Tương lai bóng đá, tất cả đều ở nơi này ư?

“Ý của anh là gì?” Klopp nhướng mày, trong đầu mơ hồ lóe lên một tia linh quang nhưng chưa kịp nắm bắt.

“Đúng vậy, Marcelo, ý anh là gì?” Simeone cũng ý thức được sự quan trọng của vấn đề nên rất chú tâm.

Tuchel dù không hỏi nhưng cũng hiện lên vẻ mặt trầm tư suy nghĩ sâu xa.

Phản ứng đầu tiên của cả ba người là nhớ đến “kế hoạch tài năng nhân tạo” mà truyền thông trước đó đã rầm rộ quảng bá cho Southampton.

Chẳng lẽ đây cũng là một phần của kế hoạch tài năng nhân tạo đó sao?

Bielsa vẫn thong dong nhìn ba người trước mặt. Ông thẳng thắn nói, cả ba đều là thế hệ đàn em của mình.

Tuy nhiên, ba cái tên này đều là những nhân tài xuất sắc, có kiến thức sâu rộng về bóng đá, nên ông rất hứng thú thảo luận với họ, bởi lẽ việc trao đổi có thể giúp đôi bên cùng tiến bộ.

“Từ xưa đến nay, chiến thuật bóng đá là một môn đấu trí. Đó là cuộc đấu giữa tấn công và phòng ngự, cuộc chiến giành đường biên và trung lộ, sự sắp xếp vị trí chặt chẽ cùng những pha di chuyển mượt mà, cuộc so kè trong việc kiểm soát bóng và không gian…”

“Mọi người đều biết, từ khi bóng đá hiện đại ra đời đến nay, sự phát triển chiến thuật bóng đá luôn theo một quỹ đạo xoắn ốc đi lên. Nhiều người cho rằng động lực thúc đẩy sự phát triển này là do chiến thuật tương sinh tương khắc, nhưng thực tế không phải!”

“Không nói đâu xa, ngay thập niên 90, những tiền vệ kiến thiết có kỹ thuật siêu việt và khả năng kiểm soát bóng đỉnh cao, dù nhịp độ chậm rãi, lại làm mưa làm gió. Nhưng về sau, theo cái gọi là ‘bóng đá thời đại mới’ ra đời, tiền vệ kiến thiết cổ điển dần mất chỗ đứng, thay vào đó là những tiền vệ công hiện đại như Kaka.”

“Vậy tôi muốn hỏi, thế nào là bóng đá thời đại mới? Làm thế nào để đánh giá bóng đá thời đại mới so với bóng đá thập niên 90? Mối quan hệ giữa hai giai đoạn này là gì?”

Câu hỏi của Bielsa khiến ba người đối diện nhíu mày, tất cả đều chìm sâu vào suy nghĩ.

“Họ nói đó là ‘tính tổng thể’ (chỉnh thể hóa), nhưng cần phải biết rằng, khái niệm tổng thể hóa đã luôn tồn tại trong bóng đá. Ngay từ khi chiến thuật bóng đá ra đời, nó đã tồn tại chứ không phải đến bây giờ mới có.”

Simeone liền dẫn đầu gật đầu mạnh, cá nhân ông cũng tỏ ra rất đỗi hoài nghi về điều này.

Bởi vì ông từng là một tiền vệ phòng ngự đẳng cấp thế giới, nên ông hiểu rõ rằng, nếu đúng là về tính tổng thể, thì khái niệm này đã sớm phải xuất hiện rồi, thậm chí làm mưa làm gió từ thập niên 90. Vậy tại sao đến bây giờ nó mới được coi trọng như vậy?

Bielsa rất nhanh giải đáp nghi vấn: “Vì khả năng di chuyển của cầu thủ đã tăng lên!”

Chỉ một câu nói đơn giản ấy lại khiến Simeone, Klopp cùng mọi người bỗng chốc hai mắt sáng bừng, phảng phất như đã gỡ bỏ được lớp sương mù che khuất tầm nhìn bao năm qua, giúp họ nhìn rõ thực tại và cả tương lai xa xôi.

“Với sự tiến bộ của khoa học, với ngày càng nhiều công nghệ cao được áp dụng vào lĩnh vực bóng đá, những cầu thủ được đào tạo có thể chất ngày càng vượt trội, khả năng di chuyển cũng vượt xa thập niên 90.”

“Ngày trước, khi Zidane cầm bóng ở rìa vòng cấm địa của tôi, tôi không thể kèm anh ta. Nhưng bây giờ, một người không kèm được thì tôi cử hai người. Cái gì? Một người sẽ bị hở vị trí à? Không sao, tôi có thể chạy bù!”

“Trước kia tôi sợ mất vị trí vì lo cầu thủ tốn sức quá nhiều. Nhưng giờ đây, thể lực cầu thủ được cải thiện, số cầu thủ có thể di chuyển nhiều hơn, thì tôi còn sợ gì nữa? Một người không đủ thì hai người, hai người không đủ thì ba người, tôi sẽ phong tỏa anh đến chết!”

Trong thực tế, chẳng phải đúng là như vậy sao?

Đầu thế kỷ mới, cái gọi là “quái vật tuyến giữa” tiêu biểu như Essien, Gattuso, Makelele đã làm mưa làm gió. Nói trắng ra, đó là việc dùng khả năng di chuyển để hạn chế sự phát huy của những cầu thủ kỹ thuật.

Bởi vì kỹ thuật dù xuất sắc đến đâu cũng khó có thể phát huy hết trong tình huống đối mặt với lối chơi pressing dày đặc.

Ngay cả Zidane, nếu sinh ra ở thời điểm hiện tại, đối mặt với hàng phòng ngự dày đặc như vậy, anh ấy cũng đành bất lực.

Thậm chí có thể nói, nếu Zidane sinh ra ở hiện tại, anh ấy cũng không thể trở thành một Zidane vĩ đại như chúng ta biết!

“Đội tuyển Hy Lạp của Rehhagel, Porto và Chelsea của Mourinho, Liverpool của Benitez, AC Milan của Ancelotti, tất cả đều như vậy. Đó là lý do tại sao Kaka có thể thay thế Rui Costa để đá chính, còn Gattuso lại là một mắt xích không thể thiếu.”

“Chính vì khả năng di chuyển được nâng cao, nên cần những chiến thuật càng chặt chẽ hơn để quy định vai trò, phân chia trách nhiệm cho cầu thủ trên sân. Nhìn thì có vẻ là sự tổng thể hóa trong chiến thuật, nhưng thực chất, động lực đằng sau lại chính là khả năng di chuyển ngày càng tốt của các cầu thủ.”

Simeone cùng mọi người đều không ngừng gật đầu lắng nghe.

Những lời của Bielsa thực sự đã khiến họ bừng tỉnh, và cũng rất giàu tính chiêm nghiệm.

Khả năng di chuyển của cầu thủ được cải thiện quả thật là yếu tố then chốt và cực kỳ quan trọng.

Thử tưởng tượng, nếu cầu thủ thập niên 90 có quãng đường di chuyển trung bình mỗi trận là 9 kilomet, thì khi bước vào kỷ nguyên mới, với sự phát triển của khoa học huấn luyện và thể chất cầu thủ được nâng cao, quãng đường di chuyển trung bình có thể đạt tới 10 kilomet.

Bạn có biết điều này có ý nghĩa gì không?

Điều này có nghĩa là khi thi đấu, đội nào di chuyển nhiều hơn sẽ gần như có thêm một người so với đội di chuyển ít hơn, tương đương với việc 12 người đấu với 11 người!

Hiệu quả của nó thậm chí còn lớn hơn một tấm thẻ đỏ!

Quan trọng hơn là, khả năng di chuyển tích cực này không chỉ khiến điểm mạnh kỹ thuật của cầu thủ thay đổi hoàn toàn, mà thậm chí, nó còn phá vỡ toàn bộ lý thuyết chiến thuật đã tồn tại khi quãng đường di chuyển trung bình chỉ là 9 kilomet.

Nguyên nhân rất đơn giản, một kilomet tăng thêm này đại diện cho phạm vi di chuyển bao phủ lớn hơn của đội bóng, và khả năng kiểm soát không gian tốt hơn.

Trước kia, nhiều chiến thuật và ý đồ không thể hình dung được khi quãng đường di chuyển trung bình là 9 kilomet, giờ đây hoàn toàn có thể tưởng tượng và thậm chí là áp dụng.

Thế nào là cách mạng?

Đây chính là cách mạng!

Một cuộc cách mạng diễn ra trên sân cỏ, thầm lặng, không được ai chú ý đến!

“Hãy nhìn Barcelona mà xem, vì sao đội bóng này lại trở thành một hiện tượng? Có thể thống trị bóng đá châu Âu với ưu thế đáng kinh ngạc như vậy?”

Nói đến đây, Bielsa cười ngạo nghễ, bởi đội bóng này mang đậm dấu ấn của ông.

“Quỹ đạo phát triển theo hình xoắn ốc của chiến thuật bóng đá luôn gắn liền với sự gia tăng khả năng di chuyển của cầu thủ. Các chiến thuật chú trọng di chuyển cũng nhờ đó mà được nâng tầm, và khi khả năng di chuyển của cầu thủ được cải thiện, những chiến thuật này lại càng được mở rộng và phát triển nhanh chóng.”

“Nhưng khoa học phát triển có giới hạn, khả năng của cầu thủ cũng vậy. Thế nên, dần dà, người đi trước sẽ bị người đến sau đuổi kịp. Vậy điều gì sẽ xảy ra khi tuyệt đại đa số các đội bóng hàng đầu châu Âu đều phổ cập những điều này và tất cả đều ở cùng một đẳng cấp?”

“Khi đó, chỉ đơn thuần dựa vào việc di chuyển sẽ không còn đủ để làm hài lòng các đội bóng mạnh. Vì vậy, họ sẽ tìm cách nâng cao chất lượng và hiệu suất thi đấu dựa trên khả năng di chuyển hiện có. Và đó là lúc kỹ thuật và ý thức chiến thuật một lần nữa được đưa lên bàn thảo luận của ban huấn luyện!”

“Cho nên, chúng ta hãy nhìn ngược lại, Barcelona vĩ đại vì điều gì?”

“Bởi vì, trong bối cảnh thể lực và khả năng di chuyển của cầu thủ khó có thể đột phá hơn nữa, họ đã đẩy kỹ thuật và ý thức của từng cầu thủ, cùng với chiến thuật tổng thể của đội bóng, lên một tầm cao cực hạn!”

Simeone, Klopp và Tuchel đều nín thở lắng nghe những lời của Bielsa, hoàn toàn ngây người.

Thậm chí, họ e rằng sẽ có suy nghĩ muốn mổ xẻ bộ não của Bielsa để xem bên trong chứa đựng những gì.

Và họ cũng cảm nhận sâu sắc sự phi thường của Bielsa, cuối cùng cũng hiểu vì sao Guardiola, sau một cuộc trò chuyện dài với ông, lại “đại triệt đại ngộ” và ngay lập tức phổ biến triết lý chiến thuật kiểm soát bóng của mình tại Barcelona khi trở lại châu Âu.

Tóm lại, Guardiola chính là người đã biến những ý tưởng mà Bielsa tưởng tượng nhưng không có đủ tài nguyên để thử nghiệm, thành hiện thực!

Làm huấn luyện viên chuyên nghiệp, họ hiểu rõ hơn ai hết rằng, điều cốt lõi trong hệ thống chiến thuật của Barcelona không nằm ở việc kiểm soát bóng, kỹ thuật, hay thậm chí cái gọi là “thanh huấn”. Cuối cùng, mấu chốt nằm ở hai khía cạnh:

Pressing và chuyển đổi trạng thái công thủ!

Trong đó, pressing là nền tảng!

Vậy pressing dựa vào điều gì?

Chẳng phải chính là những ngôi sao như Xavi và Iniesta đã cày ải, đạt quãng đường di chuyển 11-12 kilomet mỗi trận đó sao?

Vậy nên, nói trắng ra, nền tảng cốt lõi nhất trong chiến thuật của Barcelona chính là khả năng di chuyển!

Chỉ có điều, điều khiến họ ưu việt hơn những đội bóng khác là ở chỗ, họ sử dụng khả năng di chuyển để thúc đẩy một hệ thống pressing tổng thể mạnh mẽ hơn, và dùng kỹ thuật để đơn giản hóa tối đa quá trình chuyển đổi trạng thái công thủ.

Ngay cả Guardiola cũng không chỉ một lần khẳng định rằng, cái gọi là chiến thuật kiểm soát bóng của Barcelona và Tây Ban Nha, mấu chốt chính là nằm ở pressing trong phòng ngự.

Ba người ở đây đến tận giờ phút này mới chợt hiểu ra, vì sao Dương Hoan lại chọn họ để đảm nhiệm vị trí huấn luyện viên trưởng của Inter Milan, Atletico Madrid và Hamburg.

Bởi vì, cả ba người họ đều có một điểm chung: đề cao khả năng di chuyển!

Và chính vì họ đều rất coi trọng khả năng di chuyển, hơn nữa, họ đều đã từng hoặc đang tận dụng ưu thế này để đạt đến đỉnh cao sự nghiệp. Bởi vậy, họ càng có một sự thấu hiểu sâu sắc hơn đối với những lời của Bielsa.

Đặc biệt là Simeone.

“Khó trách Thiếu gia Hoan lại nói với tôi rằng, đội bóng nhất định phải được tái cấu trúc, đưa vào một nhóm cầu thủ có thể lực vượt trội, và kỹ thuật cá nhân xuất sắc hơn!”

Ban đầu, ông cứ nghĩ ý của Thiếu gia Hoan là để tăng cường khả năng kiểm soát bóng của đội.

Nhưng giờ đây, xem ra không chỉ đơn thuần là vậy, mà là để Atletico Madrid từ chỗ chỉ đơn thuần dựa vào pressing bằng khả năng di chuyển, tiến thêm một bước, vươn tới tầm Barcelona, thậm chí là vượt qua Barcelona.

Chỉ cần nghĩ đến bộ ba tiền vệ trung tâm Illarramendi, Koke và Isco đã mang đến những thay đổi trời đất cho Atletico Madrid mùa giải này, Simeone đã hoàn toàn tin tưởng vào tất cả những điều đó.

Nhưng chỉ có một tuyến giữa như vậy thì rõ ràng không đủ, cần cả ba tuyến đều hoàn thành cải tổ như thế, thì mới thực sự có ý nghĩa!

Bielsa thu trọn biểu cảm của ba người vào mắt, khẽ mỉm cười: “Tôi tin rằng, mọi người hẳn đều đã thấy số liệu truyền thông báo cáo trước đó: quãng đường di chuyển trung bình của cầu thủ Atletico Madrid mỗi trận tại Champions League là 11 kilomet. Ở La Liga thì kém hơn một chút, nhưng cũng vượt quá 10 kilomet.”

Simeone gật đầu, số liệu này đã được nội bộ Atletico Madrid kiểm nghiệm và có tính xác thực rất cao.

“Southampton của chúng tôi tại Champions League có quãng đường di chuyển trung bình là 11.3 kilomet mỗi người mỗi trận. Ở Giải Ngoại Hạng Anh cũng có thể duy trì ở mức tương tự. Nhưng, với sự thay đổi toàn bộ hệ thống huấn luyện của chúng tôi trong mùa giải này, cùng với sự nâng cấp về nhiều mặt lý thuyết, chúng tôi thậm chí có thể nói rằng, bắt đầu từ mùa giải tới…”

Simeone, Klopp và Tuchel đều mở to mắt nhìn Bielsa, nghiêm túc lắng nghe từng lời ông nói.

“…quãng đường di chuyển trung bình mỗi trận của chúng tôi có thể đột phá 12 kilomet!”

“12 kilomet?” Simeone sợ ngây người.

Nhiều hơn Atletico Madrid trọn một kilomet! Trừ thủ môn ra, mười cầu thủ kia, vậy là có thêm mười kilomet!

Trời ạ, sao lại có thể như thế được?

“Thật hay giả đây? Cầu thủ có chịu nổi không?”

“Đúng vậy, nếu chỉ đơn thuần theo đuổi quãng đường di chuyển trung bình, nhiều đội bóng có thể làm được trong thời gian ngắn, nhưng thể lực cầu thủ tiêu hao và…”

Tuchel nói đến nửa chừng thì dừng lại, bởi anh ấy lập tức nhận ra một điểm mấu chốt.

Đó chính là câu Bielsa vừa nói về việc tương lai chiến thuật đều nằm trong kế hoạch này.

Chẳng lẽ…

Simeone và Klopp cũng là những người thông minh, lập tức nhận ra điều đó, và cùng nhau trợn mắt há hốc mồm nhìn Bielsa.

Giờ khắc này, trong mắt họ, “Gã điên” người Argentina này sớm đã không còn là người nữa.

Mà là một thực thể tỏa ánh hào quang, giáng trần từ trên trời!

Chúa ơi, Southampton đây là muốn làm trái lẽ trời!

Toàn bộ nội dung dịch thuộc bản quyền của truyen.free, trân trọng cảm ơn sự ủng hộ của quý độc giả.