Ngoài kia, màn đêm đã buông xuống hoàn toàn, chỉ còn những vì sao lấp lánh trên bầu trời đêm. Trong quán sách nhỏ, ánh đèn dầu vẫn còn sáng, soi rọi lên hai bóng hình, một lớn một nhỏ, đang cùng nhau suy ngẫm về con đường mà nhân loại sẽ bước đi. Con đường ấy, tuy không có tiên nhân dẫn lối, không có thần thông bảo vệ, nhưng lại tràn đầy hy vọng, được kiến tạo bởi chính những con người phàm tục, bằng trí tuệ, lòng nhân ái, và trên hết, là bằng sự trọn vẹn của một cuộc sống bình thường. Đó là tầm quan trọng của những câu chuyện đời thường, nghệ thuật và lao động thủ công trong việc định hình kỷ nguyên mới, một kỷ nguyên mà sự hồn nhiên và cái nhìn mới mẻ của thế hệ trẻ báo hiệu cho sự hình thành vững chắc của 'Nhân Đạo' trong tương lai.

***

Khi tia nắng cuối cùng của buổi chiều tà rải vàng lên mái ngói cổ kính của Thị Trấn An Bình, Tạ Trần vẫn ngồi yên vị sau quầy sách, cuốn cổ thư đã sờn cũ nằm mở trên bàn. Những con chữ Hán Việt mờ nhạt như đang nhảy múa dưới ánh sáng yếu ớt, kể lại những câu chuyện về một thời đại đã xa, khi linh khí còn tràn ngập và con người vẫn miệt mài truy cầu Đạo. Hắn, với thân hình gầy gò của một thư sinh, làn da trắng nhợt ít tiếp xúc với nắng gió, và mái tóc đen dài được buộc gọn gàng bằng một dải lụa đơn giản, dường như đã hòa mình vào không gian tĩnh lặng của quán. Đôi mắt sâu thẳm của Tạ Trần, lúc này, không đọc chữ, mà đang nhìn xuyên qua trang giấy, chiêm nghiệm về những dòng chảy vô hình của nhân quả và sự biến đổi của thời cuộc.

Ở một góc khuất trong quán, nơi ánh sáng không đủ soi rõ từng nét bút, Thư Đồng Tiểu An vẫn đang chăm chú luyện chữ. Tiếng bút lông sột soạt trên giấy bản mộc mạc, đều đặn như nhịp thở của quán sách. Mỗi nét chữ, dù chưa thực sự hoàn hảo, nhưng lại chứa đựng sự nỗ lực và khát khao tri thức của một thế hệ mới, không còn bị cuốn vào vòng xoáy của tu tiên hay những ảo vọng quyền năng. Cậu bé gầy gò, đôi mắt toát lên vẻ thông minh, dường như đang lắng nghe không chỉ âm thanh của bút mực mà còn cả những suy tư thầm kín đang lan tỏa trong không gian.

Trong cái không khí yên bình, trầm mặc ấy, một tiếng bước chân chậm rãi vang lên từ ngưỡng cửa. Tiếng bước chân không vội vã, nhưng lại mang theo một sự nặng nề, ưu tư. Lão Học Giả Lý, với mái tóc hoa râm, khuôn mặt phúc hậu hằn sâu những nếp nhăn của tuổi tác và tri thức, nhưng ánh mắt lại ẩn chứa một nỗi niềm trăn trở khôn nguôi, bước vào. Ông vận một chiếc áo dài vải thô màu xám tro, tay cầm một cuốn sách cổ đã sờn, nhưng dường như tâm trí lại đang bị vướng bận bởi một vấn đề còn nan giải hơn những tri thức ghi trong đó.

"Tạ công tử, lão phu có một mối bận lòng, không biết có thể thỉnh giáo công tử một vài điều không?" Lão Học Giả Lý cất giọng, chất chứa sự kính trọng nhưng cũng không giấu được vẻ ưu tư. Ông đứng trước quầy sách, ánh mắt quét qua những kệ sách cao chất ngất, rồi dừng lại ở gương mặt bình thản của Tạ Trần. Trong suốt những năm tháng loạn lạc rồi bình ổn trở lại này, tiếng tăm của Tạ Trần, vị thư sinh không tu tiên nhưng lại có thể nhìn thấu nhân tâm và nhân quả, đã lan truyền khắp Thị Trấn An Bình, trở thành một điểm tựa tinh thần cho nhiều người phàm.

Tạ Trần khẽ ngẩng đầu, ánh mắt tĩnh tại như mặt hồ thu không gợn sóng. Hắn đặt cuốn sách xuống, xếp ngay ngắn bên cạnh chồng sách đã đọc. "Lão trượng cứ tự nhiên. Quán sách nhỏ này vẫn luôn mở rộng cho những ai tìm kiếm tri thức, dù là tri thức từ sách vở hay từ những ưu tư trong lòng." Giọng hắn trầm ấm, điềm tĩnh, không hề có chút phô trương hay cao ngạo, nhưng lại mang một sức hút khó tả, khiến người nghe cảm thấy an tâm.

Lão Học Giả Lý khẽ thở dài, bước đến chiếc bàn nhỏ gần quầy sách. Ông đặt cuốn sách cũ của mình xuống, một cuốn gia phả chép tay đã ngả màu thời gian, rồi chậm rãi ngồi xuống ghế. Tạ Trần không nói thêm lời nào, chỉ khẽ gật đầu, sau đó đứng dậy, nhẹ nhàng đi vào phía trong, pha một ấm trà nóng. Mùi trà thơm dịu, thoang thoảng trong không khí, như xua đi một phần nào đó sự nặng nề trong lòng Lão Học Giả Lý. Tiểu An, với đôi tai thính nhạy của mình, cũng nhận ra sự khác lạ. Cậu bé khẽ ngừng bút, đôi mắt thông minh lén nhìn về phía hai người, lắng nghe một cách chăm chú và ngoan ngoãn. Bầu không khí trong quán sách trở nên vừa trang trọng, vừa ấm cúng một cách kỳ lạ, như một khoảng lặng giữa dòng đời hối hả, nơi những triết lý sâu xa sắp được phơi bày dưới ánh nắng chiều tà cuối cùng. Tạ Trần rót trà, động tác ung dung, tự tại, như thể đã quen với việc lắng nghe những tâm sự, những hoài nghi từ cõi nhân gian này. Hắn hiểu rằng, sự thay đổi lớn lao đang diễn ra không chỉ là sự sụp đổ của một kỷ nguyên, mà còn là sự tái đ���nh hình của cả một hệ thống tư tưởng, và những ưu tư của Lão Học Giả Lý chính là một phần tất yếu của quá trình ấy.

***

Hoàng hôn dần buông xuống, nhuộm đỏ cả bầu trời phía Tây, mang theo một làn gió se lạnh luồn qua khe cửa sổ, khiến những trang sách trên kệ khẽ rung rinh. Trong quán sách, ánh đèn dầu đã được thắp lên, tỏa ra thứ ánh sáng vàng vọt, ấm áp, nhưng lại không đủ xua đi vẻ suy tư sâu thẳm trên gương mặt Lão Học Giả Lý. Tạ Trần và ông ngồi đối diện nhau, giữa họ là ấm trà nghi ngút khói và sự tĩnh lặng đầy chờ đợi. Tiểu An, sau khi đã cất gọn đồ bút mực, ngồi lui vào một góc, đôi mắt toát lên vẻ hiếu học, chăm chú lắng nghe từng lời, từng câu nói sắp sửa được thốt ra. Cậu bé hiểu rằng, đây không chỉ là một cuộc trò chuyện thông thường, mà là một buổi luận đạo, một cơ hội để cậu bé tiếp nhận những tri thức vượt xa sách vở.

Lão Học Giả Lý nhấp một ngụm trà, hơi ấm lan tỏa trong cổ họng dường như cũng làm dịu đi phần nào những băn khoăn trong lòng ông. Ông đặt chén trà xuống, nhìn thẳng vào đôi mắt sâu thẳm của Tạ Trần, nơi ông luôn tìm thấy sự tĩnh tại và minh triết. "Tạ công tử," ông bắt đầu, giọng nói mang theo một chút nặng nề, "Thiên Đạo suy yếu, linh khí mỏng mảnh, tiên đạo khó khăn... những điều này đã trở thành sự thật hiển nhiên. Phàm nhân chúng ta không còn phải lo sợ tiên nhân giáng thế, không còn bị cuốn vào những tranh chấp quyền năng vô nghĩa. Cuộc sống đã bình yên hơn, nhưng... lão phu vẫn không khỏi bận lòng."

Ông dừng lại, ánh mắt thoáng nhìn ra phía cửa sổ, nơi bóng tối đang dần nuốt chửng ánh hoàng hôn cuối cùng. "Gần đây, lại có truyền thuyết về 'Không Ai Khao Khát Thành Tiên' lan truyền khắp nơi. Người ta nói, chính sự không khao khát ấy sẽ mở ra một kỷ nguyên mới. Nhưng công tử ơi, từ ngàn xưa đến nay, chẳng phải con người luôn hướng về điều cao xa, truy cầu trường sinh, muốn siêu phàm thoát tục sao? Chẳng phải đó là bản năng, là thiên tính của chúng ta sao? Nay lại bảo không khao khát thành tiên, chẳng phải đó là nghịch thiên sao? Nhân loại, nếu không còn tiên đạo dẫn lối, không còn mơ ước siêu phàm, thì sẽ đi về đâu?"

Lão Học Giả Lý buông một tiếng thở dài, sự lo lắng hiện rõ trên từng nếp nhăn nơi khóe mắt. Ông đại diện cho một thế hệ đã lớn lên trong niềm tin vào một trật tự siêu nhiên, nơi tiên đạo là kim chỉ nam và Thiên Đạo là ý chí tối cao. Việc thay đổi niềm tin ấy, đối với ông, là một sự chấn động, một sự phá vỡ những nền tảng đã ăn sâu vào tâm hồn.

Tạ Trần lắng nghe một cách chăm chú, bình thản. Hắn không vội vàng phản bác, mà để cho những ưu tư của Lão Học Giả Lý được bộc bạch hết. Khi ông ngừng lời, Tạ Trần mới khẽ nhấp một ngụm trà, hương thơm dịu dàng của nó dường như cũng là một sự khởi đầu cho những lời lẽ sâu xa sắp được thốt ra.

"Lão trượng," Tạ Trần cất giọng, trầm tĩnh mà rõ ràng, "lão trượng cho rằng 'Thiên Đạo' là gì? Là một ý chí tối cao, một thực thể có linh hồn, có sự phán xét, hay nó chỉ là quy luật vận hành của vạn vật, của vũ trụ này?" Hắn không trả lời trực tiếp câu hỏi của Lão Học Giả Lý, mà lại đặt ra một câu hỏi khác, một câu hỏi cốt lõi, buộc người nghe phải suy ngẫm từ tận gốc rễ vấn đề.

Lão Học Giả Lý ngẩn người. Ông chưa bao giờ nghĩ về 'Thiên Đạo' theo cách đó. Trong tâm trí ông, 'Thiên Đạo' là một khái niệm bất khả xâm phạm, một sức mạnh huyền bí định đoạt mọi thứ. "Lão phu... lão phu vẫn luôn nghĩ, Thiên Đạo là sự an bài của trời đất, là ý chí không thể lay chuyển, là nguồn gốc của mọi trật tự, bao gồm cả tiên đạo."

Tạ Trần khẽ gật đầu, ánh mắt ánh lên vẻ thấu đáo. "Nếu 'Thiên Đạo' là quy luật, thì quy luật ấy có phải bất biến? Hay nó cũng tự thích nghi, tự diễn hóa theo sự trưởng thành của vạn vật, đặc biệt là con người?" Hắn lại đặt ra một câu hỏi khác, từng câu từng chữ như một mũi khoan sắc bén, từ từ xuyên thủng những lớp vỏ bọc của định kiến và chấp niệm.

Lão Học Giả Lý nhíu mày. Sự bất biến của Thiên Đạo là một chân lý mà ông đã tin tưởng suốt đời. Nhưng những lời của Tạ Trần lại gợi lên một ý niệm mới mẻ, một khả năng mà ông chưa từng dám nghĩ tới. "Quy luật... liệu có thể thay đổi? Chẳng phải quy luật là vĩnh hằng sao? Thủy triều lên xuống, mặt trời mọc lặn, sinh lão bệnh tử... đó chẳng phải là những quy luật bất biến của Thiên Đạo sao?"

Tạ Trần mỉm cười nhẹ. "Thủy triều, mặt trời, sinh lão bệnh tử... đó là quy luật của tự nhiên. Nhưng còn quy luật của sự tiến hóa, của sự trưởng thành thì sao? Một hạt mầm gieo xuống đất, nó phải nảy mầm, đâm chồi, ra lá, kết trái. Đó là quy luật của sự sống. Nhưng khi con người trưởng thành, khi trí tuệ của con người được khai mở, khi chúng ta nhận ra rằng việc chạy theo sức mạnh siêu phàm chỉ khiến chúng ta 'mất người', đánh mất những cảm xúc, ký ức và nhân tính của mình, thì chẳng phải chính sự nhận thức ấy là một sự tiến hóa của quy luật sao? Sự tiến hóa ấy, chẳng phải cũng là một phần của 'Thiên Đạo' sao?"

Hắn dừng lại, để những lời nói thấm sâu vào tâm trí Lão Học Giả Lý. "Trong kỷ nguyên cũ, 'Thiên Đạo' có thể được hiểu là sự kiểm soát, sự định đoạt từ bên trên. Nó đặt ra những giới hạn, những quy tắc cho tu sĩ và phàm nhân. Nhưng đó là khi con người chưa đủ trưởng thành để tự mình định đoạt vận mệnh. Giờ đây, khi con người đã ý thức được giá trị của nhân tính, của cuộc sống bình thường, của sự trọn vẹn trong từng khoảnh khắc... Nếu con người có thể tự định đoạt vận mệnh, tự tạo ra trật tự, tự kiến tạo một xã hội lấy trí tuệ, lòng nhân ái và sự sẻ chia làm nền tảng, thì 'Thiên Đạo' ấy chẳng phải đang chuyển mình, lấy 'Nhân Đạo' làm gốc rễ sao?"

Tạ Trần nhìn thẳng vào Lão Học Giả Lý, ánh mắt bình thản nhưng đầy trí tuệ. "Cái gọi là 'Thiên Đạo' không mất đi, lão trượng ạ. Nó chỉ đang tìm một hình thái tồn tại khác, một hình thái phù hợp hơn với sự trưởng thành của nhân loại. Nó không còn là một thực thể quyền năng bên ngoài áp đặt lên chúng ta, mà nó đang hòa mình vào trong chính con người, trong chính những lựa chọn, những hành động và những giá trị mà chúng ta tạo ra. 'Thiên Đạo' giờ đây, có thể chính là 'Nhân Đạo', là sự tổng hòa của trí tuệ, đạo đức và lòng trắc ẩn của con người."

Lão Học Giả Lý nghe những lời ấy, ban đầu ông nhíu mày, cố gắng đấu tranh với những tư tưởng đã ăn sâu vào mình. Nhưng dần dần, sự căng thẳng trên gương mặt ông dịu lại, ánh mắt ông từ chỗ băn khoăn chuyển sang suy tư sâu sắc, rồi cuối cùng, một tia sáng bừng lên trong đáy mắt. Ông bắt đầu hiểu, không phải là 'Thiên Đạo' suy tàn, mà là 'Thiên Đạo' đang tái sinh, đang chuyển mình theo một cách mà ông chưa từng hình dung. Nó không phải là sự nghịch thiên, mà là sự thuận theo một quy luật lớn lao hơn, quy luật của sự trưởng thành và tự do. Tiểu An ở góc phòng, vẫn ngồi im lặng, nhưng đôi mắt cậu bé lấp lánh như những vì sao, như thể đang hấp thụ từng lời, từng ý của cuộc luận đạo này, gieo những hạt mầm triết lý vào tâm hồn non trẻ của mình. Mùi trà thơm dịu, mùi giấy cũ, ánh đèn dầu leo lét, tất cả hòa quyện tạo nên một không gian đặc biệt, nơi những ý niệm cổ xưa và mới mẻ đang gặp gỡ, va chạm, và cuối cùng là hòa quyện vào nhau.

***

Đêm đã buông xuống hoàn toàn, màn sương mỏng giăng mắc ngoài cửa sổ, che khuất những ngôi nhà lấp lánh ánh đèn. Trăng non ẩn hiện sau những đám mây lãng đãng, thỉnh thoảng mới để lộ vầng sáng bạc yếu ớt. Trong quán sách, ánh đèn dầu vẫn còn sáng, nhưng giờ đây, không khí đã không còn sự căng thẳng hay ưu tư. Thay vào đó là một sự tĩnh lặng, nhưng không phải là tĩnh lặng của sự trống rỗng, mà là của sự thấu hiểu và khai sáng.

Lão Học Giả Lý chậm rãi đặt chén trà xuống bàn, đôi tay ông run nhẹ. Khuôn mặt phúc hậu giờ đây không còn những nếp nhăn lo âu, mà thay vào đó là vẻ mặt bừng sáng, như thể một gánh nặng ngàn cân vừa được trút bỏ. Ông ngẩng đầu nhìn Tạ Trần, đôi mắt tinh anh của ông ánh lên một sự kính trọng sâu sắc, không chỉ với trí tuệ, mà còn với tấm lòng của vị thư sinh trẻ tuổi này.

"Tạ công tử," Lão Học Giả Lý cất giọng, âm điệu đã trở nên nhẹ nhõm hơn rất nhiều, "đa tạ công tử đã khai sáng. Lão phu đã hiểu... Thiên Đạo không mất, chỉ là nó đang tìm một hình thái khác, một hình thái nhân văn hơn... Nó không phải là sự suy yếu, mà là sự chuyển mình. Sự chuy��n mình để hòa quyện vào 'Nhân Đạo', để con người chúng ta tự mình kiến tạo nên trật tự, nên ý nghĩa của cuộc sống."

Ông đứng dậy, động tác có phần chậm rãi nhưng dứt khoát. Ánh mắt ông quét qua khắp quán sách, nhìn những giá sách cao vút, nhìn Tiểu An đang ngồi im lặng ở góc phòng, rồi lại dừng lại ở Tạ Trần. Lão Học Giả Lý cúi đầu thật sâu, một cái cúi đầu không chỉ của sự biết ơn, mà còn là của sự kính phục tuyệt đối. Đối với một học giả cả đời theo đuổi tri thức, việc được khai mở một chân lý mới, một góc nhìn mới về vũ trụ, là một điều vô cùng quý giá.

Tạ Trần chỉ khẽ gật đầu, mỉm cười nhẹ. Hắn không nói thêm lời nào, để cho những lời của Lão Học Giả Lý tự mình thấm thía, tự mình lan tỏa. Hắn hiểu rằng, những hạt mầm tư tưởng về 'Nhân Đạo' đã được gieo xuống, và chúng sẽ cần thời gian để nảy mầm, để lớn lên, để thay đổi nhận thức của không chỉ Lão Học Giả Lý mà còn của rất nhiều người khác. Cuộc đối thoại triết lý này, dù chỉ diễn ra trong không gian nhỏ bé của quán sách, nhưng lại là một phần quan trọng trong việc định hình kỷ nguyên mới, nơi con người là trung tâm.

Lão Học Giả Lý xoay người, bước ra khỏi quán sách, bóng ông khuất dần trong màn đêm tĩnh mịch. Bước chân ông giờ đây không còn sự nặng nề, ưu tư như khi đến, mà trở nên nhẹ nhõm, thanh thoát hơn rất nhiều, như thể ông đang mang theo một ánh sáng mới, một niềm hy vọng mới.

Sau khi Lão Học Giả Lý rời đi, Tạ Trần quay lại bàn, chậm rãi nhấp một ngụm trà đã nguội. Hơi lạnh của trà không làm hắn bận tâm, bởi trong lòng hắn, một sự mãn nguyện dịu nhẹ đang lan tỏa. Hắn biết, con đường phía trước còn rất dài, và sẽ có nhiều cuộc đối thoại tương tự, nhiều tâm hồn sẽ cần được khai mở. Những tư tưởng cũ, những chấp niệm về quyền lực và sự vĩnh cửu vẫn còn tiềm ẩn trong tâm trí nhiều người, và chúng sẽ không dễ dàng biến mất. Sẽ có những lúc 'Nhân Đạo' phải đối mặt với những thách thức lớn hơn, những xung đột triết lý gay gắt hơn.

Ánh mắt Tạ Trần dõi về phía cuốn Cổ Thư 'Vô Vi Chi Đạo' trên kệ sách cao nhất. Hắn không phải là một người hùng chiến đấu bằng sức mạnh, cũng không phải là một vị cứu tinh vĩ đại. Hắn chỉ là một điểm neo nhân quả, một người quan sát, một người chiêm nghiệm, và đôi khi, là một người gieo mầm tư tưởng. Cái gọi là "Vô Vi" của hắn không phải là sự thờ ơ, mà là sự thấu hiểu sâu sắc quy luật vận hành của nhân quả, để rồi đưa ra những định hướng tinh tế, đúng lúc, đúng chỗ.

Tiểu An, sau khi chứng kiến toàn bộ cuộc nói chuyện, cũng đã cất gọn ghế. Cậu bé nhìn Tạ Trần, ánh mắt rạng rỡ. "Tiên sinh, con cảm thấy như mình vừa được đọc một cuốn sách hay nhất từ trước đến nay." Giọng cậu bé trong trẻo, đầy vẻ ngưỡng mộ.

Tạ Trần mỉm cười, khẽ vuốt mái tóc của Tiểu An. "Sách vở là tri thức, nhưng cuộc sống, những cuộc gặp gỡ, những ưu tư của con người... đó mới là những bài học sâu sắc nhất, Tiểu An ạ. Hãy luôn giữ cho mình một trái tim rộng mở và một khối óc biết suy ngẫm."

Hắn đứng dậy, chỉnh lại chiếc áo vải bố cũ kỹ của mình. Bên ngoài, gió đêm vẫn hiu hiu thổi, mang theo hương đất và cỏ cây. Các thế hệ kế tiếp, như Tiểu An, như Tiểu Hoa, Mộng Dao, chính là những người sẽ tiếp tục hành trình khám phá ý nghĩa cuộc sống, kiến tạo nên một 'Nhân Đạo' vững chắc. Sự chấp nhận của Lão Học Giả Lý hôm nay, chỉ là một khởi đầu nhỏ bé, nhưng là một minh chứng rõ ràng rằng tư tưởng 'con người là trung tâm' sẽ dần lan rộng và được các trí thức khác tiếp thu, tạo nền tảng vững chắc cho một kỷ nguyên 'Bình Thường Vĩnh Cửu'. Tạ Trần khẽ tắt ngọn đèn dầu, để bóng đêm bao trùm cả quán sách, chỉ còn ánh trăng yếu ớt hắt qua cửa sổ. Trong bóng tối ấy, hắn cảm nhận được sự luân hồi của vạn vật, của tư tưởng, và một niềm hy vọng thầm lặng về một tương lai nơi con người tìm thấy sự trọn vẹn mà không cần thành tiên.

Truyện nguyên tác Long thiếu, hiện chỉ phát hành duy nhất tại truyen.free.