ trường tân binh về thành Luy Lâu, đảm trách việc tuyển tân binh, lo quân lương và sổ sách trong thành.
Cao Mộc Viễn tạ ơn, thề trung thành với Vạn Thắng vương.
Đó là sự biến thứ nhất.
Sự biến thứ hai nằm ở việc mới phát hiện mỏ quặng sắt. Chương cần nguồn nhân lực chất lượng cao để đúc đạn, vũ khí, quân trang các loại sau khi khai thác, và vì thế, anh chợt nhớ đến làng Đa Hội gần thành Bát Vạn, một làng chuyên nghề rèn đao kiếm, nông cụ.
Sự biến thứ ba, có lẽ quan trọng hơn cả, đã tác động đến tư tưởng, đường lối, chính sách của Thiên Đức phủ rất nhiều.
Vào một ngày trung tuần tháng 5, điện Hưng Quốc tiếp sứ giả từ Hoa quốc!
Mọi câu chữ trong văn bản này đều thuộc sở hữu của truyen.free, được kiến tạo để mang đến trải nghiệm đọc tốt nhất.