Sáng sớm, tại Thị Trấn An Bình, ánh nắng đầu tiên xuyên qua kẽ lá, rải những vệt vàng nhạt lên con đường lát đá dẫn vào quán sách nhỏ của Tạ Trần. Không khí se lạnh của bình minh còn vương vấn, mang theo chút ẩm ướt của sương đêm và mùi hương thoang thoảng của cỏ dại ven đường. Tạ Trần, thân hình gầy gò trong bộ áo vải bố cũ kỹ, ngồi lặng lẽ bên khung cửa sổ đã ngả màu thời gian, tách trà xanh bốc hơi nghi ngút, làn khói mỏng manh quyện vào không khí. Làn da trắng nhợt của hắn dưới ánh sáng mờ ảo càng thêm vẻ thanh thoát, đôi mắt sâu thẳm ẩn chứa một nỗi ưu tư vô định, nhưng đồng thời cũng ánh lên vẻ tỉnh táo lạ thường, dường như có thể nhìn thấu vạn vật.

Trước mặt hắn, trên chiếc bàn gỗ đơn sơ, là bức thư ẩn danh dày cộm mà hắn đã nhận được ngày hôm qua. Những dòng chữ viết tay ngay ngắn, chi tiết tố cáo hành vi ngang ngược, lạm dụng quyền lực của nhóm 'Đại Diện Nhân Đạo' hiện rõ mồn một qua từng trang giấy ngả màu. Hắn khẽ khép cuốn sổ tay cũ kỹ của mình, nơi vừa ghi lại những triết lý về 'cân bằng và giới hạn của quyền lực', về 'bản chất đa đoan của con người'. Ngón tay thon dài của hắn lướt nhẹ trên bìa sổ, một cử chỉ trầm mặc, đầy suy tư.

Ánh mắt hắn xa xăm nhìn ra con đường nhỏ, nơi những bóng người đầu tiên đã bắt đầu lướt qua, mang theo tiếng rao hàng xa vọng và những bước chân vội vã. Trong tâm trí hắn, những lời lẽ sắc bén trong bức thư hòa cùng với những dòng triết lý mà hắn vừa ghi lại, tạo thành một bản giao hưởng trầm hùng về sự mong manh của lý tưởng 'Nhân Đạo' khi đối mặt với lòng tham và quyền lực.

"Lý tưởng... bao giờ cũng vậy, dễ bị bóp méo khi chạm vào quyền lực," Tạ Trần tự nhủ, giọng nói khẽ khàng, tựa hồ một tiếng thở dài ẩn sâu trong lòng. Hắn nhấp một ngụm trà, vị chát nhẹ lan tỏa nơi đầu lưỡi, như sự cay đắng của thực tại. Hắn nhớ lại những ngày Thiên Đạo còn thịnh, khi tiên môn vẫn là ngọn hải đăng của nhân gian. Khi ấy, dù có sự phân chia giữa tiên và phàm, nhưng ít ra, vẫn còn một trật tự, một quy tắc chung. Giờ đây, khi Thiên Đạo sụp đổ, khi con người được trao quyền tự chủ hoàn toàn, thì những bản năng nguyên thủy nhất, những dục vọng sâu thẳm nhất lại có cơ hội trỗi dậy.

Hắn lại mở cuốn sổ tay, lướt qua dòng chữ vừa viết: *"Sức mạnh, khi thiếu đi sự kiểm soát của lương tri, sẽ biến thành tai họa. Quyền lực, khi bị lợi dụng dưới danh nghĩa cao đẹp, còn đáng sợ hơn cả bạo lực trần trụi."* Hắn thở dài. Cái gọi là 'Đại Diện Nhân Đạo', những kẻ tự xưng là người bảo vệ kỷ nguyên mới, lại đang dần biến thành những kẻ độc tài mới. Họ không dùng linh khí, không dùng phép thuật, nhưng lại dùng những quy tắc, những điều luật không tên để xiềng xích, để bóc lột chính đồng loại của mình. Đây chẳng phải là một hình thái khác của "mất người" sao? Không phải là mất đi ký ức hay cảm xúc, mà là mất đi cái tâm, cái lý của một con người.

Tiếng chuông gió treo trên mái hiên khẽ rung rinh theo làn gió sớm, âm thanh trong trẻo nhưng không thể xua đi sự nặng nề trong không khí. Tạ Trần ngước nhìn những trang sách cũ kỹ xếp ngay ngắn trên kệ, từng cuốn sách là một thế giới, một triết lý, một cuộc đời. Hắn tự hỏi, liệu những triết lý ấy có đủ sức mạnh để chống lại sự tha hóa của lòng người? Hay chúng chỉ là những ánh sáng le lói trong đêm tối vô tận?

"Cuộc sống bình thường là một hành trình dài, không ngừng nghỉ của sự học hỏi và thích nghi. Mặc dù Thiên Đạo sụp đổ, vũ trụ vẫn còn đó những bí ẩn chưa được khám phá, và lòng người, mãi mãi là một vực sâu không đáy. Nhưng chính trong vực sâu đó, những hạt mầm của công lý và lương tri vẫn có thể nảy mầm và đâm chồi. Vấn đề không nằm ở 'Nhân Đạo' hay 'Thiên Đạo', mà nằm ở bản chất của 'người' nắm giữ và thực thi nó." Hắn thì thầm đọc lại dòng chữ cuối cùng mà mình đã viết, một tia hy vọng mỏng manh lóe lên trong đáy mắt. Hắn không thể trực tiếp can thiệp, không thể vung kiếm dẹp loạn, nhưng hắn có thể gieo mầm tư tưởng, gieo mầm chân lý. Đó là cách duy nhất hắn có thể bảo vệ 'nhân tính' trong kỷ nguyên này.

Đúng lúc đó, tiếng bước chân nhẹ nhàng vang lên từ cửa. Thư Đồng Tiểu An, gầy gò nhưng đôi mắt sáng ngời vẻ thông minh, bước vào quán. Cô bé mặc chiếc áo vải thô cũ kỹ, mái tóc tết hai bên gọn gàng. Ngửi thấy mùi trà thơm thoang thoảng cùng mùi giấy cũ quen thuộc, cô bé khẽ mỉm cười.

"Tiên sinh, người lại thức sớm vậy ạ?" Tiểu An nhẹ nhàng đặt giỏ rau tươi mới mua ở chợ xuống, cẩn thận không gây tiếng động lớn. "Trông người có vẻ trầm tư hơn mọi ngày."

Tạ Trần quay đầu lại, ánh mắt bình thản nhìn cô bé. "À, Tiểu An. Chỉ là đang suy nghĩ về vài điều cũ kỹ mà thôi." Hắn khẽ mỉm cười, nụ cười ấy xua đi vẻ u ám ban nãy, mang theo chút ấm áp hiếm hoi. "Con đến đúng lúc. Ta vừa pha một ấm trà mới, con có muốn uống một chén không?"

Tiểu An gật đầu, đôi mắt to tròn lanh lợi nhìn thoáng qua bức thư và cuốn sổ tay trên bàn. Cô bé không hỏi, vì biết rằng tiên sinh của mình có những nỗi niềm riêng mà không phải lúc nào cũng có thể chia sẻ. Cô bé chỉ cảm thấy một sự tĩnh lặng bao trùm quán sách, một sự tĩnh lặng mang theo một sức nặng vô hình, khiến lòng người cũng trở nên trầm tư hơn. Ngoài cửa, nắng đã lên cao hơn, những âm thanh của cuộc sống bình thường dần trở nên rõ ràng, nhưng trong quán sách, một sự chờ đợi vô hình đang bao trùm.

***

Khi nắng đã lên tới đỉnh đầu, rải thứ ánh sáng vàng óng xuống con đường lát đá ẩm ướt, quán sách của Tạ Trần không còn vẻ tĩnh lặng ban sơ nữa. Tiếng chim hót líu lo trên cành cây bàng trước cửa giờ đây bị át đi bởi những tiếng bước chân dồn dập, tiếng xì xào lo lắng và cả tiếng khóc thút thít. Mùi giấy cũ, mực và trà thoang thoảng trong quán sách giờ đây bị lấn át bởi mùi mồ hôi, mùi đất và sự bức bối của những con người đang mang nặng nỗi niềm.

Khi Thư Đồng Tiểu An đang cẩn thận sắp xếp lại những chồng sách cũ trên kệ, một nhóm người dân từ khắp Thị Trấn An Bình đã đổ về quán sách. Họ không còn vẻ mặt hồn nhiên, chất phác thường ngày, mà thay vào đó là những gương mặt tiều tụy, ánh mắt đầy sợ hãi và bất lực. Dẫn đầu đoàn người là Tiểu Hoa, cô bé nhỏ nhắn, mái tóc tết hai bên quen thuộc giờ đây rối bời, đôi mắt to tròn lanh lợi ngày nào giờ đỏ hoe, sưng húp vì khóc. Chiếc áo vá víu của cô bé bám đầy bụi bẩn, và trên tay cô bé vẫn còn ôm chặt một con búp bê vải rách rưới, như thể đó là chỗ dựa duy nhất.

Bên cạnh Tiểu Hoa là Ông Lão Tiều Phu, dáng người gầy gò, lưng còng, nhưng ánh mắt tinh anh ngày nào giờ đây lại ánh lên sự bất bình tột độ. Lão tiều phu chống cây rìu gỗ cũ kỹ xuống đất, đôi vai gầy run rẩy, những nếp nhăn hằn sâu trên khuôn mặt khắc khổ của người từng trải qua nhiều sương gió càng thêm vẻ mệt mỏi. Râu tóc bạc phơ của lão dường như cũng nhuốm màu lo âu.

Phía sau họ, Bà Lão Bán Nước, với mái tóc bạc phơ và nụ cười hiền từ thường trực, giờ đây khuôn mặt lại nhăn nhó, tiều tụy. Bà lão run rẩy đưa vạt áo lên lau nước mắt, những tiếng nấc nghẹn ngào thỉnh thoảng lại bật ra. Lưng còng của bà càng thêm khom xuống, như thể gánh nặng của cuộc đời đã đè bẹp bà. Những người dân khác cũng chen chúc phía sau, ai nấy đều mang vẻ mặt đau khổ, thấp thỏm, một số người còn lấm lem bùn đất, như vừa trải qua một trận càn quét.

Không khí trong quán sách trở nên nặng nề đến nghẹt thở. Tiếng chuông gió đã ngừng reo, chỉ còn tiếng xì xào lo lắng và tiếng khóc thút thít của Tiểu Hoa. Lão Quán Chủ từ quán trà bên cạnh, nghe thấy tiếng động lạ, cũng vội vã ghé sang. Vẻ mặt phúc hậu của lão giờ đây cũng đầy lo lắng, đôi mắt tinh tường nhìn khắp lượt những gương mặt quen thuộc. Lão không nói gì, chỉ lặng lẽ đứng dựa vào khung cửa, thở dài một tiếng nặng nề.

Tiểu An, đang đứng cạnh quầy sách, chứng kiến cảnh tượng này thì không khỏi hoảng hốt. Cô bé chưa từng thấy dân làng lại tiều tụy và đau khổ đến vậy. Cô bé vội vàng chạy đến bên Tạ Trần, nắm chặt vạt áo của hắn, ánh mắt lo lắng nhìn tiên sinh.

Tiểu Hoa, vừa nhìn thấy Tạ Trần, đã không kìm được nữa, lao đến ôm chặt lấy chân hắn, tiếng khóc nức nở vang vọng khắp quán. "Anh Tạ Trần... chúng con... chúng con không biết phải làm sao nữa!" Giọng cô bé non nớt, run rẩy, mang theo sự tuyệt vọng của một đứa trẻ bị đẩy vào bước đường cùng.

Ông Lão Tiều Phu bước lên, giọng nói khàn đặc, đầy uất ức. "Cái bọn 'Đại Diện' đó, chúng nó ngang ngược quá! Chúng nó đâu còn là 'Đại Diện Nhân Đạo' nữa, mà là lũ cướp ngày! Bắt chúng tôi nộp phí vô lý, phí 'phẩm hạnh', phí 'an toàn'... không nộp thì tịch thu tài sản, còn dọa nạt nữa!" Lão tiều phu nói đến đây thì tức đến đỏ bừng mặt, đôi tay nắm chặt cây rìu gỗ run rẩy.

Bà Lão Bán Nước cũng chen lên, khuôn mặt nhăn nhó đẫm nước mắt. "Tiền công bán nước cả ngày không đủ nộp cái phí 'bảo vệ phẩm hạnh' của chúng nó. Chúng nó bảo nước tôi bán không đủ 'chuẩn mực Nhân Đạo', bắt tôi phải đóng tiền để 'nâng cấp phẩm hạnh kinh doanh'. Nếu không nộp, chúng nó sẽ tịch thu gánh hàng, không cho tôi buôn bán nữa!" Bà lão nghẹn ngào kể tiếp, "Con gái tôi... nó chỉ vô tình làm đổ nước lên áo một tên 'Đại Diện' khi đang gánh hàng, vậy mà chúng nó đòi bắt con bé đi 'giáo dục lại', bảo là 'phá hoại phẩm hạnh cộng đồng', 'thiếu tôn trọng người thi hành nhiệm vụ'!" Bà lão nói đến đây thì bật khóc nức nở, tiếng khóc xé lòng.

"Sao lại có chuyện như vậy chứ!" Tiểu An thốt lên, đôi mắt mở to vì kinh ngạc và phẫn nộ. Cô bé không thể tin rằng những điều tồi tệ như vậy lại đang xảy ra ngay trong Thị Trấn An Bình yên bình của mình.

Tạ Trần vẫn giữ vẻ bình thản đến lạ lùng. Hắn không nói một lời, chỉ lặng lẽ lắng nghe. Ánh mắt hắn lướt qua từng gương mặt tiều tụy, từng đôi mắt đỏ hoe, từng bàn tay nắm chặt vì uất ức. Hắn cảm nhận được sự tuyệt vọng, sự bất lực đang lan tỏa trong không khí, nhưng trong sâu thẳm, hắn cũng nhận ra một ngọn lửa nhỏ của sự phản kháng đang âm ỉ cháy trong mỗi người. Hắn không vội vàng phán xét, không vội vàng đưa ra giải pháp. Hắn chỉ đơn thuần là người lắng nghe, một điểm tựa tĩnh lặng giữa cơn bão của nỗi đau và sự phẫn nộ. Hắn thấu hiểu rằng, đôi khi, sự im lặng và lắng nghe chân thành lại có sức mạnh lớn hơn vạn lời an ủi. Mùi khói trà vẫn vương vấn, xen lẫn mùi mồ hôi và nỗi sợ hãi của dân làng, tạo nên một bản hòa âm đầy bi thương trong không gian nhỏ hẹp của quán sách.

***

Sau khi nghe hết lời kể của từng người dân, tiếng khóc nức nở của Tiểu Hoa đã dịu đi, những tiếng than vãn cũng đã lắng xuống, nhường chỗ cho một sự im lặng nặng nề bao trùm quán sách. Tạ Trần khẽ thở dài, một tiếng thở rất nhẹ, tựa như làn gió thoảng qua cành lá. Ánh mắt hắn vẫn giữ vẻ bình thản đến lạ thường, không một chút dao động, mặc cho những câu chuyện bi thương vừa rồi đã lay động đến tận cùng những giá trị nhân sinh mà hắn hằng trân trọng. Hắn không vội vàng đưa ra lời phán xét hay một giải pháp thần kỳ nào. Thay vào đó, hắn nhìn sâu vào từng người, từ ánh mắt sợ hãi của Tiểu Hoa, vẻ bất bình của Ông Lão Tiều Phu, đến sự tiều tụy của Bà Lão Bán Nước, như muốn thấu hiểu tận cùng tâm can, những nỗi đau và khát khao ẩn sâu trong họ.

Hắn nhẹ nhàng nhấp một ngụm trà, vị trà chát đắng giờ đây dường như cũng mang theo chút hương vị của sự lo âu, của những gánh nặng đang đè lên vai những người dân lương thiện. Rồi, hắn mới cất tiếng, giọng nói trầm ấm nhưng lại tràn đầy sức nặng của triết lý, từng lời như gieo vào lòng người nghe những hạt mầm suy nghĩ.

"Các vị," Tạ Trần bắt đầu, ánh mắt lướt qua từng gương mặt đang chăm chú nhìn hắn, "cái tên 'Đại Diện Nhân Đạo' được dựng lên, ban đầu là để bảo vệ các giá trị nhân sinh, để con người có thể sống một đời an bình, không còn lo sợ Thiên Đạo trừng phạt hay tiên môn chèn ép. Nhưng nếu nó trở thành thứ chèn ép, bóc lột chính con người, nếu nó gieo rắc sự sợ hãi và bất công, thì nó còn là 'Nhân Đạo' nữa không?"

Dân làng nhìn nhau, vẻ mặt bối rối. Họ chưa từng suy nghĩ về vấn đề này sâu xa đến vậy. Với họ, 'Đại Diện' là một thế lực, một quy tắc mới mà họ phải tuân theo.

Tạ Trần tiếp lời, giọng nói trở nên sâu sắc hơn. "Sức mạnh của một kẻ cướp bóc, dù lớn đến mấy, cũng chỉ dựa vào sự sợ hãi của nạn nhân. Vậy, điều gì sẽ xảy ra nếu sự sợ hãi đó không còn? Nếu lòng người không còn bị xiềng xích bởi nỗi lo lắng, bởi sự cam chịu?" Hắn đặt ra một câu hỏi mở, một câu hỏi không có câu trả lời duy nhất, nhưng lại mở ra một con đường mới trong tâm trí mỗi người.

Ông Lão Tiều Phu khẽ nhíu mày, những nếp nhăn trên trán càng thêm sâu. Lão dường như đang cố gắng thấu hiểu lời của Tạ Trần. Bà Lão Bán Nước ngừng lau nước mắt, đôi mắt nhìn chằm chằm vào hắn, như thể hắn đang nói ra một chân lý mà bà chưa từng nghĩ tới. Tiểu An, đứng cạnh, cũng lắng nghe từng lời, đôi mắt to tròn lấp lánh sự thấu hiểu.

"Sự thật, dù bị che giấu kỹ đến đâu, dù bị bóp méo đến mức nào, cũng sẽ có ngày phơi bày," Tạ Trần nói tiếp, giọng điệu kiên định. "Và khi nó phơi bày, sức mạnh của nó sẽ lớn hơn vạn lần mọi lời dối trá, mọi sự che đậy. Nó có thể không mang hình hài của một phép thuật, không có sức mạnh để phá núi dời sông, nhưng nó có thể lay động lòng người, thức tỉnh lương tri."

Hắn nhấp thêm một ngụm trà, rồi ánh mắt lại dừng lại trên từng người dân. "Các vị hãy suy nghĩ kỹ. 'Nhân Đạo' này, là do chính chúng ta xây dựng. Nó là quy tắc của con người, do con người định đoạt. Nếu nó bị bóp méo, bị làm cho tha hóa, thì ai sẽ là người sửa chữa? Không phải một vị tiên thần từ trên trời giáng xuống, không phải một vị thánh nhân nào đó sẽ xuất hiện để giải cứu các vị. Mà là chính các vị, chính những người đang gánh chịu hậu quả của sự tha hóa đó."

Lời nói của Tạ Trần không phải là một mệnh lệnh, cũng không phải là một lời hứa hẹn. Đó là một sự gợi mở, một sự thức tỉnh. Nó không trực tiếp chỉ đường, nhưng lại thắp lên ngọn đèn soi sáng con đường. Dân làng ban đầu vẫn còn hoang mang, nhưng từng chút một, ánh mắt họ bắt đầu lóe lên những tia hy vọng, những tia sáng của sự kiên định. Họ bắt đầu nhận ra rằng, quyền năng không nằm ở kẻ áp bức, mà nằm ở chính họ, những người bị áp bức.

"Hãy tìm kiếm sự thật, hãy đoàn kết, hãy để tiếng nói của sự bất bình vang lên một cách chính đáng," Tạ Trần kết thúc, giọng nói trầm tĩnh nhưng đầy uy lực. "Đó mới là sức mạnh thực sự của 'nhân gian', sức mạnh không cần đến linh khí hay phép thuật, mà là sức mạnh của sự đồng lòng, của lương tri, của ý chí kiên định. Đó là 'phá cục' của chính chúng ta, không phải của Thiên Đạo hay tiên môn."

Lời khuyên của Tạ Trần như một làn nước mát dội vào những tâm hồn khô cằn vì sợ hãi. Họ bắt đầu thì thầm với nhau, những tiếng xì xào ban nãy đầy lo lắng giờ đây lại mang theo sự bàn bạc, sự đồng tình. Tiểu An ghi nhớ từng lời của tiên sinh, cô bé cảm nhận được một sự thay đổi đang diễn ra trong không khí, một sự thay đổi từ tuyệt vọng sang một niềm tin mới mẻ, dù còn rất mong manh.

Tạ Trần nhìn ra ngoài cửa sổ, nơi ánh nắng ban trưa chói chang, rọi sáng từng hạt bụi bay lơ lửng trong không gian. Hắn biết rằng, những lời nói của mình không thể ngay lập tức giải quyết mọi vấn đề. Nhưng hắn tin vào sức mạnh của tư tưởng, vào khả năng tự nhận thức của con người. Những hạt mầm triết lý đã được gieo. Cuộc sống bình thường vẫn tiếp diễn, nhưng dưới lớp vỏ bọc đó, một cuộc đấu tranh thầm lặng đã bắt đầu chuyển mình, không phải bằng vũ lực, mà bằng trí tuệ và sự đồng lòng của những con người muốn giữ trọn vẹn nhân tính của mình. Ánh sáng hy vọng đã bắt đầu lóe rạng, không phải là ánh sáng chói chang của quyền năng, mà là ánh sáng bền bỉ, âm thầm của lương tri và trí tuệ, dẫn lối cho một kỷ nguyên mới.

Tác phẩm do Long thiếu sáng tác, dành riêng cho độc giả truyen.free.