Hoàng hôn đã tắt hẳn, để lại Thị Trấn An Bình chìm trong màn đêm tĩnh mịch. Những ánh đèn lồng thắp lên, rải rác như những đốm lửa hy vọng trên bức màn nhung huyền ảo. Trong quán sách nhỏ của Tạ Trần, chỉ còn ánh sáng leo lét từ ngọn đèn dầu, hắt lên những giá sách cũ kỹ và gương mặt trầm tư của chủ quán. Tiểu An, sau khi trút hết những tin tức nóng hổi từ Thành Vô Song, đã chìm vào giấc ngủ an lành trên chiếc ghế bành quen thuộc, tay vẫn ôm chặt cuốn sách còn dang dở. Tạ Trần khẽ khàng đứng dậy, nhẹ nhàng đắp cho cậu bé tấm chăn mỏng, rồi lại trở về vị trí bên cửa sổ, dõi mắt nhìn ra màn đêm. Những lời anh nói với Tiểu An trước đó, về "hành trình dài" và "những cạm bẫy tiềm ẩn", không chỉ là lời khuyên cho cậu học trò nhỏ, mà còn là sự tự vấn, là tiếng vọng của một tâm hồn đã nhìn thấu vô vàn nhân quả. Anh biết, những hạt giống đã được gieo, nhưng liệu chúng có thể tránh khỏi sâu bệnh, tránh khỏi những cơn giông tố của lòng người, để rồi trổ hoa kết trái đúng như kỳ vọng? Câu hỏi ấy, trong đêm đen, vẫn lơ lửng, không lời giải.

**Cảnh 1:**

Sáng hôm sau, khi những tia nắng đầu tiên còn e ấp xuyên qua rặng tre xanh mướt, đánh thức Thị Trấn An Bình khỏi giấc ngủ dài, quán sách nhỏ của Tạ Trần đã mở cửa. Không khí buổi sớm trong lành, mang theo hơi sương mát lạnh và mùi hương của đất ẩm, của những gánh hàng rong vừa mới dỡ xuống chợ. Tiếng lạch cạch của xe ngựa từ xa vọng lại, tiếng rao hàng the thé của bà bán xôi, tiếng cười đùa trong trẻo của lũ trẻ con chạy dọc con đường đất xen lẫn những viên đá cuội láng bóng, tất cả tạo nên một b���n giao hưởng bình dị của nhân gian.

Tạ Trần, trong bộ áo vải bố màu nâu nhạt quen thuộc, thân hình gầy gò của một thư sinh, đang chậm rãi sắp xếp lại một chồng sách cũ trên quầy. Động tác của anh an tĩnh và điềm đạm, như thể mỗi cuốn sách đều chứa đựng một linh hồn, cần được nâng niu, trân trọng. Mùi giấy cũ, mực khô và gỗ đàn hương thoang thoảng quyện vào nhau, tạo nên hương vị đặc trưng của quán sách, một mùi hương không lẫn vào đâu được, khiến những ai yêu mến tri thức đều cảm thấy bình yên đến lạ. Đôi mắt sâu thẳm của anh, vốn dĩ luôn ánh lên vẻ suy tư, lúc này lại có chút mơ màng, như đang thả hồn theo những tia nắng ban mai nhảy múa trên trang giấy ố vàng. Anh vừa hoàn thành việc lật giở một cuốn cổ thư mang tên 'Vô Vi Chi Đạo', một tác phẩm đã theo anh qua bao năm tháng, chứa đựng những triết lý sâu xa về sự thuận theo tự nhiên, về cái tĩnh lặng giữa dòng đời vạn biến. Anh khẽ thở dài, rồi nhẹ nhàng đặt cuốn sách trở lại vị trí cũ, như trả lại một bí mật cho dòng chảy của thời gian.

"Tiên sinh! Tiên sinh!"

Một giọng nói trong trẻo, hăm hở vang lên, phá tan bầu không khí an tĩnh của quán sách. Thư Đồng Tiểu An, với đôi mắt to tròn lấp lánh và vẻ mặt rạng rỡ, chạy ào vào, tay cậu bé cầm chặt mấy tờ báo mới toanh, được in vội vàng nhưng vẫn còn thơm mùi mực. Chiếc áo vải thô cũ kỹ của cậu bé phấp phới theo từng bước chạy, mái tóc rối bời vì gió sớm.

"Tiên sinh! Tin tức chấn động đây! Con vừa lấy được từ bưu trạm sớm nhất! Hội nghị đã thành lập ba ủy ban lớn, để xây dựng tương lai cho nhân loại! Sẽ có trường học mới, sẽ có phát minh mới, và cả nghệ thuật nữa!" Tiểu An nói một hơi dài, khuôn mặt ửng hồng vì phấn khích, dường như cậu bé đang hình dung ra một thế giới tươi đẹp mà những tờ báo này đang vẽ ra. "Lăng Nguyệt Tiên Tử nói, đây là 'kỷ nguyên của tri thức và nhân văn', nơi mọi người đều được học chữ, được hiểu biết! Sẽ không còn ai phải sống trong tăm tối nữa!"

Tạ Trần khẽ mỉm cười, nụ cười nhẹ như làn gió thoảng qua cành liễu, nhưng đôi mắt anh vẫn giữ một vẻ thấu triệt, không vì sự hào hứng của Tiểu An mà lay động. Anh đưa tay ra hiệu cho Tiểu An ngồi xuống chiếc ghế gỗ nhỏ bên cạnh quầy. "Ồ? Vậy người dân Thị Trấn An Bình của chúng ta đón nhận tin tức ấy ra sao? Họ có mơ mộng về một tương lai xán lạn như con không?" Giọng anh trầm ấm, điềm tĩnh, như dòng suối chảy qua đá cuội, mang theo sự quan sát tinh tế mà Tiểu An còn quá nhỏ để hiểu hết.

Anh chậm rãi đi vào gian bếp nhỏ phía sau, tiếng nước reo trong ấm đất nung đã bắt đầu vọng ra. Mùi hương của trà mộc, thoang thoảng mùi hoa nhài, nhanh chóng lan tỏa khắp quán sách, xua đi cái lạnh lẽo còn sót lại của buổi sớm. Anh trở lại với một ấm trà nóng và hai chén nhỏ bằng gốm sứ đơn giản, đặt lên bàn. "Uống chén trà đi, Tiểu An. Kể cho ta nghe kỹ hơn."

Tiểu An ngoan ngoãn đón lấy chén trà, hớp một ngụm nhỏ, đôi mắt vẫn không rời những dòng chữ trên tờ báo. "Đa số mọi người đều rất phấn khởi, tiên sinh ạ! Ai cũng nói, từ nay cuộc sống sẽ tốt đẹp hơn, con cái họ sẽ không phải chịu cảnh thất học, không phải lo đói khổ n���a. Một vài người thì có vẻ hoài nghi, họ bảo 'tiên đã không tu, thì nhân gian lấy gì mà tiến bộ?'. Nhưng con thấy, sự phấn khởi vẫn là nhiều hơn."

Tạ Trần khẽ gật đầu, cầm lấy tờ báo từ tay Tiểu An. Những ngón tay thon dài, trắng nhợt của anh lướt qua những dòng chữ, đôi mắt anh không chỉ đọc từng câu, từng chữ, mà còn như đang nhìn thấu những ẩn ý, những luồng tư tưởng đang cuộn chảy phía sau mỗi câu từ. "Hội nghị Định hình Nhân Đạo... các ủy ban chuyên trách: Giáo dục, Khoa học, Văn hóa..." Anh lẩm bẩm, như đang tự nói với chính mình. "Những trụ cột của một xã hội mới. Nền móng của một kỷ nguyên mới."

Anh nhấp một ngụm trà, vị chát nhẹ và hậu vị ngọt thanh lan tỏa trong khoang miệng. "Tiểu An, con nói đúng. Tri thức là ánh sáng, văn hóa là linh hồn, khoa học là đôi cánh. Nhưng con người, chính con người mới là người cầm ngọn đuốc, là người thổi hồn, là người điều khiển đôi cánh ấy. Nếu tâm niệm không vững, thì ánh sáng có thể thành lửa đốt, linh hồn có thể hóa thành xiềng xích, đôi cánh có thể đưa ta đến vực sâu."

Tiểu An chớp chớp mắt, cố gắng nắm bắt những lời thâm thúy của tiên sinh. "Ý tiên sinh là... dù có ba ủy ban lớn, nhưng nếu lòng người không tốt, thì cũng không ích gì sao ạ?"

Tạ Trần nhìn ra ngoài cửa sổ, nơi những tia nắng đã rực rỡ hơn, chiếu rọi khắp Thị Trấn An Bình, khiến những hạt bụi li ti trong không khí cũng trở nên lấp lánh. "Lòng người, Tiểu An, là thứ phức tạp nhất trong vũ trụ này. Nó có thể chứa đựng những lý tưởng cao đẹp nhất, nhưng cũng có thể bị gặm nhấm bởi những tham vọng đen tối nhất. Ngay cả khi nguyên tắc 'Con người là gốc, không đánh đổi nhân tính' đã được thống nhất, đó mới chỉ là một hạt giống. Để hạt giống ấy nảy mầm và trưởng thành, cần cả đất đai màu mỡ, nước tưới mát lành, và ánh sáng mặt trời. Nhưng quan trọng hơn, là sự kiên nhẫn và thấu hiểu rằng cây sẽ có lúc trổ hoa, có lúc rụng lá. Cuộc sống bình thường là một hành trình dài, không ngừng nghỉ của sự học hỏi và thích nghi."

Anh quay lại nhìn Tiểu An, đôi mắt sâu thẳm như chứa đựng cả ngàn năm lịch sử, nhưng lại ánh lên vẻ dịu dàng. "Những gì đang diễn ra ở Thành Vô Song là một khởi đầu tốt đẹp. Một 'phá cục' quan trọng. Nhưng con người vẫn là con người. Mặc dù Thiên Đạo sụp đổ, vũ trụ vẫn còn đó những bí ẩn chưa được khám phá. Và con người, dù đã tuyên thệ không 'thành tiên' theo cách cũ, vẫn có thể rơi vào những cạm bẫy mới của sự tiến bộ, của tri thức, của quyền lực nếu không giữ vững 'nhân tính' của mình. Sẽ có những lúc lý tưởng va chạm với thực tế, sẽ có những lúc con người phải đối mặt với lựa chọn khó khăn giữa cái tôi và cái chung. Đó mới là thử thách thực sự của 'Nhân Đạo'."

Tiểu An gật đầu lia lịa, tuy chưa thể hiểu hết chiều sâu trong lời của Tạ Trần, nhưng cậu bé cảm nhận được sự nghiêm túc và tầm quan trọng của những gì tiên sinh đang nói. Cậu biết, tiên sinh không hề nghi ngờ vào tương lai, nhưng lại đang cảnh báo về những chông gai tiềm ẩn. Tạ Trần khẽ vuốt mái tóc của Tiểu An, một cử chỉ hiếm hoi nhưng đầy yêu thương. Anh biết, vai trò của anh trong kỷ nguyên mới này vẫn là một 'điểm neo nhân quả' vô hình, một người quan sát và người dẫn lối triết lý. Anh không cần phải hành động trực tiếp, không cần phải tham gia vào những cuộc tranh luận ồn ào ở Thành Vô Song. Chỉ cần những lời suy ngẫm của anh, những triết lý về 'nhân quả' và 'vô thường' của anh được lan tỏa, được thấm nhuần vào tâm trí những người lãnh đạo, những người xây dựng Nhân Đạo, thì đó đã là sự đóng góp lớn nhất. Anh tin rằng, Tiểu An, và những người trẻ khác, sẽ là những người mang những hạt giống ấy đi xa.

**Cảnh 2:**

Thời gian trôi qua nhanh chóng như dòng nước chảy. Buổi sáng dần nhường chỗ cho buổi trưa, rồi trưa lại ngả sang chiều. Nắng lên cao, không khí trở nên ấm áp hơn, và Thị Trấn An Bình cũng trở nên nhộn nhịp hơn. Tiếng bước chân vội vã, tiếng xe đẩy hàng kẽo kẹt, tiếng mặc cả của các tiểu thương, tất cả hòa quyện vào nhau, tạo nên một bức tranh sống động của cuộc sống thường nhật. Trong quán sách nhỏ của Tạ Trần, bầu không khí cũng dần thay đổi. Từ sự tĩnh lặng buổi sáng, quán dần trở nên đông đúc hơn, không phải vì khách đến mua sách ồ ạt, mà vì đây là nơi những câu chuyện, những tin tức từ Thành Vô Song được truyền tải, được bàn tán sôi nổi nhất. Mùi trà thơm vẫn thoang thoảng, nhưng giờ đây đã hòa lẫn với mùi mồ hôi của người đi đường, mùi hương của những món ăn vặt từ gánh hàng rong trước cửa, và cả mùi của những tranh luận nảy lửa.

"Tiên sinh Tạ Trần, ta nghe nói hội nghị kia đã thống nhất một cái gì đó gọi là 'con người là gốc' gì đó. Nghe thì hay đấy, nhưng cụ thể là có những chính sách gì để thúc đẩy kinh tế? Có ưu đãi cho người kinh doanh như ta không?"

Lão Gia Phủ, một người đàn ông béo tốt, ăn mặc sang trọng với chiếc áo gấm và chiếc mũ cánh chuồn, bước vào quán sách. Bộ râu dài được vuốt ve cẩn thận của ông ta khẽ rung lên theo từng câu nói, ánh mắt lộ rõ vẻ thực dụng, luôn tìm kiếm lợi ích. Ông ta không quan tâm đến những triết lý cao siêu, chỉ muốn biết liệu những thay đổi này có mang lại tiền tài, địa vị cho mình hay không. Ông ta vỗ vỗ chiếc bụng phệ, tiếng cư���i khà khà vang vọng khắp quán.

Ngay sau lưng Lão Gia Phủ, Người Kể Chuyện, một dáng người gầy gò với vẻ mặt hóm hỉnh, tay phe phẩy chiếc quạt giấy cũ kỹ, đã chen vào. "Không, không! Lão Gia Phủ hiểu sai rồi! 'Con người là gốc' không phải là để bàn về chuyện tiền nong, lợi lộc tầm thường! Đó là một lời ca tụng cho linh hồn con người! Sẽ có những tác phẩm vĩ đại, những vở kịch làm lay động lòng người! Một kỷ nguyên mà mỗi người đều là nghệ sĩ! Sẽ có những bài thơ, những khúc hát ca ngợi nhân gian, tình yêu, và những giá trị vĩnh cửu của con người! Ta đã hình dung ra những câu chuyện mới, những truyền thuyết mới, nơi con người không cần dựa vào phép thuật hay thần linh mà vẫn có thể tạo nên những kỳ tích!" Người Kể Chuyện nói với giọng điệu hoa mỹ, lãng mạn, đôi mắt lấp lánh như đang nhìn thấy một thế giới đầy màu sắc mà ông ta sẽ là người kể lại những câu chuyện vĩ đại đó.

Tạ Trần, đang rót trà cho những vị khách đầu tiên, mỉm cười nhẹ. Anh đặt chén trà xuống trước mặt Lão Gia Phủ và Người Kể Chuyện, động tác khoan thai, không vội vã. Anh không nói gì, chỉ lắng nghe, quan sát những biểu cảm trên gương mặt họ. Một bên là sự tính toán, thực dụng. Một bên là sự lãng mạn, bay bổng. Cả hai đều là một phần không thể thiếu của nhân gian.

Ngay lúc đó, Bà Lão Bán Trầu, lưng còng, miệng nhai trầu đỏ quạch, răng đen nhánh, xuất hiện ở cửa quán. Bà ta là hàng xóm thân thiết của Tạ Trần, thường xuyên ghé qua để "nghe ngóng" tình hình. "Lại bày vẽ ra đủ thứ. Ngày xưa có tiên, có phàm, ai ra việc nấy. Tiên thì lo tu luyện, phàm thì lo cày cấy, buôn bán. Giờ thì bảo 'con người là gốc', rồi lại bắt học này học nọ, lại còn phải làm cái gì 'ủy ban' nữa. Phiền phức chết đi được! Cứ thế này thì còn ai rảnh rang mà ăn miếng trầu cho đỏ môi, nghe chuyện đời cho thông thái nữa chứ!" Bà lão cằn nhằn, nhưng ánh mắt lại lộ vẻ tò mò, xen lẫn chút lo lắng về những thay đổi sắp tới. Bà ta đại diện cho những người dân thường, vốn đã quen với nếp sống cũ, ngại sự xáo trộn.

"Thưa tiên sinh Tạ Trần, người nghĩ sao về việc giáo dục sẽ được phổ cập? Liệu có phải là khởi đầu của một thời đại vàng son, nơi mọi người đều có thể vươn tới tri thức, không còn bị giới hạn bởi xuất thân hay tiền bạc? Con tin rằng, khi mọi người đều được học, đều có kiến thức, thì nhân gian sẽ trở nên tốt đẹp hơn rất nhiều!"

Một Thư Sinh Giỏi, tuấn tú, phong thái nho nhã, tay luôn cầm sách, bước đến cạnh quầy, ánh mắt đầy nhiệt huyết và hy vọng. Anh ta là một trong những thanh niên trẻ tuổi, đầy lý tưởng, tin tưởng vào sức mạnh của tri thức. Anh ta nhìn Tạ Trần với vẻ kính trọng, mong đợi một lời giải đáp, một sự khẳng định cho những lý tưởng của mình.

Tạ Trần lắng nghe tất cả, đôi mắt sâu thẳm của anh lướt qua từng người, như đang đọc thấu tâm can họ. Anh rót thêm trà cho những vị khách khác, rồi đặt ấm trà xuống, khẽ thở dài, một hơi thở nhẹ như làn gió thoảng.

"Một cái cây, muốn sum suê, phải bắt đầu từ gốc rễ." Anh chậm rãi nói, giọng điệu trầm tĩnh nhưng đủ sức khiến mọi người phải ngừng tranh luận, lắng nghe. "Nhưng gốc rễ ấy, cần đất đai màu mỡ, và phải trải qua biết bao mưa gió. Đôi khi, cũng cần cắt tỉa, để tránh sâu bệnh. Con người, cũng vậy."

Lời nói của Tạ Trần như một tia sáng nhỏ rọi vào không gian đang ồn ào. Lão Gia Phủ nhíu mày, Người Kể Chuyện ngừng phe phẩy quạt, Bà Lão Bán Trầu tạm ngưng nhai trầu, và Thư Sinh Giỏi nhìn anh với vẻ mặt đầy suy tư.

"Triết lý thì dễ nói, nhưng hành động mới là khó." Tạ Trần tiếp tục, ánh mắt anh vẫn bình thản, nhưng ẩn chứa một sự thấu hiểu sâu sắc về bản chất 'vô thường' của nhân gian và sự phức tạp của lòng người. "Mỗi người một gốc, mỗi người một tâm niệm. Lão Gia Phủ muốn lợi ích kinh tế, Người Kể Chuyện mơ mộng về văn hóa, Bà Lão Bán Trầu lo ngại sự thay đổi, Thư Sinh Giỏi khao khát tri thức. Mỗi người đều có cái 'gốc' của mình, cái 'nhân tính' của mình, nhưng những 'nhân tính' ấy lại khác biệt, thậm chí xung đột. Liệu có thể cùng nhau vun đắp một mảnh vườn chung, nơi tất cả đều được phát triển mà không giẫm đạp lên nhau, không làm hại đến những giá trị cốt lõi của 'nhân tính' đã được thống nhất?"

Anh nhìn thẳng vào mắt từng người, không phán xét, không áp đặt, chỉ đặt ra câu hỏi. "Nguyên tắc 'Con người là gốc, không đánh đổi nhân tính' là một 'phá cục' vĩ đại, một điểm khởi đầu quan trọng. Nhưng sự đa dạng trong cách hiểu và phản ứng của quý vị hôm nay chính là minh chứng cho những thách thức to lớn trong việc thống nhất tư tưởng và hành động của toàn xã hội trong tương lai. Con đường phía trước, e rằng không chỉ có hoa hồng và ánh sáng, mà còn đầy rẫy chông gai, sâu bệnh, và những cơn giông bão của lòng người."

Lời ẩn ý của Tạ Trần về việc 'cắt tỉa cây cối để tránh sâu bệnh' khiến không khí trong quán sách trở nên trầm lắng. Mọi người đều cảm nhận được một điều gì đó nặng nề, một sự thật không thể chối cãi trong những lời của anh. Những 'sâu bệnh' mà anh nhắc tới không chỉ là những yếu tố bên ngoài, mà còn là những tham lam, ích kỷ, những chấp niệm cũ kỹ vẫn còn tiềm ẩn trong mỗi con người, sẵn sàng trỗi dậy và phá hoại bất cứ lúc nào.

"Các ủy ban mới chỉ đang 'phác thảo kế hoạch'," Tạ Trần khẽ khàng nói thêm, như một lời kết luận cho cuộc tranh luận bất thành. "Chặng đường phía trước còn rất dài và chưa hề chắc chắn. Sẽ có nhiều khó khăn và sự kiện bất ngờ xảy ra khi những kế hoạch này bắt đầu được triển khai. Liệu 'Nhân Đạo' có thực sự vững vàng, hay sẽ lại lạc lối trong mê cung của những chấp niệm mới, đó là điều mà không ai có thể nói trước được."

Tạ Trần quay lưng lại, nhẹ nhàng sắp xếp lại một vài cuốn sách trên giá. Tiếng lật sách khô khan vang lên trong không gian tĩnh lặng, như tiếng thời gian đang chậm rãi trôi. Anh biết, những gì anh nói hôm nay, có thể không ai hiểu hết, nhưng những hạt mầm suy tư đã được gieo. Quán sách của anh, trong khoảnh khắc đó, không chỉ là nơi trao đổi tri thức, mà còn là một điểm hội tụ của những tư tưởng, một tấm gương phản chiếu nhân tâm. Và Tạ Trần, vẫn là một phàm nhân, một người quan sát, lặng lẽ gieo những hạt giống triết lý, tin rằng dù con đường có gian nan đến đâu, miễn là 'nhân tính' không bị ��ánh mất, thì 'Nhân Đạo' vẫn có thể tìm thấy con đường của mình.

Truyện do Long thiếu trực tiếp sáng tác, phát hành độc quyền trên truyen.free.